I SA/Go 137/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2007r. postanawia zawiesić postępowanie. J.K., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego K.P., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2009 r. w części określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień oraz maj 2007r. i w tym zakresie umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec oraz czerwiec i lipiec 2007r. utrzymywał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na skutek przeprowadzonych postępowań kontrolnego i podatkowego ustalono, że skarżąca, na podstawie przetargu ustnego przeprowadzonego przez komisję przetargową powołaną przez Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Własności Rolnej w dniu [...] września 1997 r. nabyła nieruchomość nierolną oznaczoną nr [...] o powierzchni 116.100 m² położoną w obrębie miejscowości [...] za kwotę 241.900 zł. Nabycie ww. działki nastąpiło do majątku dorobkowego małżonków J. i W.K. ze środków stanowiących ich majątek wspólny. Działka ta została zapisana w planie zagospodarowania przestrzennego na cele zabudowy mieszkalnictwa jednorodzinnego. W 2001 r. W.K. zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie opinii o podziale działki nr [...], określając cel podziału jako przeznaczenie na cele zabudowy jednorodzinnej, a następnie wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Burmistrz Miasta i Gminy zatwierdził projekt podziału przedmiotowej nieruchomości na 104 odrębne działki przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne i 2 działki przeznaczone na drogi. Organy podatkowe zarówno pierwszej , jak i drugiej instancji uznały, że zgodnie z brzmieniem art. 15 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. Nr 54, poz.535 ze zm.) małżonkowie K. nabyli nieruchomość oznaczoną nr [...] w celu dalszej jej dalszej odsprzedaży, w celach handlowych a nie na potrzeby własne. W tym celu dokonali podziału przedmiotowej działki na kolejne 104 odrębne działki, które następnie sprzedawali. Zdaniem organów podatkowych czynności związane ze sprzedażą tych działek są czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika podatku VAT czynnego i podlegają opodatkowaniu. Wobec tego skarżąca J.K. była zobowiązana zarejestrować się jako podatnik VAT czynny przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu, tj. przed sprzedażą pierwszej działki, a następnie zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 99 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług powinna składać comiesięczne deklaracje VAT-7 wykazując w nich dostawę towarów opodatkowaną stawką 22% z tytułu sprzedaży działek przeznaczonych pod zabudowę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżąca zarzuciła decyzji organu odwoławczego między innymi naruszenie art. 9 ust.1 w zw. z art. 12 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości (Dz.Urz. UE L 347) przez błędne uznanie skarżącej jako podatnika VAT z tytułu dokonania przez nią czynności zbycia przedmiotowych działek. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 marca 2010 r. (sygn. akt I FSK 2039/08) na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa wspólnotowego: "Czy osoba fizyczna, która na nieruchomości gruntowej prowadziła działalność rolniczą, a następnie z uwagi na zmianę planów zagospodarowania przestrzennego, która nastąpiła z przyczyn niezależnych od woli tej osoby, zakończyła tę działalność i przekwalifikowała majątek na majątek prywatny, dokonała jego podziału na mniejsze części (nieruchomości gruntowe przeznaczone pod zabudowę letniskową) i rozpoczęła jego zbywanie - jest z tego tytułu podatnikiem VAT w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE oraz art. 4 ust. 1 i 2 Szóstej Dyrektywy 77/388/EWG, zobowiązanym do rozliczania VAT z tytułu działalności handlowej?". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) , zwanej P.p.s.a. , Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Powyższy przepis uzależnia ewentualne zawieszenie postępowania przed sądem administracyjnym od tego, czy istnieje związek (zależność) między daną sprawą a orzeczeniem, które zapadnie, na przykład przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Choć nie wynika to wprost z treści powołanego przepisu, pojęcie "postępowanie sądowe" swym zakresem znaczeniowym obejmuje bowiem również postępowanie przed organem sądowym Unii Europejskiej, jakim jest właśnie Trybunał Sprawiedliwości UE w Luksemburgu (zob. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2007 r., sygn. akt I FZ 66/07, LexPolonica nr 1272899). Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. W sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w tych, które dotyczą szeroko rozumianego prawa daninowego, zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Zakamycze 2005, s. 301 -303). W ocenie Sądu, opisana wyżej zależność zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem ocena prawna zagadnienia przedstawionego Trybunałowi Sprawiedliwości w sprawie I FSK 2039/08 będzie miała wpływ na sposób oceny kwestii prawnej zaistniałej w przedmiotowej sprawie. W stanie faktycznym rozpoznawanej przez Sąd sprawy wątpliwości budzi kwestia, w jaki sposób należy zaklasyfikować czynność zbywania przez skarżącą nieruchomości gruntowych stanowiących jej majątek osobisty i dokonywanych poza zakresem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu dla wyjaśnienia powyższej wątpliwości i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy udzielenie odpowiedzi na wskazane wyżej pytanie prejudycjalne będzie mieć znaczenie. W szczególności chodzić będzie o udzielenie przez Trybunał Sprawiedliwości odpowiedzi, czy dokonanie tego rodzaju czynności polegających na sprzedaży działek stanowiących majątek osobisty osoby fizycznej, ale dokonanych w wyniku podziału nieruchomości na mniejsze części, stanowi samodzielną działalność gospodarczą w myśl art.9 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE. Zauważyć należy, że zapis zawarty w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług zapis w brzmieniu: "również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy" stanowi realizację normy określonej w art. 12 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. Unii Europejskiej L 347/1). Powołany przepis stanowi odpowiednik art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy 77/388/EWG Rady WE z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE sp. 09-1-23) - pozwalający państwom członkowskim do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą zdefiniowaną w art. 9 (art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy). Mimo, iż Dyrektywa 2006/112/WE (wcześniej VI Dyrektywa) zezwala państwom członkowskim na uznanie za podatnika każdego, kto okazjonalnie zawiera transakcje związane z działalnością gospodarczą i że ustawa o podatku od towarów i usług opcję tę realizuje w końcowej części przepisu art. 15 ust. 2 poprzez odwołanie się do "czynności wykonanej jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy", w orzecznictwie zarówno krajowym jak i prawa wspólnotowego kwestia ta jest różnie interpretowana i rodzi poważne wątpliwości. Porównując definicje podatnika i działalności gospodarczej zawarte w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz Dyrektywy 2006/112/WE pojawia się wątpliwość, czy w sytuacji gdy właściciel majątku ( w niniejszej sprawie skarżąca J.K.) powziął zamiar sprzedaży tego majątku, przy czym sprzedaż ta wiązała się z dokonaniem podziału na wiele części oraz jego częstotliwym zbywaniem, majątek ten niezależnie od jego poprzedniego charakteru przestanie być majątkiem osobistym i staje się majątkiem związanym z właśnie rozpoczętą działalnością gospodarczą ( handlową). Mając na uwadze obowiązek wykładni prowspólnotowej prawa polegający na tym, że sądy krajowe stosując prawo krajowe mają obowiązek interpretować je tak dalece jak to jest tylko możliwe w świetle brzmienia i celów dyrektywy, należy uznać, iż tylko prawidłowa interpretacja art. 9 ust.1 oraz art.12 Dyrektywy 2006/112/WE będzie miała wpływ na rozumienie regulacji krajowej art.15 ust.1 i 2 ustawy o VAT. Wobec powstałych wątpliwości wynikających z faktu braku określenia w Dyrektywie 2006/112/WE jednoznacznych kryteriów pozwalających stwierdzić, czy daną działalność można uznać za działalność handlową, niezbędnym jest udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości czy dokonanie tego rodzaju czynności stanowi samodzielną działalność gospodarczą w myśl art.9 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż rozstrzygnięcie pytania prejudycjalnego przez Trybunał Sprawiedliwości pozwoli na ustalenie czy skarżąca J.K. na tle opisanych wyżej okoliczności sprawy, dokonując transakcji sprzedaży kilkunastu działek powstałych w wyniku podziału nieruchomości powinna zostać uznana za podatnika VAT w świetle art. 9 ust.1 w zw. z art. 12 ust.1 Dyrektywy 2006/112/WE w związku z regulacją krajową art. 15 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz.U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Jakkolwiek stan faktyczny niniejszej sprawy odbiega od sytuacji opisanej w pytaniu do Trybunału (tam podatek określono dla rolnika w związku ze sprzedażą gruntów wcześniej wykorzystywanych w prowadzeniu działalności rolniczej), to jednak istota materii poddanej osądowi Trybunału jest zbieżna z problemem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia przez tutejszy Sąd. W niniejszej sprawie należy bowiem rozstrzygnąć, czy osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej przez sprzedaż działek budowlanych powstałych w związku z dokonaniem podziału gruntu, nabywa status podatnika podatku od towarów i usług (czy sprzedaż tę uznać należy za prowadzenie działalności handlowej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług). W związku z powyższym należało uznać, że zaistniała sytuacja wyczerpuje przesłankę zawieszenia postępowania określoną w art.125 §1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych też względów, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji. (-) Anna Juszczyk-Wiśniewska (-) Krystyna Skowrońska-Pastuszko (-) Joanna Wierchowicz