I SA/Go 182/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy z dnia 23 listopada 2012 r. nr XVIII/144/2012 w przedmiocie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi Stwierdza nieważność punktu G załącznika nr 1 Uchwały nr XVIII/144/2012 Rady Gminy z 23 listopada 2012 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości. Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 23 listopada 2012 r. nr XVIII/144/2012 podjętą w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości w części obejmującej punkt G załącznika nr 1 do tej uchwały zawierającej sformułowanie "Oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym". Zaskarżonej uchwale Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2012 r., poz. 391, ze zm.) i wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie. Zdaniem Prokuratora, żaden z tych przepisów nie daje podstaw wprowadzenia do deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właściciela nieruchomości klauzuli, zgodnie z którą podmiot podpisujący deklarację oświadczałby, że jest świadomy odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Kwestionowana przez stronę skarżącą klauzula nie stanowiła bowiem objaśnienia dotyczącego sposobu wypełnienia deklaracji. Dlatego wprowadzenie do deklaracji kwestionowanego oświadczenia oznaczało, w ocenie skarżącego, przekroczenie upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 6n ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 10 września 2015 r. sygn. akt I SA/Go 334/15 stwierdził, że nie można w stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania uchwały stwierdzić, że organ stanowiący miasta przekroczył delegację ustawową, zamieszczając w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości w części obejmującej punkt G załącznika nr 1 do tej uchwały sformułowanie "Oświadczam, że jestem świadomy/a odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym". Na skutek skargi kasacyjnej Prokuratora Okręgowego wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który stwierdził m.in. że: organy władzy publicznej, do których zaliczane są także organy samorządowe, mogą działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Z kolei zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Podobnie w art. 168 Konstytucji RP przyjęto, że jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Obowiązek przestrzegania upoważnień ustawowych przy stanowieniu prawa miejscowego znajduje także potwierdzenie w 18 ust. 2 pkt. 8 i art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W obu tych przepisach ustawodawca wyraźnie wskazuje na upoważnienia ustawowe, jako warunek stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Natomiast art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ustanawia domniemanie właściwości rady gminy, jako jednego z organów gminy, we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy. Przepis ten nie stwarza zaś domniemania kompetencji rady gminy do wydania aktów prawa miejscowego. Stanowiąc prawo miejscowe rada gminy powinna działać w granicach upoważnienia ustawowego. Upoważnienie ustawowe do wydania aktu prawa miejscowego, określającego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, zawiera art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości. Z przepisu tego w żadnym razie nie można wywieść upoważnienia dla rady gminy do zamieszczenia w deklaracji pouczenia o odpowiedzialności karnej. Jedyne pouczenie jakie zgodnie z delegacją zawartą w tym przepisie powinno znaleźć się w deklaracji to pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Zamieszczenie we wzorze deklaracji pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym stanowi przekroczenie zawartego w tym przepisie upoważnienia ustawowego. Podstawy do zamieszczenia we wzorze deklaracji pouczenia o odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, nie daje też art. 6q ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w którym zawarte jest odwołanie do stosowania wprost w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi przepisów Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że stanowienie prawa miejscowego bez upoważnienia ustawowego lub z przekroczeniem granic tego upoważnienia jest istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W przywołanym przepisie ustawodawca nie posługuje się kryterium "rażącego" naruszenia prawa lecz "istotnego" naruszenia prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zarówno sprzed reformy jak i w tym najnowszym, do takich "istotnych" naruszeń prawa, skutkujących nieważnością uchwały, zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających upoważnienie do podejmowania uchwał. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią prawa, o której mowa w ww. przepisie, oznacza, że Sąd I instancji nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Tym samym, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy stwierdzić, że zamieszczenie w pkt G Deklaracji, o której mowa w uchwale nr XVIII/144/2012 Rady Gminy, oświadczenia o świadomości odpowiedzialności karnej za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego przy stanowieniu prawa miejscowego. Żaden z przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej do Sądu uchwały, nie upoważniał Rady Gminy do nałożenia obowiązku składania oświadczenia o ww. treści. Uznać zatem należy, że zaskarżona uchwała narusza art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji oraz art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a także zasady praworządności i legalności wynikające z art. 7 Konstytucji RP, wedle których organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że mogą czynić tylko to, na co prawo wyraźnie im zezwala lub co wyraźnie nakazuje. W konsekwencji organ naruszył w sposób istotny art. 6n ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z uwagi na powyższe, celowym jest stwierdzenie przez sąd administracyjny w oparciu o przepis art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nieważności uchwały w zaskarżonej części. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku