I SA/Go 153/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 marca 2002r., sygn. akt I SA/Po 867/01 z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 rok postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 867/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Z.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2001r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Skarżący, pismem z [...] listopada 2013 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu powołał się na przesłankę określoną w art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zw. dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Skarżący podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 18 lipca 2013 sygn. akt SK 18/09 podważył zgodność z Konstytucją m. in. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowił podstawę zarówno decyzji Izby Skarbowej z [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Dodał, że uznanie przez TK przepisu za niezgodny z Konstytucją oznacza, iż sprzeczność ta istniała od samego początku, czyli od daty wydania aktu normatywnego (wyr. NSA z 23.06.2008 r. sygn. akt I OSK 1007/07). Zatem - w jego ocenie - norma art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostaje w sprzeczności z ustawą zasadniczą od początku jej istnienia tj., od dnia 1992 r., mimo, że TK nie wyraził tego expressis verbis w swym orzeczeniu. Według skarżącego, nie można też przyjąć, że Trybunał uznał za zgodny z konstytucją ww. przepis w brzmieniu obowiązującym w latach 1992-1997 r. Różnice redakcyjne nie wpływają bowiem na treść regulacji. Potwierdził to WSA w Wrocławiu w wyroku z 27 września 2013 r. (III SA/WA 1856/13), który uznał, że tezy wyroku TK trzeba zastosować do wymiaru podatku za 1997 r. Skarżący stwierdził ponadto, że zachował 3 - miesięczny termin do wniesienia skargi. W konsekwencji skarżący wniósł o: -zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji; -dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci wyroku NSA Ośródek Zamiejscowy w Poznaniu z 15 marca 2002 r., decyzji Izby Skarbowej [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2000 r.; -przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu następującego pytania prawnego: czy art. 278 P.p.s.a. rozumiany jako przepis uniemożliwiający po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji gdy: -po tym terminie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie; -przepisy działu IV rozdział XVII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749) nie zawierają przepisu stanowiącego o ograniczeniu w czasie możliwości żądania wznowienia postępowania, jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP". Uzasadniając wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego skarżący wskazał, że stosowanie przepisu art. 278 P.p.s.a. w drodze wykładni literalnej, w sposób drastyczny po upływie 5-letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia odbiera stronie prawo do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zamykając tym samym drogę do potencjalnej zmiany niekorzystnego dlań orzeczenia. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi Z.B. oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów P.p.s.a. Z kolei, zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Mając zatem powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że tut. Sąd jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. Stosownie zaś do postanowień art. 272 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2 cyt. przepisu). Według art. 278 P.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Z kolei art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci; w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Analizując wniesioną przez Z.B. skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem, którym oddalono skargę na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. należy przede wszystkim wyjaśnić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 lipca 2013 sygn. akt SK 18/09 orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. W ocenie skarżącego, skutki wyroku TK należy rozciągnąć również na lata 1992-1997r., a tym samym w niniejszej sprawie koniecznym staje się uchylenie decyzji Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w przedmiocie podatku dochodowego za 1995 r. Sąd jednak nie podziela tego poglądu. Wydany przez TK wyrok dotyczył bowiem art. 20 ust. 3 updof tylko w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Zatem sąd konstytucyjny zakreślił wyraźne ramy czasowe i nie można w ocenie tut. Sądu odnosić tego wyroku do roku 1995 r. Zresztą sam TK stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, że podstawową konsekwencją jego podjęcia będzie pozbawienie mocy obowiązującej zakwestionowanych regulacji w tym art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. z chwilą ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. To, że wyrok TK dotyczył precyzyjnie określonego okresu, potwierdza również fakt, że po wydaniu tego wyroku, zostały zadane pytania prawne przez NSA w sprawie o sygn. akt II FSK 1835/13, jak i przez tut. Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Go 336/13, odnośnie konstytucyjności ww. przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., a zatem za okres, który nie został objęty wyrokiem Trybunału. W związku z powyższym, w ocenie Sądu brak w sprawie ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż nie został wydany wyrok przez TK, w którym sąd ten by orzekł o niekonstytucyjności art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym przed rokiem 1998 r. Jednocześnie należy dodać, że rozpoznawana skarga została wniesiona z uchybieniem 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 278 powyższej ustawy. Stwierdzić bowiem należy, że kwestionowany przez skarżącego wyrok stał się prawomocny z chwilą jego ogłoszenia czyli z dniem 15 marca 2002 roku, a zatem liczony od tego dnia 5-letni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego upłynął wraz z dniem 15 marca 2007 r. Tymczasem skarga Z.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem została nadana w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 27 listopada 2013 r. Sam zaś skarżący nie podniósł, aby w toku prowadzonego postępowania pozbawiony był możliwości działania, czy też był nienależycie reprezentowany, co pozwoliłoby na wyłączenie zastosowania ograniczenia określonego w art. 278 P.p.s.a. Na koniec Sąd pragnie wskazać, że nie znalazł podstaw do tego, by uwzględnić wniosek skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym konstytucyjności powołanego wyżej art. 278 p.p.s.a.. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 280 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.