IV SAB/Gl 73/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Nitecki po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.J. na bezczynność Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. w przedmiocie działalności Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] D.J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. w przedmiocie jego działalności. Uzasadniając skargę wskazała, że od miesiąca [...] zwraca się bezskutecznie do Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. z prośbą o wskazanie podstawy prawnej wydanego przez Urząd Skarbowy w Ż. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. Odpowiadając na skargę Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że pismem z dnia [...] nr [...] wezwał Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w Ż. (jako jednostki merytorycznie przygotowującej tytuł wykonawczy) do udzielenia pisemnych wyjaśnień skarżącej w przedmiotowej sprawie. Dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Ż. pismem z dnia [...] nr [...] udzielił tych wyjaśnień skarżącej. Wobec tego pismem z dnia [...] nr [...] Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. poinformował skarżącą, iż sprawę uważa za załatwioną. Kolejnym pismem z dnia [...] (stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącej z dnia [...]) udzielił D.J. wyjaśnień co do zasadności wystawienia tytułu wykonawczego, o którym mowa powyżej. Nadto podał, że skarżąca podczas wizyty w PCPR w Ż., w dniu [...], zażądała dalszych wyjaśnień oraz innych nie związanych ze sprawą informacji i wydania odpisów z akt innych postępowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zakres kognicji tych sądów został uregulowany przepisami art. 3 § 2 i § 3, art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Należy podkreślić w tym miejscu, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w sprawach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty i czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a cytowanej ustawy. Zatem skarga taka może być wniesiona w sprawach, w wyniku rozpoznania których konieczne jest wydanie decyzji, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty oraz postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Skarga taka może być wniesiona również w sprawach wymagających wydania innego aktu bądź podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, a w których kompetentny organ nie podjął stosownego działania. Skarga służy także na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie. W związku z powyższym właściwość sądu administracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność organów administracji publicznej dotyczy niepodejmowania przez nie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Należy wyjaśnić, że obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie czy nie zachodzi jedna z przesłanek prowadzących do odrzucenia skargi. Katalog tych przesłanek został określony w art. 58 § 1 p.p.s.a., a są nimi: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie do jej wniesienia (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej jednej ze stron lub brak zdolności procesowej skarżącego, gdy nie działa za niego przedstawiciel ustawowy, albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5) niedopuszczalność wniesienia skargi z innych przyczyn (pkt 6). W odniesieniu do przesłanki z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. chodzi o ustalenie, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na bezczynność Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. w przedmiocie jego działalności. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika aby kierownik tej jednostki był zobowiązany do wydania jakiegokolwiek aktu lub podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Wobec tego, w ocenie Sądu, należy uznać, że pismo skarżącej z dnia [...] stanowi w istocie skargę na działanie Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ż. Skarga ta ma charakter skargi złożonej w trybie przepisów art. 221 i następnych k.p.a., regulujących postępowanie skargowo- wnioskowe. Tymczasem, zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, tryb "ogólnoskargowy" (art. 221 i n. k.p.a.), jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie (zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi) nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. I SA/Rz 117/05, OwSS 2006/1/26). Nadto uznaje się, że do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII k.p.a. nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, a skarga jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 grudnia 2006 r., sygn. I SA/Wa 1785/06, LEX nr 320599). Z taką sytuacją mamy do czynienia nawet wtedy, gdy strona wyraża niezadowolenie ze sposobu załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. III SA/Lu 586/07, Wspólnota 2008/3/47). W szczególności natomiast należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych uznaje się, iż w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 września 2005 r., sygn. IV SAB/Wa 80/05, LEX nr 205439). W tej sytuacji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a wobec tego skargę – jako niedopuszczalną - należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na marginesie należy podnieść, że nawet w sytuacji uznania, iż w niniejszej sprawie skarga przysługiwała, to skarżąca dla skutecznego jej wniesienia powinna była poprzedzić tą czynność procesową wniesieniem zażaleniem do organu wyższego stopnia, wymaganym zgodnie z art. 37 k.p.a. Zażalenie to jest bowiem jednym ze środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. Ten ostatni przepis stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zatem czynność procesową wniesienia skargi, skarżąca powinna była poprzedzić wniesieniem takiego zażalenia do organu wyższego stopnia, jakim dla starosty jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze (art. 17 pkt 1 k.p.a.). Zatem również w tym przypadku skargę należałoby odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalną. Stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapaść może na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.