I SA/Go 154/14

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-03-25

Skład orzekający: Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, wniesiona po upływie 5-letniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a., podlega odrzuceniu, nawet jeśli podstawą wznowienia jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego wydano orzeczenie. Termin ten jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu, chyba że strona była pozbawiona możliwości działania lub nienależycie reprezentowana.
Stan faktyczny
Skarżący Z.B. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2002 r. oddalającym jego skargę na decyzję w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2013 r. podważający zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które stanowiły podstawę zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł również zarzut niezgodności art. 278 P.p.s.a. z Konstytucją RP.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Wierchowicz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 marca 2002r., sygn. akt I SA/Po 868/01 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 868/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Z.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2001r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Skarżący, pismem z [...] listopada 2013r., wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. prawomocnym wyrokiem. W uzasadnieniu powołał się na przesłankę określoną w art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zw. dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Skarżący podniósł, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 18 lipca 2013 sygn. akt SK 18/09 podważył zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z [...] kwietnia 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W konsekwencji skarżący wniósł o: -zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji; -dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z 15 marca 2002 r., decyzji Izby Skarbowej z [...] kwietnia 2001 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2001 r.; -przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu następującego pytania prawnego: czy art. 278 P.p.s.a. rozumiany jako przepis uniemożliwiający po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji gdy: -po tym terminie Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie; -przepisy działu IV rozdział XVII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749) nie zawierają przepisu stanowiącego o ograniczeniu w czasie możliwości żądania wznowienia postępowania, jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32, art. 64 ust 3 Konstytucji RP. Uzasadniając wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego skarżący wskazał, że stosowanie przepisu art. 278 P.p.s.a. w drodze wykładni literalnej, w sposób drastyczny po upływie 5-letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia odbiera stronie prawo do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, zamykając tym samym drogę do potencjalnej zmiany niekorzystnego dlań orzeczenia. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. (sygn. akt I SA/Po 1187/13) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę ze skargi Z.B. oznaczoną w sentencji niniejszego postanowienia według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów P.p.s.a. Z kolei, zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Mając zatem powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że tut. Sąd jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. Podkreślenie wymaga również, że skarżący już raz wniósł do tut. Sądu skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 marca 2002r., sygn. akt I SA/Po 868/01, którą postanowieniem z 16 grudnia 2013 r. (sygn. akt I SA/Go 593/13) Sąd odrzucił na podstawie art. 280 P.p.s.a. Od ww. orzeczenia została wywiedziona skarga kasacyjna do NSA, która do obecnej chwili nie została rozpoznana. Tym samym nie ma w sprawie zastosowania art. 285 P.p.s.a., zgodnie z którym, niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do postanowień art. 272 § 1 P.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2 cyt. przepisu). Według art. 278 P.p.s.a., po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Podkreśla się, że termin przewidziany w wyżej wymienionym przepisie jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. Z kolei art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań Sąd wniosek odrzuci; w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Analizując wniesioną przez Z.B. skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 868/01, którym oddalono skargę na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. należy stwierdzić, że została ona wniesiona z uchybieniem 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 278 powyższej ustawy. Stwierdzić bowiem należy, że kwestionowany przez skarżącego wyrok stał się prawomocny z chwilą jego ogłoszenia, czyli z dniem 15 marca 2002 roku, a zatem liczony od tego dnia 5-letni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego upłynął wraz z dniem 15 marca 2007r. Tymczasem skarga Z.B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem została nadana w urzędzie pocztowym dopiero w dniu 27 listopada 2013 r. Sam zaś skarżący nie podniósł, aby w toku prowadzonego postępowania pozbawiony był możliwości działania, czy też był nienależycie reprezentowany, co pozwoliłoby na wyłączenie zastosowania ograniczenia terminu określonego w art. 278 P.p.s.a. W konsekwencji, skargę o wznowienie postępowania w kontrolowanej sprawie jako wniesioną z naruszeniem 5 letniego terminu określonego w art. 278 P.p.s.a. należało uznać za niedopuszczalną i jako taką - odrzucić, bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw. Na koniec Sąd pragnie wskazać, że nie znalazł podstaw do tego, by uwzględnić wniosek skarżącego o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym konstytucyjności powołanego wyżej art. 278 p.p.s.a.. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 280 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło