I SA/Go 199/25

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-10-02

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, poprzez formalne wyodrębnienie swojego gospodarstwa rolnego i deklarowanie gruntów do płatności, stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych dopłat, co uzasadnia odmowę przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo stwierdziły istnienie sztucznie stworzonych warunków do uzyskania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Analiza powiązań rodzinnych, kapitałowych i organizacyjnych między skarżącym a innymi podmiotami wykazała, że nie prowadził on samodzielnego gospodarstwa rolnego, lecz stanowił część większego, centralnie zarządzanego organizmu gospodarczego. Działania te miały na celu obejście przepisów ograniczających wysokość dopłat, co jest sprzeczne z celami wspólnej polityki rolnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że skarżący stworzył sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych dopłat, poprzez formalne wyodrębnienie swojego gospodarstwa i powiązania z innymi podmiotami. Skarżący kwestionował te ustalenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz brak wystarczających dowodów na poparcie tezy o sztucznym tworzeniu warunków. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2022 oddala skargę w całości. M. M. – dalej Skarżący, Strona – złożył skargę na decyzję [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję [...] w [...] nr [...] z dnia [...] października 2024 r. wydanej w sprawie odmowy przyznania płatności rolno środowiskowo klimatycznej na rok 2022. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: W dniu [...].05.2022 r. do [...] w [...] - zwanego dalej [...] - został złożony wniosek (poprzez aplikację eWniosek) o przyznanie płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej (zwanej dalej płatnością RSK) na rok 2022 (zwanej dalej płatnością RSK) na rok 2022. Obszar do jakiego wnioskodawca ubiegał się o płatności RSK wyniósł łącznie 64,62 ha i został zlokalizowany na działce rolnej oznaczonej jako "A" zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...] (obręb ewidencyjny [...]). Deklaracja obejmowała wariant 4.5. płatności RSK tj. półnaturalne łąki świeże. [...] (dalej zwany organ I instancji) wystosował do Strony wezwanie do złożenia wyjaśnień dotyczących prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022, a w szczególności do przedłożenia: - dokumentów potwierdzających prawo do posiadania gruntów wchodzących w skład gospodarstwa, - dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych, - dokumentów potwierdzających ponoszenie kosztów umów dzierżawy i/lub zapłaty podatku rolnego za rok 2022 do gruntów deklarowanych do płatności, - faktur i potwierdzeń zapłaty za materiał siewny, nawozy, paliwo itp., - faktur, umów, rachunków dotyczących sprzedaży płodów rolnych, - innych dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Skarżący przekazał pismo, w którym wskazał, iż jest wieloletnim rolnikiem i samodzielnym użytkownikiem wydzierżawionej działki. Ziemię uprawia sam użyczonym od sąsiada sprzętem rolniczym, za użyczenie sprzętu rolniczego pozwala sąsiadowi wypasać zwierzęta na dzierżawionej działce. Wykonuje prace polegająca na wykoszeniu trawy nie zjedzonej przez zwierzęta, która po zbiorze jest sprzedawana pobliskim rolnikom. Do pisma Skarżący dołączył umowę dzierżawy 65,2565 ha gruntów rolnych (działka nr [...] obręb [...]) zawartą w dniu [...].05.2018 r. z B. M. Organ I instancji wzywał jeszcze 4-krotnie Stronę do złożenia wyjaśnień w szczególności w zakresie przedstawienia procesu produkcyjnego poprzez opisanie cyklu produkcyjnego realizowanego w 2022 r., przedłożenie dokumentacji w zakresie sprzętu rolniczego wykorzystywanego w gospodarstwie, faktury sprzedaży skoszonych traw, dowodów opłaty za dzierżawę gruntów, sprecyzowania jakie prace wykonuje samodzielnie na dzierżawionej działce, wskazanie od kogo użycza sprzętu rolniczego, przedstawienie kosztów użyczenia sprzętu rolniczego, dowodów potwierdzających rozliczenie się przez kupujących siano, dostarczenie rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz innych dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania, wyjaśnienia dotyczące czynszu dzierżawnego z faktury, wyjaśnienia dotyczące usług wymienionych na fakturach dostarczonych przez Stronę, i in. Wniosek Strony został poddany kontroli administracyjnej prowadzonej na podstawie art. 28 ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE z dnia 31.07.2014 r. L 2014.227.69) - zwanego dalej Rozporządzeniem nr 809/2014 – zgodnie z którym kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. W wyniku przeprowadzenia przedmiotowej kontroli administracyjnej organ I instancji uznał, iż zaszły podstawy do stwierdzenia zamierzonej koordynacji w działaniach pomiędzy B. M., D. M., P. M., K. M., M. M. oraz D. sp. z o. o. Analiza przeprowadzona przez organ doprowadziła do konkluzji, iż działalność Skarżącego jest pozorna - w aspekcie prowadzenia działalności rolniczej - i cechuje ją zależność funkcjonalna od infrastruktury będącej formalnie w posiadaniu rodziny M.. Powyższe przekłada się na uznanie, iż Strona nie jest w stanie funkcjonować jako samodzielny rolnik. Kwestia ta stanowi przesłankę uznania, iż strona postępowania, przy czynnym udziale innych w/w osób, stworzyła sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy wspólnotowych i krajowych. W konsekwencji powyższych ustaleń organ [...] października 2024 r. wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania Skarżącemu płatności RSK na rok 2022. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił istnienie ścisłych powiązań pomiędzy w/w osobami fizycznymi. Jednocześnie ustalił ścisłe powiązania występujące na kanwie właścicielskiej pomiędzy w/w osobami fizycznymi (rodzina M.), a w/w osobą prawną, jak również innymi osobami prawnymi gdzie funkcje właścicielskie pełnią członkowie rodziny M. Bazując na tychże powiązaniach osobowych oraz potencjale gruntów grunty deklarowane do płatności przez skarżącego zostały uznane za część większej, spójnej całości, zarządzanej przez D.M. i jego najbliższą rodzinę. Ponadto gospodarstwo Skarżącego uznane zostało za przedmiot multiplikacji podmiotów, które następnie z osobna ubiegają się o przyznanie płatności obszarowych, z ominięciem kwotowych limitów dofinansowania przysługującego jednemu gospodarstwu rolnemu. Dalej organ wskazał, że w okresie od 2004 do 2022 r. doszło do licznych przekazań działek i ich podziału pomiędzy w/w osobami oraz podmiotami zewnętrznymi. Powyższe w ocenie organu dodatkowo potwierdza porozumienie stron w celu osiągniecia maksymalnych korzyści w zakresie pozyskiwania płatności dystrybuowanych przez [...]. Jednocześnie organ ustalił, iż w/w osoby (rodzina M. ) dzierżawiły grunty będące własnością Skarbu Państwa (państwowa osoba prawna tj. Park Narodowy [...] - zwany dalej Parkiem), a wnioski o przyznanie płatności składane były w sposób dowolny pod względem powierzchniowym i doboru konkretnego beneficjenta. Z treści umów zawieranych z Parkiem wynika, w ocenie organu, iż wszystkie ze stron wskazują na spełnianie wymogów ich realizacji w sposób wspólny (dzierżawcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie obowiązków). Jednakże deklaracje do płatności w każdym z przypadków obejmują osoby wyodrębnione z jego grona, co w ocenie organu I instancji wymagało zawarcia nieformalnego porozumienia między współdzierżawcami. Ustalono ponadto, iż osoby będące stronami zawieranych z Parkiem umów porozumiewały się w zakresie ponoszenia kosztów dzierżawy. Dodatkowo organ I instancji ustalił, iż wnioskowanie przez O. M., B. M. oraz P. M. o przyznanie płatności zwierzęcych (do krów i do bydła) stanowi konsekwencję pozornego wyodrębnienia zwierząt gospodarskich posiadanych przez D.M. na rzecz innych podmiotów wnioskujących. Jednocześnie zwierzęta przemieszczane formalnie do w/w osób fizycznych i prawnych cały czas przebywają na działce, której właścicielem jest D.M.. Kontrola przeprowadzona przez upoważnionych inspektorów w ramach spraw na kampanię 2023 potwierdziła przebywanie zwierząt na działce należącej do D.M. Brak jest na niej jakichkolwiek wygrodzeń świadczących o tym, iż poszczególne zwierzęta - należące formalnie do poszczególnych producentów rolnych - posiadają do własnej dyspozycji własne powierzchnie bytowe. Ponadto organ ustalił, iż zdecydowana większość dokumentów potwierdzających sprzedaż bydła zawierana jest pomiędzy w/w osobami fizycznymi, a M. sp. z o. o., w której prezesem zarządu jest B. M., a członkiem zarządu D.M. Mając powyższe na uwadze organ I instancji stwierdził, iż multiplikując wnioski o płatności bezpośrednie Skarżący, pozbawiony przymiotu samodzielnej funkcjonalności w prowadzonej działalności, przy czynnym udziale i świadomości innych w/w osób fizycznych, dążył do uzyskania wyższych płatności niż wynikające z przepisów prawa. Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z § 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-6, płatność jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 60% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha. Ponadto Skarżący uzyskał możliwość pozyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego [wśród nich: płatność dla młodych rolników - zwana płatnością MR (ograniczenie powierzchniowe określone w art. 13 Ustawy z dnia 5.05.2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - Dz. U. z 2022 r. poz. 1775 - zwanej dalej Ustawą OB, płatność redystrybucyjna - zwana dalej płatnością RDST (ograniczenie powierzchniowe wynikające z art. 14 ust. 2 Ustawy OB oraz płatności do krów i do bydła - ograniczenia wynikające art. 16 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 i ust. 4 Ustawy OB], jak również § 3 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364 ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem ONW. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, iż w przypadku niniejszej sprawy Skarżący nie udowodnił odrębności w funkcjonowaniu jako indywidulany rolnik. Organ ustalił, iż deklarując grunty jako osoba fizyczna Strona pozostawała skrajnie uzależniona funkcjonalnie od podmiotów (osoby fizyczne) powiązanych rodzinnie i kapitałowo (M.). Mając na uwadze strukturę osobową w/w grupy osób fizycznych, powiązania organizacyjne oraz rodzinne, jak również tożsamy sposób funkcjonowania na kanwie prowadzenia działalności rolniczej, w ocenie organu działalność Skarżącego nie stanowi odrębnej działalności prowadzonej na własny rachunek i ryzyko. Organ uznał, że powyższe działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ do zastosowania art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Tym samym w ocenie organu I instancji brak możliwości samodzielnego funkcjonowania pozornie odrębnych i niezależnych podmiotów wraz ze wzajemną zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i osobowo z D.M. stanowi przesłankę do uznania, iż Skarżący stworzył sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy krajowych oraz wspólnotowych. Tym samym stronie niniejszego postępowania płatności RSK na 2022 rok nie przysługują. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w świetle okoliczności sprawy działki zgłoszone do płatności przez stronę niniejszego postępowania tworzą fikcyjne gospodarstwo, które zostało wykreowane w celu obejścia przepisów ustanawiających limity płatności dla pojedynczego producenta rolnego. Tym samym przyznanie wnioskowanych płatności byłoby sprzeczne z przepisami art. 4 ust. 3 Rozporządzenia nr 2988/95. Mając na względzie powyższe okoliczności organ I instancji zastosował konsekwencje wynikające z art. 60 Rozporządzenia nr 1306/2013, a co za tym idzie odmówił Skarżącemu RSK na rok 2022. Od decyzji organu I instancji wniesione zostało odwołanie w którym Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 27 ust. 1 Ustawy PROW w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 11 oraz art. 6 Kpa poprzez brak przeprowadzenia przez organ I instancji jakiegokolwiek postępowania dowodowego prowadzonego względem Strony oraz wyprowadzenie wniosków w oparciu o z góry założoną tezę o rzekomym stworzeniu sztucznych warunków, - art. 27 ust. 1 Ustawy PROW w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 11 oraz art. 6 Kpa poprzez uznanie, iż Pan M. M. nie jest rolnikiem i w konsekwencji tego przyjęcie, iż nie jest uprawniony do otrzymania określonego rodzaju wsparcia, - art. 27 ust. 1 Ustawy PROW w zw. z art. 7, art. 77 § 1, w zw. z art. 75 § 1, w zw. z art. 76 § 1 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 6 Kpa poprzez uznanie wyprowadzenie przez organ I instancji niezrozumiałych wniosków w zakresie zawartej przez Stronę umowy dzierżawy poprzez jej zakwestionowanie do czego organ nie był uprawniony a dodatkowo nie zbadał woli stron takiej umowy i mimo to uznał, iż jej zapisy są niezrozumiałe, - art. 27 ust. 1 Ustawy PROW w zw. z art. 7, art. 77 § 1, w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 11 w zw. z art. 6 Kpa poprzez odmowę przyznania płatności z uwagi na uznanie, iż nie prowadził samodzielnie gospodarstwa rolnego, a jego działalność opiera się o zasoby i możliwości innych podmiotów gdy tymczasem organ nie wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary jej wyjaśnieniom w zakresie tego, że wypożycza sprzęt od sąsiadów i mimo to uznał, iż pozostaje powiązany z innymi podmiotami, - art. 27 ust. 1 Ustawy PRWO w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 11 oraz art. 6 Kpa poprzez odmowę przyznania płatności wobec uznania, iż układ powiazań, działań oraz wzajemnego przeplatania się zadań wynikających z użytkowania gruntów poprzez poszczególne podmioty ma tylko charakter działań pozornych, a powstałe gospodarstwa faktycznie stanowią jedną, zorganizowana całość w sytuacji gdy materiał dowodowy nie dawał organowi I instancji podstaw do przyjęcia tego rodzaju założeń; organ w tym zakresie nie poczynił w zasadzie żadnych ustaleń dotyczących bezpośrednio Skarżącego i wydał decyzję odmowną w sposób generalny tzn. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego przeprowadzonego względem konkretnej strony postepowania. Strona wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja nr [...] z dnia [...] października 2024 r. w sprawie odmowy przyznania płatności RSK na rok 2022 dla Strony wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ opis ustaleń organu I instancji, dowodów i wyciągniętych wniosków przedstawił na 54 stronach uzasadnienia decyzji. Organ w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie dokonał oceny całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżącego (oraz innych powiązanych osób i podmiotów) o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2022. W wyniku tej oceny uznał, że skarżący przy asyście bardzo zawężonej grupy osób (przede wszystkim powiązanych rodzinnie), uczestniczy w procederze sztucznego multiplikowania gospodarstw rolnych, a działki rolne zgłaszane do płatności bezpośredniej przez stronę nie stanowią samodzielnego gospodarstwa rolnego lecz część większej całości, stanowiącej de facto jeden organizm gospodarczy. Takie działanie ma na celu pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez multiplikowanie podmiotów (osoby fizyczne i spółki kapitałowe) mogących formalnie ubiegać się o płatności bezpośrednie. W ocenie [...] punktem wyjścia do rozważań stojących u podstaw odmówienia stronie ww. płatności jest okoliczność związana z - będącym pod kontrolą de facto D.M. i jego najbliższej rodziny - potencjałem gruntów rolnych. Potencjał ten na przestrzeni lat został konsekwentnie rozdrobniony i przekazany celem ubiegania się o płatności do gruntów rolnych przez powiązane rodzinnie osoby fizyczne (P. M., O. M., B. M.), powiązane kapitałowo osoby prawne (D. sp. z o. o.) oraz osoby trzecie (K. M. oraz M. M.). Analizując dane zawarte w tabeli na s. 15-16 zaskarżonej decyzji organ wywiódł, że potencjał obszarowy gruntów deklarowanych rokrocznie i sukcesywnie do płatności przez D.M. oraz jego małżonkę B. M. ulega zmniejszeniu. Jednocześnie w kolejnych latach o płatności zaczęli występować kolejni powiązani rodzinnie beneficjenci: O. M. oraz P. M., jak również inne osoby (w tym K. M. i M. M.), które to w omawianym zakresie korzystają z gruntów należących formalnie do rodziny M.. Za rozdrobnieniem potencjału obszarowego nie poszły inne działania, które mogłyby uwiarygodnić, że osoby, którym przekazano grunty (m.in. skarżąca) stały się indywidualnymi, niezależnymi rolnikami, działającymi na własną rzecz, ryzyko i rachunek. Organ wskazał, że stronie nr producenta w [...] nadano decyzją z [...] czerwca 2018 r. Następnie od kampanii 2018 skarżący rozpoczął wnioskowanie w [...] o płatności. Wówczas przejął po O. M. grunty (część ówczesnej działki nr [...][...]) należące formalnie (właściciel) do B. M. Zadeklarowana do płatności na rok 2022 działka była - do momentu jej geodezyjnego podziału i wyodrębnienia z działki nr [...] dwóch działek tj. nr [...] i nr [...]- na przestrzeni lat przedmiotem przez rodzinę M.. Analizując akta niniejszej sprawy organ odwoławczy na podstawie danych zawartych w systemie (art. 2 Ustawy EP) ustalił, iż: - w roku 2005 działka nr [...] deklarowana (90,26 ha) była przez D.M., - w latach 2006-2014 działka nr [...] deklarowana (od 95 ha do 112 ha) była przez B. M., - w latach 2015 - 2017 działka nr [...] deklarowana (112 ha) była przez O. M., - od roku 2018 - po podziale geodezyjnym - obszar 64,62 ha (działka nr [...]) zgłasza M. M. (pozostały obszar 50,26 ha - po podziale działka nr [...]- zgłasza A. J.). Organ odwoławczy wskazał, że charakter opisanych wyżej przeniesień posiadania gruntów będący zasadniczą częścią całego spektrum działań rodziny M. dokonywanych w opisywanej materii, o ile jest dozwolony w sensie uwarunkowań gospodarczych czy przekazywaniu posiadanej własności - to jednak w okolicznościach niniejszej sprawy utwierdza organ odwoławczy w przekonaniu o pozorności działań wymienionych wyżej osób kreujących się na odrębnych producentów rolnych. W ocenie organu odwoławczego zasadniczym celem przyświecającym tego typu działaniom jest uzyskanie dopłat dystrybuowanych przez [...] przez podmioty pozbawione jakiegokolwiek wpływu na to co dzieje się na deklarowanych przez te podmioty gruntach. Wskazane przeniesienia posiadania w/w działek mają charakter sztuczny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez osoby fizyczne stanowiące rodzinę M. (bądź z nimi powiązane), bądź spółki, w których rolę zarządczą bądź właścicielską pełnią te same, systematycznie powtarzające się osoby. W bezpośrednim nawiązaniu do powyższego organ odwoławczy wskazał, iż skarżący do płatności na rok 2022 deklaruje obszar 64,62 ha trwałych użytków zielonych (TZU). Strona prawo do użytkowania przedmiotowego obszaru uzyskała na mocy umowy dzierżawy gruntów rolnych zawartej w dniu [...].05.2018 r. z B. M. Na mocy zapisów w/w umowy skarżący na okres 10 lat otrzymał w/w obszar do użytkowania i pobierania pożytków m.in. w postaci płatności obszarowych. Analiza zapisów przedmiotowej umowy budzi jednak daleko idącą wątpliwość - w zakresie jej realności - jeśli weźmie się pod uwagę zapisy określone w § 4 ust. 1 w/w umowy, z którego wynika, iż czynsz dzierżawy wynosi 100 zł/ha, co jest kwotą rażąco odbiegającą od realiów rynkowych obowiązujących w roku 2022. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż skarżący zgłosił działkę nie tylko do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ale też w ramach odrębnej płatności rolno - środowiskowo - klimatycznej (zwanej dalej płatnością RSK), gdzie zadeklarował wariant 4.5. (półnaturalne łąki świeże) z pastwiskowym sposobem użytkowania działki. Powyższe wiąże się nie tylko z koniecznością posiadania odpowiedniego sprzętu rolniczego, ale też z koniecznością wypasania na deklarowanej działce zwierząt hodowlanych. Wynika to wprost z obowiązków - w zakresie prowadzenia działalności narzuconych na beneficjentów przez obowiązujące przepisy praw tj. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15.03.2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno – środowiskowo - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 415 ze zm.) - zwanego dalej Rozporządzeniem RSK. Wskazane w cytowanych powyżej przepisach wymogi regulujące warunki przyznania płatności, wymagają wypasania zwierząt na deklarowanej działce oraz koszenia niedojadów i usuwania zebranego siana. W tym kontekście organ zauważył, iż z korespondencji składanej przez M. M. oraz dokumentacji wnoszonej do sprawy wynika wprost, że nie posiada on jakiegokolwiek sprzętu rolniczego, jak również nie jest posiadaczem zwierząt gospodarskich (brak zarejestrowanych w bazie identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonej przez [...]). Fakty te implikują konieczność zlecania wykonania prac profesjonalnym podmiotom zewnętrznym świadczącym usługi rolnicze, jak również konieczność pozyskania zwierząt do wypasu. Ukazując w tym zakresie skrajnie daleko idące powiązanie skarżącego z rodziną M. Organ odwoławczy zauważył, iż strona nie tylko formalnie dzierżawi deklarowaną działkę od B. M., ale - wg oświadczenia strony wynika, że to pracownik B. M. wykonywał prace na jego działce. [...] dalej podkreślił, że w § 4 ust. 1 umowy czynsz dzierżawy wynosi 100 zł/ha, co z jednej strony jest kwotą rażąco odbiegającą od realiów rynkowych obowiązujących w roku 2022, a z drugiej strony zobowiązuje skarżącego do zapłaty około 6500 zł rocznie. Jednocześnie zauważył, iż w dniu [...].10.2022 r. Gospodarstwo B. M. wystawiło na rzecz skarżącego fakturę nr [...] tytułem czynszu dzierżawnego na kwotą 53 000 zł, a więc kwotą ponad 8-krotnie większą niż wynikająca z zawartej umowy. Co istotne [...].10.2022 r. skarżący przelał na konto Gospodarstwa B. M. w/w kwotę tj. 53 000 zł. W ocenie organu odwoławczego jest to całkowicie niezrozumiałe w kontekście zapisów umowy dzierżawy z dnia [...].05.2018 r. Co istotne, organ [...] prowadzący postępowanie podjął próbę wyjaśnienia przedmiotowej rozbieżności (wezwanie z dnia [...].02.2024 r.), a skarżący w piśmie z [...].03.2024 r., potwierdził dokonanie zapłaty w oparciu o zapisy umowy ale zawartej w dniu [...].09.2020 r., która ustalała czynsz dzierżawny na kwotę 800 zł/ha, jednak takiej umowy nie przedłożył. Wyżej opisane okoliczności ukazują bardzo nieczytelny obraz funkcjonowania skarżącego jako indywidualnego rolnika, a organ nie dał wiary wyjaśnieniom, które są często wewnętrznie sprzeczne, nieprecyzyjne i nacechowane ogólnikami. [...] podkreślił przy tym, że okoliczności sprawy ustalone w przypadku strony są w pełni zbieżne z okolicznościami ustalonymi w odniesieniu do sprawy K. M. W obu przypadkach ww. osoby będąc całkowicie pozbawione jakikolwiek infrastruktury do prowadzenia działalności rolniczej uzyskały w [...] nr producenta, by móc wnioskować o płatności, podpisały o tożsamej treści umowy dzierżawy gruntów należących formalnie do rodziny M. (z osobą fizyczną bądź spółką kapitałową) i wcześniej przez nich deklarowanych, udostępnili formalnie dzierżawione działki dla wypasu zwierzętom należącym do rodziny M. (w celu spełnienia odpowiednich warunków prawnych w zakresie wnioskowania o płatności RSK), na każdej z działek zabiegi agrotechniczne realizowane były wyłącznie przez pracowników związanych formalnie z rodziną M., a zebrany plon zbyty został w tym samym czasie do jednego miejsca (formalnie bezumownie więc nie wiadomo na jakich zasadach). W ocenie organu jest skrajnie nierealne, by dwoje indywidualnych rolników, działających w ich opinii na rachunek własny, prowadziło działalność "jak przez kalkę", w tożsamy sposób (pełen podobnych wątpliwości), w oparciu o identyczne dokumenty (umowy bez podpisów stron czy umowy, których nie dostarczono) etc. Taka sytuacja w okolicznościach niniejszej sprawy wynika wyłącznie z kreowania rzeczywistości mającej uprawdopodobnić fakt prowadzenia działalności rolniczej przez osoby upozorowane na indywidualnych rolników. Biorąc pod uwagę całość opisanych wyżej okoliczności [...]stanął na stanowisku, że D.M. (czynnik sprawczy opisywanego procederu) przy asyście ww. osób fizycznych (w tym strony niniejszego postępowania) stworzył mechanizm polegający na formalnym rozpisywaniu posiadanych gruntów na tworzone w tym celu podmioty (kreowane na indywidualnych rolników), tak by stworzyć pozory samodzielnego prowadzenia przez nie działalności rolniczej. W rzeczywistości rozdrobniony pozornie organizm gospodarczy miał jedno kierownictwo w osobie D.M., który nie konsolidował gruntów w ramach jednego gospodarstwa, bowiem w takiej sytuacji uzyskałby kwotę dopłat obszarowych w wysokości znacznie niższej niż w przypadku rozpisania majątku ziemskiego na kilka upozorowanych na indywidualnych i niezależnych rolników osób. Pozwala to na ominięcie limitów zarówno kwotowych, jak również powierzchniowych, obowiązujących dla poszczególnych rodzajów płatności. W ocenie organu wskazany wyżej podział jest sztuczny, bowiem rodzina M. i pozorujący odrębnych rolników: M. M. oraz K. M., funkcjonują jako jeden organizm gospodarczy, jednolicie zarządzany na płaszczyźnie stricte produkcyjnej. Zasadniczym i jedynym celem takiego pozornego rozdrobnienia potencjału ziemskiego jest uzyskanie dodatkowych korzyści finansowych. Organ podkreślił przy tym, że sam fakt, iż dana osoba (fizyczna bądź prawna) jest formalnym właścicielem ziemi nie świadczy o tym, że stanowi ona samodzielne gospodarstwo rolne. W ocenie organu gospodarstwa (pozornie odrębne) skarżącej, jak również: O. M., B. M., D. sp. z o.o. P. M., D.M., mają jedynie kadłubowy charakter, bowiem są pozbawione podstawowych atrybutów definiujących takie gospodarstwo, jak niezależność w obszarze technicznym, jak również ekonomicznym. W sferze techniczno-funkcjonalnej ww. osoby są zależne od D.M. i jego rodziny. Wskazywane wyżej osoby nie konkurują ze sobą, gdyż wpływ na ich działalność ma zamknięta grupa osób, z nadrzędną rolą D. M., która pozyskuje kanały dystrybucji dla relatywnie zawężonej, pod względem rodzajowym, podaży płodów rolnych. Reasumując powyższe fakty [...] stwierdził, że wszystkie wymienione wyżej osoby fizyczne i prawne pozorowały samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego, a przyczyną takiego stanu rzeczy była chęć obejścia regulacji prawnych ograniczających wysokość wsparcia przysługującego pojedynczemu gospodarstwu rolnemu. Wyjaśnił, że gospodarstwo stanowią wszystkie jednostki produkcyjne bez względu na ich położenie na terenie kraju (art. 4 ust. 1 lit. b Rozporządzenia nr 1307/2013). Niezależnie zaś od istniejącej swobody układania stosunków gospodarczych i wyboru formy prowadzenia działalności, jak wynika z definicji określonej w art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, rolnikiem jest również grupa osób fizycznych lub prawnych, która zarządza gospodarstwem, tj. wszystkimi jednostkami produkcyjnymi na terenie kraju. W opisywanych okolicznościach tak należy traktować infrastrukturę techniczną oraz grunty deklarowane przez rodzinę M. oraz inne powiązane z nimi osoby fizyczne (w tym skarżącą) i prawne. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że w oparciu o art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy płatności obszarowe są przyznawane do powierzchni działki rolnej będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności. Istotne jest więc rzeczywiste posiadanie (władanie) gruntami rolnymi, a przyznanie płatności wiąże się z faktycznym władztwem i użytkowaniem rolniczym danego gospodarstwa rolnego przez stronę wnioskującą, niezależnie od posiadania przez nią określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego. Zatem aby zostać beneficjentem pomocy w ramach przedmiotowej płatności nie wystarczy być posiadaczem (dzierżawcą, właścicielem) działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je również faktycznie rolniczo użytkować. Płatność jest udzielana do działek rolnych, na których rolnik prowadzi działalność rolniczą. Niewątpliwie więc istotą płatności jest pomoc osobie, która faktycznie użytkuje grunty rolne. Chodzi tu o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie osobę, której przysługuje jedynie formalnie tytuł prawny do zadeklarowanych gruntów albo też na zadeklarowanych gruntach rolnych dokonuje zabiegów incydentalnych. W świetle okoliczności niniejszej sprawy [...] doszedł do przekonania, że skarżący jest pozornie wykreowany na rolnika, czynnie i świadomie uczestniczącym w procederze kreowania sztucznych warunków celem pozyskiwania płatności w [...] w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Brak jest możliwości uznania jego za posiadacza (w rozumieniu art.8 ust. 1 pkt 2 Ustawy) gruntów deklarowanych do płatności na rok 2022. Skarżący nie posiada uprawnień decyzyjnych odnoszących się do deklarowanych gruntów, te konsekwentnie pozostawały w ścisłym gronie rodziny M. (jako formalnie wydzierżawiających i wykonujących zabiegi agrotechniczne), tym samym strona nie mogła odnosić korzyści (brak dowodów w tym zakresie chociażby potwierdzeń wpływu środków finansowych z tytułu wystawionych faktur) i ponosić ryzyka finansowego w odniesieniu do działalności rolniczej, której prowadzenie pozorowała. W ocenie organu samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego nie miało miejsca w przypadku skarżącego. [...] uznał, że zamiarem D.M. i jego najbliższej rodziny, pod kontrolą których pośrednio bądź bezpośrednio znajdował się w roku 2022 (tylko i wyłącznie w odniesieniu do opisywanych spraw) areał około 2384 ha gruntów uprawowych (w tym gruntów zadeklarowanych przez skarżącego), było zmultiplikowanie podmiotów mogących ubiegać się o dopłaty obszarowe, w celu uzyskiwania ich w wyższej wysokości, poprzez ominięcie limitów kwotowych i powierzchniowych oraz przepisów o degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Jednakże te zmultiplikowane podmioty nie można uznać za samodzielne gospodarstwa, ponieważ są ze sobą dokumentnie powiązane w aspekcie właścicielskim, zarządzane przez zawężoną grupę osób, posiadają ograniczone zaplecze kadrowe i techniczne (bądź nie posiadają go wcale), a działalność rolnicza jest realizowana pełnym systemem zlecania (przy pomocy powiązanych podmiotów wspomagających). Organ zauważył, że w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2022 koniecznym jest wskazanie, że rozdzielenie potencjału gruntów rolnych będących przedmiotem deklaracji m.in. skarżącego, pozwoliłoby na uzyskanie płatności (do tych samych działek rolnych) również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez [...]. Organ przedstawił szacunki ukazujące zyski jakie można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych i przypisania rozdzielonych gruntów na utworzone w tym celu podmioty, które następnie pod pozorem prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego aplikują o dopłaty. W przypadku płatności ONW potencjalny zysk wyniósłby 45 404,25 zł. W przypadku płatności RDST zysk wyniósłby 31 774,68 zł. W przypadku płatności związanej do bydła oraz płatności związane do krów (przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt każdego rodzaju) zysk wyniósłby 66 440,80 zł. W przypadku płatności dla młodych rolników zysk wyniósłby 36 091,00 zł, zaś szacowany zysk w przypadku płatności JPO wyniósłby 478 082,15 zł (szczegółowe wyliczenia na s. 32-36 zaskarżonej decyzji). Organ nadmienił, iż przedmiotowa sprawa dotyczy płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2022 koniecznym jest wskazanie, iż multiplikowanie przez grupę osób fizycznych i prawnych powiązanych z D.M. pozwoliłoby na uzyskanie płatności (do tych samych działek rolnych) również w ramach innych działań wspierających rolników, a realizowanych przez [...] Mając na względzie ten stan rzeczy [...] uznał, że utworzenie przez D.M. oraz powiązane z nim osoby, w tym stronę niniejszego postępowania, mechanizmu multiplikowania beneficjentów wnioskujących o płatności w [...] zgłaszających grunty jako odrębne podmioty, ma charakter działania celowego, ukierunkowanego na obejście przepisów prawa określonych w art. 13, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 3 i 4 Ustawy, jak również innych tj. § 3 ust. 4 Rozporządzenia ONW oraz § 16 ust. 1 Rozporządzenia RSK, a co za tym idzie zwielokrotnienie wysokości uzyskanych płatności. Jednocześnie podkreślił, że o zamierzonej koordynacji w działaniach ukierunkowanych na zwielokrotnienie płatności dystrybuowanych przez [...] świadczą m.in.:-/ deklarowanie gruntów należących do Parku Narodowego [...] pomimo tego, że dany wnioskodawca nie jest stroną umowy dzierżawy, -/ regulowanie płatności z tytułu umów dzierżaw za formalnych dzierżawców przez D.M. bez refakturowania kosztów, -/ obrót środkami ochrony roślin, płodami rolnymi i zwierzętami w zasadzie w zamkniętym kręgu powiązanych osób fizycznych i prawnych, -/ nieodpłatne udostępnianie sobie sprzętu oraz materiału siewnego, -/ nieodpłatne udostępnianie zwierząt przez członków rodziny M. i to wyłącznie (jak wynika w zawartych umów) w wielkości obsady dostosowanej do przepisów prawa obowiązujących w przypadku przyznawania płatności RŚK (od 0,5 do 1 dużej jednostki przeliczeniowej na hektar), -/ umiejscowienie siedzib stad w tym samych miejscach i korzystanie w hodowli zwierząt ze wspólnej dla wszystkich infrastruktury technicznej, -/ deklarowanie prowadzenia działalności rolniczej w postaci uprawy określonych roślin w przypadku braku posiadania odpowiednich maszyn i urządzeń, co z kolei determinowało korzystanie ze sprzętu należącego formalnie(wg ewidencji środków trwałych) do innych członków rodziny itd. Reasumując powyższe ustalenia organ stwierdził, że mechanizm sztucznego multiplikowania podmiotów (w tym strony), którym przypisywane są grunty wchodzące w skład majątku D.M. i jego najbliższej rodziny, umożliwia obejście przepisów prawa materialnego ustanawiającego limity powierzchniowe i kwotowe dla poszczególnych rodzajów płatności obowiązujące dla pojedynczego gospodarstwa rolnego, a tym samym umożliwia pokaźnie zwiększenie zysków z tytułu ubiegania się o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także płatności ONW i płatności RŚK. Z niniejszej sprawy oraz akt spraw podmiotów powiązanych wynika, że grunty rolne deklarowane jako odrębne gospodarstwo skarżącego (jako strony niniejszego postępowania), jak również grunty deklarowane przez inne osoby (B. M., O. M., D. sp. z o. o., K. M., P. M.) zarządzane są w identyczny sposób. Podmioty te bazują na infrastrukturze technicznej należącej de facto do D.M. bądź jego małżonki lub też formalnie do spółki, w którym tenże jest osobą decyzyjną. Względnie część infrastruktury pozostaje poprzez ewidencje środków trwałych rozdzielona (w zbyt małej skali, niepozwalającej na indywidualne prowadzenie działalności rolniczej w kontekście deklarowanych upraw) na osoby fizyczne bezpośrednio powiązane z D. M. Wymienione podmioty należy więc traktować jako jeden organizm gospodarczy, tj. jako jedno gospodarstwo rolne, które zarządzane jest przez zamkniętą grupę osób z nadrzędną rolą oraz powiązanych rodzinnie z D.M. Jednocześnie organ nie kwestionuje faktu, że każda z wymienionych w niniejszej decyzji osób (fizycznych czy kapitałowej) posiada odrębny byt prawny na kanwie np. księgowej. Nie oznacza to jednak - pomimo posiadania np. tytułu prawnego do deklarowanych działek gruntu rolnego - że można im przypisać status posiadacza odrębnego gospodarstwa rolnego, stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą. Działalność tych podmiotów zdecydowanie nie wpisuje się w założenia wynikające z definicji gospodarstwa rolnego. W okolicznościach niniejszej sprawy [...] uznał, że D.M. przy udziale najbliższej rodziny konsekwentnie, na przestrzeni lat, wydzielił z posiadanych zasobów grunty rolne, które formalnie były przekazywane kolejnym osobom fizycznym - w tym skarżącej. W rzeczywistości natomiast decyzyjność w zakresie kierunków prowadzenia działalności pozostawała w ściśle określonym gronie, powiązanych rodzinnie osób, które wspólnie dysponowały odpowiednią infrastrukturą techniczną i budynkami inwentarskimi. Działania takie (pozorny podział potencjału ziemskiego oraz jedynie formalne jego rozdzielenie) zostały zrealizowane wyłącznie w celu ominięcia limitów kwotowych przysługujących jednemu gospodarstwu rolnemu. Ukazuje się zatem fikcja w samodzielności i odrębności każdego z opisanych podmiotów. Dotyczy to również skarżącego, który w wielu aspektach nie potrafiła bądź też nie chciał przedstawiać dowodów oraz dawać wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, czym wypełniłaby obowiązki strony postępowania określone w art. 3 ust. 3 Ustawy. Organ zaakcentował, że konsekwentne rozdrabnianie zasobów gruntowych na mniejsze części byłoby dopuszczalne, ale jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. W przypadku skarżącego i powiązanych z nią podmiotów okoliczności takie w odniesieniu do roku 2022 nie miały miejsca. Na gruncie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 [...] w przypadku sprawy skarżącego ocenił, że występują wskazywane elementy, tj. obiektywny, jak i subiektywny, co stanowi podstawę do stwierdzenia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania wsparcia. Element obiektywny polegał na wykreowaniu podmiotów (w tym strony niniejszego postępowania) wnioskujących w roku 2022 o płatności bezpośrednich (oraz innych rodzajów pomocy finansowej), będących w istocie rzeczy jednym rolnikiem, współprowadzącym jedno, wieloczłonowe gospodarstwo rolne. Stworzyło to możliwość uzyskania odrębnie przez te podmioty wsparcia w wysokości wyższej, niż mogłaby zostać przyznana, gdyby te podmioty ubiegały się o przyznanie płatności jako jeden rolnik. Natomiast w ramach istnienia elementu subiektywnego organ przeprowadził analizę powiązań istniejących pomiędzy stroną, a innymi podmiotami powiązań o charakterze osobowym, funkcjonalnym (organizacyjnym), biznesowym i własnościowym. W ramach tej analizy poddał ocenie historię rejestracji poszczególnych podmiotów uznanych za powiązane, siedzib, deklarowanych powierzchni, wymiennego deklarowania działek, stanu zaplecza gospodarczego (maszyny, budynki gospodarcze), czy też tożsamego umiejscowienia siedzib stad. W ocenie [...]- w świetle okoliczności sprawy - przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2022 na rzecz skarżącego stałoby w oczywistej sprzeczności nie tylko z zasadami rzetelnego finansowania i wydatkowania środków unijnych, ale przede wszystkim z celami wspólnej polityki rolnej wskazanymi w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (ponieważ prowadzi do zwiększenia nierówności w dochodowości gospodarstw rolnych, poprzez ominięcie przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, kwotowych i degresywności obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa) oraz w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 154 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz. U. UE. L.2021.435.1) Rozporządzenie nr 1305/2013 traci moc ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2023 r. Ma ono jednak w dalszym ciągu zastosowanie, z zastrzeżeniem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/2220, do wdrażania programów rozwoju obszarów wiejskich zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1305/ 2013 do dnia 31 grudnia 2025 r. Na tych samych warunkach ma ono zastosowanie do wydatków poniesionych przez beneficjentów i pokrytych przez agencję płatniczą w ramach tych programów rozwoju obszarów wiejskich do dnia 31 grudnia 2025 r. Wobec powyższe znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie. Z analizy całego tego materiału - zdaniem organu - wynika wniosek, że zarówno w roku 2022, jak i latach poprzednich, dominującą tendencją było nakładanie ograniczeń (kwotowych, powierzchniowych, ilościowych) na wszystkie programy finansowane w ramach wspólnej polityki rolnej. Ma to związek z nałożeniem obowiązku przestrzegania rocznych pułapów budżetowych, o których mowa w art. 16 ust. 1 Rozporządzenia nr 1306/2013. Punkt 8 preambuły do Rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 stanowi, że z myślą o zapewnieniu, aby kwoty przeznaczone na finansowanie WPR były zgodne z pułapami rocznymi, o których mowa w art. 16 ust. 1 Rozporządzenia nr 1306/2013, należy dostosować wysokość wsparcia w każdym roku kalendarzowym, jak przewiduje art. 25 tego rozporządzenia. W celu zapewnienia, aby przyczyniało się ono do osiągnięcia celu polegającego na bardziej zrównoważonym rozdziale płatności wśród małych i dużych beneficjentów, dostosowanie płatności bezpośrednich powinno stosować się jedynie w przypadku przyznawanych rolnikom płatności, które przekraczają 2000 EUR w odpowiednim roku kalendarzowym. Kolejnym wyrazem omawianej tendencji jest pkt 13 preambuły. Wskazano w nim, że charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Wiadomym jest, że więksi beneficjenci nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Jak zapisano w punkcie 13 preambuły, aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Organ podkreślił, że wyrażony w pkt 8 preambuły do Rozporządzenia nr 1307/2013 cel polegający na bardziej zrównoważonym rozdziale płatności wśród małych i dużych beneficjentów jest w pełni zgodny z założeniami polityki rozwoju obszarów wiejskich, ukierunkowanymi na zrekompensowanie rolnikom wszystkich lub części dodatkowych kosztów oraz utraconych dochodów, związanych z ograniczeniami dla produkcji rolnej, wynikającymi np. z realizacji programów rolnośrodowiskowych lub położenia gruntów na obszarach ONW. Wprowadzenie bowiem mechanizmów modulacji i degresywności płatności w działaniach realizowanych w ramach programu wsparcia rozwoju obszarów wiejskich ma również służyć zróżnicowanemu rozdziałowi płatności wśród małych i dużych beneficjentów, a tym samym, przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw, a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. Wyjaśnił, że charakterystyczną cechą rozdziału środków pomocowych jest wsparcie dochodów rolników. Producenci prowadzący działalność w wielohektarowych gospodarstwach rolnych, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. W rozpatrywanej sprawie nie może być mowy o realizacji tego celu, gdyż grunty składające się na rzekomo odrębne gospodarstwa każdego z członków rodziny M. i osób z nimi powiązanych, deklarowane do płatności, stanowią spójną i wzajemnie się uzupełniającą całość, zorganizowaną ekonomicznie i technologicznie, więc uzyskują dodatkową korzyść w postaci efektu skali, przez co nagradzanie takich gospodarstw zwiększonymi płatnościami obszarowymi jest niezgodne z ideą zrównoważonego rozwoju. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uniknięcia skutków zmniejszenia poziomu wsparcia, ponieważ zmniejszenie to wystąpiłoby w sytuacji, kiedy o płatności ubiegałby się jeden podmiot prowadzący jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1307/2013. Niewątpliwie stworzenie sztucznych warunków stoi w sprzeczności z celami wsparcia, rozumianymi jako zrównoważone przydzielanie proporcjonalnych kwot płatności małym i dużym beneficjentom, posiadającym w świetle przepisów unijnych status rolnika prowadzącego samodzielne gospodarstwo rolne. [...] zaakcentował, że skarżący nie jest w stanie wypełnić celu wspólnej polityki rolnej jakim jest zwiększenie wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego albowiem nie posiadając jakiejkolwiek infrastruktury technicznej (ani maszyn i urządzeń ani budynków inwentarskich) nie jest nawet w stanie wpisać się w próby realizacji tego celu. Natomiast bazowanie tylko i wyłącznie na infrastrukturze należącej do rodziny M. obrazuje umiejscowienie strony w strukturze pozornie działających podmiotów. Brak również w ocenie organu możliwości uznania, że działalność skarżącej wypełnia cele wspólnej polityki rolnej jakimi są: wspieranie konkurencyjności rolnictwa, zapewnienie bezpieczeństwa dostaw czy stabilizacja rynków. Działające w sposób sztuczny, jako pozornie odrębne, gospodarstwo strony nie konkuruje w żaden sposób ani z gruntami tworzącymi część wspólnego gospodarstwa zarówno z gruntami i infrastrukturą deklarowanymi przez rodzinę M., jak i skarżącą (forma działalności przez nią prowadzonej jest kopią pozorowanej działalności prowadzonej przez M. M.) ani z innymi gospodarstwami. Ponadto obrót handlowy realizowany jest wyłącznie do jednego miejsca i przede wszystkim nie wiadomo czym i na jakich zasadach (brak umów o współpracy itp.). W sprawie mamy de facto do czynienia z silną koncentracją gruntów rolnych przez powiązane rodzinnie osoby, a to jest w oczywisty sposób sprzeczne ze zrównoważonym rozwojem wiejskich gospodarek i społeczności. Taki mechanizm w żaden sposób nie podnosi poziomu życia ludności wiejskiej, podnosząc co najwyżej poziom życia bardzo wąskiej grupy powiązanych ze sobą osób. Wyodrębnienie skarżącej na rolnika, na powyższych zasadach przekonało organ, że doszło do nadużycia przepisów o ograniczeniach kwotowych, powierzchniowych czy ilościowych, delimitujących wysokość możliwego wsparcia w ramach płatności, poprzez pozorne wykreowanie powiązanych ze sobą podmiotów i rozdrobnienie potencjału wspólnego gospodarstwa, celem zmaksymalizowania pożądanego wsparcia. Formalnie odrębne podmioty stanowiły w istocie jedną powiązaną osobowo, gospodarczo i organizacyjnie jednostkę, prowadzącą wieloczłonowe, acz zunifikowane gospodarstwo rolne, co doprowadziło do wniosku, że cele wsparcia polegające na bardziej zrównoważonym rozwoju obszarów wiejskich nie zostały osiągnięte. W konsekwencji [...]doszedł do przekonania, że w sprawie nastąpiło sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej. Powyższe jest sprzeczne z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów prawa krajowego i narusza tym samym art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95. Z uwagi na fakt, że stosunki te są układane w sposób sztuczny w celu uzyskania korzyści finansowej, należało odmówić skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich na rok 2022. Od przedmiotowej decyzji Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucono: - naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej jako: "ustawa PROW") w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k,p.a, w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. - poprzez dokonanie całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i oparcie się przez Organ w niniejszej sprawie na hipotezach niedotyczących bezpośrednio Skarżącego - Organ zarzuca Stronie stworzenie sztucznych warunków w sposób globalny, pomija w całości i ignoruje fakty potwierdzające, że Strona jest samodzielnym rolnikiem i jednocześnie opiera rozstrzygnięcie dotyczące Skarżącego na hipotezach, które w ogóle Skarżącego nie dotyczą (w tym m.in. dotyczących P. M., B. M., D. M., K. M. i rzekomej multiplikacji); - poprzez niewykazanie przez Organ II instancji, tak samo jak Organ I instancji, zgodnie ze standardami wynikającymi z orzecznictwa TSUE, m.in. standardami wyrażonymi w wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt. C-432/12 i nieudowodnienie, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków - organy obu instancji w sposób sprzeczny z wnioskami wypływającymi z ww. wyroku, nie udowodnił, aby pomiędzy osobami, które Organ uznał jako jednego rolnika istniała zamierzona koordynacja zmierzająca wyłącznie do uzyskania przez te osoby wyższych płatności z określonego systemu wsparcia, w tym nie wykazano, na czym rzekomo takowa koordynacja miałaby polegać. Organ celem uzasadnienia własnych twierdzeń w przedmiocie tego, że Skarżący stworzył sztuczne warunki, opiera się wyłącznie na elemencie powiązań personalnych (rodzinnych - rodzina M.) i nie udowadnia, wbrew standardom TSUE, istnienia rzekomej koordynacji między tymi osobami; - poprzez uznanie przez Organ II instancji, że całokształt dowodów zgromadzonych w tym postępowaniu, jak również dowody zgromadzone w innych postępowaniach prowadzonych przez [...], potwierdzają, że całokształt okoliczności sprawy uzasadnia stwierdzenie, że Skarżący dokonał stworzenia sztucznych warunków w zamierzonej koordynacji, a wiodącą rolę jeśli chodzi o tworzenie sztucznych warunków wiódł rzekomo D. M., w sytuacji gdy Organ II instancji (1) nie dysponował dowodami potwierdzającymi, aby Skarżący w zamierzonej koordynacji z pozostałymi podmiotami m.in. z D. M. stworzył sztuczne warunki celem wyłącznie skorzystania z systemu wsparcia i otrzymania większych dopłat, (2) Organ nie dysponował dowodami potwierdzającymi, aby D. M. rzeczywiście pełnił rolę jaka została mu przypisana tj. rzekomego "koordynatora" tworzenia sztucznych warunków, (3) Organ uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, ograniczył ocenę do wybranych dowodów z pominięciem innych dowodów tj. m.in. poprzez nieprzesłuchanie żadnych świadków, nie uwzględnił powiązań między dowodami, ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i mimo uznania, że w sprawie istnieje pewnego rodzaju porozumienie pomiędzy osobami wskazanymi w decyzji faktycznie sam nie wie czy w ogóle (a jeśli tak to kto), sprawował faktyczną sprawczą rolę - Organ sam wskazuje w jednym miejscu skarżonej decyzji, że nadrzędną rolę w procederze pełnił D. M., w innym miejscu, że D. M., ale już z B. M. - co wskazuje, że stan faktyczny w zakresie sztucznych warunków nie został w ogóle udowodniony; - poprzez niewykazanie przez Organ administracji w niniejszej sprawie (mimo spoczywającego na Organie ciężarze dowodowym), 1) aby doszło do spełnienia obiektywnych okoliczności pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez skonkretyzowany system wsparcia, (2) dowody zebrane w sprawie nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia, Skarżący, jako ubiegający się o taką płatność, zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu, w sytuacji gdy to Organ zobowiązany jest wykazać, że wyłącznym celem podziału gospodarstw rolnych było uzyskanie wyższych płatności, co nie znajduje jednoznacznego i niebudzącego wątpliwości potwierdzenia w materialne dowodowym (w sprawie nie zostali przesłuchani żadni kluczowi świadkowie) i Organ, mimo że wskazuje na dokonywany podział gospodarstw rolnych, nie wykazuje, aby następowało to w celu uzyskania większy dopłat; 2. art. 4 ustawy PROW w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie się przez Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na ogólnych, powierzchownych ustaleniach, niejednokrotnie niczym nieudowodnionych hipotezach, pozostających często wynikiem niezrozumienia przez Organ konkretnej sprawy i zasad prowadzenia działalności rolniczej, w konsekwencji czego Organ nie wykazał w sposób staranny, wszechstronny, przekonywujący i niepozostawiający żadnych wątpliwości, że w przypadku Skarżącego miało miejsce sztuczne stworzenie warunków dokonanych wyłącznie do otrzymania płatności w ramach określonego rodzaju wsparcia, dodatkowo Organ sam wskazuje, że ma wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych, na których opiera rozstrzygnięcie, sam zauważa, że nie jest w stanie wyjaśnić określonych faktów, co jest wynikiem wyłącznie jego niestaranności w sferze gromadzenia oraz oceny dowodów; 3. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt. 1) k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy przez Organ II instancji decyzji Organu I instancji, mimo że wbrew założeniom Organu II instancji zgromadzone przez Organ I instancji dowody nie są "przekonujące" dla uznania, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków. Organ II instancji wyłącznie powielił błędy Organu I instancji i co istotne nie tylko przyjął za własne błędne ustalenia Organu I instancji, lecz Organ II instancji z naruszeniem zasady dwuinstancyjności prowadzonego postępowania, nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej oraz nie wyjaśnił kluczowych w sprawie faktów; 4. art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 4 ustawy PROW w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 65 k.c. poprzez wyprowadzenie przez Organ niezrozumiałych wniosków w zakresie zawartej przez Skarżącego umowy dzierżawy poprzez jej zakwestionowanie, do czego Organ II instancji, jako Organ administracji, nie był uprawniony, a dodatkowo Organ kwestionując treść zawartej umowy, nie zbadał woli stron takiej umowy i mimo to uznał, że jej postanowienia są dla Organu niezrozumiałe i w konsekwencji wydał względem Strony decyzję o negatywnych skutkach; 5. art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. art. 4 ustawy PROW w zw. z art. 27 ust. 2 ustawy PROW w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. - poprzez brak przeprowadzenia przez Organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego względem M. M., wyprowadzenie wniosków w oparciu o z góry założoną przez Organ tezę o rzekomym stworzeniu sztucznych warunków, co poczynione zostało bez przeprowadzenia jakichkolwiek wyjaśnień, czy też przesłuchania w sprawie jakichkolwiek świadków, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem Organ odmówił przyznania Skarżącemu płatności za rok 2022 r., co uczynił przypisując Skarżącemu stworzenie sztucznych warunków, mimo nie zgromadzenia jakichkolwiek dowodów takowe potwierdzających; - poprzez uznanie, iż Skarżący nie jest samodzielnym rolnikiem i w konsekwencji takiego założenia przyjęcie, iż Skarżący nie jest uprawniony do otrzymania określonego rodzaju wsparcia, w sytuacji gdy wniosek wyprowadzony w ten sposób przez Organ nie tylko jest wadliwy, ale przede wszystkim świadczy o tym, że Organ nie zna warunków prowadzenia gospodarstwa rolnego. Organ nie dostrzega w stopniu należytym, iż wielu rolników (podobnie jak Skarżący) wypożycza sprzęt od sąsiadów, nie mając środków finansowych pozwalających im na zakup drogich urządzeń, czy maszyn, co nie przesądza o tym, że taki rolnik nie prowadzi gospodarstwa rolnego i tworzy sztuczne warunki - poszlakowe wnioski Organu II instancji wyprowadzone w ten sposób względem Strony potwierdzają, iż Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, a decyzję względem Strony wydał W Oparciu o przyjętą odgórnie tezę (i odgórne nastawienie Organu do rodziny Państwa M.); - poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej przyznania na rzecz Skarżącego płatności w ramach określonego rodzaju wsparcia z uwagi na uznanie, iż Skarżący nie prowadził samodzielnie gospodarstwa rolnego, a jego działalność opierała się o zasoby i możliwości innych podmiotów, w sytuacji gdy Organ nie wyjaśnił z jakich powodów nie dał wiary wyjaśnieniom Skarżącego, w zakresie tego, iż wypożycza on sprzęt od sąsiadów (co pozostaje typowe w warunkach wiejskich i nie stanowi żadnego zaskoczenia) i mimo to w sposób całkowicie niezrozumiały uznał, że pozostaje powiązany z innymi podmiotami (nie wyjaśniając jednak z którymi podmiotami i nie wyjaśniając także na czym takowe rzekome powiązanie mogłoby polegać) - Organ całkowicie nie rozumie, że nie każdego rolnika stać na posiadanie drogiego sprzętu i maszyn rolniczych, a w związku z tym korzystanie ze wsparcia sąsiadów lub rodziny, co jednak nie oznacza, że dana osoba nie prowadzi własnego gospodarstwa rolnego; - poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji odmawiającej przyznania na rzecz Skarżącego płatności wobec uznania, że: - "Pan M. M. nie jest profesjonalnym rolnikiem prowadzącym działalność na własny rachunek, a jedynie osobą wnioskującą o płatności w [...], wykreowaną na wnioskodawcę przez rodzinę M. na bazie posiadanego przez nich majątku", - "Pan M. M. przy asyście bardzo zawężonej grupy osób uczestniczy w procederze rozdrobnienia potencjału produkcyjnego na rzecz powiązanych osób fizycznych oraz kapitałowo osoby prawnej, w celu uzyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż możliwe do uzyskania w przypadku wnioskowania o dopłaty w ramach jednego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą", - "Pan M. M. jest czynnym uczestnikiem procederu sztucznego multiplikowania gospodarstw rolnych, a działki rolne zgłaszane do płatności przez Stronę nie stanowią samodzielnego gospodarstwa rolnego, lecz część większej całości, stanowiącej de facto jeden organizm gospodarczy", w sytuacji gdy materiał dowodowy nie dawał Organowi podstaw do przyjęcia tego rodzaju założeń, Organ nie poczynił w zasadzie żadnych ustaleń faktycznych dotyczących bezpośrednio Skarżącego, wydał względem Strony decyzję w sposób generalny, tzn. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego przeprowadzonego względem konkretnej strony postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1. art. 60 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu: - polegające na odmowie przyznania Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, w przypadku gdy w sprawie nie stworzono sztucznych warunków w sprzeczności z celami prawodawstwa (organy administracji tego nie wykazały), - polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, gdy celem Skarżącego nie było uzyskanie korzyści z systemu wsparcia -jak sugerował Organ, a w każdym razie nie był to jedyny jego cel, co wyłącza zastosowanie klauzuli - sztucznych warunków - na gruncie wypracowanego orzecznictwa, - polegające na nieprzyznaniu Skarżącemu korzyści wynikających z sektora prawodawstwa, w przypadku, gdy beneficjentem wnioskowanych korzyści miał być wyłącznie Skarżący -jako samodzielny rolnik; 2. § 16 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno - środowisko - klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 - 2020 (dalej jako: "Rozporządzenie RSK") poprzez nieuwzględnienie przez Organ na etapie wydawania decyzji, że przepis uległ zmianie w ten sposób, że począwszy od 2021 roku określone w przepisie limity nie dotyczą wniosków składanych w wariancie 4. Organ nie wziął pod uwagę, że a) płatności w ramach pakietów 1, 2, 5, 6 i 8 podlegają degresywności w zależności od powierzchni deklarowanej do płatności: • 100Vo stawki podstawowej - za powierzchnię od 0,10 ha do 50 ha; • 75% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; • 60% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 100 ha. b) od roku 2021 degresywność nie jest stosowana w ramach pakietu 4 (bez względu na położenie działek rolnych); 3. art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez zastosowanie wyrażonej w przepisie klauzuli obejścia prawa w sposób sprzeczny z wyrokiem TSUE z dnia 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12, co polega na: - zastosowaniu tego przepisu mimo nierozważenia elementu obiektywnego oraz elementu subiektywnego (na podstawie obiektywnych dowodów potwierdzających spełnienie elementu obiektywnego oraz elementu subiektywnego jednocześnie), gdy jak wynika z zacytowanego wyroku Sąd stosując klauzulę obejścia prawa, której zaistnienie skutkuje odmową wypłaty określonego rodzaju wsparcia, zobowiązany jest do rozważenia obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), oraz do zbadania drugiego elementu pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z sytemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. - zastosowaniu tego przepisu mimo, że Organ nie oparł się na łącznym spełnieniu elementu obiektywnego oraz subiektywnego i stosując wobec Skarżącego klauzulę obejścia prawa oparł się tylko na elementach takich jak więź personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne (które nie były jednak takie same i różniły się od siebie), nie badając okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Mając powyższe na uwadze Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów na okoliczność powiązania skarżącego z innymi podmiotami i osobami fizycznymi w celu sztucznego stworzenia warunków do uzyskania nienależnych płatności, poprzez rozdysponowanie pomiędzy te podmioty i osoby fizyczne gruntów rolnych będących w posiadaniu D. M. z akt spraw przesłanych przez organ do sądu a dotyczących D. sp. z o.o. B. M., O. M., D. M., P. M., M. M. i K. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Postępowanie przed organami [...] cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu. W sprawach dotyczących płatności RŚK, stosownie do treści z art. 27 ust. 1 ustawy PROW organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kpa nie stosuje się. Ponadto zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy PROW, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne Tożsamy sposób procedowania ma miejsce w sprawach płatności, których warunki i tryb przyznawania, wypłaty i zwrotu uregulowane są w ustawie z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2020 r. poz. 1341; dalej: ustawa OB). Analogiczne przepisy zawarte są bowiem w art. 3 ust. 2 tej ustawy. Wyjaśnić należy, że prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ uprawniony jest do rozważenia, czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło. Nie ulega wątpliwości, że w wypadku gdy organ zmierza do odmowy przyznania płatności z uwagi na stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków do jej uzyskania, ciężar wykazania istnienia tej okoliczności spoczywa na organie. Należy jednak pamiętać, że specyfika postępowania dowodowego w tego typu sprawach powoduje, że większość, a czasami wręcz całość dowodów istotnych dla tego aspektu sprawy jest w posiadaniu wnioskodawcy. Ten ostatni, jak już wspomniano, ma obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. W ty miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) - c) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm.) – zwanego dalej "Rozporządzeniem 1307/2013", "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą; "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika (podkreślenia Sądu), znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego; "działalność rolnicza" oznacza: (i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy. Powyższe oznacza, że rolnikiem, a zatem podmiotem, który może występować o przyznanie płatności, jest osoba fizyczna lub prawna (ewentualnie grupa takich osób), która: - posiada odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej, - zarządza nimi, - aktywnie prowadzi produkcję, hodowlę, uprawę, utrzymuje użytki rolne itd. W ocenie Sądu podmiot występujący o przyznanie płatności ma obowiązek dysponowania odpowiednimi dowodami wykazującymi, że spełnia wszystkie trzy ww. warunki. W toku kontroli wniosku o przyznanie płatności organ ma bowiem prawo dokonać weryfikacji wszystkich oświadczeń wnioskodawcy. Powyższe uwagi są niezbędne, gdyż osią argumentacji organu dotyczącej stworzenia przez stronę "sztucznych warunków", w kontrolowanej przez Sąd sprawie, jest twierdzenie, że nie prowadzi ona indywidualnego gospodarstwa rolnego, a gospodarstwo to jest współtworzone przez szereg osób wskazanych w decyzji - zwanych na potrzeby niniejszego uzasadnienia “grupą". Zdaniem organu, osoby te nie mogą występować o przyznanie płatności samodzielnie, gdyż wspólnie posiadają odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej, wspólnie zarządzają nimi i wspólnie prowadzą działalność rolniczą. Z kolei zgłoszenie wniosku o płatność przez poszczególne osoby, miało umożliwić ich uzyskanie w wyższych wysokościach. Tak więc: w niniejszym postępowaniu rolą Sądu jest ocena, czy organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie zasadnie uznały, że strona skarżąca oraz pozostałe osoby należące do grupy, w sposób sztuczny stworzyły warunki niezbędne do uzyskania płatności w wyższej wysokości. Ocena Sądu musi jednak uwzględniać to, że zebranie kompletnego materiału dowodowego jest uzależnione od współdziałania strony skarżącej. Strona ta ma bowiem obowiązek przedstawić na wezwanie organu dowodów potwierdzających dysponowanie jednostkami wykorzystywanymi w działalności rolniczej, zarządzania nimi oraz aktywnego prowadzenia wspomnianej działalności. Należy również wskazać, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 w pozycji IX ppkt 5) formularza wniosku zawierającego oświadczenia i zobowiązania, oświadczyła, że nie stwarza sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i art. 11 ust. 4, art. 41 ust. 7, art. 61 ust.4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy. Zdaniem Sądu, z racji zasad charakteryzujących tego typu postępowania, jak niniejsze - złożone przez skarżącą we wniosku oświadczenia mają nader istotne znaczenie. Trzeba bowiem podkreślić, że postępowanie to jest z założenia bardzo uproszczone w porównaniu do klasycznego postępowania administracyjnego. Organy weryfikując dane zawarte w złożonym wniosku, opierają się faktycznie i zasadniczo na dokumentach i oświadczeniach zawartych i załączonych do wniosku. Tylko w przypadku nabrania wątpliwości co do prawdziwości zawartych w nich twierdzeń i okoliczności, organ dokonuje ich sprawdzenia. Skarżący składając we wniosku oświadczenie, że: "nie stwarzam sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i art. 11 ust. 4, art. 41 ust. 7, art. 61 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy" złożył oświadczenie wiedzy. Zatem na ten moment, powinien posiadać dowody, które skutkowały złożeniem przez niego takiego, a nie innego oświadczenia wiedzy. W formularzu nie zawarto możliwości wyboru w tym zakresie innej opcji poprzez stwierdzenie np. "nie wiem, nie posiadam w tym zakresie wiedzy". Zawarte stwierdzenie jest jednoznaczne "nie stwarzam sztucznych warunków". Zatem strona składając wniosek ze złożonym przez siebie oświadczeniem musi liczyć się nie tylko z tym, że organ badając prawdziwość danych zawartych we wniosku, dokona nie tylko weryfikacji jej statusu rolnika, ale także prawdziwości oświadczenia, że "nie stwarza sztucznych warunków". Mając to na uwadze nie można uznać, że tymi dowodami mają być w głównej mierze zeznania świadków, składane po znacznym upływie czasu od złożenia oświadczenia. O stanie wiedzy świadków, co do istnienia danego stanu faktycznego, osoba składająca oświadczenie we wniosku, nie będzie przecież wiedzieć w momencie jego składania, ale znacznie później, bo dopiero po ich przesłuchaniu. Stąd w omawianym postępowaniu zeznania świadków powinny mieć charakter uzupełniający, pozwalający rozstrzygnąć wątpliwości wynikające z treści dokumentów. Nie mogą jednak zastępować dowodów w postaci dokumentów ukazujących podstawowe elementy funkcjonowania gospodarstwa rolnego. Rozwijając oba wyżej omówione wątki, Sąd również wskazuje, że w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności strona nie może decydować o tym, jakie dowody są przydatne, a jakie nieprzydatne organowi administracyjnemu w postępowaniu i od tej oceny uzależniać udostępnienie materiału dowodowego, albowiem w tym zakresie gospodarzem postępowania jest organ. Jak już wspomniano, specyfika spraw w przedmiocie przyznania płatności wiąże się z tym, że posiadaczem niezbędnych informacji oraz materiału dowodowego, które umożliwiają rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jest przede wszystkim strona postępowania. Każdorazowy brak reakcji strony na wezwanie organu do przedstawienia dowodów musi być oceniony jako naruszenie powyższego ustawowego obowiązku. Strona, która się z niego nie wywiązuje musi mieć świadomość tego, że to od jej postawy będzie w znacznej mierze uzależniony sposób rozstrzygnięcia sprawy przez organ. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się również, że podmiotem mającym przejawiać aktywność w postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy, jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmową udzielenia tej pomocy jest podmiot, który z takiej pomocy chce skorzystać. Oznacza to, że aktywność strony nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Organy administracji publicznej nie mają zaś obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego tak jak tego wymaga art. 7 k.p.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z 27 lutego 2020 r. I SA/Ol 790/19 - wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozłożenie ciężaru w postępowaniu dowodowym powoduje, że organ nie jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych czynności dowodowych w celu załatwienia sprawy, jak tego oczekuje skarżąca, ani też z własnej inicjatywy pouczania strony czy też informowania strony o przysługujących jej prawach. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej została bowiem w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (por. wyr. NSA z 29.03.2019 r., I GSK 1369/18). Podkreślić należy, że organy nie zarzuciły skarżącej niespełnienia warunków do przyznania określonej płatności. Wykazały natomiast, że warunki do jej otrzymania w wyższej wysokości zostały wykreowane w sposób sztuczny. Argumentacja zaskarżonej decyzji kładzie nacisk nie na to, czy strona skarżąca jest rolnikiem, lecz czy jest rolnikiem w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a) - c) Rozporządzenia nr 1307/2013 jest grupa osób fizycznych i prawnych wskazanych w decyzji. Organ uznał, że organizacja działalności rolniczej skarżącego, jak i pozostałych osób wymienionych w decyzji, zmierzała do ominięcia przepisów zmniejszających wysokość poszczególnych płatności dla gospodarstw z większym areałem lub ilością bydła. Organy badały aspekty związane z faktycznym użytkowaniem gruntów, ich zarządzeniem oraz współdziałaniem osób je użytkujących i deklarujących do płatności. Analiza ta wykazała, że wszystkie gospodarstwa rolne były ściśle powiązane osobowo, organizacyjne i ekonomicznie. Strona skarżąca prowadziła de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne. Powoduje to, że mimo wielości podmiotów, działalność rolnicza faktycznie prowadzona była wspólnie przez te same osoby. Sąd podziela powyższe stanowisko. W jego ocenie poszczególne podmioty, w tym skarżący, nie stanowiły odrębnych gospodarstw rolnych. Szczegółowa analiza powiązań pomiędzy poszczególnymi podmiotami, tj. skarżącym i pozostałymi producentami ubiegającymi się o płatności ze środków publicznych, łączące owe podmioty więzi osobowe i kapitałowe, pozwalają na ustalenie koordynacji działań tych jednostek, polegających na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających z uregulowań systemu wsparcia. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie organy uznały, że skarżący nie jest samodzielnym producentem rolnym, lecz funkcjonuje jako zasadnicza część szerszej struktury, powiązanej personalnie i kapitałowo. Działki oraz bydło zgłaszane do płatności na rok 2022 przez poszczególne podmioty grupy, nie stanowią pojedynczego gospodarstwa rolnego, a część większej całości nastawionej na pozyskanie płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie przysługujące. Sednem tego mechanizmu jest multiplikowanie podmiotów (osób fizycznych i prawnych) mogących formalnie ubiegać się o płatności, a pozbawionych przymiotu samodzielności w funkcjonowaniu. Organ przedstawił, ustalony w tej sprawie mechanizm, mający jego zdaniem zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskania płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia limitów powierzchniowych i kwotowych obowiązujących dla pojedynczego gospodarstwa. Przypomnieć należy, że zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia RŚK, w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2, 5, 6 i 8, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię gruntów od 0,1 ha do 50 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 50 ha do 100 ha; 3) 60% stawki płatności - za powierzchnię gruntów powyżej 100 ha. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz lektura zaskarżonej decyzji pozwala przyjąć, że organ wykazał, że skarżący, wraz z powiązanymi podmiotami, współkreował sztuczne warunki wymagane do uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, w sprzeczności z jego celami, co też skutkowało odmową przyznania wnioskowanych płatności na podstawie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodnie z tym przepisem: "bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa". Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 3579/16). Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo. Zwrot "sztuczne warunki" utrwalił się w regulacjach Wspólnej Polityki Rolnej w kolejnych okresach programowania i był formułowany w prawie niezmienionym brzmieniu. Tworzenie sztucznych warunków zostało uznane za naruszenie interesów finansowych UE. W okresach programowych 2014-2020 i 2023-2027 relewantne przepisy zostały ujęte w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. L 435 z 6 grudnia 2021 r.). Z powyższych przepisów wynika, że nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, iż warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Prawo unijne nie określa jednak kryteriów oceny utworzenia sztucznych warunków. Kryteria te zostały sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zakaz tworzenia sztucznych warunków stanowi klauzulę generalną, która ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków mijających się z celem, dla którego to prawo zostało ustanowione. Dotyczy to pozyskiwania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa unijnego. Z orzecznictwa TSUE wynika, że ustalenie utworzenia sztucznych warunków wymaga zbadania elementu obiektywnego i subiektywnego (Wyrok Trybunału z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na DyrzawenfondZemedelieRazplasztatelnaagencija). Podobne stanowisko zajmował już wcześniej ETS np. w wyroku z 14.12.2000 r., w sprawie C-110/99, Emsland- Starkę GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-11569; wyroku z 21.07.2005 r. w sprawie C-515/03, EichsfelderSchlachtbetrieb GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-07355; wyroku z 16.03.2006 r. w sprawie C-94/05, Emsland-Starke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHanover, Zbiór Orzeczeń 2006, nr 3A, s. 1-2619; wyroku z 11.01.2007 r. w sprawie C-279/05 VonkDairy Products, Zbiór Orzeczeń s. 1 - 239, w którym podkreślał, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje wieź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy projektami. Stanowisko TSUE stało się ostatnio mniej korzystne dla beneficjentów po wyroku TSUE z 7 kwietnia 2022, C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agentia de PlatisiInterventiePentruAgricultura - Central Judetean Doli i Agentia de Plati si InterventiePentruAgricultura (APIA) - Aparat Central (www.eur-lex.europa.eu). TSUE potwierdził, że oceny czy doszło do tworzenia sztucznych warunków należy dokonać w oparciu o istnienie elementu obiektywnego i subiektywnego w działaniach wnioskodawcy, ale pominął w tym wyroku, że do uznania zaistnienia sztucznych warunków do uzyskania płatności rolniczych, nakierowanie na pozyskanie tych płatności nie musi być wyłącznym celem wnioskującego o płatności. W wyroku z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2607/18, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że pojęcie sztucznego tworzenia warunków jest pojęciem nieostrym; jego znaczenie ustalić należy w toku wykładni na tle okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim czynnościom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. Kreowanie w ten sposób przesłanek uzyskania pomocy publicznej jest w świetle art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 niedopuszczalne. Stwierdzenie tego rodzaju nieprawidłowości prowadzić bowiem musi jak stanowi ten przepis do nieprzyznania lub wycofania już przyznanej korzyści. Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z unormowaniem tym koresponduje art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten nie odwołuje się do zamiaru kierunkowego wnioskodawcy, a więc nie stanowi o tym, by wyłącznym celem jego działania było uzyskanie nienależnej korzyści. Tak też ten przepis rozumiany jest w najnowszym orzecznictwie TSUE. Wprawdzie wcześniej TSUE zajmował bardziej liberalne dla beneficjentów pomocy stanowisko, bo przyjmował, że o sztucznym tworzeniu warunków w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy (zob. np. wyrok z 12 września 2013 r., nr C-434/12, ZOTSiS 2013/9/I-546 i cytowane tam orzecznictwo), jednak obecnie odstąpiono od tego poglądu. W wyroku z 7 kwietnia 2022 r. nr C-176/20 TSUE wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania", nie odwołując się już do wyłącznego celu działania wnioskodawcy. Wskazano także w uzasadnieniu tego orzeczenia, że art. 60 rozporządzenia 1306/2013 odpowiada zgodnie z jego brzmieniem co do zasady art. 29 rozporządzenia 1782/2003, dokonującemu kodyfikacji dotychczasowego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym podmioty prawa nie mogą się w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać na przepisy prawa Unii. W wyroku z 28 maja 2025 r. sygn. akt. I GSK 1776/22 wskazano, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej na gruntach, co do których wnioskuje o płatności – motyw 16 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia. Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego, to na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28 marca 2017 r., II GSK 138/17). Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18, że utworzenie wielu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie wielu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne. Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko LandwirtschaftskammerHannover; pkt 52-53). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres. Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilku podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa. W ocenie Sądu organ wykazał istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE. Ustalił prawidłowo powiązania rodzinne i kapitałowe poszczególnych osób. W świetle poczynionych ustaleń trafnie skonkludował, że wskazane podmioty w działalności rolniczej współtworzyły centralnie zarządzany organizm gospodarczy. Tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów i stad oraz podporządkowane wspólnemu celowi gospodarczemu, doszło do – zamierzonej i nakierowanej na korzyści sprzeczne z tymi celami wsparcia – koordynacji działań, służących obejściu mechanizmów modulacji kwot płatności polegającej na zmniejszeniach kwot płatności poprzez zastosowanie: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności. Zasadnie w sprawie uznano, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, że działalność zaangażowanych podmiotów, w tym strony skarżącej, nie miała charakteru odrębnego. Strona nie działała autonomicznie. Ustalono okoliczności obiektywnie wskazujące na podporządkowaniu funkcjonowania strony skarżącej interesom całej, stanowiącej de facto jedno gospodarstwo rolne, grupy podmiotów powiązanych, jak również o braku prawnych cech pozwalających na przypisanie jej statusu indywidualnego "rolnika" (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Organ prawidłowo wskazał na istnienie jednego spójnego gospodarstwa obejmującego wszystkie grunty lub stada, formalnie zgłoszone do płatności przez odrębne podmioty. Zwrócił uwagę, na schemat podmiotów powiązanych występujących o płatności w roku 2022 r. Podmioty te są wzajemnie powiązane osobowo, organizacyjnie oraz sprzętowo. W sposób uprawniony wywnioskowano o funkcjonowaniu szerszego, jednolicie i spójnie zarządzanego przedsięwzięcia gospodarczego. Trafnie stwierdził, że podmioty te, w tym Skarżąca, nie prowadziły samodzielnie odrębnych gospodarstw rolnych rozumianych jako zarządzane przez siebie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej (art. 4 ust. 1 lit. a i b rozporządzenia nr 1307/2013). Wskazują na to w pierwszej kolejności następujące ustalenia i argumenty: a) D. J. M., B. M., O. M. oraz P. M. wspólnie dzierżawili od Parku Narodowego [...] około 1 000 ha gruntów. Obejmujące je działki zgłaszane były do płatności dowolnie, przez B. M., O. M. oraz P. M.. Umowy z Parkiem nie precyzowały, któremu z wnioskodawców przysługuje prawo do użytkowania konkretnej działki. Uiszczenie czynszu dzierżawnego następowało w większości wypadków z konta D. J. M.. Pomimo wezwań kierowanych do poszczególnych wnioskodawców, nie przedłożyli oni dokumentów jednoznacznie potwierdzających dokonanie wzajemnych rozliczeń. Nie wyjaśnili wysokości czynszu za poszczególne działki. Zasadnie zatem organ uznał, że członkowie grupy działali w koordynacji i nie wyjaśnili zasad panujących we wzajemnych stosunkach regulujących: kto zgłasza działki do płatności, jaka jest wysokość czynszu za konkretną działkę oraz jaki jest sposób współdzierżawców z osobą uiszczającą czynsz wydzierżawiającemu; b) w latach poprzedzających 2022 r. działki [...].obręb [...], działka [...] obręb [...], działka [...], działki [...]obręb [...] były w różnych latach zgłaszane do płatności przez różne osoby wchodzące w skład grupy lub podmioty powiązane. Równocześnie działki [...]oraz [...] były dodatkowo dzielone i rozdysponowane pomiędzy członków grupy i podmioty powiązane (np. M. M. oraz skarżąca dzierżawią działki od odpowiednio B. M. i D. sp. z o.o.. Obie działki zostały wyodrębnione z większych). c) na działce [...]obręb [...] znajduje się lokalizacja stada D. M.. Działka ta jest jego własnością. Na tej samej działce znajdują się wybiegi stad: B. M., P. M. oraz O. M.. Równocześnie, na działce [...] (otoczonej w całości przez działkę [...]) ograniczającej się praktycznie do obrysu znajdującej się na niej budynku, stanowiącej własność P. Ma., znajduje się lokalizacja stad P.M. i B. M. Z kolei w [...], w obrębie jednego kompleksu budynków gospodarczych, na odrębnych działkach ewidencyjnych wydzielonych z (nieistniejącej aktualnie) działki nr [...]znajdują się: siedziba stada O. M. (działka nr [...]), P. M. (działka nr [...]), D. J. M. (działka nr [...]), R. sp. z o. o, Ł.sp. z o. o., M. (również działka nr [...]). Samą działkę [...] (nr przed podziałem geodezyjnym) jako siedzibę stada podają: D., R. sp. z o. o., oraz C. sp. z o. o. W spółkach tych udziałowcami są D. J. M. oraz B. M.. d) członkowie grupy deklarowali rodzaje działalności rolniczej wymagającej tego samego rodzaju sprzętu (uprawy: rzepaku, kukurydzy i innych zbóż oraz grochu siewnego; hodowli bydła; utrzymywanie użytków zielonych). Równocześnie O. M., P. M., B. M., skarżąca oraz M. M.k, pomimo precyzyjnych wezwań (do przedłożenia dokumentów potwierdzających posiadane zaplecze techniczne w tym maszyn i urządzeń rolniczych) nie udokumentowali dysponowania sprzętem, infrastrukturą lub zwierzętami (celem spełnienia warunków umożliwiających przyznanie RSK) niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Ponadto O. M., P. M., B. M., K. M., M. M. oraz D. nie udokumentowali zatrudniania pracowników w ilości i kwalifikacjach niezbędnych do samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Spółka D. pomimo posiadania sprzętu nie zatrudniała pracowników do ich obsługi. Pomimo wskazanych braków w zapleczu i sile roboczej wymienione osoby nie udokumentowały w pełni w jaki sposób, przy użyciu jakiego sprzętu, na jakich zasadach itd. prowadziły deklarowaną działalność rolniczą. Z przedłożonych dokumentów i oświadczeń wynika również, że w omawianym zakresie wymienione osoby korzystały z pomocy innych osób z grupy. W dalszej kolejności na przyjętą ocenę oddziaływały i inne okoliczności, które same w sobie nie stanowiłyby samodzielnej podstawy tej oceny, jednakże w połączeniu z wyżej wymienionymi, mają na nią wpływ: - osoby tworzące grupę w zakresie kupna koniecznych do prowadzenia działalności materiałów, jak również sprzedaży swojej produkcji w przeważającym zakresie korzystały ze spółek Ł.czy M., w których funkcje zarządzające i właścicielskie pełnią członkowie rodziny M. Z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym - w M.. Wspólnikami są m.in. D. J. M. oraz B. M., będący jednocześnie i odpowiednio prezesem oraz członkiem zarządu przedmiotowej spółki. Z kolei w Ł.sp. z o. o. B. M. pełni funkcję prezesa zarządu, a wspólnikami są m.in. D. J. M., D. (wspólnik i prezes zarządu D. J. M.) oraz R. sp. z o. o. (jeden ze wspólników oraz prezes zarządu D. J. M.). Wobec powyższego należy stwierdzić, że D. J. M., ale również B. M., posiadają dominujący wpływ na działalność. Jakkolwiek opisane działanie jest usprawiedliwione ekonomicznie, to jednak w zestawieniu z całością przedstawionych okoliczności, wzmacnia argumentację organu opisującą grupę jako jeden organizm gospodarczy. - te same adresy siedzib gospodarstw B. M., O. M. oraz P. M.. Analogiczna sytuacja dotyczy siedzib skarżącego, K. M. oraz O.sp. z o. o (powiązanej z O. M. i P. M.). Również siedziba D. koreluje z innymi powiązanymi osobą D. J. M. spółkami tj.: B., C. sp. z o. o., M., a także siedzibą prowadzenia działalności D. J. M. jako podatnika VAT oraz widnieje na części faktur dotyczących P.M. W świetle powyższych spostrzeżeń, Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, o tym że działalność występujących o dopłaty istniała w ramach szerszego centralnie i spójnie kierowanego organizmu gospodarczego, nie miała charakteru autonomicznego, a działalność rolnicza przez zależne podmioty miała charakter wyłącznie formalny, a w wypadku K. M. oraz skarżącego ekonomicznie nieuzasadniony, co świadczyło o cechującym ich funkcjonowanie "sztuczności" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Łącznie okoliczności te nakazywały uznać, że zgłoszenie do płatności gruntów i stad przez liczne powiązane podmioty, nieprowadzące w rzeczywistości samodzielnej działalności rolniczej uzasadnionej celami gospodarczymi, miało charakter sztuczny. Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy bowiem rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu (por. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I), "Europejski Przegląd Sądowy" 2011, nr 6(69), s. 25-26). Organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono również hipotetyczną wartość takich korzyści. W pierwszej kolejności wskazano na przepis § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U 2015 r., poz. 364 ze zm.), zgodnie z którym płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, (...) wynoszącej nie więcej niż 75 ha (...). Natomiast zgodnie z § 3 ust. 4 ww. rozporządzenia, płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 2) 50% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 25 ha do 50 ha; 3) 25% stawki podstawowej - za powierzchnię powyżej 50 ha do 75 ha. Wobec powyższego należy zauważyć, że pełna płatność ONW jest przyznawana do powierzchni wynoszącej 25 ha, powyżej tej wielkości płatność jest przyznawana w wysokości zmniejszonej odpowiednio do 50% do pułapu 50 ha oraz do 25% do pułapu 75 ha. Do powierzchni przekraczającej 75 ha płatność ONW nie jest wypłacana. Mając na uwadze powyższe przepisy prawa zauważyć należy, że składając jeden wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 D.M. otrzymałby płatność ONW jedynie do 75 ha - przy czym przyjmując do wyliczeń najniższą stawkę płatności ONW, tj. dla strefy I wynoszącej 179 zł/ha - płatność ONW wyniosłaby 7 831,25 zł. Składając 7 wniosków (uwzględniając tylko i wyłącznie podmioty opisywane w niniejszej decyzji w odniesieniu do roku 2022) - z uwzględnieniem modulacji dla płatności ONW oraz uwarunkowań związanych z podjętymi nadmiarowo zobowiązaniami i przy stawce obowiązującej tylko dla strefy I (§ 3 ust. 2 rozporządzenia ONW), płatność ONW wyniosłaby łącznie 53 235,50 zł [(5 x 7831,25 zł) + (1 x 6712, 50 zł) + (1 x 7366,75 zł)]. Potencjalny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów wyniósłby 45 404,25 zł. W odniesieniu do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wskazano, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Wobec powyższego należy zauważyć, że płatność RDST może być przyznana jednemu gospodarstwu rolnemu maksymalnie do powierzchni 27 ha Zatem składając jeden wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 D. J. M. otrzymałby płatność RDST do limitu 27 ha w wysokości 5 295,78 zł (27 ha x 196,14 zł / ha). Składając siedem wniosków (uwzględniając tylko i wyłącznie podmioty opisywane w niniejszej decyzji w odniesieniu do roku 2022), jako siedem odrębnych - pozornie - gospodarstw D.M. zwielokrotnił wysokość przyznanych płatności RDST w następujący sposób: 7 x (27 x 196,14 zł/ha) = 37 070,46 zł. Potencjalny zysk (w odniesieniu do płatności RDST za rok 2022) wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów wyniósł 31 774,68 zł (37 070,46 zł - 5 295,78 zł). Z kolei w związku z brzmieniem art. 16 ust. 3 i 4 Ustawy płatności związane do bydła oraz płatności związane do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt (każdego rodzaju). W związku z powyższym zauważyć należy, że gdyby o płatności do krów oraz płatności do bydła wnioskował jeden podmiot otrzymałby on pomoc - płatność do krów: 20 szt. zwierząt x 467,35 zł / szt. = 9347 zł - płatność do bydła: 20 szt. zwierząt 363,16 zł / szt. = 7 263,20 zł. Rozdział stada i przypisanie zwierząt do 4 osób fizycznych i jednej osoby prawnej spowodował możliwość zwielokrotnienia zysku: - płatność do krów: 5 "gospodarstw" x (20 szt. zwierząt x 467,35 zł / szt.) = 46 735 zł - płatność do bydła: 5 "gospodarstw" x (20 szt. zwierząt 363,16 zł / szt.) = 36 316 zł. Potencjalny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów w przypadku płatności do krów oraz płatności do bydła wyniósł: 83 051,00 zł - 16 610,20 zł = 66 440,80 zł. Ponadto zwrócić należy uwagę na brzmienie art. 13 Ustawy, zgodnie z którym do przyznawania płatności MR stosuje się art. 50 ust. 8 rozporządzenia nr 1307/2013, a płatność ta przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha. W związku z powyższym pojawienie się rolników - skarżącego oraz K. M. -pozwoliło na ubieganie się o wskazywana formę płatności, a ewentualny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów spowodował możliwość zwielokrotnienia zysku w następujący sposób: 2 x 50 ha x 360,91 zł/ha = 36 091 zł. Organ wykazał też, że zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 Ustawy prawodawca ustanowił, że płatność JPO jest przyznawana po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Tym samym należy wskazać, że płatność JPO może zostać przyznana w wysokości nieprzekraczającej 150 000 euro. Ww. limit kwoty płatności JPO w wysokości 150 000 euro po przeliczeniu na polskie złote w roku 2022 wynosi 727 245 zł [150 000 euro x 4,8483 zł (kurs euro obowiązujący dla płatności realizowanych w 2022 r.)]. Stawka płatności JPO na rok 2022 określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2022 r. (Dz. U. 2022 r., poz. 2107) wynosi 518,01 zł/ha. Tym samym powierzchnia odpowiadająca maksymalnej możliwej do uzyskania kwocie płatności JPO w roku 2022 wynosi 1403,92 ha. Wobec powyższego należy zauważyć, że zasób gruntów (wyłącznie opisywany w odniesieniu do podmiotów wskazanych w niniejszej decyzji) opiewa na około dwukrotnie większą wielkość powierzchni, na której prowadzona jest działalność rolnicza. Szacowany dodatkowy zysk wynosi: (2 384,36 ha - 1403,92 ha) x 487,62 zł = 478 082,15 zł. Sytuacja ta uzmysławia jak pokaźny dodatkowy zysk z tytułu płatności JPO można osiągnąć dokonując podziału areału wynoszącego ponad 2384 ha, na mniejsze gospodarstwa. Organ w zaskarżonej decyzji, poprzez analizę okoliczności obiektywnych oraz krytyczną ocenę twierdzeń co do motywacji takich działań dowiódł, że służyły one obejściu mechanizmów służących realizacji celu wsparcia, a wyrażających się w zmniejszeniu kwot płatności proporcjonalnie do wielkości areału. Zasadnie ustalił, że doszło do skoordynowanego działania mającego na celu maksymalizację globalnych sum wsparcia ze wszystkich tytułów przewidzianych w ramach obu filarów polityki rolnej, czyli płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Za pozytywną oceną ustaleń organu na temat celów stworzenia sztucznych warunków przemawiały następujące argumenty: 1) Organ odnosząc się do kwestii zamiaru, zasadnie przyjął szeroką (globalną) perspektywę faktyczną zestawiającą sposób prowadzenia działalności rolniczej przez wszystkie powiązane podmioty. Dopiero łączna ocena wzajemnych powiązań osób wchodzących w skład grupy umożliwia prześledzenie i zidentyfikowanie całego mechanizmu działań. Dokonywane na tym poziomie ustalenia pozwalały na stworzenie spójnego obrazu i poczynienie oceny potencjalnych korzyści płynących z wszystkich złożonych wniosków o przyznanie płatności. 2) Zasadnie organ w tej kwestii dokonał ustaleń w oparciu o okoliczności obiektywne. Prawidłowość takiego postępowania znajduje potwierdzenie w przywołanym już wcześniej wyroku TSUE w sprawie C-434/12 oraz wyroku C-176/20. Wynika z nich, że Trybunał uznaje za obowiązek sądów krajowych (a w konsekwencji także organów) weryfikację obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przez sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności z systemu wsparcia - ubiegający się o taką płatność - zamierzał osiągnąć korzyść sprzeczną z celami systemu. 3) Zdaniem Sądu trafny był również wniosek organu, że działania skarżącej nie wypełniały celów wspólnej polityki rolnej określonych w art. 33 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. Urz. UE C 115 z dnia 9 maja 2008 r.) oraz w art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013. Podkreślić należy, że poszukując ratio legis wspomnianych rozwiązań konieczne jest odczytywanie celów opisanych w ww. przepisach wraz z przepisami prawa materialnego zarówno wspólnotowego jak i krajowego regulujących przyznawanie płatności. Wynika z nich w sposób niewątpliwy, że konstrukcja stawek płatności (degresja szczeblowa) oraz próg kwotowy w przypadku jednolitej płatności obszarowej (współczynnik redukcji), służy promowaniu gospodarstw mniejszych, poprzez wsparcie dochodowe, co niewątpliwie sprzyjać ma pożądanemu przez prawodawcę wspólnotowego celowi jakim jest zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Wprost mowa jest o tym w pkt. 13 preambuły do rozporządzenia nr 1307/2013 dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Mowa tam, że: "charakterystyczną cechą rozdziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów wśród rolników jest przydzielanie nieproporcjonalnych kwot płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Więksi beneficjenci, dzięki ich zdolności do eksploatowania korzyści skali, nie wymagają jednolitego wsparcia na tym samym poziomie, aby skutecznie osiągnąć cel polegający na wsparciu dochodu. Ponadto możliwość dostosowania ułatwia większym beneficjentom gospodarowanie przy niższym poziomie jednolitego wsparcia. Państwa członkowskie powinny zatem zmniejszyć o co najmniej 5 % część płatności podstawowej, która ma zostać przyznana rolnikom, jeśli przekracza ona 150 000 EUR. Aby zapobiec nieproporcjonalnym skutkom dla dużych gospodarstw o wysokiej liczbie pracowników, państwa członkowskie mogą zadecydować o uwzględnieniu kosztów zatrudnienia podczas stosowania tego mechanizmu. Aby takie zmniejszenie poziomu wsparcia było skuteczne, nie należy przyznawać żadnych korzyści rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki w celu uniknięcia jego skutków. Dochód uzyskany dzięki zmniejszaniu płatności dla dużych beneficjentów powinien pozostać w państwach członkowskich, w których został wytworzony i powinien zostać udostępniony jako wsparcie unijne dla środków finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ("EFRROW")". Jednoznacznie wynika z tego, że prawodawca wspólnotowy przewiduje rygorystyczne przestrzeganie przepisów przewidujących zmniejszenie wsparcia, służących ochronie interesów ekonomicznych mniejszych rolników. Organ właściwie ocenił, że działalność skarżącego oraz wskazanych w decyzji podmiotów nie realizowała tak rozumianych i prawnie promowanych celów wsparcia. Działanie skarżącej i podmiotów powiązanych nie służyło również wspieraniu konkurencyjności rolnictwa, czyli celowi wskazanemu w art. 4 lit. a) rozporządzenia nr 1305/2013. Wyjaśnić bowiem trzeba, że cel jakim jest poprawa konkurencyjności należy rozumieć w dwóch aspektach. Pierwszy wymaga odniesienia do sytuacji pojedynczego przedsiębiorcy - rolnika, drugi zaś wymaga przyjęcia perspektywy całej branży. Celem wsparcia jest bowiem zwiększanie konkurencyjności pojedynczego przedsiębiorstwa poprzez wzmacnianie jego pozycji ekonomicznej. Innymi słowy: konkurencyjność musi być oceniania indywidualnie, w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy, a więc wymaga ustalenia, czy wsparcie przyczyni się do podniesienia ekonomicznej konkurencyjności aplikującego o nią producenta rolnego. Po drugie - w aspekcie ogólnym - konkurencyjność odnosić należy do tego czy wsparcie danego przedsiębiorcy (w sensie funkcjonalnym a nie tylko formalnoprawnym) ponad ustalony limit nie przyczyni się do obniżenia (zachwiania) konkurencyjności na danym rynku (tak NSA w wyroku z 15 lutego 2017 r., II GSK 1518/15). Sąd wnioski te podziela w całości. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy brak jest wątpliwości, że ustalony schemat maksymalizacji wsparcia z obejściem: mechanizmów modulacji, ograniczeń kwotowych i powierzchniowych, stawia beneficjenta (tu rozumianego jako podmiot zawiadujący zagregowanym areałem i stadami) w sytuacji ekonomicznie lepszej od producentów unikających optymalizacji, niepożądanej z punktu widzenia celów wsparcia. Tym samym konkurencyjność w aspekcie szerszym, nie indywidualnym, w istocie zaburza. Sąd uznał jednocześnie, że strona wniosków zawartych w decyzji nie podważyła argumentami opartymi na twierdzeniu o innym podłożu zdarzeń poddanych analizie organu. Nie przedłożyła również, pomimo nałożonego na nią przez organ obowiązku, dokumentów potwierdzających niezależność i samodzielność funkcjonowania jej gospodarstwa rolnego. Z przyczyn wskazanych na wstępie, wnioskodawca nie może posługiwać się dowodami nie istniejącymi w chwili składania wniosku o przyznanie płatności. Ma obowiązek posiadać dowody potwierdzające jego uprawnienie do otrzymania płatności, w tym statusu rolnika w rozumieniu Rozporządzenia 1307/2013. Obowiązek ten dodatkowo zyskuje na znaczeniu w sytuacjach gdy: wnioskodawca nie jest właścicielem wszystkich jednostek wykorzystywanych w jego działalności rolniczej oraz widnieją oczywiste powiązania osobowe bądź kapitałowe z innymi podmiotami występującymi o płatność. W niniejszej sprawie, pomimo tego, że postępowanie trwało przez wiele miesięcy, strona nie potrafiła przekonywująco udokumentować sposobu prowadzenia działalności rolniczej w deklarowanym zakresie. Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik strony ze szczególną mocą akcentował kwestie nie przeprowadzenia wniosków dowodowych, poprzez przesłuchanie wskazanych w innych postępowaniach świadków. Sąd uznał, że bez wpływu na wynik sprawy pozostają zeznania złożone przez świadków, zawnioskowanych w poszczególnych postępowaniach. Strona mocno akcentowała zarzut dotyczący zaniechania przez organ przesłuchania wskazanych przez nią świadków, co w jej ocenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem strony zaniechanie przeprowadzenia przesłuchania świadków naruszało prawo strony do realizacji inicjatywy dowodowej oraz naruszało obowiązek ustawowy wszechstronnego zbadania całości materiału dowodowego. Świadkowie wskazani w odwołaniach, w poszczególnych postępowaniach, "mają szczególną wiedzę w przedmiocie istotnych faktów jak: 1) samodzielne prowadzenie gospodarstwa przez skarżącą 2) plany rozwojowe skarżącej jako samodzielnego rolnika, 3) posiadanie odpowiedniego zaplecza technicznego co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, 4) posiadanie wystarczającego do prowadzenia samodzielnie gospodarstwa zaplecza ekonomicznego, 5) bezpośredniego zatrudniania pracowników (pracownicy są zatrudniani najczęściej sezonowo na podstawie ustnych umów – co jest przyjętym trybem w warunkach wiejskich, 6) samodzielnego regulowania podatków oraz innych należności publicznoprawnych, 7) podejmowanie przez Skarżącą samodzielnych zarządczych decyzji w swoim gospodarstwie, 8) poza samodzielnością – odrębność każdego z gospodarstw rolnych: B. M., P. M., O. M., D. M. oraz K. M. i M. M., spółki D. sp. z o.o." Ponadto strona wskazała, że przesłuchanie D. J. Ma. było niezbędne, ponieważ zarzut tworzenia sztucznych warunków nosi w sobie element woli, a zatem koniecznym było przesłuchanie osoby której zarzuca się "układanie sztucznych warunków" celem wykazania tejże woli. W ocenie Strony na wskazane fakty organ zobowiązany był przeprowadzić dowody z przesłuchania świadków, w tym także i tych którym zarzucano tworzenie sztucznych warunków wraz ze Skarżącą dla prawidłowej oceny stanu faktycznego. Odnosząc się do takiej argumentacji wskazać należy, że jest ona niezasadna z przyczyn, o których mowa była na wstępie rozważań Sądu. Zeznania świadków nie mogą zastąpić oczywistych braków w dokumentacji dotyczącej podstawowych aspektów działalności rolniczej członków grupy, takich jak wzajemne rozliczenia kosztów dzierżawy gruntów od Parku oraz niewykazania źródeł pochodzenia sprzętu, infrastruktury oraz niezbędnych do prowadzenia działalności w deklarowanych zakresie. Nadto podmioty, które tworzyły gospodarstwo rolne miały możliwość złożenia wyjaśnień – każdy w swojej sprawie i co do zasady takie wyjaśnienia zostały złożone. Wyjaśnienia te były przez organ poddane ocenie, stanowiły podstawę wzywania o uzupełnienie dokumentów, czy też uściślenia tych wyjaśnień, poprzez np. wskazanie osób/podmiotów wykonujących określone usługi oraz sposobu rozliczenia wystawionych/otrzymanych faktur, itp. Strona składając wniosek o przesłuchanie świadków nie wskazała jakie inne okoliczności - niż te które zostały przez te podmioty podane w wyjaśnieniach – mogłyby być przedmiotem przesłuchania, nie wskazała, jaką jeszcze inną niż przedstawioną w toku postępowania, wiedzę o istotnych dla sprawy okolicznościach wskazane osoby posiadały. Przesłuchanie w charakterze świadków osób, które zdaniem organu współtworzyły sztuczne warunki nie mogło zatem wnieść nic nowego do sprawy. Osoby te oświadczyły w swoich wnioskach o płatności, że "nie stwarzają sztucznych warunków". Ich wiedza w tym zakresie jest zatem znana. Równocześnie, mimo wezwań, nie przedłożyły wystarczających dowodów w kluczowych dla sprawy aspektach. W ocenie Sądu, przesłuchanie poszczególnych członków grupy nie było również niezbędne dla ustalenia istnienia subiektywnego elementu składającego się na stwierdzenie sztucznych warunków. W przywołanym orzecznictwie TSUE (sprawa C-434/12) jednoznacznie bowiem wskazano, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać wykazane takimi okolicznościami jak więź prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Zatem nie chodzi tutaj wyłącznie o subiektywne poczucie skarżących na temat swoich działań. Więzi prawne, ekonomiczne i personalne pomiędzy członkami grupy zostały jednoznacznie ustalone. Wzajemne przekazywanie działek w latach wcześniejszych oraz wspólne wydzierżawianie gruntów Parku, świadczy również o zamierzonej koordynacji. Odnosząc się do pozostałych zawnioskowanych przesłuchań – osób, które nie były uznane przez organ, jako podmioty tworzące jedno gospodarstwo rolne – na okoliczność osobistego prowadzenia gospodarstwa przez Skarżącą, stwierdzić należy, że nie wnioski te nie dotyczą istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej, koniecznej do przeprowadzenia tych dowodów. Należy przypomnieć raz jeszcze, że okoliczność prowadzenia gospodarstwa przez stronę skarżącą, a także jej osobistego zaangażowania, nie jest kwestionowana. Organ nie ustalał, czy strona samodzielnie regulowała należności publicznoprawne, czy zatrudniała pracowników, itd. Okoliczności te jednak nie są wystarczające do przyjęcia, że strona prowadziła samodzielne gospodarstwo rolne w rozumieniu wyżej wskazanych regulacji europejskich i krajowych. Istotą sporu jest bowiem to, czy gospodarstwo to było samodzielnie przez nią zarządzane. Czy nie tworzyło elementu większej całości. Skarżąca zajmując się sprawami wspólnego gospodarstwa rolnego, sprawiała wrażenie osoby prowadzącej takie gospodarstwo. W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała przede wszystkim suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których rzeczowe i obligacyjne prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności działania te miały na celu maksymalizację globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Jak wcześniej wskazano, organy [...] uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1772/18). Ze zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w szczególności z danych wynikających m.in. z umów dzierżawy z Parkiem, z systemów ewidencyjnych, będących w dyspozycji [...], umów przedstawionych przez poszczególnych członków grupy, wynika natomiast, że wszystkie wymienione podmioty współpracowały ze sobą, prowadziły podobną działalność rolniczą, a zabiegi agrotechniczne dokonywali powiązani zleceniobiorcy. Okoliczności te wskazują, że podmioty te nie stanowią odrębnych gospodarstw rolnych, które samodzielnie niezależnie, w swobodny sposób prowadzą produkcję, konkurują ze sobą i działają na tych samych zasadach co podmioty niepowiązane. Suma tych ustaleń wskazuje na powiązania osób fizycznych i spółek oraz na to, że ich mienie było wykorzystywane do spójnej działalności prowadzonej w ramach większego przedsięwzięcia gospodarczego. Mechanizm sztucznego stworzenia warunków występujący w stanie faktycznym zaskarżonej decyzji opierał się na współdziałaniu wielu podmiotów i skierowany był na multiplikowaniu podmiotów występujących z wnioskiem o płatności w ramach tego samego gospodarstwa rolnego. Podkreślić należy, że ustalenia organów są prawidłowe pomimo tego, że w zaskarżonej decyzji nie uniknięto naruszeń przepisów postępowania, jednak nie można uznać, aby te naruszenia posiadały w świetle regulacji z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., atrybut istotności, skutkujący uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło