I SA/Go 124/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-12-12
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego jest zgodna z prawem, gdy zobowiązany podnosi zarzuty nieistnienia obowiązku i przedawnienia należności?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie zaś zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i przedawnienia należności powinny być rozpatrywane na etapie wszczęcia egzekucji, a nie w toku postępowania egzekucyjnego. Wobec braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, skarga została oddalona.Stan faktyczny
L.D. jest zobowiązany na podstawie decyzji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego za 2007 rok do zapłaty kwoty 329 840 zł. Organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne od 2018 roku, stosując różne środki egzekucyjne, w tym zajęcia wynagrodzenia. L.D. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku i przedawnienia, które zostały odrzucone przez organy. Skarga do WSA dotyczyła odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi L.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu L.D. postępowania egzekucyjnego.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wystawił [...] grudnia 2018 r. tytuł wykonawczy nr [...], a następnie przekazał go do realizacji w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Podstawą prawną wystawienia ww. tytułu wykonawczego jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z [...] października 2013 r. w przedmiocie ustalenia L.D. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007 r., w wysokości 329 840,00 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], przystępując do egzekucji na podstawie ww. tytułu wykonawczego, zawiadomieniem nr [...] z [...] stycznia 2019 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Zobowiązanego w Banku [...] S.A. Pismem z [...] stycznia 2019 r. Bank potwierdził prowadzenie rachunku bankowego dla zobowiązanego i poinformował organ egzekucyjny przeszkodach w realizacji zajęcia ze względu na brak środków na zajętym rachunku bankowym.
W dniu [...] lutego 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w C. sp. z o.o. [...], zawiadomienie nr [...] o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Z.S. z tytułu wzajemnych rozliczeń oraz zawiadomienie nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę w "F.R." z siedzibą [...]. Odpisy ww. zawiadomień zostały doręczone zobowiązanemu 27 lutego 2019 r.
Pismem z [...] lutego 2019 r. C. sp. z o.o. potwierdziło przyjęcie zajęcia do realizacji, przedkładając kartę wynagrodzeń za grudzień 2018 r. oraz styczeń i luty 2019 r. Pismem z [...] lutego 2019 r. F.R. oświadczyła, że umowa o pracę z L.D. została zakończona [...] stycznia 2018 r. Natomiast Z.S., pismem z [...] marca 2019 r. poinformowała organ egzekucyjny, że umowa zlecenia z L.D. została rozwiązana z dniem [...] lipca 2016 r. Ponadto [...] lutego 2019 r. pracownik organu egzekucyjnego spisał protokół o stanie majątkowym zobowiązanego.
Pismem z [...] lutego 2019 r. zobowiązany wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w których wskazał na nieistnienie obowiązku, przedawnienie egzekwowanego obowiązku oraz określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia. W związku z wniesionymi zarzutami Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], stosownie do art. 35§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej: upea) postanowieniem z [...] marca 2019 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. Natomiast postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny, odmówił uznania zarzutu przedawnienia obowiązku oraz zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia.
Następnie postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., podjął zawieszone postępowania egzekucyjnego. O jego podjęciu i wznowieniu realizacji zajęć poinformował dłużników zajętej wierzytelności. Przystąpienie do realizacji zajęcia potwierdziła F.E. w piśmie z [...] marca 2020 r., a następnie pismem z [...] czerwca 2020 r., poinformowała organ o zakończeniu umowy zlecenia z L.D.
W dniu [...] kwietnia 2020 r. do Urzędu Skarbowego [...], wpłynęło pismo L.D. będące odpowiedzią na otrzymane zawiadomienia o dalszej realizacji zajęć wierzytelności, w treści którego zobowiązany opisał swoją sytuację materialno-bytową, jednocześnie wnosząc "o zwrócenie zajętych ewentualnie kwot". Pismem z [...] maja 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiadomił Zobowiązanego o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia wniesionego podania. Jednocześnie wezwał L.D. do sprecyzowania żądania w terminie 7 dni, poprzez wskazanie o zwolnienie jakiego składnika majątku występuje, pod rygorem pozostawienia wniesionego podania bez rozpoznania.
W odpowiedzi L.D. 17 czerwca 2020 r. przesłał do organu egzekucyjnego pismo, w którym nie sprecyzował swojego żądania z [...] kwietnia 2020 r. W związku z powyższym, pismem z [...] czerwca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zawiadomił Stronę o pozostawieniu przedmiotowego podania bez rozpoznania.
Następnie organ dokonał kolejnych czynności egzekucyjnych skierowanych do majątku L.D., które opisał w postanowieniu.
W związku z artykułowanymi przez L.D. wątpliwościami, co do zasadności prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia, organ egzekucyjny pismem z [...] grudnia 2022 r. zwrócił się do F.C. w [...] o wskazanie formy zatrudnienia L.D. W odpowiedzi z [...] grudnia 2022 r. F.C. wskazała, że L.D. zatrudniony jest na podstawie umowy zlecenia na okres od [...].09.2021 r. do [...].07.2023 r., kwota podlegająca zajęciu jest przekazywana na rachunek organu w pełnej wysokości wynagrodzenia, które przysługuje zleceniobiorcy oraz oświadczył, że w przedmiotowej sprawie nie obowiązują przepisy Kodeku pracy. Następnie pismem z [...] września 2023 r. F.C. oświadczyła, że L.D. od dnia [...] września 2023 r. został zatrudniony na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/40 etatu i realizacja zajęcia nie może nastąpić na podstawie poprzedniego zajęcia (dot. umowy zlecenia).
W związku z powyższym, organ egzekucyjny w dniu 9 października 2023 r. skierował do F.C. zawiadomienie nr [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego.
Pismem z [...] października 2023 r. pracodawca potwierdził przyjęcie zajęcia do realizacji. W dniu 3 listopada 2023 r. L.D. skierował do Naczelnika Urzędu [...] kolejne pismo w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego, na które odpowiedź otrzymał w piśmie z [...] grudnia 2023 r. nr [...]
W dniu [...] grudnia 2023 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] wpłynęło podanie złożone przez M.K., w imieniu L.D., w którym został złożony wniosek m.in. "o zaprzestanie egzekucji administracyjnej z majątku L.D.". Tenże przekazał przedmiotowy wniosek Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...]. Tożsamy wniosek "o zaprzestanie egzekucji administracyjnej" w dniu 20 grudnia 2023 r. również został wniesiony do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]. Kolejne podania zawierające taki wniosek zostały złożone w dniach [...] stycznia 2024 r. i [...] stycznia 2024 r.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 59 § 3, 4 i 5 upea, w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., postanowieniem z [...] lutego 2024 r. nr [...], odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku L.D. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny potwierdził wymagalność obowiązku określonego w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z [...] listopada 2018 r. będącej podstawą wystawienia ww. tytułu wykonawczego oraz zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jak i jego prawidłowy przebieg. W dniu [...] lutego 2024 r. do Urzędu Skarbowego [...] wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie. W złożonym zażaleniu Zobowiązany, nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem podniósł, że egzekucja prowadzona jest z minimalnego wynagrodzenia w wysokości 1160 zł, które jest prawnie chronione i nie podlega egzekucji. Wskazana okoliczność, zdaniem Zobowiązanego, powoduje konieczność umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W złożonym środku zaskarżenia skarżący podniósł również, że "zarówno wcześniej, jak i obecnie cały czas potwierdza słownie i na piśmie, że swoje gospodarstwo domowe całe życie prowadzi sam, na tę okoliczność poskładał pisma do MOPS i wielu innych urzędów". Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 59 upea, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Następnie wskazał na przesłanki obligatoryjnego oraz fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rozważając w pierwszej kolejności czy należność objęta tytułem wykonawczym nr [...] z [...] grudnia 2018 r. dotyczącym zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007 r., pozostaje wymagalna zaznaczył, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r. Zauważył, że zgodnie z art. 29 § 1 upea, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej polega na ustaleniu, czy zaistniały określone w ustawie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe pozwalające na zastosowanie przewidzianych w ustawie środków egzekucyjnych w celu doprowadzenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny natomiast nie jest uprawniony do badania wymagalności obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Brak wymagalności obowiązku może być przedmiotem zarzutów, które wnosi się na etapie wszczęcia egzekucji administracyjnej.
W przedmiotowej sprawie zobowiązany skorzystał z przysługującego prawa i pismem z [...] lutego 2019 r. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Żądając umorzenia postępowania egzekucyjnego, podniósł m.in. zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut przedawnienia w całości należności wskazanych w tytule wykonawczym. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], ostatecznym postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2019 r., uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku oraz odmówił uznania zarzutu przedawnienia obowiązku, w związku z czym brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie nie zostało zaskarżone. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego stwierdził, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2018 r., organ egzekucyjny zastosował liczne środki skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawniania. Z akt sprawy wynika, że pierwszym środkiem egzekucyjnym skutkującym przerwaniem biegu terminu przedawnienia zastosowanym przez organ egzekucyjny było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. dokonane zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r., nr [...], które wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Zobowiązanemu 5 lutego 2019 r. Przyjęcie do realizacji zajęcia bank potwierdził pismem z [...] stycznia 2019 r. Natomiast ostatnim środkiem egzekucyjnym skutkującym przerwaniem biegu terminu przedawnienia jest zajęcie wynagrodzenia za pracę w F.C. z siedzibą [...], dokonane zawiadomieniem z [...] października 2023 r. Zawiadomienie doręczono Zobowiązanemu 17 października 2023 r., natomiast pracodawcy 13 października 2023 r., który pismem z [...] października 2023 r. potwierdził przyjęcie zajęcia do realizacji.
Stosownie zatem do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia po jego przerwaniu, rozpoczął się zatem na nowo 14 października 2023 r. i upłynie 14 października 2028 r., o ile nie zaistnieją okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawniania. W związku z powyższym uznał, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym z [...] grudnia 2018 r. jest wymagalne i nie uległo przedawnieniu. Co do zarzutu prowadzenia egzekucji z minimalnego wynagrodzenia, które jest chronione prawem i nie podlega egzekucji organ odwoławczy zauważył, że w toku prowadzonej egzekucji z majątku L.D. w okresie od 25 stycznia 2019 r. tj. od wszczęcia egzekucji, do 9 lutego 2024 r. uzyskano kwoty w łącznej wysokości 24 916,12 zł. Analiza rozliczenia uzyskanych w wyniku egzekucji kwot wskazuje, że tytułem realizacji zajęć w ww. okresie, nieprzerwanie przekazywane były i nadal są środki pieniężne, co oznacza, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie jest skutecznie prowadzone. Ponadto należy zauważyć, że to na pracodawcy czy też innym dłużniku zajętej wierzytelności ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia, czy określone prawo majątkowe podlega realizacji i w jakiej części podlega przekazaniu do organu egzekucyjnego. Z informacji przekazanej przez F.C. wynika natomiast, że z tytułu zatrudnienia w wymiarze 1/40 etatu Zobowiązany otrzymuje wynagrodzenie w kwocie netto 1256,38 zł, które tym samym podlega potrąceniu na poczet realizacji zajęcia egzekucyjnego. W przypadku niepełnego etatu odpowiednio pomniejsza się bowiem kwotę wolną od potrąceń określoną w art. 87¹ § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Organ odwoławczy zauważył, że w myśl art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Adresatem tego przepisu jest wierzyciel, który ma obowiązek podjęcia wszystkich przewidzianych prawem czynności, jakie doprowadzą do zastosowania środka egzekucyjnego, a w rezultacie - do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, od którego wykonania się uchyla.
W złożonej do Sądu skardze Strona skarżąca zarzuca:
1. naruszenie prawa materialnego oraz interesu prawnego L.D.
Organ wydający postanowienie dopuszcza się błędu wykładni i niewłaściwej oceny
co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Ponadto nie ustaliwszy należycie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy działa tym samym na szkodę strony,
2. błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego polegające na zgłoszeniu wątpliwości co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia także w zakresie derogowania przepisów w przedmiotowej sprawie (art. 20 Konstytucji w związku z wyrokiem TK z dnia 27 sierpnia 2013 r.),
Ponadto podnosząc, że wyrok w I instancji był korzystny dla L.D., wniesiono o zmianę rozstrzygnięcia orzeczeniem i samodzielne zbadanie przez sąd czy jest to możliwe. Urząd Skarbowy winien bowiem egzekucję umorzyć.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W replice do odpowiedzi na skargę wniesiono m.in. o:
1. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że przedmiot sporu istnieje o określonej wartości jak wyżej i został przywłaszczony na niekorzyść L.D. przez likwidatora społek J.K.,
2. uchylenie przez Sąd tytułu egzekucyjnego i zmianę orzeczeniem decyzji administracyjnej w zakresie umorzenia postępowania egzekucji administracyjnej prowadzonej, przez Urząd Skarbowy [...] w stosunku do L.D.,
3. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...] w odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2024 r. nie wskazując wartości przedmiotu sporu, nie wyraża dobrej woli utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...],
4. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, iż organ egzekucyjny błędnie rozpoznał stan faktyczny opierając się tylko na przepisach egzekucji administracyjnej oraz kodeksu postępowania administracyjnego bez uwzględnienia konstytucji RP oraz ustaw podatkowych.
5. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, iż organ egzekucyjny wbrew polityce Ministerstwa Finansów o Urzędach Przyjaznych Obywatelowi, wprowadza utrudnienia dla obywateli w postaci ataków fikcyjną informacją przez Urzędników Urzędów Skarbowych
6. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że od momentu uzyskania tytułu egzekucyjnego, gdyby urząd nie dawał tego w ogóle do egzekucji, to byłoby to w całości przedawnione, ponieważ jak egzekucji sądowej czy administracyjnej nie podejmie się w 6 lat to już po 6 latach prowadzić jej skutecznie nie można,
7. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że zakresie merytorycznym organ skarbowy w ogóle nie dokonuje poprawności rozstrzygnięcia wydanego przez organ egzekucyjny,
8. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że niema żadnej wymagalności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok,
9. uznanie przez Sąd za udowodnione w całości, że zaskarżone postanowienie jest skargą, a nie podaniem z [...] kwietnia 2024 r na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] nr [...] z 21 marca 2024 r.,
10. uznanie, że Sędzia Wojewódzkiego Sądu źle ustalił stronę podmiotowa oraz przedmiotową orzeczeniem, które wydał w dniu 5 czerwca 2019 r. o sygnaturze akt I SA/Go 593/18. Rozstrzygnięciu zarzucił błąd prawa materialnego, gdyż kapitał spółek z.o.o. L.D. został w całości pokryty przy sprzedaży tych spółek, co za tym stoi nie ma podstaw twierdzenie w rozstrzygnięciu rumbrum, że orzecznictwo powinno być w kierunku iż nie było pokrycia przychodu w dochodzie, a zwłaszcza indywidualnym dochodzie L.D. jako nauczyciela , rozliczanego z PIT 37-dla osób fizycznych.
11. uznanie za dowód i udowodnione w całości przed Sądem że K.J. dysponował pełnomocnictwem ogolnym od L.D. wraz z kartą podpisu, którą nazwał sobie E na L.D.
12. uznanie za dowód i udowodnione w całości przed Sądem że K.J. był powołany przez L.D. na likwidatora lecz z pieniędzy ze sprzedaży 8 szt. Sp. z.o.o. się nigdy nie rozliczył.
13. udowodnione przed Sądem, że urzędnik Urzędu Celno -Skarbowego nie wyraża dobrej woli oraz nie przysyła darmowego odpisu jako ksero wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie 8 szt. Spółek L.D.
Skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy oraz przesłuchanie na niej świadka M.K.
Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. oddalono wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka M.K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: P.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest rozstrzygniecie organu, którym odmówiono skarżącemu umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2018 r. Podstawą prawną wystawienia ww. tytułu wykonawczego była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] nr [...] z [...] listopada 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] z [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia Stronie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007 r. Powyższa uwaga jest o tyle istotna, że zdecydowana większość zarzutów strony, szczególnie tych wyartykułowanych w replice do odpowiedzi na skargę, nie dotyczy przedmiotu sprawy i pozostaje poza jej zakresem. Podkreśla się bowiem w orzecznictwie, że na etapie postępowania egzekucyjnego nie bada się legalności decyzji administracyjnej, którą nałożono stosowne obowiązki następnie podlegające egzekucji, w przypadku ich niewykonania przez zobowiązanego. Krótko mówiąc, w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny w żadnym wypadku nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej ten obowiązek (vide: wyrok NSA z 16 lipca 2024 r, II OSK 1530/23). Zatem nie mógł odnieść zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu choćby zarzut dotyczący prowadzenia egzekucji na podstawie przepisów, które TK wyrokiem w sprawie SK 18/09 derogował.
Kreśląc ramy prawne niniejszej sprawy wpierw należy zauważyć, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Odpowiednie zastosowanie znajdą także przepisy kpa na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. I tak, w myśl art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu
albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku
wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być
prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą
zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Ponadto w myśl art. 59 § 2 przywołanej ustawy, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podkreśla się w doktrynie, że umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter.(tak też P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023, art. 59.). W replice do odpowiedzi na skargę, skarżący podniósł, że "nie ma żadnej wymagalności zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok". Nie podzielając tego zarzutu, Sąd zauważa, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na podstawie ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z [...] listopada 2018 r., w przedmiocie ustalenia L.D. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie 329 840,00 zł od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach. Trzeba jednak w tym miejscu odwołać się za organem do treści art. 29§1 upea, który stanowi, iż organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. A więc, w postępowaniu egzekucyjnym, nie dokonuje się zatem merytorycznej oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny, ani sąd administracyjny nie są więc uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (vide: wyrok NSA z 19.10.2023 r., II GSK 2048/22). Już zatem z tej przyczyny ww. zarzut jest chybiony. Brak wymagalności obowiązku może być natomiast przedmiotem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Jak wynika z akt, skarżący takiego rodzaju zarzuty podniósł, co do nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia należności wskazanych w tytule wykonawczym. Ostatecznym postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uznał jednak za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku oraz odmówił uznania zarzutu przedawnienia obowiązku, w związku z czym brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Co do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, należy także wskazać, że co do zasady, przedawnia się ono z upływem 5 lat. Licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70§1 Ordynacji podatkowej). Z tym, iż zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, a po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. W niniejszej sprawie, organ egzekucyjny zastosował liczne środki egzekucyjne skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia. I tak, pierwszym środkiem egzekucyjnym skutkującym przerwaniem biegu terminu przedawnienia zastosowanym przez organ egzekucyjny było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] S.A. dokonane zawiadomieniem z [...] stycznia 2019 r., nr [...], które wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone zobowiązanemu 5 lutego 2019 r. Natomiast ostatnim zajęcie wynagrodzenia za pracę w F.C. z siedzibą [...], dokonane zawiadomieniem z [...] października 2023 r. Zawiadomienie doręczono Zobowiązanemu [...] października 2023 r., natomiast pracodawcy [...] października 2023 r.
Stosownie zatem do brzmienia cytowanego powyżej przepisu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia po jego przerwaniu, rozpoczął się zatem na nowo 14 października 2023 r. i upłynie 14 października 2028 r., o ile nie zaistnieją okoliczności skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawniania. W związku z powyższym podzielić należy konstatację organu, że zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym z [...] grudnia 2018 r. jest wymagalne i nie uległo przedawnieniu. Z kolei skarżący nie poparł niczym podniesiony w piśmie z [...] września 2024 r. zarzut bezpodstawnego przerywania przez organ biegu przedawnienia. Na etapie zażalenia zarzucono również prowadzenie egzekucji z minimalnego wynagrodzenia, które jest chronione prawem. Przy czym należy podkreślić, że w okresie od 25 stycznia 2019 r. tj. od wszczęcia egzekucji, do 9 lutego 2024 r. uzyskano kwoty w łącznej wysokości 24 916,12 zł, a analiza rozliczenia uzyskanych w wyniku egzekucji kwot wskazuje, że tytułem realizacji zajęć w ww. okresie, nieprzerwanie przekazywane były i nadal są środki pieniężne. Świadczy to niewątpliwie o skuteczności egzekucji. Pamiętać również trzeba, że w myśl art. 6§ 1 upea, w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zatem ustawodawca nałożył na wierzyciela określony obowiązek w zaistniałej sytuacji. Wreszcie należy wskazać, że to na pracodawcy czy też innym dłużniku zajętej wierzytelności ciąży obowiązek prawidłowego ustalenia, czy określone prawo majątkowe podlega realizacji i w jakiej części podlega przekazaniu do organu egzekucyjnego. Z informacji przekazanej przez F.C. wynika natomiast, że z tytułu zatrudnienia w wymiarze 1/40 etatu Zobowiązany otrzymuje wynagrodzenie w kwocie netto 1256,38 zł, które tym samym podlega potrąceniu na poczet realizacji zajęcia egzekucyjnego. W przypadku niepełnego etatu odpowiednio pomniejsza się bowiem kwotę wolną od potrąceń określoną w art.87¹§1 pkt 1 Kodeksu pracy. Słusznie również organ zwrócił uwagę, że zobowiązany może na każdym etapie postępowania egzekucyjnego złożyć wniosek o rozłożenie na raty spłaty egzekwowanej należności pieniężnej, wówczas w przypadku pozytywnej decyzji wierzyciela postępowanie egzekucyjne zostanie zawieszone. Co do stanowiska strony zawartego piśmie z [...] września 2024 r., że brak zasadności egzekucji udokumentował on wyrokiem z 5 czerwca 2019 r. sygn. akt
I SA/Go 593/18 należy zauważyć, że ww. wyrokiem oddalono skargę strony na będącą podstawą wystawienia tytułu wykonawczego decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] listopada 2018 r. o nr [...]. Tak więc nie potwierdza on stanowiska strony. Wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka oddalono na podstawie art. 106§3 P.p.s.a. Z regulacji tej wynika bowiem, że jedyny dowód jaki dopuszczalny jest do przeprowadzenia przed sądem administracyjnym to dowód uzupełniający z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zatem nie jest możliwe przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadków, albowiem przeprowadzenie takiego dowodu nie jest przewidziane w ramach procedury obowiązującej przed sądem administracyjnym.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie podziela zarzutów błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz błędnej wykładni przepisów prawa. Zresztą skarżący nie wskazał w skardze przepisów, które w jego ocenie miały zostać poddane błędnej wykładni.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wymienione okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło