IV SO/Gl 15/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-05
Skład orzekający: Beata Kalaga – Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy jego skarga jest oczywiście bezzasadna?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie przysługuje stronie w przypadku oczywistej bezzasadności jej skargi. W sytuacji, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z uwagi na niedopuszczalność postępowania, należy uznać ją za oczywiście bezzasadną, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A w G. złożyło wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak środków finansowych. Wniosek został początkowo oddalony przez referendarza sądowego. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw, a następnie uzupełniło dokumentację. Sąd rozpoznał sprawę, badając dopuszczalność skargi, która była podstawą wniosku o prawo pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia A w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2015 r. Stowarzyszenie A w G. zwróciło się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazało, że nie posiada żadnych dochodów ani majątku, ma charakter wyłącznie społeczny a za swoje działania nie pobiera żadnych opłat.
Postanowieniem z dnia 9 lipca 2015 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił powyższy wniosek podkreślając, iż Stowarzyszenie chcąc efektywnie realizować swoją statutową działalność musi liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów związanych z zainicjowaniem postępowania sądowego, w którym ma zamiar wziąć udział i w należyty sposób zabezpieczyć środki na ten cel. Poza tym wskazał, iż w szczególności twierdzenia wnioskodawcy o braku jakichkolwiek dochodów i rezygnacji z pobierania składek członkowskich nie mogą być uznane za okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy, gdyż prowadziłoby to do przerzucenia kosztów działalności Stowarzyszenia na Skarb Państwa, co godziłoby w zasadę równego traktowania wszystkich podmiotów występujących przed Sądem.
Na wyżej wymienione postanowienie w piśmie z dnia 27 lipca 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia 28 lipca 2015 r., Stowarzyszenie A w G. wniosło sprzeciw, w którym oświadczyło, że nie prowadzi działalności gospodarczej i zarazem nie otrzymuje żadnych dotacji z budżetu państwa, czy też samorządu terytorialnego oraz nie posiada żadnego majątku i nie zatrudnia pracowników.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2015 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych w sprzeciwie poprzez wykazanie aktualnej sytuacji finansowej Stowarzyszenia i przedstawienie m.in. sprawozdania finansowego za pierwsze półrocze 2015 r.
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca nadesłał żądane dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Poza tym zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast art. 260 P.p.s.a. stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jednakże prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.).
W tym miejscu należy wyjaśnić, że o oczywistej bezzasadności skargi (art. 247 P.p.s.a.) można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Oznacza, to że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14, LEX nr 1495334).
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy Stowarzyszenie A w G. wskazało, że przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy U. z dnia [...] r. nr [...] . Skarga na wyżej wymienioną uchwałę wpłynęła do siedziby tut. Sądu w dniu 3 lipca 2015 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 654/15. Jednocześnie z akt sprawy II SA/Gl 654/15 wynika, że zaskarżona uchwała dotyczy rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy U. i została podjęta na podstawie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej w skrócie K.p.a. Tym samym zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych należy wskazać, że skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. A zatem ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514). W związku z powyższym skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Gl 654/15 jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. będzie podlegała odrzuceniu.
W związku z powyższym, na mocy art. 247 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło