IV SO/Gl 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K.Ś. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Miejskiego Centrum Kultury "A" w S. w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. 1. wymierzyć Dyrektorowi Miejskiego Centrum Kultury "A" w S. grzywnę w wysokości 3.000 zł (trzy tysiące złotych); 2. zasądzić od organu na rzecz K.Ś. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 21 stycznia 2014 r. K.Ś. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Miejskiego Centrum Kultury "A" w S. grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a w kwocie 10.000 zł. Wnioskodawca wskazał, że w dniu 11 sierpnia 2011 r. wniósł za pośrednictwem organu skargę do sądu administracyjnego na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na jego wniosek z dnia 21 lipca 2011 r. Pomimo upływu ponad dwóch lat i pięciu miesięcy organ nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na wyżej opisany wniosek organ pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. wniósł o jego oddalenie. Wskazał na wstępie, że pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. poinformował K.Ś., że jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 21 lipca 2011 r. nie może zostać uwzględniony, wobec tego organ nie pozostawał w bezczynności. Ponadto skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi na bezczynność, zatem była ona niedopuszczalna. Niezależnie od powyższego organ podkreślił, że działał w usprawiedliwionym przeświadczeniu, iż podjęte przez niego działania są zgodne z prawem. Uzasadnia to odstąpienie od wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 §1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej jako "P.p.s.a". organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Natomiast w niniejszej sprawie termin przekazania sądowi skargi reguluje przepis szczególny, z tego względu iż skarga K.Ś. z dnia 21 lipca 2011r. dotyczyła informacji publicznej. Zatem termin ten wynosi piętnaście dni i liczy się go od dnia otrzymania skargi przez organ, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przyjdzie następnie zauważyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Centrum Kultury "A" w S. skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Otrzymanie skargi nie było kwestionowane przez organ, co znajduje bezpośrednie potwierdzenie w odpowiedzi na wniosek. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ obowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni, a nie zaistniały żadne znane nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie tego obowiązku. Należy podkreślić, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarga nie została przekazana do Sądu. Tym samym skoro wskazana powinność nie została spełniona, to okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie wniosku zgłoszonego przez skarżącego. Jednocześnie trzeba zaakcentować, że wbrew stanowisku zaprezentowanym w odpowiedzi na wniosek, obowiązek organu przekazania Sądowi skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ ten uznaje, że skarga jest niedopuszczalna, czy też nawet uzna, że wniosek został rozpoznany. Już samo żądnie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga może zostać merytorycznie rozpoznana. Sąd jest obowiązany stwierdzić, czy mieści się ona zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga może zostać przez Sąd odrzucona, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To bowiem rolą sądu jest dokonanie oceny skargi zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi. (por. postanowienia NSA: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11, z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Na marginesie można podkreślić, że twierdzenia organu o niedopuszczalności skargi na bezczynność z uwagi na brak wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa należy uznać za bezzasadny. Pomimo początkowych rozbieżności w orzecznictwie i poglądach doktryny, utrwalił się pogląd, że obowiązujące przepisy nie wymagają przed wniesieniem skargi na bezczynność w dostępie do informacji publicznej wyczerpania trybu zażaleniowego określonego w art. 37 k.p.a., ani poprzedzenia skargi wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji skargę na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej można wnieść w każdym czasie, gdyż nie jest ona ograniczona żadnym terminem (patrz postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1991/12, Lex nr 1291370). Wymaga następnie yjaśnienia, że grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2013 r. wyniosło 3.650,06 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. (Monitor Polski z 2014 r., poz. 146). Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze stopień winy organu, nieprzekazanie skargi do Sądu pomimo ustawowego obowiązku (skarga została złożona w sierpniu 2011 r. i dotąd nie została przekazana do Sądu), brak istnienia lub przedstawienia przez organ faktycznych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Wymaga podkreślenia, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga z dnia 10 sierpnia 2011 r. dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). . Nie ulega wątpliwości, że opóźnienia w przekazaniu skargi nie usprawiedliwia nieznajomość prawa lub pozostawanie w błędnym przeświadczeniu o legalności podejmowanych działań. Na podmiocie dysponującym informacjami publicznymi spoczywają szczególne obowiązki, które muszą być realizowane terminowo. Za ewentualne zaniechania lub zaniedbania w tym zakresie wyłączną odpowiedzialność ponosi dysponent informacji publicznej, który jest uznawany w tym zakresie jako organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Sąd nie uwzględnił wniosku o wymierzenie organowi grzywny w wysokości proponowanej przez K.Ś. (10.000 zł), gdyż uznał ją za zbyt wygórowaną. Nie znaleziono przyczyn usprawiedliwiających przeszło 2 letnią zwlokę organu, jednakże także wnioskodawca pozostał w tym okresie bierny i nie podejmował żadnych czynności ponaglających organ. W związku z powyższym Sąd, orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy (100 zł) rozstrzygnięto po myśli art. 200 P.p.s.a.