I SA/Go 139/22
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-06-23
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zwolnienia z VAT dostawy części prawa użytkowania wieczystego z prawem własności budynku, a także kwestii wystawienia faktury VAT i faktury korygującej w kontekście umowy przewłaszczenia i postępowania sanacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że DKIS nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w całości. W odniesieniu do pierwszego pytania wnioskodawcy, dotyczącego zwolnienia z VAT dostawy budynku i prawa użytkowania wieczystego, stan faktyczny był wystarczający do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Natomiast w odniesieniu do pytań drugiego i trzeciego, dotyczących wystawienia faktury i faktury korygującej, sąd zgodził się z organem, że ocena skuteczności umowy przewłaszczenia i związanych z tym obowiązków dokumentacyjnych wykracza poza zakres postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Zarządca masy sanacyjnej złożył skargę na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług. Wniosek dotyczył kwestii zwolnienia z VAT dostawy części prawa użytkowania wieczystego z prawem własności budynku w związku z umową przewłaszczenia, a także obowiązku wystawienia faktury VAT i faktury korygującej. DKIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że ocena skuteczności umowy przewłaszczenia i związanych z tym obowiązków wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w całości. Zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz syndyka masy upadłości kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi zarządcy masy sanacyjnej "G." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w restrukturyzacji (obecnie syndyka masy upadłości "G." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz syndyka masy upadłości kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zarządca masy sanacyjnej Fabryki "G." sp. z o.o. w restrukturyzacji – dalej zwany Stroną, Skarżącym – złożył skargę na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej – dalej zwanego DKIS – z dnia [...] lutego 2022 r. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] grudnia 2021 r. w którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało w związku ze złożonym do DKIS wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług
Strona we wniosku przedstawiła następujący stan faktyczny:
[...] czerwca 2018 r. Prezes Zarządu "G." Sp. z o.o. podpisał z Prezesem Zarządu T. Sp. z o.o. (obecnie G.) umowę przeniesienia praw na zabezpieczenie (przewłaszczenie). Na mocy przeniesienia praw na zabezpieczenie zawartej w formie aktu notarialnego w celu zabezpieczenia spłaty wierzytelności w łącznej kwocie 1.613.910,70 zł plus ustawowe odsetki "G." Sp. z o.o. przeniosła udział wynoszący 75/100 części prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków i budowli stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności dla których sąd rejonowy prowadzi księgę wieczystą. W przypadku niespłacenia wierzytelności w terminie, T. Sp. z o.o. miała możliwość sprzedaży przewłaszczonego udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności lub też jego zatrzymania, z zastrzeżeniem wypłaty dłużnikowi różnicy pomiędzy aktualnym zadłużeniem, a kwotą uzyskaną ze sprzedaży.
Strony na potrzeby podpisanej umowy przyjęły wartość przedmiotu zabezpieczenia na kwotę 2.000.000 zł umniejszoną o sumę wszystkich niespłaconych wierzytelności zabezpieczonych hipotetycznie jakie będą ujawnione w księdze wieczystej w dniu złożenia przez T. sp. z o.o. oświadczenia o skorzystaniu z przedmiotu zabezpieczenia w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności.
W związku z brakiem uregulowania wierzytelności przez Fabrykę "G." Sp. z o.o. w dniu 5 maja 2020 r. druga strona złożyła wniosek o wykreślenie z działu III roszczenia zwrotne przeniesienie udziału 75/100 części w prawie użytkowania wieczystego i prawa własności budynków. W dniu [...] maja 2020 r. Sąd dokonał wykreślenia. Podejmowane przez Spółkę T. w/w czynności zostały podjęte po dacie złożenia przez "G." Sp. z o.o. wniosku o otwarcie postępowania sanacyjnego (wniosek złożony został 20 lutego 2020 r.)
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy zabezpieczył majątek dłużnika Fabryki "G." Sp. z o.o. poprzez wyznaczenie tymczasowego nadzorcy sądowego, następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Sad Rejonowy otworzył postępowanie sanacyjne i wyznaczył zarządcę. Zarządca wniósł do Sądu Okręgowego pozew przeciwko G. Sp. z o.o. o uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy sanacyjnej wyżej opisaną umowę przeniesienia praw na zabezpieczenie. Pozew wraz z wnioskiem o zabezpieczenia roszczenia został wysłany do sądu 19 sierpnia 2020 r.
Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. sąd udzielił zabezpieczenia roszczeń poprzez ustanowienie zakazu zbywania, niszczenia, przerabiania i obciążania przysługującemu G. Sp. z o.o. udziału 75/100 w użytkowaniu wieczystym nieruchomości.
G. Sp. z o.o. po dacie wykreślenia z księgi wieczystej roszczenia o zwrotne przeniesienie prawa własności udziałów, posiadając wiedzę, iż dłużnik wystąpił do sądu z wnioskiem o otwarcie postępowania sanacyjnego, wystąpił do Fabryki "G." Sp. z o.o. o wystawienie faktury dokumentującej przeniesienie prawa własności udziałów w prawie użytkowania wieczystego wraz z posadowionymi na gruncie budynkami. Będąc w toku postępowania zabezpieczającego przed otwarciem postępowania sanacyjnego dłużnik nie wystawił faktury.
W związku z powyższym Strona zadała następujące pytania:
1) Czy czynność dostawy części prawa użytkowania wieczystego z prawem własności budynku posadowionej na gruncie podlega zwolnieniu od podatku VAT?
2) czy Spółka "G." Sp. z o.o. jest zobowiązana do wystawienia faktury VAT za dostawę nieruchomości;
3) Czy w przypadku uznania, że dłużnik jest zobowiązany do wystawienia faktury za dostawę nieruchomości – po uznaniu umowy przewłaszczenia za bezskuteczną w stosunku do masy sanacyjnej - dłużnik będzie zobowiązany do wystawienia korekty dla G. z uwagi na uzyskanie przez dłużnika możliwości rozporządzania udziałami w użytkowaniu wieczystym i prawie własności budynków.
Organ w dniu [...] grudnia 2021 r. wydał postanowienie w którym odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. W dniu [...] lutego 2022 r. postanowienie to zostało utrzymane w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić osoba, u której wystąpiły lub może wystąpić określony stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), który może rodzić określone konsekwencje w sferze prawapodatkowego. Dalej organ wskazał, że osobą legitymowaną do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej jest wyłącznie osoba, u której wystąpił lub może wystąpić stan faktyczny, który może powodować określone konsekwencje w zakresie prawa podatkowego. Organ podkreślił, że wymagane jest istnienie pomiędzy sprawą, w której wystąpiono z wnioskiem o udzielenie interpretacji a wnioskodawcą, związku wyrażającego się tym, że przedstawiony we wniosku problem musi dotyczyć sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy.
Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Opis ten powinien być jasny, a okoliczności w nim przedstawione jednoznaczne i akceptowalne przez strony transakcji. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, jest sam przepis prawa. Nie może też być prowadzone postępowanie dowodowe zmierzające do zbierania materiałów dowodowych w sposób odpowiadający dyspozycji art. 187 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. W konsekwencji DKIS uznał, że zarówno z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, zadanych pytań, jak i własnego stanowiska wynika, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej z [...] października 2021 r. dotyczy w istocie uznania, iż opisane we wniosku czynności prawne w stosunku do masy sanacyjnej (przeniesienie praw na zabezpieczenie – przewłaszczenie) zostały dokonane bezskutecznie. Wskazać należy, iż przedmiotowy wniosek dotyczy w istocie kompetencji innych organów oraz oceny i rozstrzygnięcia na podstawie konkretnego materiału dowodowego rzeczywistego stanu sprawy, tj. bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia, a w dalszej kolejności do uznania, iż to dłużnik będzie podmiotem uprawnionym do rozporządzania ww. udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków w szczególności dokonania jego zbycia, jak również odpowiedzialnym za rozliczenie podatku oraz prawidłowego udokumentowania dokonanej transakcji. Organ dalej wskazał, że w postępowaniu interpretacyjnym nie może dokonywać analizy i rozstrzygnięć dotyczących umów cywilnoprawnych. Tym samym Organ nie może w postępowaniu interpretacyjnym uznać, że czynności prawne w stosunku do masy sanacyjnej, o których mowa we wniosku (przeniesienie praw na zabezpieczenie – przewłaszczenie) zostały dokonane skutecznie czy bezskutecznie i z tego tytułu dłużnik nie posiada lub posiada prawo do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków. Dyrektor stwierdził, że istota rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się w sumie do ustalenia okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego – bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, a tym samym do uznania, iż to dłużnik posiada prawo do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, czyli jego zbycia, a w konsekwencji dopiero prawidłowego udokumentowania, jak również rozliczenia tej transakcji.
Zdaniem Organu rozstrzygnięcie przedstawionego we wniosku zagadnienia objętego zakresem przedstawionych pytań wymagałoby dokonania czynności wykraczających poza zakres postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej. Bowiem zarówno ustalenie rzeczywistego stanu sprawy, jak również ocena bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia, a tym samym uznanie dłużnika za podmiot uprawniony do zadysponowania (zbycia) ww. udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, jak również prawidłowego udokumentowania i rozliczenia tej transakcji, może być dokonana – wbrew zarzutom zawartym w zażaleniu - wyłącznie przez właściwy organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, na podstawie zebranego w danej sprawie całokształtu materiału dowodowego. Dokonując interpretacji indywidualnej organ interpretacyjny przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji). Organ nie rozstrzyga o zindywidualizowanych obowiązkach podatkowych strony, gdyż może to nastąpić jedynie w ramach przeprowadzonego postępowania podatkowego.
Dalej organ wskazał, że żądanie wydania interpretacji w zakresie zagadnień wskazanych w przedmiotowym piśmie, wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej wydanej w trybie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ interpretacja wydana w zakresie poruszonego problemu, którego dotyczy zapytanie nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Akt taki, nawet jeżeli zostałaby mu nadana forma interpretacji indywidualnej, z oczywistych względów nie spełniałby funkcji gwarancyjnej, która stanowi drugą z zasadniczych funkcji instytucji prawnej, jaką są interpretacje przepisów prawa podatkowego. Wydanie i zastosowanie się przez Stronę do takiego rozstrzygnięcia nie wywołałoby żadnych skutków ochronnych, o których mowa w art. 14k-14n Ordynacji podatkowej. Strona nie mogłaby więc - w przypadku sporu z właściwym organem podatkowym - powołać się ze skutkiem ochronnym na takie rozstrzygnięcie. Skoro wydanie interpretacji indywidualnej polega na dokonaniu oceny stanowiska w przypadku braku możliwości dokonania takiej oceny, występują "inne przyczyny", o jakich mowa w art. 165a § 1 Ordynacji, które uniemożliwiły wydanie interpretacji.
Tym samym, w ocenie Organu, złożony wniosek o wydanie interpretacji w zakresie sformułowanych pytań nie spełniał warunków umożliwiających wszczęcie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej, która realizowałaby określone przez ustawodawcę funkcje. Jednocześnie potencjalne rozstrzygnięcie podjęte na podstawie złożonego wniosku w powyższym zakresie wykraczałoby poza ramy przedmiotowego postępowania. Zdaniem DKIS wniosek nie mógł zostać załatwiony w inny sposób, tylko w drodze postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa. Wniosek nie spełniał wymogów, aby w tej sprawie możliwe było wydanie interpretacji indywidualnej.
W skardze do Sądu Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu:
- naruszenie art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja Podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r.(dalej jako; O.p.) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o odmowie wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy winien je uchylić i wydać interpretację indywidualną zgodnie z wnioskiem skarżącego,
- naruszenie art. 14b § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie w sprawie mimo tego, że wszelkie przesłanki do wydania Interpretacji indywidulanej zostały spełnione;
- naruszenie art. 14b § 3 O.p. poprzez uznanie, że złożony przez Skarżącego wniosek nie zawiera elementów koniecznych do jego rozpatrzenia mimo tego, że Skarżący w sposób wyczerpujący przedstawił stan faktyczny / zdarzenie przyszłe, a także własną ocenę prawną stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego;
- naruszenie art. 165a § O.p., poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do wniosku, że w przedmiotowym postępowaniu wystąpiły jakiekolwiek inne przyczyny, o których mowa w tym przepisie, które uzasadniały niewszczęcie postępowania;
- naruszenie art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p., poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasady legalizmu i praworządności, a w konsekwencji odmowę wydania Interpretacji prawa podatkowego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu.
W dniu 11 kwietnia 2022 r. do Sądu wpłynęło pismo syndyka - A.P.- zawierające oświadczenie o wstąpieniu do postępowania. Syndyk poinformowała, że [...] marca 2022 r została ogłoszona upadłość spółki i został w jej osobie powołany syndyk.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. zarządca w postępowaniu sanacyjnym poinformował, że z uwagi na umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego utracił legitymację do działania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga zasługiwała za uwzględnienie.
Ocena zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem wymaga w pierwszej kolejności przypomnienia przepisów mających w tej sprawie zastosowanie, a dotyczących wydawania przez organ podatkowy indywidualnych interpretacji prawa.
Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W myśl art. 14b § 2 O.p., wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych.
Stosownie natomiast do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Na podstawie art. 14h O.p., w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV.
Odnosząc się do powyższych przepisów stwierdzić należy, że wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej może dotyczyć zdarzenia przyszłego, także hipotetycznego. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego/ zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Oznacza to, że zarówno obowiązek przedstawienia zdarzenia, które wystąpiło już w przeszłości, jak również tego, które może dopiero nastąpić w przyszłości, cechować musi duży stopień precyzji i jednoznaczności. Wyczerpujące przedstawienie stanu faktycznego postrzegane jest jako takie, które wiąże się z koniecznością podania wszystkich elementów, istotnych z punktu widzenia możliwości oceny stanowiska wnioskodawcy (art. 14b § 3 O.p.).
W razie, gdy stan faktyczny przestawiony we wniosku wymaga doprecyzowania, organ podatkowy ma obowiązek podjąć czynności wyjaśniające (art. 169 § 1 w zw. z art. 14h O.p.). Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy stan faktyczny, w kontekście interpretowanych przepisów, nie pozwala jeszcze na zajęcie przez organ jednoznacznego merytorycznego stanowiska. Dążenie do merytorycznego załatwienia wniosku jest bowiem zasadą.
Co do funkcji gwarancyjnej interpretacji podkreślenia wymaga, że opisany we wniosku przez zainteresowanego stan faktyczny stanowi jedyną podstawę faktyczną wydanej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywołać określone skutki prawne. Niezgodne ze stanem rzeczywistym lub pomijające istotne okoliczności przedstawienie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) działało będzie na niekorzyść strony postępowania interpretacyjnego, nie tworząc ochrony prawnej z tytułu uzyskanej interpretacji. Stan faktyczny przedstawiony we wniosku konstytuuje bowiem przedmiotowy zakres sprawy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a przez to i zakres udzielonej interpretacji. Podatkowy organ interpretacyjny ocenia możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego i w relacji do tego obszaru dokonuje także operatywnej wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2015 r. III SA/Wa 2076/14).
W świetle w/w art. 14b § 3 O.p. granice sprawy o udzielenie interpretacji indywidualnej zakreśla, jak już nadmieniono, podmiot zainteresowany jej wydaniem. Powyższe oznacza, że zarówno organ wydający interpretację oraz sąd administracyjny są związani podanym we wniosku stanem faktycznym. Istotą interpretacji jest dokonanie podatkowej kwalifikacji konkretnego bądź abstrakcyjnego stanu faktycznego opisanego przez wnioskodawcę, a interpretacja ma pełnić funkcję informacyjną oraz gwarancyjną. Zakreślając granice sprawy o wydanie interpretacji wnioskodawca ponosi ryzyko wadliwego, czy też nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku, bowiem brak takowej precyzji może prowadzić do wyłączenia funkcji gwarancyjnej, wynikającej z przepisów art. 14k-14n O.p.
W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy na podstawie art. 165a § 1 O.p. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Strony o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a postanowienie wydane w tym przedmiocie uzasadnił tym, że wniosek dotyczy w istocie kompetencji innych organów oraz oceny i rozstrzygnięcia na podstawie konkretnego materiału dowodowego rzeczywistego stanu sprawy, tj. bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia, a w dalszej kolejności do uznania, iż to dłużnik będzie podmiotem uprawnionym do rozporządzania ww. udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków w szczególności dokonania jego zbycia, jak również odpowiedzialnym za rozliczenie podatku oraz prawidłowego udokumentowania dokonanej transakcji.
Dyrektor stwierdził, że istota rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się w sumie do ustalenia okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego – bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, a tym samym do uznania, iż to dłużnik posiada prawo do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, czyli jego zbycia, a w konsekwencji dopiero prawidłowego udokumentowania, jak również rozliczenia tej transakcji.
Kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku wniosek o udzielenie interpretacji w odniesieniu do pytania 1 zawiera wszystkie wymagane elementy. Strona przedstawiła w wystarczający sposób stan faktyczny (dotyczący zwolnienia z opodatkowania nieruchomości). Przedstawiła również własne stanowisko w sprawie i oparła je na wskazanych we wniosku przepisach prawa podatkowego – w szczególności art. 43 ust. 1 pkt 10 i 29a ust.8 ustawy o PTU. Tym samym w odniesieniu do wniosku o interpretację w tej części nie było podstawy do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Natomiast w odniesieniu do pytania nr 2 i nr 3 zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że istota rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie sprowadza się w sumie do ustalenia okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego – bezskuteczności w stosunku do masy sanacyjnej umowy przewłaszczenia udziału w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, a tym samym do uznania, iż to dłużnik posiada prawo do rozporządzania udziałem w prawie użytkowania wieczystego i prawie własności budynków, czyli jego zbycia, a w konsekwencji dopiero prawidłowego udokumentowania.
Stanowisko Strony zaprezentowane w odniesieniu do pytania 2 i 3 wskazuje, że Strona uznała, że nie ma podstawy do wystawienia faktury dokumentującej dostawę, gdyż nie doszło do sprzedaży i brak było możliwości rozliczenia między stronami, a dodatkowo w toku postępowania wywołanego skargą pauliańską wydane zostało zabezpieczenie polegające na zakazie zbywania, niszczenia przerabiania i obciążania nieruchomości. Zdaniem Strony wystawienie faktury stanowi swego rodzaju akceptację czynności. Dalej wskazał, że w przypadku uznania, że dłużnik jest zobowiązany do wystawienia faktury za dostawę nieruchomości i po uznaniu przez sąd umowy przewłaszczenia za bezskuteczną w stosunku do masy sanacyjnej dłużnik nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury korekty dla G. Sp. z o.o. pomimo uzyskanie przez dłużnika możliwości rozporządzenia udziałami w użytkowaniu wieczystym i prawie własności budynków.
Sąd podziela stanowisko organu zgodnie z którym organ nie jest uprawniony do oceny czy przeniesienie prawa na zabezpieczenie zostało dokonane skutecznie czy też bezskutecznie. Konieczności takiej oceny nie było w zakresie pytania nr 1.
Strona w uzasadnieniu swojego stanowiska w odniesieniu do pytania 1 wskazała, że jej zdaniem dostawa budynku korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji, zwolnieniem od podatku w zw. z art. 29 a ust. 8 - objęta będzie również dostawa prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym posadowiony jest budynek. Dalej strona wskazał, że dostawa w przypadku umowy przewłaszczenia, nabiera odpłatnego charakteru w momencie wygaśnięcia warunku zwrotnego przeniesienia własności nieruchomości, tj. z chwilą przeniesienia własności, bez względu na wydanie nieruchomości, przesądza o uznaniu tej czynności za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy G. Sp. z o.o. stała się właścicielem udziału, co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego.
W analizowanym przypadku wnioskodawca nie oczekiwał od organu interpretacji stanu faktycznego. Z wniosku jednoznacznie wynika, że domagał się wyjaśnienia kwestii czy w przedstawionym stanie faktycznym, w odniesieniu do budynku objętego umową przewłaszczenia w którym spółka prowadziła działalność gospodarczą i działalność ta prowadzona była w okresie poprzedzającym dostawę budynku dłuższym niż 2 lata znajdzie zastosowanie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy o P TU, a w konsekwencji również art. 29 a ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług.
W ocenie Sądu stan faktyczny objęty wnioskiem jest wystarczający do jego merytorycznego załatwienia w zakresie pytania nr 1.
Należy również zwrócić uwagę, że wnioskodawca decyduje o tym, jakie elementy stanu faktycznego zawiera we wniosku i tym samym ponosi ryzyko nie dość precyzyjnego sformułowania wniosku, narażając się na wyłączenie gwarancyjnej funkcji interpretacji.
Wykluczona jest możliwość wydania interpretacji indywidualnej w sytuacji, gdy stan faktyczny został przedstawiony w sposób abstrakcyjny i niejednoznaczny. Brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznacza, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania (zob. wyrok NSA z 17 listopada 2015 r. II FSK 2354/13). Sytuacja taka jednak w odniesieniu do pytania nr 1 w tej sprawie nie wystąpiła.
Podkreślić należy, że przepisu art. 165a § 1 O.p nie należy interpretować rozszerzająco. Dopiero brak wyraźnego i zindywidualizowanego tła faktycznego (rozumianego jako zaistniały stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe), stanowiącego podstawę kwalifikacji prawnopodatkowej w ramach procesu wydawania interpretacji indywidualnej oznaczałby, że nie można zasadnie oczekiwać od organu podatkowego odpowiedzi na postawione pytania. Powyższe jednak w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do pytania nr 1 nie miało miejsca.
Pojęcie "postępowanie nie może być wszczęte" należy odnosić do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis, którego wykładnia uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenia treści żądania w sposób merytoryczny. Są to w szczególności przypadki braku w przepisach podstaw do rozpatrzenia żądanej treści w trybie postępowania podatkowego, toczące się już w danej sprawie postępowanie podatkowe, wydanie w danej sprawie decyzji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 909/13 wskazał, że z zasady demokratycznego państwa prawnego wynika dyrektywa interpretacyjna zakazująca zawężającej wykładni prawa do sądu, ponieważ bezpodstawne i pochopne zastosowanie omawianej instytucji narusza szeroko rozumiane konwencyjne i konstytucyjne prawo do sądu, a w szczególności prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Organ interpretacyjny winien rozważyć każde z pytań indywidualnie i ocenić, czy możliwa jest odpowiedź na któreś z nich. W ocenie Sądu w odniesieniu do pytania nr 1 taka możliwość istniała.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej zwana p.p.s.a.), uchylił zarówno zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu administracji na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło