IV SAB/Gl 70/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-07-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oddział spółki akcyjnej posiada zdolność sądową w postępowaniu administracyjnosądowym w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej?
Ratio decidendi
Oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, ponieważ osobowość prawną posiada wyłącznie spółka. W związku z tym skarga skierowana przeciwko oddziałowi spółki, a nie przeciwko samej spółce, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. z powodu braku zdolności sądowej strony.
Stan faktyczny
Skarżący A.D. i L.D. zażądali od A Spółki Akcyjnej Oddział w B. udostępnienia dokumentów dotyczących lokalizacji i budowy linii energetycznej, powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Po odmowie udostępnienia informacji przez spółkę, skarżący złożyli skargę do WSA w Gliwicach na bezczynność oddziału. Spółka wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej i że oddział nie posiada zdolności sądowej.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącym kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.D. i L.D. na bezczynność A Spółka Akcyjna w K. Oddział w B. w przedmiocie informacji publicznej p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym kwotę 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. A. i L. D. reprezentowani przez radcę prawnego Ł. B. pismem z dnia [...] wezwali A S.A. Oddział w B. do negocjacji w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z należących do nich nieruchomości gruntowych. Jednocześnie powołując się na przepisy art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 , art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. "a" ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p." zażądano udostępnienia posiadanych przez Spółkę dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznej przebiegającej przez działkę należąca do A. i L. D. A Spółka Akcyjna Oddział w B. w pismach z dnia [...] i [...] wskazało, że nie może pozytywnie rozpatrzyć złożonego wniosku. Pismem z dnia [...] A. i L. D. reprezentowani przez radcę prawnego Ł. B. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność A S.A. Oddział w B. polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia [...] i niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. W ocenie skarżącego do podmiotu zajmującego się dystrybucją energii elektrycznej mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Dystrybucja energii elektrycznej i zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie dla dobra wspólnego skarżący zaliczył do zadań o charakterze publicznym. W odpowiedzi na skargę A Spółka Akcyjna Oddział w B. wniosła o jej oddalenie. Jej zdaniem spółka nie należy do kategorii podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, wskazanych przez przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podała, iż A Spółka Akcyjna nie należy do szeroko pojętego sektora finansów publicznych, co wyklucza objęcie spółki zakresem podmiotowym wskazanym w art. 4 ust. 1 pkt 1- 4 u.d.i.p. Nie jest to również osoba prawną, w której Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, która to kategoria zawarta została w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Wskazano, że 99, 51 % akcji A Spółka Akcyjna posiada B Spółka Akcyjna z siedzibą w K., pozostali akcjonariusze posiadają 0, 49 % akcji, przy czym w B Spółce Akcyjnej, Skarb Państwa posiada 30, 6 % akcji. Ponadto kwestionowała, aby informacje, których udostępnienia żądała strona skarżąca, stanowiły informację publiczną. Jednocześnie zaznaczono, że dystrybucja energii jest nie tyle zadaniem publicznym, co zadaniem mającym znaczenie publiczne, co jednak nie upoważnia do ingerencji w sprawy przedsiębiorstwa i nakładania na nie obowiązku udostępniania dokumentów inwestycyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 25 § 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) ma osoba fizyczna i osoba prawna, a także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej oraz inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Powyższą regulację należy uzupełnić o treść art. 4 ust. 1 u.i.d.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższych przepisów nie wynika, by oddział przedsiębiorcy posiadał zdolność sądową, co pozwalałoby mu występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym samodzielnie. Oddział nie został również wprost wymieniony w katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1u.i.d.pd.). W niniejszej sprawie stronami postępowania są A.D. i L.D. oraz Oddział w B. spółki A S.A. w K., na który wskazali skarżący w skardze, jako na organ zobowiązany do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wobec tego, mając na uwadze obowiązujące przepisy przyjdzie zauważyć, że zdolności sądowej nie ma oddział spółki akcyjnej A, której dotyczy bezpośrednio skarga. Analogiczna teza również dotycząca skarg do sądu administracyjnego w przedmiocie informacji publicznej skierowanych przeciwko oddziałom spółki kapitałowej została wyrażona w sprawach toczących się przed WSA w Warszawie - sprawy o sygn. akt: II SAB/Wa 484/12, II SAB/Wa 23/13, II SAB/Wa 519/12, WSA w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SAB/Lu 32/13 i II SAB/Lu 31/13 i WSA w Rzeszowie w sprawach o sygn. akt; II SAB/Rz 25/13, II SAB/Rz 24/13, II SAB/Rz 15/13, II SAB/Rz 8/1, WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. akt II SAB/Gd 12/13, II SAB/Gd 14/13 oraz WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 26/13. Poglądy i argumentację przyjętą w tych sprawach Sąd całkowicie podziela. Jak bowiem wynika z art. 12 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze. zm.), zwanej dalej w skrócie jako k.s.h., osobowość prawną spółka akcyjna uzyskuje z chwilą wpisu do rejestru, którym jest Krajowy Rejestr Sądowy – Rejestr Przedsiębiorców. Żaden przepis k.s.h. nie przyznaje jednak osobowości prawnej ani zdolności sądowej oddziałowi takiej spółki, mającej siedzibę na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz.1447 ze zm.), oddział spółki stanowi jedynie wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część przedsiębiorstwa spółki, co nie oznacza jednak, że posiada on podmiotowość prawną. Nie ulega zatem wątpliwości, że osobowość prawną posiada wyłącznie spółka, co oznacza, że tylko spółka może być stroną w postępowaniu ze skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, gdyż tylko ona posiada zdolność sądową. Z tych względów w niniejszej sprawie taką zdolnością mogłaby się legitymować Spółka A S.A. w K., a nie jej oddział w B. wskazany w skardze. Jednocześnie przyjdzie zauważyć, że niewłaściwe określenie podmiotu, którego bezczynności dotyczy skarga, nie jest brakiem formalnym skargi, ani też brakiem możliwym do uzupełnienia w trybie art. 31 P.p.s.a. Rekapitulując, skoro oddział spółki akcyjnej nie posiada zdolności sądowej, to nie może występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako strona, a skarga podlega odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. W związku z powyższym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło