IV SO/Gl 43/12

Dnia 4 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata (odnoszącego się do sprawy z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...]) p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Pismem z dnia [...] listopada 2012 roku J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W treści skargi zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do skargi dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym zawarł informacje, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych oraz oświadczył, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczeń otrzymywanych z pomocy społecznej, w szczególności zasiłku celowego i okresowego. Zarządzeniem z dnia 28 listopada 2012 roku referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czyli przede wszystkim o wskazanie miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania gospodarstwa domowego to jest czynszu, opłat za tzw. media m.in. energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci, telefon, zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz udokumentowanie dochodu skarżącego poprzez nadesłanie kopii decyzji administracyjnych, na mocy których otrzymał w okresie ostatnich trzech miesięcy świadczenia z pomocy społecznej w postaci przykładowo zasiłku okresowego, celowego, czy też dodatku mieszkaniowego. Korespondencja sądowa zawierająca odpis powyższego zarządzenia została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 10 grudnia 2012 roku co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sądowych (k. 11). W wyznaczonym terminie skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2013 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie zastosował się do wezwania z dnia 28 listopada 2012 roku i nie uzupełnił wniosku, czyli nie zobrazował swojej sytuacji materialnej w sposób dostatecznie wyczerpujący, umożliwiający uwzględnienie jego wniosku o prawo pomocy a tym samym nie usunął wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jego stanie majątkowym. Ponadto wyjaśnił, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie będzie podlegał rozpoznaniu z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z ustawowego zwolnienia skarżącego od kosztów w niniejszej sprawie. Pismem z dnia [...] stycznia 2013 roku skarżący złożył sprzeciw na powyższe postanowienie, domagając się przyznania prawa pomocy w osobie adwokata z urzędu. Jednocześnie oświadczył, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z dokonaniem kserokopii decyzji administracyjnych potwierdzających jego dochód, do których przedłożenia był zobowiązany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Ponadto przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Z kolei art. 255 P.p.s.a. stanowi, że jeśli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na uwagę zasługuje również fakt, iż zgodnie z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia zgodnie z art. 259 P.p.s.a., strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Ponadto na podstawie art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony sprzeciw traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do wyłącznej oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy wykazała, że spełnia stosowne przesłanki. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 71/09 LEX nr 564253). Poza tym z konstrukcji art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy, a rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I OZ 676/12 LEX nr 1221235). Natomiast brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II FZ 700/12 LEX nr 1219910). Z akt sprawy wynika, że J. M. złożył wniosek o ustanowienia adwokata jednakże nie udokumentował w jakikolwiek sposób danych zawartych w tym wniosku pomimo wezwania go do tego przez referendarza sądowego, dlatego też Sąd uznał za niewystarczające do przyznania prawa pomocy oświadczenia skarżącego. W związku z powyższym skoro skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny to na mocy art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.