IV SAB/Gl 43/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-05-17

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik, Bożena Miliczek-Ciszewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego, jako jednostka organizacyjna stowarzyszenia, posiada zdolność sądową do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego, będący jednostką organizacyjną stowarzyszenia i wykonujący zadania publiczne, posiada zdolność sądową w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, nawet jeśli nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, uzasadnia stwierdzenie jej wystąpienia i zobowiązanie organu do działania, chyba że informacja została już udzielona.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Zarządu A w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarząd A podniósł zarzut braku zdolności sądowej, argumentując, że jako jednostka organizacyjna stowarzyszenia nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej. Zarząd wskazał również na potencjalne nadużycie prawa do informacji publicznej przez skarżącą oraz na okresy nieaktywności organu. Sąd rozpoznał sprawę, oceniając zarówno kwestię zdolności sądowej Zarządu, jak i zasadność zarzutu bezczynności.
Rozstrzygnięcie
1) Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) Umorzono postępowanie w pozostałym zakresie; 3) Zasądzono od Zarządu A w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi I.T. na bezczynność Zarządu A w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 3) zasądza od Zarządu A w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze na bezczynność Zarządu A z siedzibą w G. I. T., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764) zarzuciła Prezesowi w/w Zarządu nieudzielenie odpowiedzi na jej wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zaznaczyła, że wnioskowane informacje niezbędne są jej do wykazania, że skargi wnoszone na nieprawidłowe działania A mają merytoryczne uzasadnienie. Zdaniem skarżącej zarząd A-G. nie poczuwa się do obowiązku posprzątania terenu, czym narusza art 15 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. W odpowiedzi na skargę Zarząd A reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Zarząd A powołał się na brak swojej zdolności sądowej. Zgodnie bowiem z art. 45 ust. 1 i 2 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych działkowcy lub osoby zainteresowane zawarciem umowy dzierżawy działkowej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach ogrodowych w celu zakładania i prowadzenia ROD oraz obrony swoich interesów i reprezentacji, a do stowarzyszeń ogrodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Zgodnie z art. 17 ustawy prawo o stowarzyszeniach - stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Stowarzyszeniem w ramach którego funkcjonuje Zarząd A w G. jest B. Statut B stanowi, że jego jednostkami organizacyjnymi są: 1) rodzinne ogrody działkowe, 2) jednostki terenowe, 3) jednostka krajowa. Z kolei zgodnie z § 32 pkt 1 Statutu B w ramach jednostki organizacyjnej rodzinnego ogrodu działkowego organami są a) walne zebranie (konferencja delegatów), b) zarząd, c) komisja rewizyjna. Statut nie przewiduje by Rodzinny Ogród Działkowy lub jego zarząd posiadał odrębną od stowarzyszenia osobowość prawną lub by mógł taką osobowość uzyskać. Zarząd A w G. nie posiada odrębnej podmiotowości prawnej do występowania w sprawie sądowoadministracyjnej, gdyż żaden z przepisów powołanej ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, prawa o stowarzyszeniach, jak i status B takiej osobowości mu nie przyznaje. Oznacza to, że nie posiada także zdolności sądowej, wobec czego nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Zdaniem adresata wniosku o udostępnienie informacji, również z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wynika aby zawierała ona odrębne, szczególne unormowania, które wyposażałyby zarząd rodzinnego ogrodu działkowego funkcjonującego w ramach jednostki organizacyjnej stowarzyszenia B w zdolność sądową i pozwalały występować mu samodzielnie, niezależnie od stowarzyszenia, w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W szczególności takim przepisem nie jest art. 4 ust. 1 tej ustawy o dostępie do informacji