IV SAB/Gl 50/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi J. M. i D. M. na bezczynność A S.A. w K. Oddział w C. w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej wpis w kwocie 100 złotych( słownie: sto złotych). J.M. i D.M. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego Ł.B. pismem z dnia 27 kwietnia 2012 r. wezwali A S. A. Oddział w C. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie przez Spółkę z nieruchomości należącej do małżonków M., oznaczonej jako dz. [...] oraz dz. [...] położonej w miejscowości L., dla których Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...], a także do ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Ponadto pełnomocnik J. i D.M., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), wniósł o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. W odpowiedzi, pismem z dnia 31 maja 2012 r. A S. A. Dystrybucja Oddział w C. poinformował pełnomocnika skarżących, że urządzenia elektroenergetyczne usytuowane na wspomnianych wyżej działkach zostały wybudowane ponad 30 lat temu, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, w związku z czym tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, na której zlokalizowane są urządzenia został nabyty w drodze zasiedzenia służebności. W kwestii prośby dotyczącej udostępnienia dokumentów związanych z budową urządzeń A S. A. Oddział w C. poinformował, że tego rodzaju dokumenty okazywane są wyłącznie na wezwanie stosownych organów, na przykład jednostek upoważnionych do kontroli utrzymywania obiektów we właściwym stanie czy też na wezwanie sądu jako środek dowodowy. Kolejnym pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. pełnomocnik skarżących działając na podstawie art. 6 kodeksu cywilnego wezwał A S. A. Oddział w C. do udowodnienia, że Spółka nabyła służebność gruntową w przedmiotowym zakresie w drodze zasiedzenia. W wyżej wskazanym piśmie radca prawny Ł.B. podkreślił, że przedsiębiorstwa przesyłowe są zobowiązane do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z czym ponownie wniósł o udostępnienie kserokopii decyzji administracyjnych lub ich dokładne oznaczenie, dotyczących budowy lub przebudowy linii elektroenergetycznych na przedmiotowych działkach. Jednocześnie pełnomocnik J. i D. M. zwrócił się o o odpowiedź czy w wypadku przedmiotowych działek Spółka wypłacała kiedykolwiek właścicielowi nieruchomości odszkodowanie za straty spowodowane między innymi dojazdem do znajdujących się na nieruchomościach urządzeń energetycznych, celem przeprowadzenia zabiegów eksploatacyjnych, czy też innych zniszczeń spowodowanych dostępem do tych urządzeń oraz o określenie w jaki sposób i w jakim zakresie terytorialnym A S. A. Oddział w C. korzysta ze swojego prawa. A S. A. Dystrybucja Oddział w C. w piśmie z dnia 9 lipca 2012 r. poinformował, że zasiedzenie służebności pozostaje kwestią bezsporną, gdyż do zasiedzenia dochodzi z mocy prawa, a postanowienie sądu ma charakter jedynie deklaratoryjny, potwierdzający istniejący stan rzeczy oraz odmówił wydania żądanych dokumentów. Pismem z dnia 18 kwietnia 2013 r. J.M. i D.M. reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego Ł.B. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność A S. A. Oddział w C. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej, o którą wnoszono w piśmie z dnia 27 maja 2012 r. oraz niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania. W ocenie skarżących do podmiotu zajmującego się dystrybucją energii elektrycznej mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie dla dobra wspólnego skarżący zaliczył do zadań o charakterze publicznym. W odpowiedzi na skargę A S. A. Dystrybucja Oddział w C. wniósł o jej oddalenie. Jego zdaniem spółka nie należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, wskazanych przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto Spółka wskazała, że nie należy do podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. A S. A. Dystrybucja Oddział w C. nie jest osobą prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycje dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W Spółce 99,51 % akcji posiada B S. A. z siedziba w K., a 0,49 % akcji pozostali akcjonariusze. Z kolei w Spółce B S. A. Skarb Państwa posiada jedynie 30,06 % akcji. Ponadto Spółka nie zgodziła się z twierdzeniem, że informacje, których udostępnienia żądała strona skarżąca stanowią informację publiczną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 25 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższą regulację należy uzupełnić o treść art. 4 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższych przepisów nie wynika, by oddział przedsiębiorcy posiadał zdolność sądową, co pozwalałoby mu występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym samodzielnie. Oddział nie został również wprost wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1u.i.d.pd.). W niniejszej sprawie stronami postępowania są J.M. i D.M. oraz spółka A S.A. Oddział w C., którą wskazali skarżący w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wobec tego, mając na uwadze obowiązujące przepisy przyjdzie zauważyć, że zdolności sądowej nie ma oddział spółki akcyjnej A, której dotyczy bezpośrednio skarga. Analogiczna teza również dotycząca skarg do sądu administracyjnego w przedmiocie informacji publicznej skierowanych przeciwko oddziałom spółki kapitałowej została wyrażona w sprawach toczących się przed WSA w Warszawie - sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12, WSA w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 i WSA w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/1 i WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II SAB/Gd 12/13, II SAB/Gd 14/13. Poglądy i argumentację przyjętą w tych sprawach Sąd całkowicie podziela. Jak bowiem wynika z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze. zm.), zwanej dalej w skrócie jako k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz.1447 ze zm.), oddział spółki stanowi jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza jednak, że posiada on podmiotowość prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że osobowość prawną posiada wyłącznie spółka, co oznacza, że tylko spółka może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdyż tylko ona posiada zdolność sądową. Oznacza to, iż w niniejszej sprawie taką zdolnością mogłaby się legitymować Spółka A S.A. w K., a nie jej oddział w C. wskazany w skardze. Jednocześnie przyjdzie zauważyć, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem możliwym do uzupełnienia w trybie art. 31 P.p.s.a. Reasumując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, a skarga podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.