I SA/Go 195/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lipca 2016 r. wniosku G sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G sp. z o.o. na decyzję Dyrektora izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za luty 2010 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Do skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej, skarżąca spółka dołączyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podniosła, że - po utracie prawa do organizacji gier na automatach o niskich wygranych – zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Z oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika co następuje. Kapitał zakładowy spółki wynosi 40.000 zł. Według treści zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2015 rok spółka, wykazała dochód brutto w wysokości 1.698.246 zł. Za okres od grudnia 2015 r. do końca maja 2016 r. spółka przedstawiła zestawienie z którego wynika, że uzyskała przychody w wysokości 2.665.930,51 zł przy kosztach uzyskania przychodów wynoszących 1.976.201,23 zł. Z deklaracji dla podatku od towarów i usług za kolejne miesiące tego samego okresu wynika, że spółka deklarowała łącznie sprzedaż towarów i usług o wartości netto 2.147.795 zł. Według oświadczenia prezesa zarządu, spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, gdyż te mają być zajęte w postępowaniu egzekucyjnym, a bilansowa wartość środków trwałych jest zerowa. Prezes zarządu stwierdził również, że spółka jest dłużnikiem licznych podmiotów. Obok Skarbu Państwa są to inni wierzyciele, w tym: pracownicy. W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dokumentów wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Spółka w uzasadnieniu wniosku argumentowała, że nie może uiścić wpisu, ponieważ zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie ma pieniędzy. Treść przedstawionych przez spółkę dokumentów, złożonych na wezwanie w trybie art. 255 p.p.s.a. przeczy jednak tym twierdzeniom. W pierwszej kolejności, z uwagi na motywy uzasadnienia wniosku skarżącej spółki, należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd o konieczności rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach podkreślał, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r., z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 opubl. LEX).Przyjmuje się też, że samodzielną podstawą do przyznania prawa pomocy nie jest wykazanie przez spółkę straty z prowadzonej działalności gospodarczej (zob. np. post. NSA z 7 stycznia 2014 r. II FZ 1236/13, z 25 września 2014 r. II OZ 975/14, z 15 października 2014 II GZ 655/14 opubl. LEX) W przypadku wniosków składanych przez osoby prawne badaniu podlega całokształt sytuacji majątkowej, a nie tylko posiadane przez spółkę kwoty pieniężne czy też bilansowe wyniki finansowe (post. NSA z 14 lutego 2014 r. II FZ 1609/13 LEX 1450494). Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie obiektywnych możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą potencjalnie uiszczeniu jest wpis od skargi. Wprawdzie nie został on jeszcze formalnie ustalony przez przewodniczącego wydziału, lecz należy przyjąć, że - z uwagi na deklarowaną w skardze wartość przedmiotu zaskarżenia - powinien on wynieść 1.500 zł (§ 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 1293 ze zm.). Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść takiej opłaty. Ze złożonych przez nią odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że spółka, wbrew twierdzeniu zawartemu we wniosku, prowadzi działalność gospodarczą, ponieważ wykazuje sprzedaż towarów i usług, a z przedstawionego rozliczenia wynika wręcz, że obecnie jest to działalność dochodowa. Według deklaracji spółki ponosiła ona także koszty uzyskania przychodów, które w ujęciu średniomiesięcznym (średnio 329.366 zł miesięcznie za ostatnie półrocze) i tak wielokrotnie przewyższają kwotę potencjalnie należnego wpisu od skargi (1.500 zł). Uprawnia to wniosek, że spółka, że spółka, pomimo iż jest zobowiązaną w postępowaniach egzekucyjnych posiada źródła pozwalające na finansowanie swojej działalności. Podważa to jednocześnie wiarygodność oświadczenia spółki o niemożności sfinansowania wpisu od skargi w jakiejkolwiek części. Oceny tej nie zmienia fakt, iż ze skarg spółki toczą się postępowania także przed innymi sądami administracyjnymi. Zważywszy bowiem na rozmiar działalności gospodarczej, obiektywnie obrazowany wartością przychodów i kosztów ich uzyskania, należało uznać, że poniesienie również w niniejszej sprawie wpisu od skargi czyli jedynej opłaty podlegającej uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, nie przekracza zdolności płatniczych spółki. Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).