I SA/Go 122/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M.L. na upomnienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odrzucić skargę. Upomnieniem z [...] września 2025 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: organ) wezwał M.L. do zapłaty należności wynikającej z decyzji z [...] lipca 2025 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności OB w kwocie 5706,72 zł wraz z odsetkami w kwocie 5,86 zł oraz kosztami upomnienia w kwocie 16,00 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej. Pismem z [...] lutego 2026 r. M.L. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. "zażalenie na upomnienie wpłat nienależnie pobranych płatności OB w kwocie 5728,58 zł". Argumentował, że nie otrzymał ani pisemnej ani telefonicznej wiadomości o decyzji z [...] lipca 2025 r. nr [...]. Wyjaśnił, że w związku z powyższą sprawą odbyła się rozprawa przed tut. Sądem 6 lutego 2025 r., a zaskarżona sprawa została umorzona w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako: P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Mając na uwadze brzmienie powołanych regulacji prawnych, Sąd stwierdza, że przedmiot skargi, tj. upomnienie, nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Nie sposób bowiem przyjąć, że upomnienie do uregulowania należności wynikającej z decyzji z [...] lipca 2025 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności OB, jest decyzją administracyjną lub postanowieniem. Nie jest też żadnym innym aktem administracyjnym lub wyrazem czynności podlegającym z mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jak stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a., egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z powyższego wynika, że upomnienie stanowi informację (przypomnienie) dla zobowiązanego o obowiązkach, które posiada względem wierzyciela i daje zobowiązanemu możliwość dobrowolnego ich wykonania w określonym terminie, a jednocześnie zawiera rygor wszczęcia egzekucji administracyjnej w przypadku braku tej dobrowolnej realizacji obowiązku. Upomnienie nie stanowi zatem, jak decyzja, rozstrzygnięcia władczego, które decydowałoby o sytuacji prawnej osoby, do której zostało skierowane. Upomnienie ponadto nie dotyczy postępowania egzekucyjnego. Poprzedza ono bowiem postępowanie egzekucyjne, które nie zostało jeszcze wszczęte, a które może być wszczęte dopiero po doręczeniu upomnienia w trybie art. 15 u.p.e.a. Istotne przy tym jest, że zarówno przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jak i Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują środka zaskarżenia w postaci zażalenia na upomnienie. Upomnienie zatem, jako pismo organu egzekucyjnego skierowane do zobowiązanego, a poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie mieści się w zakresie objętym pkt 3 ani pkt 4 przepisu art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10; postanowienie WSA w Gdańsku z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 306/15). Na marginesie wyjaśnić należy, że wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 6 lutego 2025 r. o sygn. akt I SA/Go 232/24 zapadł w odmiennym przedmiocie niż decyzja z [...] lipca 2025 r. nr [...], na podstawie której wystawiono upomnienie nr [...]. Sprawa będąca przedmiotem orzekania przez tut. Sąd dotyczyła bowiem uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej oraz przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2017. Mając na uwadze powyższe skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.