I SA/Go 160/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2011 r. wniosku P.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Go 160/11 wydanego w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2007 r. postanawia oddalić wniosek. W dniu 10 sierpnia 2011 r. skarżący – P.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011 r. wraz z wnioskiem o jego sporządzenie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że ze względu na pogarszający się stan psychiczny, którego efektem było między innymi ustanie zainteresowania otoczeniem i zaniechanie wszelkich form aktywności, w marcu 2011 r. rozpoczął leczenie przy zastosowaniu silnych środków psychotropowych, w konsekwencji których pozbawiony został zdolności realnej oceny sytuacji w jakiej się znajdował. Dopiero po pewnym czasie nastąpiła u Skarżącego poprawa stanu zdrowia na tyle, że np. w dniu 13 lipca 2011 r. wziął udział w rozprawie przed tutejszym Sądem. W wyniku jednak gwałtownego nawrotu złego samopoczucia, w dniu 14 lipca 2011 r. został przyjęty na Oddział Dzienny Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego co ponownie uniemożliwiło mu podjęcie jakichkolwiek działań w celu zabezpieczenia swoich interesów, chociażby wziąć udział w wyznaczonej na dzień 27 lipca 2011 r. rozprawie czy złożyć w terminie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie. Dopiero kolejna poprawa samopoczucia pozwoliła Skarżącemu złożyć przedmiotowe wnioski. Na potwierdzenie tych wyjaśnień przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2011 r. o leczeniu psychiatrycznym od 23 marca 2011 r. z powodu depresji oraz kartę potwierdzenia przyjęcia dnia [...] lipca 2011 r. na Psychiatryczny Oddział Dzienny Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o przedłożenie dokumentów z których wynikałoby, że w okresie od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r. był pozbawiony możliwości złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, pod rygorem rozpoznania przedmiotowego wniosku na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów, Skarżący przesłał wyjaśnienia tożsame do tych złożonych w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku oraz dołączył zaświadczenie NZOZ Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia [...] sierpnia 2011 r., że "pacjent przebywa w Oddziale Psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych o znacznym nasileniu...". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 lipca 2011 r. nastąpiło z naruszeniem ustawowego, siedmiodniowego terminu. Jak wynika bowiem z akt sprawy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku liczony od dnia ogłoszenia wyroku upływał z dniem 3 sierpnia 2011 r., zaś przedmiotowy wniosek Skarżący wniósł do Sądu dnia 10 sierpnia 2011 r., czyli po upływie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej jako P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 powołanej ustawy oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Z istotnego dla sprawy art. 87 § 1 p.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Ma to miejsce wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.) czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, niepubl.). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1.VI.2001r., II SA/Po 54/01,), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6.XI.1998r., I SA/ld 153/97, czy choćby nie przebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.). Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy z całym przekonaniem stwierdzić, iż przedstawiona przez P.K. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem Sąd nie dopatrzył się braku winy strony skarżącej w tym względzie; można mu przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Wprawdzie strona wskazała w treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu swoją chorobę jako przesłankę uniemożliwiającą mu dochowanie ustawowego terminu, jednakże, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, Skarżący nie uprawdopodobnił, że właśnie w dniach od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r., ze względu na stan zdrowia był pozbawiony możliwości działania. Ponadto, w ocenie Sądu, samo nasilenie się objawów chorobowych, zwłaszcza przy chorobie przewlekłej, trwającej od dłuższego czasu, czego Skarżący miał świadomość, nie może stanowić o braku winy. Z utrwalonego bowiem orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że choroba może usprawiedliwiać niedochowanie terminu, jeśli jest nagła, niedająca się przewidzieć (por. postanowienie NSA z dnia 6.05.2010 r. I OZ 298/10, opubl. baza cbois). Skoro Skarżący, jak sam oświadczył, pozostawał w długotrwałym leczeniu spowodowanym dolegliwościami natury psychicznej, to winien brać pod uwagę również pogorszenie się stanu zdrowia w każdym czasie; tym bardziej w sytuacji, kiedy toczy spór z organami podatkowymi i sam zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne, winien zapewnić ochronę swoich interesów na każdym jego etapie. Pominięcie tej okoliczności w żadnym razie nie może być traktowane jako działanie podmiotu należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe, w ocenie Sądu, wyklucza możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, przez co wniosek, na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a., podlega oddaleniu.