I SA/Go 1061/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-02-16
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, oparta na wadliwie sformułowanym przedmiocie postępowania i rozstrzygnięciu, może zostać uznana za prawidłową, jeśli wskazane uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy i nie wymagały ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienia wskazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dotyczące wadliwie sformułowanego przedmiotu wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, nie stanowiły podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego wymaga uzasadnienia wskazującego na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, czego zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto, sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego co do tego, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości spoczywa na właścicielu nieruchomości, a nie na najemcy.Stan faktyczny
Skarżący J.O. złożył informację o podatku od nieruchomości, wskazując, że część gruntów (70 m2) jest związana z działalnością gospodarczą, a część magazynu (60 m2) została wynajęta B.K. na cele prowadzenia sklepu. Wójt Gminy wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a następnie wydał decyzję ustalającą łączną wysokość zobowiązania podatkowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wadliwie sformułowany przedmiot wszczęcia postępowania i rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując wysokość podatku i podnosząc, że obowiązek podatkowy w odniesieniu do wynajmowanego lokalu powinien obciążać najemcę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. ze skargi ze skargi J.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Przyznaje doradcy podatkowemu K.K. od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skarżący, J.O. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] września 2010 r., uchylająca w całości decyzję Wójta Gminy z dnia [...].07.2010 roku, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r.
Z akt sprawy wynika że :
Skarżący w dniu [...].09.2009 roku złożył informację co do podatku od nieruchomości której jest właścicielem wskazując, iż część gruntów związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, dotyczy to powierzchni 70 m2.
Przedłożył również w formie załącznika wyjaśnienie z którego wynika, iż część magazynu o powierzchni 70m2 została wynajęta przez B.K..
Z umowy najmu z dnia [...].02.2007 roku, dołączonej do akt sprawy, zawartej z B.K. wynika, że skarżący wynajął lokal o powierzchni 60m2, na cele prowadzenia działalności gospodarczej.
Natomiast z załączonego oświadczenia złożonego przez B.K., również dołączonego do akt sprawy wynika, że prowadzi on od dnia [...].08.2007 roku sklep pod adresem [...], a więc pod adresem wynajętej nieruchomości.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Wójt Gminy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia skarżącemu jak to określono w postanowieniu "zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lokal sklepowy... za 2010 r". Jak wynika z postanowienia postępowanie wszczęto na podstawie art. 165 § 1 i 2 ordynacji podatkowej.
W tymże postanowieniu wskazano, że skarżący nie wykazał do opodatkowania, powierzchni lokalu sklepowego znajdującego się w budynku stanowiącym jego własność, który wynajmuje na cele prowadzonej przez B.K. działalności gospodarczej.
Postanowieniem z dnia [...].06.2010 roku organ podatkowy wyznaczył skarżącemu termin 7 dni do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, jednak skarżący nie złożył żadnych wniosków.
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. oznaczoną jako "decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r." Wójt Gminy ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego na 2010 r. w kwocie 1861 zł.
Uzasadniając decyzję, organ I instancji wskazał, że przeprowadzone postępowanie podatkowe pozwoliło na ustalenie, że skarżący od 1999 r. i nadal pozostanej właścicielem gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako B-RIV o pow. 0,58 ha.
W informacji za 2009 rok, w sprawie podatku od nieruchomości podatnik zadeklarował grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 70 m2, nie wykazał natomiast do opodatkowania powierzchni lokalu sklepowego, znajdującego się w budynku stanowiącym własność skarżącego, gdyż uznał,
iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na najemcy lokalu.
Z umowy zawartej z najemcą B.K., jak również z oświadczenia najemcy wynika, że prowadzi tam działalność od [...].08.2007 roku, a powierzchnia wynajmowanego lokalu wynosi 60m2.
Wobec powyższego organ podatkowy ustalił wysokość łącznego zobowiązania podatkowego od powierzchni gruntów 70m2, od powierzchni wynajętego lokalu 60m2, a także od nie będących przedmiotem sporu powierzchni pozostałych budynków oraz gruntów.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając decyzji naruszenie art. 30, 31 ust. 2 i 65 ust. 5 Konstytucji RP.
W odwołaniu twierdził, że spoczywa na nim obowiązek podatkowy co do budynków nie zajmowanych przez najemcę, natomiast co do spornego lokalu użytkowego obowiązek podatkowy obciąża najemcę.
Wskazał, że umowę najmu lokalu handlowego zawarł nie dla zysku, gdyż otrzymywany czynsz jest symboliczny (100 zł miesięcznie), przy czym zastrzegł, iż nie otrzymuje czynszu od 8 miesięcy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2010r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy.
Organ II instancji uznał, że skarżący jest właścicielem użytków rolnych, zabudowanych o powierzchni 0,58 ha, położonych w obrębie gminy. Potwierdził również zasadność wszczęcia przez organ podatkowy I instancji postępowania w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r., gdyż skarżący mimo wezwania, nie złożył stosownej korekty informacji podatkowej, zawierającej dane dotyczące lokalu sklepowego.
Organ II instancji uznał jednak, że wadliwie była sformułowana podstawa wszczęcia postępowania podatkowego, gdyż organ wszczął postępowanie w sprawie określenia stronie wysokości "zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lokal sklepowy za 2010 r." zamiast w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego. Również rozstrzygnięcie organu I instancji było wadliwie sformułowane, gdyż zamiast "wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok" organ ustalił wysokość "zobowiązania podatkowego
za 2010 rok".
Skarżący od powyższej decyzji wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł, że przedmiotem zawartej umowy najmu nie był lokal użytkowy, ale część budowli, w której najemca zdecydował się prowadzić działalność gospodarczą – sklep i to on winien być obciążony podatkiem z tego tytułu. Z tego powodu skarżący wskazał, że stawka ustalonego mu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 rok jest za wysoka.
Na rozprawie skarżący uzupełnił zarzuty skargi pismem z dnia [...].02.2011 roku, w którym podtrzymał dotychczasową argumentację skarżącego, podnosząc ponadto, iż skarżący nie jest przedsiębiorcą, a wynajem części nieruchomości nie nastąpił w ramach prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Sam fakt, że najemca wykorzystywał ten lokal w 2010 r. do prowadzenia działalności gospodarczej nie powinien skutkować opodatkowaniem części wynajmowanej nieruchomości na podstawie podwyższonych stawek podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwane dalej ppsa. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 145. _@POCZ@__@KON@_ § 1 ppsa. Sąd uwzględniając skargę na decyzję
lub postanowienie_@POCZ@_ u_uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części,
jeżeli stwierdzi:_@POCZ@__@KON@_ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, _@POCZ@__@KOlub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego_@POCZ@_ lub _@lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Natomiast art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. 2005 Nr 80 poz. 60 ze zm.) stanowi, że organ odwoławczy może uchylić
w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne,
które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Jak wynika z uzasadnienia organu II instancji, organ ten uznał, iż postanowienie z dnia [...].06.2010 roku wydane przez organ I instancji określa błędnie przedmiot wszczętego postępowania jako " zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za lokal sklepowy za 2010 rok" zamiast "ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok". Nadto wadliwe jest rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji bowiem organ ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 roku zamiast wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok.
Należy podkreślić, iż decyzja kasacyjna określona w art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, stanowi że organ II instancji może wydać tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji albo w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, albo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto może to nastąpić, gdy brak jest podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy art. 229 ordynacji podatkowej, a więc przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego.
Organ podatkowy w przypadku podjęcia w / w decyzji jest obowiązany w uzasadnieniu decyzji należycie umotywować istnienie przesłanek w nim wymienionych, wskazać z jakich przyczyn nie zastosował art. 229 ordynacji podatkowej, oraz jakie okoliczności organ pierwszej instancji powinien wziąć pod uwagę przy ponownym jej rozpatrywaniu.
Jak wynika z uzasadnienia organu II instancji, organ wskazał na błędne określenie przedmiotu wszczęcia postępowania w postanowieniu o jego wszczęciu. Organ I instancji określił bowiem w postanowieniu o wszczęciu postępowania, iż postępowanie dotyczy wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lokal sklepowy za 2010 rok, zamiast określić przedmiot jako ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok.
Należy w związku z tym wskazać że organ podatkowy I instancji wskazał jako podstawę prawną wszczęcia postępowania art. 165 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej, które stanowią odpowiednio, iż postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, a wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia.
W treści uzasadnienia w / w postanowienia wyjaśniono, iż wszczęto postępowanie, bowiem skarżący nie złożył informacji podatkowej dotyczącej powierzchni lokalu w którym prowadzona jest działalność gospodarcza.
Zdaniem Sądu, informacja złożona przez skarżącego, co do podatku od nieruchomości za 2009 rok, jak również to że postępowanie zostało wszczęte na skutek nie złożenia informacji podatkowej odnoszącej się do wynajętego lokalu sklepowego w sytuacji gdy skarżący corocznie płaci podatek od posiadanej nieruchomości oraz budynków znajdujących się na niej, jak również późniejszy zakres tego postępowania, określony w uzasadnieniu podjętej decyzji organu I instancji, wskazują na to, iż postępowanie wszczęto w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2010 rok.
Nadto podkreślić należy, że ta czynności organu nie była przedmiotem wątpliwości skarżącego, który mając możliwość czynnego udziału w postępowaniu, dał temu wyraz zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w złożonej skardze od decyzji organu II instancji.
Tym samym zdaniem Sądu uchybienie wskazane w uzasadnieniu organu II instancji nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, a tym bardziej przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Organ wskazał również na wadliwość rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, bowiem organ ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 roku, zamiast wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok.
Otóż jak wynika z treści decyzji, organ podatkowy I instancji określił, iż orzeczenie jest decyzją nr...w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 rok. Niewątpliwie również w uzasadnieniu decyzji wskazano że ...ustalono wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 roku.
Tak więc fakt, iż w sentencji decyzji wskazano iż ..ustalam wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 roku... nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji na podstawie art. 233 § 2 ordynacji podatkowej.
Powyższe uchybienia nie są więc, zdaniem Sądu podstawą do uznania, iż postępowanie ma być przeprowadzone ponownie w całości lub w znacznej części.
Art. 233 § 2 ordynacji podatkowej stanowi, że przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy winien wskazać, okoliczności jakie przy ponownym rozpoznaniu winien mieć na uwadze organ I instancji. Przepis ten odnosi się do okoliczności faktycznych, które zostały pominięte lub nienależycie wykazane przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu II instancji, uchylającej decyzję organu I instancji takich wskazań zabrakło.
Uzasadnienie to nie nawiązuje do art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, stanowiącej podstawę uchylenia decyzji. Organ orzekając bowiem na tej podstawie uznaje, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub znacznej części, co znajduje swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Nadto organ odwoławczy, jak wskazuje art. 233 § 2 ordynacji podatkowej, winien wskazać okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Elementy te nie znalazły się w uzasadnieniu decyzji przez co doszło do naruszenia art. 233 § 2 ord. pod, które to naruszenie w ocenie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy / wyrok WSA w W-wie z dnia 12.09.2009 roku III SA/Wa 1034/09, Lex 558077, wyrok WSA w W-wie z dnia 18.06.2009 roku III SA/Wa 185/09 /
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego w ocenie Sądu organy trafnie oceniły, że obowiązek podatkowy spoczywa na skarżącym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. 2010 Nr 95 poz. 613 ze zm.). Sąd podziela pogląd wyrażony w tej mierze przez organ II instancji.
Przepis ten zawiera wyczerpujący katalog podmiotów będących podatnikami podatku od nieruchomości. W tym katalogu nie mieści się kategoria wynajmujących lokale czy dzierżawców nieruchomości.
Wskazuje natomiast, że podatnikami podatku od nieruchomości są np. właściciele nieruchomości i obiektów budowlanych czy też samoistni posiadacze nieruchomości. Wynajmujący lokal od skarżącego, B.K. nie należy do wskazanych podmiotów.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł jak w sentencji.
Sędzia WSA A. Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA D. Skupień
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło