IV SAB/Gl 59/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku L.L. o wyłączenie sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Małgorzaty Walentek oraz sędziego WSA Edyty Żarkiewicz postanawia oddalić wniosek Pismem z dnia 2 maja 2013 r. L.L., powołując się na treść art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – zwana dalej p.p.s.a.) złożył wniosek o wyłączenie składu sędziowskiego biorącego udział w wydaniu postanowienia z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt IV SAB/Gl 59/09, oddalające wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów NSA Adama Mikusińskiego, sędziego NSA Tadeusza Michalika oraz sędziego WSA Stanisława Niteckiego, jednocześnie wskazując imiona i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że powyższe orzeczenie zostało wydane w sprawie ze skargi L.L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w przedmiocie choroby zawodowej, a jak wyjaśniono dalej nie składał on skargi w określonym przez Sąd przedmiocie, bowiem jego skarga dotyczy "sprawy urzędowej Sądu Pracy w T.". Zarzucił również, że uzasadnienie postanowienia z dnia 8 marca 2013 r. w części wskazującej na brak jakiejkolwiek przyczyny uzasadniającej wyłączenie sędziów jest błędne. Zdaniem skarżącego to obywatel ma prawo decydowania o przedmiocie zaskarżenia, a obowiązkiem Sądu jest rozpatrzenie sprawy zgodnie z żądaniem strony. Jeśli bowiem to Sąd oznaczy przedmiot skargi to sam staje się stroną postępowania, a zatem zgodnie z art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega wyłączeniu z mocy ustawy. Dalej L.L. wyjaśnił, że nie jest stroną postępowania toczącego się przed Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w T., gdyż jest powodem w sprawie sądowej o sygn. akt [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w T., a w konsekwencji nie mógł wnieść skargi w sprawie administracyjnej, w której nie jest stroną. Postępowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, polegające na niewłaściwym oznaczeniu przedmiotu zaskarżania w tej sprawie jest w opinii skarżącego stronnicze i podważa jego zaufanie do Sądu. Skoro zatem postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. rozpatrzono skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w przedmiocie choroby zawodowej, to oznacza, że sędziowie, których dotyczy wniosek o wyłączenie, rozpoznali sprawę "w własnym przez siebie określonym przedmiocie zaskarżenia". Taki niepraworządny stan uzasadnia złożenie powyższego wniosku. Wymienieni w sentencji niniejszego orzeczenia sędziowie złożyli w dniach 13 maja 2013 r. oraz 16 maja 2013 r. pisemne oświadczenia, z których wynika, że brak jest podstaw do ich wyłączenia z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. L.L. złożył wniosek o wyłączenie składu sędziowskiego rozpatrującego jego wniosek o wyłączenie sędziów WSA Andrzeja Matana , sędziego WSA Małgorzaty Walentek oraz sędziego WSA Edyty Żarkiewicz w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt IV SAB/Gl 59/09, zarejestrowanej w dniu [...]. W tym miejscu podkreślić należy, że celem instytucji wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a. jest eliminowanie wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości co do obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. Ma to zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenie jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W myśl art. 18 § 1 -3 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi. Zgodnie natomiast z treścią art. 19 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Podstawą zastosowania instytucji wyłączenia sędziego na gruncie art. 19 p.p.s.a. jest zatem zarówno istnienie stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, jak również wszelkie inne obiektywne okoliczności, które mogą prowadzić do podniesienia uzasadnionych zarzutów co do bezstronności sędziego. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy wniosek. W niniejszej sprawie L.L. w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziów powołał się między innymi na art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. argumentując, że skład orzekający wydając postanowienie z dnia 8 marca 2013 r. oznaczył przedmiot postępowania niezgodny z żądaniem strony, pozbawiając go prawa do decydowania co jest w niniejszym postępowaniu przedmiotem zaskarżenia. Zdaniem skarżącego takie działanie spowodowało, że stroną postępowania stali się sędziowie orzekający na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2013 r., a to oznacza, że zgodnie z powoływanym przepisem podlegają oni wyłączeniu z mocy ustawy. Z takim twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Art. 18 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi ab initio, że sędzia podlega wyłączeniu, gdy jest stroną w sprawie, przy czym zdaniem Sądu chodzi tu o stronę w rozumieniu przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stronami są zatem skarżący, organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32 p.p.s.a.), a także osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego (art. 33 § 1 w zw. z art. 12 p.p.s.a.), osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, ale zgłosiła swój udział w sprawie i została dopuszczona do udziału w charakterze uczestnika postępowania, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 w zw. z art. 12 p.p.s.a.). Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi, a zatem skarżącym jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Mając na względzie powołane wyżej przepisy nie można przyjąć, że sędzia składu orzekającego w danej sprawie spełnia definicję strony postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji, kiedy sprawa nie dotyczy jego interesu prawnego. Nieodpowiednie oznaczenie przedmiotu skargi, co podnosi L.L. w motywach swojego wniosku, nie oznacza, że pojawia się po stronie sędziego wydającego dane orzeczenia interes prawny uzasadniający przyznanie mu statusu strony. Niezadowolenie skarżącego ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niepraworządnego działania sędziów, czy też zmowy pomiędzy organami a Sądem, Sąd pragnie podkreślić, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie strony, że sposób prowadzenia sprawy jest nieprawidłowy. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności sędziów, o których wyłączenie wnioskuje skarżący (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 100/09, LEX nr 518262). Podkreślić również należy, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów orzekających w niniejszej sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, z których jednoznacznie wynika, że w stosunku do sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Małgorzaty Walentek oraz sędziego WSA Edyty Żarkiewicz brak jest podstaw do ich wyłączenia zarówno z mocy ustawy jak i na podstawie przesłanek określonych w art. 19 p.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą okoliczności dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w danej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 864/10, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając zatem na względzie brak faktycznych i prawnych przesłanek wyłączenia sędziego WSA Andrzeja Matana, sędziego WSA Małgorzaty Walentek oraz sędziego WSA Edyty Żarkiewicz, należało orzec jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.