publicznej, który określa jedynie, jakie podmioty obowiązane są do udostępniania informacji publicznej. Nie można zatem przyjąć, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej zdolność sądową należy oceniać inaczej, niż według przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z ostrożności procesowej podniesiono, że skarżąca złożyła w dniach: od 30 stycznia 2017r. do 12 lutego 2018r. 25 obszernych wniosków o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej, obejmującej wszelakie kwestie od pielęgnacji roślin i drzew, dbania o mienie ROD, przez wywóz odpadów, interwencje służb mundurowych na terenie ROD, zużycie mediów, przebieg postępowań administracyjnych, udostępnienie umów licencyjnych z ZAIKS, umów ubezpieczenia, uchwał organów, zasad przetwarzania danych osobowych, zasad dzierżawy ogrodów działkowych, informacji o zarządzie finansami w tym wskazanie szczegółowych wydatków na różne kwestie, polityki zarządu ROD w sprawie faszystowskich symboli, struktury organizacyjnej ROD, kompetencji poszczególnych organów, dat kadencji poszczególnych członków zarządu, wyznaczania miejsc parkingowych, umieszczenia znaków drogowych w obrębie ROD, kompetencji i uprawnień poszczególnych zleceniobiorców, którzy w przeszłości wykonywali przeróżne zlecenia dla ROD, itp. Następnie w miesiącu styczniu 2018 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach 23 skargi na bezczynność organu. Zdaniem Zarządu działania skarżącej mają bezpośredni związek ze złożeniem w dniu 22 wrześniu 2017 r. przez B w W. reprezentowany przez Zarząd A w G. małżonkowi skarżącej wypowiedzenia umowy dzierżawy ogródka działkowego z powodu braku troski o ogród oraz naruszania regulaminu ROD., a wyłącznym celem skarżącej o czym świadczy ilość wniosków i skarg, sekwencja ich składania oraz zakres żądanych informacji jest w istocie paraliż pracy Zarządu A w G. oraz obciążenie tego podmiotu kosztami tak udzielania informacji, jak i kosztami ewentualnego postępowania w razie uchybienia terminom do rozpatrywania zgłaszanych wniosków. Zwrócono uwagę, że wnioski wysłane zostały przez skarżącą pod koniec listopada i grudnia 2017 r, a więc wtedy, gdy zarząd ogrodów działkowych nie pracuje, co ma miejsce w okresie od 1 października do 31 marca każdego roku, a budynek zarządu w tym okresie nie jest ogrzewany. Zatem rzeczywiste zapoznanie się organu z wnioskiem o informację oraz wdrożenie działań ukierunkowanych na udzielenie informacji publicznej w normalnym toku czynności mogło nastąpić dopiero od 1 kwietnia 2018 r. Nadto wskazano, że wiadomości e-mail, którymi skarżąca zwracała się o udzielenie informacji publicznej, ich tytuł - "Wniosek do Zarządu A G., ul. [...]" który był następnie codziennie powielany co świadczyć może o celowym działaniu skarżącej polegającym na dążeniu do zakwalifikowania jej korespondencji jako spam, który jest blokowany w skrzynce pocztowej, czego skutkami byłby obciążony Zarząd A w G., przy czym takie zdarzenie miało w rzeczywistości miejsce albowiem część z wniosków dołączonych do skarg nie zostało doręczonych na skrzynkę pocztową zarządu. Zauważano również, że w działaniach skarżącej i jej zapytaniach nie sposób dopatrzeć się w troski o dobro publiczne, o funkcjonowanie przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, a więc celu przewidzianego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie prawniczym stwierdzono, że działania skarżącej wyczerpują znamiona nadużycia prawa do informacji publicznej, które nie zasługuje na ochronę i stanowi podstawę do oddalenia skargi na bezczynność organu. Przytoczono definicje terminu nadużycia prawa spotykane w literaturze przedmiotu. Zarząd ROD zwrócił uwagę, że zachowania skarżącej powodują potencjalne wyłączenie prawa do uzyskania informacji publicznej podmiotów, które w rzeczywistości taką informacją są zainteresowane. Wskazane nadużycie absorbuje bowiem Zarząd A w G., który pełni swe funkcje w głównej mierze społecznie za niewielką roczną odpłatnością i składa się z osób starszych, których siły i środki są ograniczone, co może powodować opóźnienie realizacji wniosków nie stanowiących nadużycia prawa, tym bardziej, że skarżąca domaga się uzyskania od Zarządu A w G. przetworzonej informacji, której przygotowanie wymaga przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Prawo do informacji przetworzonej ma natomiast jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który będzie przeważał nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej, tymczasem wnioski skarżącej w żadnym wypadku na taki interes publiczny się nie powołują i to z oczywistych względów. Zwrócono nadto uwagę na zachowania skarżącej, które zdaniem Zarządu A miały charakter uporczywego nękania innych działkowców oraz członków Zarządu poprzez utrwalanie ich wizerunku bez zgody, wysyłanie bezpodstawnych pomówień do Policji, Straży Miejskiej, Urzędu Miejskiego, B, utrudnianie prowadzenia czynności organów A w G., a składane przez nią wnioski o udostępnienie informacji oraz skargi wpisują się w jej działalność mającą na celu całkowitą obstrukcję prac A w G., które po wypowiedzeniu dzierżawy działkowej uległy znacznej intensyfikacji. Dodatkowo podniesiono, że 14 dniowy termin załatwienia wniosku przewidziany art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ma charakter gwarancyjny, także dla adresata wniosku i zabezpieczenia jego prawa niezakłóconego działania zmierzającego do załatwienia sprawy, co zwłaszcza winno być wzięte pod uwagę, kiedy wniosek o udostępnienie informacji publicznej kierowany jest do podmiotu prywatnego, który częściowo wykonuje zadania publiczne, a nie organu władzy publicznej pracującego stale i wyposażonego w odpowiednio wykwalifikowany personel administracyjny. W dniu 8 lutego 2018 r. Zarząd A w G. zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie w jakiej formie ma zostać udzielona jej informacja publiczna, wskazując stosownie do art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, iż opłata związana z kosztami przetworzenia i udostępnienia informacji publicznej w odpowiedzi na jej wnioski będzie wynosić 315,10 zł (minimalna stawka godzinowa pracownika w roku 2018 13,70 zł x 23 h pracy, albowiem zarząd nie pracuje do 31 marca 2018 r.) + 20 gr za skan jednego dokumentu. Skarżąca nie odpowiedziała na powyższe pismo. Zdaniem Zarządu A w G. podjęcie w/w czynności powoduje ustanie bezczynności co uzasadnia wniosek o umorzenie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przedmiocie zobowiązania zarządu do udzielenia informacji publicznej podlegać winno oddaleniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a) P.p.s.a. Oznacza to, że w sprawach, w których wydawane są decyzje oraz postanowienia, jak też w sprawach, w których wydawane są inne akty z zakresu administracji publicznej albo podejmowane czynności materialnotechniczne w powyższym zakresie - możliwe jest zaskarżenie braku oczekiwanego zachowania się organu administracji, a uwzględnienie skargi w tym przypadku, w myśl art. 149 P.p.s.a., oznaczać będzie wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Badanie przez sąd administracyjny bezczynności organów na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016r. poz. 1764) zwanej dalej u.d.i.p. poprzedzone być musi oceną, czy żądanie domagającego się udzielenia informacji podmiotu mieści się w jej obszarze. Przesądzenie, że w sprawie będą miały zastosowanie przepisy dotyczące informacji publicznej, a więc że skarga jest dopuszczalna, pozwala dopiero na przejście do drugiego etapu kontroli – to jest do rozstrzygnięcia czy w sprawie występuje bezczynność. W tym zakresie sąd administracyjny ocenia czy organ podjął jakiekolwiek działanie, czy dokonał tego w prawem wymaganej formie, a jeśli udzielił żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni. Z uwagi na zawarty w odpowiedzi na skargę zarzut braku zdolności sądowej, a w związku z tym niedopuszczalność skargi, rozważyć na wstępie należy, czy adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej, A w G. jest organem w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepisu u.d.i.p. znajdują bowiem zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza wymienionymi podmiotami, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). .Zdaniem Sądu adresat wniosku o udostępnienie informacji jest organem w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe - miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. W orzecznictwie sądowowadministracyjnym podkreśla się, że wymienione w tym przepisie pojęcie "zadania publiczne" jest szersze od zakresu pojęcia "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, co implikuje wniosek, że zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i są użyteczne dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach (por. wyroki NSA z dnia 18 sierpnia 2010r.; sygn. akt I OSK 851/2010 czy z dnia z dnia 13 grudnia 2013 r. sygn. I OSK 1858/13 publ. CBOSA). Jak wynika z powyżej przedstawionych uregulowań, krąg podmiotów zobligowanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje również podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. W świetle tego, sformułowanie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy przez użycie zwrotu "w szczególności" należałoby rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wprowadziła na swój użytek legalnych definicji żadnego z tych dwóch pojęć. Podejmując próbę zdefiniowania "zadania publicznego" i "majątku publicznego" można natomiast posłużyć się poglądami piśmiennictwa prawniczego i orzecznictwa sądów administracyjnych. Jako "zadania publiczne" przyjęto tam zadania, które należą do państwa i które powinny wykonywać szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej (art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 2, art. 163 i 166 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). Wykonywanie zadań z zakresu administracji publicznej należy przede wszystkim do organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego, jak i innych podmiotów nienależących do aparatu administracji publicznej, takich jak samorządy zawodowe, spółdzielnie, spółki prawa handlowego, a nawet podmioty prywatne (por E. Ochendowski - Prawo administracyjne, część ogólna, Toruń 1999). Przytoczyć tu można także stanowisko Trybunału Konstytucyjnego zajęte w uchwale z 27 września 1994 r. sygn. W 10/93, publ. OTK w 1994 r., cz. II, s. 192, w której w odniesieniu do zadań samorządu terytorialnego jako zadań o charakterze publicznym stwierdzono, że "zadania samorządu terytorialnego mają charakter zadań publicznych w tym znaczeniu, że służą zaspokojeniu potrzeb zbiorowych społeczności czy to lokalnych, w wypadku zadań własnych, czy zorganizowanego w państwo społeczeństwa, jak w wypadku zadań zleconych". W kolejnej uchwale z dnia 14 maja 1997r. sygn. akt W 7/96 publ. OTK 1997/2/27. Trybunał uznał, że zadania publiczne to zadania dotyczące społeczeństwa lub społeczności lokalnej, służące realizacji interesu publicznego (społecznego, a w tym także interesu jednostki) i wykonywane przede wszystkim w formach działania właściwych dla podmiotów, którym przysługują kompetencje władcze. Będą to zatem nie tylko czynności, w których demonstruje się władztwo wymienionych w sentencji podmiotów ale także takie działania o charakterze niewładczym, które mają na celu realizację potrzeb społecznych lub organizację życia publicznego, w tym także czynności związane z gospodarowaniem mieniem państwowym lub komunalnym. Trybunał miał na uwadze coraz bardziej wzrastające i nabierające na znaczeniu, ze względu na dokonujące się w naszym kraju przeobrażenia gospodarcze i społeczne, zadania administracji publicznej także jako administracji świadczącej, tj. takiej, która zapewnia obywatelom określone świadczenia lub inne korzyści (np. organizacja pomocy społecznej czy umożliwienie obywatelom korzystania z urządzeń komunalnych). Trybunał uznał, iż nie ma podstaw, by odmówić charakteru zadań publicznych tym zadaniom, które wykonywane są przez inne podmioty, w zakresie, w jakim wykonują zlecone im przez ustawy lub na podstawie ustaw zadania o charakterze publicznym Trybunał stwierdził nadto, iż wyraźny podział pomiędzy pojęciami władzy publicznej w znaczeniu podmiotowym - działalnością państwa oraz sferą działalności innych podmiotów - został nieco zatarty. Stało się tak z powodu dokonujących się przemian przede wszystkim w sferze gospodarki i zarządzania sprawami gospodarczymi państwa. W wyniku owych przemian zarysowała się tendencja zlecania zadań administracji publicznej podmiotom mającym postać organizacyjną także spółek prawa handlowego czy fundacji. Mając to na względzie, do kręgu podmiotów wykonujących zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., powinno zaliczać się także B. Zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (t.j. Dz.U. z 2017r.poz.2176 ), a także Statutem B przekazanym Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu (akta tut. Sądu sygn. IV SAB/Gl 51/18), realizuje on bowiem cele użyteczności publicznej, a nadto gospodaruje na gruntach, które uzyskał od Skarbu Państwa lub gminy. Jak stanowi art. 3 i 4 w/w ustawy rodzinne ogrody działkowe (ROD) są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Podstawowymi celami ROD, są: 1) zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych; 2) poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych; 3) pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie ich szans; 4) integracja wielopokoleniowej rodziny, wychowanie dzieci w zdrowych warunkach oraz zachowanie aktywności i zdrowia emerytów oraz rencistów; 5) integracja społeczna osób w wieku emerytalnym oraz niepełnosprawnych; 6) przywracanie społeczności i przyrodzie terenów zdegradowanych; 7) ochrona środowiska i przyrody; 8) oddziaływanie na poprawę warunków ekologicznych w gminach; 9) kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka; 10) tworzenie warunków do udostępniania terenów zielonych dla społeczności lokalnych. Po myśli art. 6 ust. 1 i 2 ustawy, organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego tworzą warunki dla rozwoju ROD. Jednostki samorządu terytorialnego mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na realizację celu określonego w ust. 1. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 stowarzyszenie ogrodowe, prowadzące ROD na obszarze danej gminy może otrzymywać dotację celową z budżetu tej gminy, z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, ze. zm.) w zakresie udzielania dotacji celowych dla podmiotów niezaliczanych do sektora finansów publicznych i niedziałających w celu osiągnięcia zysku. Dotacja, o której mowa w ust. 1, ma służyć realizacji celu publicznego, związanego z zadaniem gminy, o którym mowa w art. 6 ust. 1, i może być przeznaczona w szczególności na budowę lub modernizację infrastruktury ogrodowej, jeżeli wpłynie to na poprawę warunków do korzystania z ROD przez działkowców, lub zwiększy dostępność społeczności lokalnej do tego ROD. Odnosząc się nadto do braku zdolności sądowej podnoszonej w odpowiedzi na skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie ze Statutem B (B) uchwalonym przez XII Krajowy Zjazd Delegatów B w dniu [...] r. ze zmianami wprowadzonymi przez XIII Krajowy Zjazd Delegatów B w dniu [...] r. B jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków działającym na podstawie ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach oraz uchwalonego statutu. Rodzinny ogród działkowy, jest podstawową jednostką organizacyjną B(§ 53 Statutu). ROD posiada swoje organy, a to walne zebranie (konferencja delegatów), zarząd, komisja rewizyjna (§ 56 i nast. Statutu). Zarząd ROD prowadzi sprawy ROD i reprezentuje B, w tym prowadzi sprawy ROD polegające na realizacji zadań koniecznych do zapewnienia bieżącego funkcjonowania ROD (sprawy zwykłego zarządu), a w szczególności realizuje obowiązki wynikające z prawa powszechnie obowiązującego (§ 69 i 72 Statutu). Jednym z takich obowiązków jest bezspornie rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jaki wpływa do zarządu ROD. Drugim z warunków jaki wymagany jest dla przypisania bezczynności adresatowi wniosku w zakresie udostępnienia informacji publicznej jest warunek, by żądana informacja mieściła się w obszarze przepisów u.d.i.p., a więc by była to informacja dotyczącej sprawy publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. W świetle art. 61 Konstytucji stanowi ją bowiem każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji, a także wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne lecz odnosząca się do nich. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego temu pojęciu odpowiadają informacje wymienione w pkt od 1 do 7 wniosku skarżącej. Są to bowiem informacje dotyczące sposobu sprawowania zadań mających na celu zaspokojenie potrzeb społeczności lokalnej, a także wydatków z tym związanych. Reasumując wskazać trzeba, że adresat wniosku, Zarząd A w G., po otrzymaniu wniosku skarżącej, zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy, zobligowany był do udostępnienia informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. W terminie wyznaczonym przez ustawę nie udzielił jednak informacji ani nie wydał decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmawiającej udzielenia takiej informacji z uwagi na prawnie chronioną tajemnicę. Powyższe kwalifikuje wniesioną skargę jako zasadną wobec pozostawania Zarządu A w G., w dacie wniesienia skargi w bezczynności. Wobec tego należało orzec w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd zobowiązany był tym samym ocenić, czy bezczynność po stronie adresata wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jednak dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowo wyznaczonego terminu do wypełnienia obowiązku udzielenia informacji publicznej. Brak udzielenia odpowiedzi, względnie zwłoka w wykonaniu obowiązku, musi być efektem nacechowanego złą wolą, uporczywego zaniechania, pozbawionego racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r. sygn. II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z 11 października 2013 r., sygn. II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z 16 maja 2013r., sygn. II SAB/Sz 34/13 – CBOSA). W niniejszej sprawie nieudzielenie żądanej informacji wynikało, co można odczytać z odpowiedzi na skargę, z faktu wpływu wniosku w okresie nieaktywności organów ROD, które w okresie od listopada do marca nie działają. Sąd wziął pod uwagę również fakt, że Zarząd A nie jest organem administracji publicznej i niezbyt często stosuje ustawę o dostępie do informacji publicznej, zaś stosowanie tej ustawy ma charakter skomplikowany. W tych okolicznościach nie można uznać, że bezczynność przybrała postać celowego działania nacechowanego złą wolą, czy też poważnego zaniedbania. Dlatego orzeczono jak w pkt 2 wyroku, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, a to do sugerowanych tam celów, jakim służyć miałyby wnioskowane przez skarżącą informacje Sąd zauważa, że używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Z tych przyczyn, powody dla jakich skarżąca skorzystała z przysługującego jej prawa do informacji publicznej nie mogą być badane w postępowaniu sądowym. Jedynie w przypadku informacji publicznej mającej charakter informacji przetworzonej pojęcie "każdemu" ulega zawężeniu do tych podmiotów, które legitymują się określoną, szczególnie istotną dla interesu publicznego potrzebą (3 ust.1 pkt 1 in fine u.d.i.p.). W przypadku, gdy adresat wniosku uzna, że wnioskowana informacja ma taki właśnie charakter zobowiązany jest wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Jak wynika ze stanowiska Zarządu A, wnioskowane informacje ocenione zostały jako przetworzone, jednak nie wezwano skarżącej do wykazania jej legitymacji, a nawet nie dokonano żadnego własnego poszukiwania takiego uzasadnienia. Natomiast dopiero w dniu 8 lutego 2018r. (doręczenie w dniu 19 lutego 2018r.), a zatem ze znaczącym uchybieniem 14 dniowemu terminowi, adresat wniosku wystosował do strony skarżącej pismo w trybie art. 14 ust. 2 i 15 ust. 2 u.d.i.p. Pismo to nie stanowi wystarczającej przesłanki do uwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania. Natomiast Sąd zauważa, że w tym samym dniu, 8 lutego 2018r., Zarząd A sporządził pełną odpowiedz na wszystkie, zamieszczone we wniosku o udostępnienie informacji publicznej pytania. Pismo zawierające te informacje odebrane zostało przez skarżącą w dniu 8 marca 2018r. W przypadku, gdy żądana we wniosku informacja publiczna została skarżącej udostępniona pismem z dnia 8 lutego 2018 r. brak było podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia wniosku z dnia 7 grudnia 2017 r. Mając powyższe na względzie, umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania adresata wniosku do jego załatwienia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wobec tego, że skarga była zasadna w dniu jej wniesienia, na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącejn zwrot kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło