IV SAB/Gl 64/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową w postępowaniu administracyjnosądowym w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, ponieważ osobowość prawną i zdolność do występowania w postępowaniu sądowym posiada wyłącznie spółka jako całość. W związku z tym skarga skierowana przeciwko oddziałowi spółki podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do A Spółka Akcyjna Oddział w G. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, wskazując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący złożyli skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność oddziału spółki. Sąd uznał, że oddział spółki nie posiada zdolności sądowej i odrzucił skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę skarżących oraz orzeczono zwrot uiszczonego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.K. i E.K. na bezczynność A Spółka Akcyjna w K. Oddział w G. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. M. i E.K. reprezentowani przez adwokata G.S., pismem z dnia [...] wezwali A S.A. Oddział w G. do negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z należących do nich nieruchomości gruntowych. Jednocześnie zażądano udostępnienia posiadanych przez Spółkę dokumentów, z których wynikałoby, że właściciel gruntu bądź jego poprzednicy prawni wyrazili zgodę na budowę sieci przesyłowej oraz towarzyszących jej obiektów. Kolejnym pismem z dnia [...] M. i E. K. reprezentowani przez radcę prawnego R.K. powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p." ponownie zażądali udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych. A Spółka Akcyjna Oddział w G. w pismach z dnia [...] i [...] wskazało, że nie może pozytywnie rozpatrzyć złożonych wniosków. Podkreślono, iż Spółka nie jest podmiotem do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, a przedstawione żądania mają jedynie na celu realizację interesu prywatnego. Ostatecznie zaznaczono, że wymienione w wezwaniach linie energetyczne zostały wybudowane w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy. Pismem z dnia [...] M. i E. K. reprezentowani przez radcę prawnego R. K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność A S.A. Oddział w G. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] i niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. W ocenie skarżącego do podmiotu zajmującego się dystrybucją energii elektrycznej mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie dla dobra wspólnego skarżący zaliczył do zadań o charakterze publicznym. W odpowiedzi na skargę A Spółka Akcyjna Oddział w G. wniosła o jej oddalenie. Jej zdaniem spółka nie należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, wskazanych przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej (art. 4 u.d.i.p). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 25 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższą regulację należy uzupełnić o treść art. 4 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższych przepisów nie wynika, by oddział przedsiębiorcy posiadał zdolność sądową, co pozwalałoby mu występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym samodzielnie. Oddział nie został również wprost wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1u.i.d.pd.). W niniejszej sprawie stronami postępowania są M.K. i E.K. oraz Oddział w G. spółki A S.A. w K., na który wskazali skarżący w skardze jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wobec tego, mając na uwadze obowiązujące przepisy przyjdzie zauważyć, że zdolności sądowej nie ma oddział spółki akcyjnej A, którego dotyczy bezpośrednio skarga. Analogiczna teza również dotycząca skarg do sądu administracyjnego w przedmiocie informacji publicznej skierowanych przeciwko oddziałom spółki kapitałowej została wyrażona w sprawach toczących się przed WSA w Warszawie - sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12, WSA w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 i WSA w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/1, WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II SAB/Gd 12/13, II SAB/Gd 14/13 oraz WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 26/13. Poglądy i argumentację przyjętą w tych sprawach Sąd całkowicie podziela. Jak bowiem wynika z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze. zm.), zwanej dalej w skrócie jako k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz.1447 ze zm.), oddział spółki stanowi jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza jednak, że posiada on podmiotowość prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że osobowość prawną posiada wyłącznie spółka co oznacza, że tylko spółka może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdyż tylko ona posiada zdolność sądową. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie taką zdolnością mogłaby się legitymować Spółka A S.A. w K., a nie jej oddział w G. wskazany w skardze. Jednocześnie przyjdzie zauważyć, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem możliwym do uzupełnienia w trybie art. 31 P.p.s.a. Rekapitulując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, a skarga podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło