I SA/Go 1063/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "Przedsiębiorstwa R" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W dniu [...] października 2010 r. "Przedsiębiorstwo R" Spółka z o.o. złożyła na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług. W złożonej skardze Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoją prośbę wskazała, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. toczy się 18 postępowań w sprawach ze skarg zainicjowanych przez nią. W każdej ze spraw uiściła wpis sądowy w kwocie po około 1.500 zł. Jej zdaniem już przez samo uiszczenie wpisu w każdej ze spraw, Spółka została jeszcze przed rozstrzygnięciem sporu obciążona znaczną kwotą mającą wpływ na jej kondycję finansową i prawidłowe funkcjonowanie prowadzonej działalności gospodarczej. Dalej strona argumentowała, że sytuacja, w której się znalazła wypełnia przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż wykonanie skarżonej decyzji, jak i decyzji współistniejących spowoduje nieodwracalne skutki finansowe, co pociągnie za sobą ujemne skutki społeczne. Odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji może w krótkim czasie doprowadzić w Spółce do zwolnień pracowników i innych niekorzystnych zdarzeń. Wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje realny wzrost kosztów związanych z dalszym wykorzystaniem zaimportowanego towaru, co z kolei nie mogło być uwzględnione w ryzyku zawartej transakcji handlowej i uczyni zawarte transakcje deficytowymi oraz narazi skarżącą Spółkę na finansowe niczym nie uzasadnione straty, których nie będzie w stanie ponieść, a ponadto może spowodować dodatkowo realne niebezpieczeństwo braku stabilności finansowej firmy, utraty kontrahentów i w krótkim czasie jej całkowitą likwidację. Sąd zważył: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl natomiast art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i Sąd rozstrzygając wniosek strony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, jak też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, i mogą wystąpić łącznie lub oddzielnie. Przesłanka odnosząca się do wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego (wyegzekwowanego) świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Zapis w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest przy tym utożsamiony z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie, o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (por. m. in.: postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 889/04, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 694/04, niepubl.; postanowienie z dnia 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05, niepubl.), a wprowadzona, w art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja wstrzymania stanowi szczególną kategorię tymczasowej ochrony strony, jako odstępstwo od wskazanej na wstępie zasady, wynikającej z art. 61 §1 cyt. ustawy. Potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być przy tym wykazana przez samą stronę skarżącą. Wiąże się to z koniecznością szczególnie wnikliwego, przekonującego i dokładnego wskazania jak i uzasadnienia konkretnych zdarzeń i okoliczności przez wnioskodawcę, w taki sposób, aby sąd miał możliwość dokonania kontroli ich prawdziwości. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, zwłaszcza, że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W sytuacji, gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty konkretnej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest wykazanie konkretnych przesłanek wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. akt I FZ 481/09). Sąd, rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie i stosując kryteria przewidziane w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie znalazł usprawiedliwionych podstaw do jego uwzględnienia. W ocenie Sądu, żadna z przesłanek mogących uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie została przez skarżącą Spółkę wykazana. Lakoniczne i ogólnikowe stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wniosku, a odnoszące się do hipotetycznie mogących zaistnieć sytuacji w stosunku do skarżącej tj. niebezpieczeństwo braku stabilności finansowej firmy i spowodowanie nieodwracalnych skutków finansowych i społecznych, stanowi w istocie powtórzenie treści art. 61 § 3 p.p.s.a., nie zaś argumentację przemawiającą za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego orzeczenia. Skarżąca Spółka w żadnym razie nie wykazała konkretnych okoliczności, z których wynika, że jej aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Także w aktach sprawy Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego wniosku. Pełnomocnik zaś w swej argumentacji użył jedynie trybu przypuszczającego. Co więcej, w złożonym wniosku Spółka wskazała, że dysponuje środkami finansowym oraz, że na bieżąco i dobrowolnie reguluje wszystkie zobowiązania podatkowe, co z kolei uprawdopodabnia dobrą jej kondycję finansową. Tymczasem, jak już wspomniano wyżej, do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczający sam wywód strony. Wnioskodawca powinien bowiem poprzeć swoje twierdzenia dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04, niepubl.), a tego skarżąca w rozpatrywanej sprawie nie uczyniła. Sąd nie mógł też pominąć i tej okoliczności, że sama konieczność spłaty zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją organu pierwszej instancji nie może niejako sama przez się przemawiać na rzecz wstrzymania wykonania, gdyż stanowi ona naturalną konsekwencję wydania takiej decyzji i utrzymania jej w mocy w toku postępowania odwoławczego i z tego punktu widzenia nie ma na pewno charakteru nadzwyczajnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FZ 365/08, LEX nr 443847). W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że wykonanie decyzji zawsze powoduje określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. Istotnym jest również to, iż przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. Jednocześnie podkreśla, że wstrzymanie wykonania decyzji ma charakter szczególny i nie może mieć zastosowania, co już podkreślono, w każdej sprawie, w której zapłata zobowiązania podatkowego rodzi trudności dla podatnika. Trudności te nie mogą wynikać jedynie z przekonania skarżącego o ich istnieniu, lecz muszą mieć charakter obiektywny. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.