I SA/Go 208/24

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-03-13

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wznawiając postępowanie podatkowe na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, może powołać się na dane z ewidencji gruntów i budynków, które istniały przed wydaniem ostatecznej decyzji, ale nie zostały uwzględnione w pierwotnym postępowaniu z powodu braku informacji o ich istnieniu lub braku założonej kartoteki budynków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie było uzasadnione, ponieważ dane z ewidencji gruntów i budynków, które miały stanowić nową okoliczność, istniały przed wydaniem ostatecznej decyzji i organ podatkowy miał możliwość ich uzyskania i uwzględnienia w postępowaniu zwykłym. Zaniechanie organu w tym zakresie nie może być naprawiane w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania. W związku z tym, zaskarżony wyrok WSA oraz poprzedzające go decyzje organów administracyjnych zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego ich skargę na decyzję SKO, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej i ustaleniu zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 rok. W sprawie ustalono, że w trakcie kontroli wykryto rozbieżności między zadeklarowanymi a faktycznymi powierzchniami budynków. Organ I instancji wznowił postępowanie, uznając istnienie nowych okoliczności faktycznych, tj. istnienie budynków, które nie zostały zgłoszone w pierwotnej informacji podatkowej. SKO utrzymało tę decyzję, wskazując na nową okoliczność faktyczną. WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddaliło skargę podatników, uznając zasadność wznowienia postępowania i prawidłowość ustaleń organów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok w całości. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] w całości. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1.137 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zwraca od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżącym solidarnie kwotę 100 zł tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi kasacyjnej J. N., S. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 października 2024 r. sygn. akt I SA/Go 208/24 w sprawie ze skargi J. N., S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej i ustalenie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2019 rok 1. Uchyla zaskarżony wyrok w całości. 2. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] roku nr [...], w całości. 3. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących kwotę 1.137 (jeden tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 4. Zwraca od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżącym solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej. J. N. i S. N. (Skarżący, Strona, Podatnicy) wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 10 października 2024 r., sygn. akt I SA/Go 208/24, oddalającego w całości skargę Podatników na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: SKO, organ odwoławczy) z [...] kwietnia 2024 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: organ I instancji) z [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej z [...] lutego 2019 r. nr [...] i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2019 w kwocie [...] zł. W sprawie wystąpił następujący stan faktyczny. W trakcie kontroli wykonywanej w Urzędzie Gminy [...] przez Regionalną Izbę Obrachunkową w [...] wyszły na jaw rozbieżności pomiędzy zgłoszonymi przez podatników do opodatkowania w dniu [...] stycznia 2014 r. powierzchniami budynków, a powierzchniami budynków faktycznie znajdującymi się na posiadanych przez nich działkach. Ww. nieprawidłowości spowodowały konieczność wezwania Strony do złożenia wyjaśnień dotyczących powyższych rozbieżności. Wyjaśnienia pozyskane od Podatników przyczyniły się do powstania nowych okoliczności faktycznych w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z [...] września 2022 r. organ I instancji wznowił postępowanie podatkowe. Organ I instancji wskazał, że Skarżący [...] stycznia 2014 r. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości obowiązującą od 2014 roku, w której zadeklarowali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budowle o wartości [...] zł. Z uwagi na fakt, że na dzień [...] stycznia 2014 r. Starosta [...] nie miał założonej kartoteki budynków, tym samym organ I instancji nie miał możliwości porównania informacji złożonej przez Skarżących z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Organ I instancji nie został poinformowany przez Starostę [...] o założeniu kartotek budynków dla nieruchomości będących własnością Skarżących, ani nie otrzymał żadnych informacji, aby na powyższych nieruchomościach wystąpiły jakiekolwiek zmiany. W związku z tym nie miał podstaw do zakwestionowania danych wykazanych przez Skarżących, podjęcia czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 274a § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: o.p.) oraz poszukiwania informacji mogących podważać rzetelność danych wskazanych przez samego Podatnika. Organ I instancji podkreślił, że informację w sprawie podatku od nieruchomości skarżący, jako osoby fizyczne, składają jednorazowo, a nie corocznie. Na podstawie złożonej informacji organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na dany rok podatkowy. Tymczasem w złożonej [...] stycznia 2014 r. informacji Skarżący nie wskazali posiadania innych budynków, niż zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Natomiast miejsce przewidziane na powierzchnię budynków gospodarczych zwolnionych z opodatkowania (poz. 77) zostało przez nich "wykreskowane". W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji Skarżący wyjaśnili, że jako właściciele nieruchomości wynajęli jej część J. Sp. z o. o. Sp. k. Przedmiotem umowy jest cała nieruchomość gruntowa o powierzchni [..] m2 z uwagi na to, że pracownicy oraz maszyny spółki, która wynajęła teren poruszają się po całym obszarze. Dodatkowo wydzierżawiono na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez dzierżawcę część nieruchomości w postaci budynków biurowych, magazynowych o łącznej powierzchni [...] m2. Dokładnie umowa obejmuje dzierżawę: części budynku biurowo-usługowego o powierzchni dzierżawy [...], położonego na działce nr [...] oraz części budynku magazynowo-socjalnego o powierzchni dzierżawy [...], położonego na działce nr [...]. Ponadto Skarżący oświadczyli, że pozostała część hal i magazynów nie jest przedmiotem dzierżawy i nie jest wykorzystywana w działalności, a w złożonej deklaracji do podatku od nieruchomości ujęto powierzchnie objęte powyższą umową zawartą z J. Sp. z o. o. Sp. k. Również w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji Skarżący złożyli w dniu [...] sierpnia 2022 r. korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości obowiązującą od 2017 r. wraz z umową dotyczącą dzierżawy nieruchomości. W informacji tej wykazali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej o powierzchni [...] m2. Nie uwzględnili natomiast dotychczas wykazywanych budowli o wartości [...] zł. Ponadto Skarżący poinformowali, że nie posiadają ewidencji środków trwałych, gdyż nie mają obowiązku jej prowadzenia. Pismem z [...] września 2022 r. Skarżący poinformowali, że budowle nadal znajdują się w ich posiadaniu i omyłkowo nie zostały wskazane w ww. korektach informacji. Wobec tego ponownie złożyli korektę informacji w sprawie podatku od nieruchomości, w której wykazali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m2, budowle o wartości [...]zł oraz budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej o powierzchni [...] m2 (jako zwolnione z opodatkowania). Organ I instancji ustalił, że z ewidencji gruntów oraz kartoteki budynków dla działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] z wypisu sporządzonego [...] września 2022 r. wynika, że: 1. Na działce nr [...] o powierzchni [...] ha położony jest budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...]m2. 2. Na działce nr [...] o powierzchni [...]ha położony jest budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...]m2.3. Na działce nr [...] o powierzchni [...]ha położone są następujące budynki: -/ budynek biurowy o powierzchni zabudowy [...]m2, -/ budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...]m2, -/ pozostały budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy [...]m2, -/ pozostały budynek niemieszkalny o powierzchni zabudowy [...], m2, -/ budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...] m2, -/ budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...] m2, -/ budynek przemysłowy o powierzchni zabudowy [...] m2. Dalej organ I instancji stwierdził, że grunty znajdujące się na powyższych działkach sklasyfikowane są jako Ba (tereny przemysłowe), tym samym nie stanowią gruntów rolnych. Natomiast znajdujące się na nich budynki nie są sklasyfikowane jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, tylko budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2024 r. Organ I instancji stwierdził, że posiadane przez Skarżących grunty wchodzą w skład gruntów zabudowanych i zurbanizowanych (opodatkowanych podatkiem od nieruchomości), a zatem nie stanowią gruntów rolnych. Natomiast znajdujące się na nich budynki nie są sklasyfikowane jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, tylko budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. W związku z tym budynki o powierzchni [...] m2 nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Z oświadczenia Skarżących i załączonej umowy dzierżawy wynika, że nie są one wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, tym samym winny zostać opodatkowane stawką dla budynków pozostałych. Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że okoliczność istnienia spornych budynków - przedmiotu opodatkowania - których Skarżący nie zgłosili do opodatkowania w informacji w sprawie podatku od nieruchomości, jest nową okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję i wypełnia przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Rozbieżności, na jakie napotkał organ dokonujący kontroli, nie dotyczyły okoliczności powierzchni budynków. Nową okolicznością faktyczną było istnienie budynków, o których Skarżący nie powiadomili organu podatkowego. Zatem istniał przedmiot opodatkowania, którego Skarżący nie ujawnili. W pierwotnej informacji w sprawie podatku od nieruchomości Podatnicy "wykreskowali" miejsce przeznaczone na wpisanie tychże budynków gospodarczych. Tym samym organ nie miał wiedzy nie tyle o ich powierzchni, co w ogóle o ich istnieniu. W ocenie SKO nie wywiązanie się przez Skarżących z obowiązku złożenia rzetelnych informacji w sprawie podatku od nieruchomości nie może być premiowane brakiem opodatkowania istniejących budynków. Wobec ziszczenia się przesłanki istnienia nowej okoliczności faktycznej, która istniała w dniu wydania decyzji ostatecznej, a która nie była znana organowi, w ocenie organu odwoławczego Wójt Gminy [...] był uprawniony wznowić i przeprowadzić postępowanie podatkowe. Dodatkowo SKO wskazało, iż pierwotna decyzja z [...] lutego 2019 r. nr [...] ustalająca zobowiązanie podatkowe na 2019 r. w podatku do nieruchomości posiada przymiot ostateczności. SKO podkreśliło, że aby skorzystać z możliwości zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.; dalej u.p.o.l.), budynki winny być położone na gruntach gospodarstw rolnych, a ponadto odnosi się wyłącznie do budynków gospodarczych lub ich części, służących wyłącznie działalności rolniczej. Tymczasem z ewidencji gruntów oraz kartoteki budynków dla działek nr [...],[...],[...], [...],[...],[...] wynika, że sporne budynki są usadowione na działkach sklasyfikowanych jako Ba – tereny przemysłowe. Nie stanowią zatem gruntów rolnych. Natomiast znajdujące się na nich budynki nie są sklasyfikowane jako budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, tylko budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. W analizowanej sprawie przesłanka posadowienia budynków na gruncie rolnym nie została spełniona. Grunty skarżących, o których mowa w okolicznościach przedmiotowej sprawy, zostały bowiem sklasyfikowane w ewidencji gruntów, jako tereny przemysłowe, brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że mogłyby one zostać uznane jako grunty rolne. Już tylko ten fakt wyklucza skorzystanie z tego zwolnienia. W tym miejscu dodać też należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że części budynków, których wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości skarżący się domagają, były wykorzystywane wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności rolniczej. Nawet bowiem jeżeli częściowo służyły one tego rodzaju celom, to nie miało to charakteru wyłączności. Nie pozwala na to charakter samych gruntów i budynków. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Skarżący, reprezentowani przez adwokata, zarzucili naruszenie: 1. art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, art. 243, art. 245 O.p. poprzez ich błędne zastosowanie, ponieważ w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję w I instancji, 2. art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 191, art. 187 i art. 210 § 4 O.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie skutkujące naruszeniem elementarnych dla całego postępowania podatkowego zasady wszechstronnej i swobodnej oceny zebranych dowodów oraz budowania zaufania do obywatela do organów skarbowych, 3. art. 2, 3, 4, 5 i 6: u.p.o.l., poprzez ich błędne zastosowanie, pomimo że stan faktyczny w sprawie nie pozwala na ich wykorzystanie ww. przepisów prawa materialnego w ramach ustalania stanu prawnego niniejszej sprawy. W ocenie Skarżących nie było podstaw, zarówno faktycznych jak i prawnych, by organ I instancji wznawiał postępowanie podatkowe zakończone ostateczną decyzją ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za 2019 r. Tym samym, przyjmując odmienne stanowisko organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, które szczegółowo i wyczerpująco wskazują na okoliczności uzasadniające dokonanie takiego wznowienia. Skarżący zwrócili uwagę, że wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję musi być odpowiednio interpretowane, tak by nie doszło do nadużyć ze strony organu, a tym samym - negatywnych i nieodwracalnych skutków dla podatników. Tymczasem ewidencja gruntów i budynków mająca stanowić dowód w niniejszej sprawie nie istniała w momencie wszczęcia pierwotnego postępowania podatkowego, co w ocenie skarżących przemawia za niemożliwością powołania się na tą okoliczność jako uzasadniającą wzruszenie ostatecznej decyzji podatkowej. Ponadto podkreślili, że dla celów podatku od nieruchomości decydujące znaczenie ma przeznaczenie budynków nie zaś ich faktyczne wykorzystywanie w działalności rolniczej. Dlatego też, jeżeli budynek jest wykorzystywany w sposób trwały do działalności rolniczej, to wówczas nie podlega podatkowi od nieruchomości. Tymczasem organy zbagatelizowały wnioski dowodowe składane w zakresie naruszenie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Gdyby organy wydające kwestionowane decyzje wzięły pod uwagę całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uwzględniły wnioski dowodowe składane przez skarżących doszłyby do przekonania, że nie było podstaw do wznowienia postępowania podatkowego, a nadto że w spornym zakresie skarżącym przysługuje zwolnienie z podatku od nieruchomości. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wyrokiem z 10 października 2024 r., sygn. akt I SA/Go 208/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił w całości skargę podatników. Na wstępie wyjaśnił, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej są decyzje wydane w trybie art. 240 § 1 pkt 5 i art. 245 o.p., a decyzja SKO również w oparciu o art. 233 § 1 pkt 1 o.p. Organ I instancji postanowieniami z [...] września 2022 r. (wobec J. N.) oraz z dnia [...] października 2023 r. (wobec S. N.) wznowił postępowanie podatkowe w oparciu o przepis art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W niniejszej sprawie podstawą wznowienia postępowania było ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Tą nową okolicznością było istnienie przedmiotów opodatkowania – budynków na działkach – których to budynków Skarżący nie wykazali w złożonej informacji dotyczącej podatku od nieruchomości. Wyrażenie ustawowe "wyjdą na jaw" użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi. Tym samym nowe okoliczności faktyczne to takie okoliczności, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający o tych okolicznościach faktycznych nie wiedział. W niniejszej sprawie istniały budynki, a nie istniała kartoteka budynków (którą to kartotekę prowadzi starosta). Wypis z tej kartoteki stanowi z kolei dowód, że budynek o określonej funkcji istnieje. Sąd I instancji wskazał przy tym, że nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania, jeżeli dowody te mogły być przeprowadzone, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Jednak w niniejszej sprawie organ nie mógł przeprowadzić dowodu z ewidencji budynków, bo nie istniała kartoteka tych budynków. Tym samym organ nie miał możliwości porównania złożonej przez Podatników informacji z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka uprawniająca do wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ I instancji słusznie wskazał jako nową okoliczność faktyczną fakt niezgłoszenia przez Skarżących istnienia spornych budynków – przedmiotu opodatkowania – które należało wskazać w informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Prawidłowo organy wskazały, że Podatnicy w złożonej [...] stycznia 2014 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości nie wskazali posiadania innych budynków, niż zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W kontekście podnoszonych zarzutów WSA wskazał, że w miejscu przewidzianym na wykazanie powierzchni budynków gospodarczych zwolnionych z opodatkowania (poz. 77) wstawiono "kreski". Co istotne w odniesieniu do oceny zaistnienia przesłanek wznowienia postępowania, na dzień składanej informacji przez Podatników Starosta [...] nie miał założonej kartoteki budynków, tym samym organ podatkowy nie miał możliwości porównania informacji złożonej przez podatników z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Dodatkowo organ podatkowy nie został poinformowany przez Starostę [...] o założeniu kartotek budynków dla nieruchomości będących własnością podatników. Po złożeniu ww. informacji do dnia wydania decyzji "wymiarowej" organ podatkowy nie otrzymał również żadnych informacji, aby na spornych nieruchomościach wystąpiły jakiekolwiek zmiany. Tym samym, z jednej strony organ podatkowy nie miał podstaw do zakwestionowania danych wykazanych przez Podatników, a tym samym obowiązku podjęcia czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 274a § 1 i 2 o.p. oraz poszukiwania informacji mogących podważać rzetelność danych wskazanych przez samego Podatnika. Natomiast z drugiej strony, ze względu na wyrażoną w art. 6 ust. 6 i 10 w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. regułę informowania organu podatkowego przez podatników o okolicznościach uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub mających wpływ na wysokość opodatkowania organ podatkowy zwolniony jestz obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed każdym wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres (art. 21 § 5 o.p.). W konsekwencji Sąd I instancji uznał zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, art. 243, art. 245 o.p. za niezasadne, albowiem organy podatkowe prawidłowo stwierdziły, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, które istniały w chwili wydawania decyzji ostatecznej, ale nie były znane organowi. Wbrew twierdzeniu Skarżących podstawą wznowienia postępowania nie było "powstanie" kartoteki budynków. Kartoteka ta powstała po złożeniu przez Skarżących w dniu [...] stycznia 2014 r. informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Nową okolicznością było ujawnienie, że budynki, które nie zostały uwzględnione w złożonej informacji istniały w 2019 r. WSA uznał również za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wyjaśnił, że aby skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. należy uprzednio spełnić kumulatywnie trzy warunki wynikające z treści ww. przepisu. Po pierwsze zwolnienie to dotyczy budynków gospodarczych lub ich części, po drugie muszą być one położone na gruntach gospodarstw rolnych, po trzecie muszą służyć wyłącznie działalności rolniczej. Sąd I instancji ocenił, że sporne budynki znajdują się na działkach, które w ewidencji gruntów zostały oznaczone symbolem "Ba", co oznacza, że działki te zakwalifikowano do terenów przemysłowych – zatem nie stanowią gruntów rolnych. Natomiast znajdujące się na nich przedmiotowe budynki zostały sklasyfikowane jako budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. Powyższe ustalenia wynikają ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów i nie są sporne. Powołując się na orzecznictwo sądowe podkreślił, że dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości decydujące znaczenie mają dane zawarte w aktualnej ewidencji gruntów, która jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym też podatkowych. To na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi danymi jest związany. Organy nie mogą więc samodzielnie dokonywać ustaleń co do klasyfikacji gruntów. Odwołując się do treści uchwały siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, Sąd I instancji uznał, że organ - przy wymiarze podatku od nieruchomości - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o przeznaczeniu gruntów i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego (np. na podstawie art. 194 § 3 o.p.), bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by w badanej sprawie postępowanie takie, które skutkowałoby zmianą w ewidencji zostało dotychczas przeprowadzone i zakończone stosowną zmianą przed starostą. WSA podał, że aby skorzystać ze zwolnienia na gruncie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. jednym z kluczowych warunków jest, by przedmiotowy budynek miał charakter budynku gospodarczego. Tymczasem w sprawie dowiedziono, że przedmiotowe budynki zostały sklasyfikowane jako budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. Drugą przesłanką jest kryterium położenia budynku na gruncie gospodarstwa rolnego. I tak, według ewidencji gruntów działki, na których znajdują się sporne budynki posiadają oznaczenie "Ba", co oznacza, że są to tereny przemysłowe (§ 68 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków; Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Grunty te nie mogą być zatem uznane za gospodarstwo rolne. Jeżeli grunty zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty przemysłowe, to sam ten fakt wyklucza skorzystanie ze zwolnienia określonego w tym przepisie. Natomiast znajdujące się na nich budynki nie są sklasyfikowane jako budynki produkcyjne usługowe i gospodarcze dla rolnictwa, tylko budynki przemysłowe, biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne. Zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l. dotyczy wyłącznie budynków posadowionych na gruntach rolnych, służących wyłącznie prowadzeniu działalności rolnej. W niniejszym przypadku przesłanka posadowienia budynków na gruncie rolnym nie została spełniona. W skardze kasacyjnej Podatnicy zarzucili naruszenie: 1. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c p.p.s.a, w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 282 § 2 p.p.s.a. w związku z oddaleniem skargi na rozstrzygnięcie administracyjne zamiast prawidłowo uwzględnienie skargi, ponieważ decyzja II instancji jak i I instancji narusza normy postępowania podatkowego, tj.: - art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, art. 243, art. 245 w związku z art. 128 o.p., poprzez błędne zastosowanie, ponieważ w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, a okoliczności wskazane przez organ podatkowy powinny być znane z urzędu i rozpatrywane w trakcie postępowania wymiarowego. Postępowanie podatkowe można wznowić, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi. W omawianej sprawie "nowe okoliczności" wynikają z niewłaściwego działania organu podatkowego, który w pierwotnym postępowaniu nie podjął działań wyjaśniających zgodnie z art. 122 i 187 o.p., nakładających obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego. Organ nie uwzględnił możliwości uzyskania danych z ewidencji gruntów i budynków przed wydaniem decyzji, co powinno być jego obowiązkiem. - art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 191, art. 187 i art. 210 § 4 o.p. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie bądź ich niezastosowanie skutkujące naruszeniem elementarnych dla całego postępowania podatkowego zasady wszechstronnej i swobodnej oceny zebranych dowodów oraz budowania zaufania do obywatela do organów skarbowych w następstwie odrzucenia wniosków dowodowych w sprawie oraz bezzasadnego przyjęcia przez organ odwoławczy braku szczegółowego uzasadnienia treści decyzji I i II instancji. 2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie; - art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. poprzez ich błędne zastosowanie, pomimo że stan faktyczny w sprawie nie wyczerpuje znamion zastosowania ww. przepisów prawa materialnego. Przepis przewiduje zwolnienie z opodatkowania dla budynków gospodarczych lub ich części, położonych na gruntach gospodarstw rolnych i służących wyłącznie działalności rolniczej. Organ podatkowy oraz Sąd błędnie uznali, że sporne budynki nie spełniają warunków zwolnienia, nie uwzględniając całości materiału dowodowego, w tym wyjaśnień dotyczących faktycznego użytkowania nieruchomości przez skarżących. Podniesione wyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ dopuszczając się ich Sąd I instancji nie wywiązał się prawidłowo z obowiązku skontrolowania działalności organu I i II instancji z punktu widzenia legalności. Gdyby natomiast reakcja Sądu I instancji na uchybienia popełnione przez organ odwoławczy była prawidłowa, polegałaby na wydaniu uchylającego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 282 § 2 p.p.s.a., w wyniku czego w ponownym postępowaniu podatkowym mogłoby niewątpliwie dojść do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i zmiany rozstrzygnięcia. Ponadto nieodpowiednio sporządzono uzasadnienie wyroku, gdyż pominięto lub niedostatecznie opisano i nie ustosunkowano się do powyższych uchybień przedstawionych w skardze przed sądem administracyjnym I instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od Skarżących solidarnie na rzecz organu administracji publicznej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 179a P.p.s.a., jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Usprawiedliwione podstawy wywiedzionej skargi kasacyjnej występują w sytuacji, gdy sąd I instancji podziela zarzuty i żądania skargi kasacyjnej, uznając swoją pomyłkę w tym zakresie. Pojęcie oczywistości mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że powołane podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, bez dokonywania głębszej analizy tekstu powołanych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia. Zastosowanie autokontroli w istocie prowadzi do ponownego rozpoznania sprawy przez sąd I instancji w jej całokształcie. Sąd ten nie rozpoznaje skargi kasacyjnej jak wyższa instancja, mając wyłącznie kompetencje do uchylenia wydanego przez siebie orzeczenia w całości i obowiązek, na tym samym posiedzeniu, rozpoznania sprawy. Zwrot normatywny "ponownie rozpoznaje sprawę", oznacza rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.p.s.a., a nie rozpoznanie sprawy w rozumieniu art. 183 § 1 p.p.s.a., tzn. w granicach skargi kasacyjnej. W okolicznościach niniejszej sprawy skarga kasacyjna miała usprawiedliwioną podstawę do jej wniesienia w postaci naruszenia art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, art. 243, art. 245 w zw. z art. 128 o.p. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zaskarżone decyzje wydane zostały w wyniku wszczęcia przez organ I instancji z urzędu postępowania o wznowienie postępowania. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 pkt 1 o.p., organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie. Jako podstawę wszczęcia postępowania wznowieniowego, wskazaną również w podstawie prawnej decyzji, organ I instancji powołał art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Z poczynionych przez organ ustaleń wynikało bowiem m.in., że Skarżący w dniu [...] stycznia 2014 r. złożyli informację w sprawie podatku od nieruchomości obowiązującą od 2014 roku. W informacji zadeklarowali do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej [...] m² oraz budowle o wartości [...] zł. Organ podatkowy, w ramach czynności sprawdzających, dokonał weryfikacji złożonej informacji, zwrócił przy tym uwagę, że na dzień [...] stycznia 2014 r. Starosta [...] nie miał założonej kartoteki budynków, tym samym organ podatkowy nie miał możliwości porównania informacji złożonej przez podatników z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdził, że nie został poinformowany przez Starostę [...] o założeniu kartotek budynków dla nieruchomości będących własnością podatników. Po złożeniu ww. informacji do dnia wydania decyzji, organ podatkowy nie otrzymał również żadnych informacji, aby na powyższych nieruchomościach wystąpiły jakiekolwiek zmiany. Tym samym nie miał podstaw do zakwestionowania danych wykazanych przez podatników, podjęcia czynności wyjaśniających, o których mowa w art. 274a § 1 i 2 o.p. oraz poszukiwania informacji mogących podważać rzetelność danych wskazanych przez samego podatnika. Na wstępie wskazać należy, że z uwagi na istotne odrębności, którymi charakteryzuje się postępowanie wznowieniowe, w odniesieniu do uprzednio toczącego się postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest wyrażona w art. 128 o.p. zasada trwałości decyzji ostatecznych, która stanowi, iż decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej lub w ustawach podatkowych. W konsekwencji, wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Odstępstwem od powyższej zasady są tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W judykaturze podkreśla się, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości tego postępowania oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w jego wyniku. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Podnieść również należy, że instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Instytucja ta ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, tylko wówczas, gdy postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wskazanymi w art. 240 o.p. Co istotne, art. 240 § 1 o.p. zawiera wyczerpujące wyliczenie podstaw wznowienia postępowania. Oznacza to nie tylko niedopuszczalność wznowienia na podstawie nie przewidzianej w tym przepisie, ale również brak podstaw do rozszerzającej wykładni tych podstaw (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2010 r., I FSK 1723/08). Trwałość decyzji administracyjnej pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Tryby nadzwyczajne służą zatem do weryfikacji decyzji ostatecznych w zupełnie wyjątkowych i ściśle określonych sytuacjach. Nadto w orzecznictwie zwraca się uwagę, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Zatem decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, aczkolwiek prowadzone w trybie nadzwyczajnym, podlega tym samym regułom co każde postępowanie podatkowe. W pełni zatem znajdują w nim zastosowanie reguły nakazujące organowi podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego (por. uzasadnienie wyroku WSA w Olsztynie z 21 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Ol 1/13, powołane tam orzecznictwo). Zgodnie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności, tj.: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) muszą być to nowe okoliczności lub nowe dowody, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które to okoliczności lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne jej rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi (zob. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1179/15). W orzecznictwie wskazuje się również, że nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Wznowienia postępowania nie będzie zatem uzasadniać powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Powołane przez stronę dowody nie mogą stanowić nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., jeżeli dowody te nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej dotyczącej strony. Odnośnie natomiast "nowych okoliczności", o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 o.p., to utrwalony się pogląd, że jest to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub wykładnią. Przez pojęcie okoliczności faktycznych nieznanych organowi, który wydał decyzję należy rozumieć tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., sygn. akt I GSK 1356/16 i powołane tam orzecznictwo; wyrok NSA z 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 931/15). W świetle wskazanych rozważań Sąd pragnie zwrócić uwagę, że prawidłowe zastosowanie w sprawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wymaga uprzedniej analizy postępowania podatkowego zwykłego zakończonego decyzją ostateczną, w tym ustalonej tam podstawy faktycznej i dowodów, w których znajduje ona oparcie. Inaczej nie da się ocenić, czy wskazany w ramach podstawy wznowienia postępowania nowy dowód czy nowa okoliczność, istotnie mają cechę "nowości" i czy uzasadnia to wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu tego postanowienia organ podatkowy wskazuje podstawę wznowienia (w niniejszej sprawie nowe dowody lub okoliczności), co zakreśla ramy tego postępowania. Jest to konieczne, skoro – co wskazano już wyżej - celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. W aktach postępowania znajduje się fragment (karty 55 – 60) protokołu z kontroli kompleksowej Gminy [...]. Sporządzający protokół inspektor stwierdził w nim, że organ podatkowy wydał decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2020 oraz 2021 r., na podstawie informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (Informacja w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego z dnia [...]r.). Stwierdził, że w informacji tej podatnik nie wykazał budynków związanych z działalnością gospodarczą sklasyfikowanych jako budynki przemysłowe, budynki biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni [...] m² zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Dalej stwierdził, że organ podatkowy wydając wskazane decyzje w sprawie wymiaru podatku za 2020 i 2021 r. nie wezwał podatnika do udzielenia, w wyznaczonym terminie, niezbędnych wyjaśnień lub uzupełnienia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wskazując przyczyny podania w wątpliwość rzetelności danych w niej zawartych. W ocenie kontrolującego, powyższym postępowaniem, naruszono art. 274a § 2 o.p. W dalszej części protokołu opisane zostały czynności jakie podjął organ w sprawie. Przebieg tych czynności sprawdzających jest zgodny z opisem stanu faktycznego przedstawionym we wstępnej części niniejszego uzasadnienia. W ocenie Sądu kluczową sprawą jest ustalenie, jaka okoliczność uzasadniała wszczęcie postępowania wznowieniowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Organ sugeruje, że ową nową okolicznością był fakt nie wykazania przez Skarżących w złożonej w 2014 r. informacji budynków związanych z działalnością gospodarczą sklasyfikowanych jako budynki przemysłowe, budynki biurowe oraz pozostałe budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni [...] m² zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Organ stwierdził, że Starosta [...] nie miał założonej kartoteki budynków, tym samym organ podatkowy nie miał możliwości porównania informacji złożonej przez podatników z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Stwierdził, że nie został poinformowany przez Starostę [...] o założeniu kartotek budynków dla nieruchomości będących własnością podatników. Po złożeniu ww. informacji do dnia wydania decyzji, organ podatkowy nie otrzymał również żadnych informacji, aby na powyższych nieruchomościach wystąpiły jakiekolwiek zmiany. Tym samym nie miał podstaw do zakwestionowania danych wykazanych przez podatników, podjęcia czynności wyjaśniających o których mowa w art. 274a § 1 i 2 o.p. oraz poszukiwania informacji mogących podważać rzetelność danych wskazanych przez samego podatnika. Podkreślić należy, że organ nie wskazał daty, w której ewidencja ta została założona. Jest to o tyle istotne, ponieważ organ właśnie z braku owej ewidencji wywodzi brak możliwości porównania danych zawartych w złożonej przez Skarżących informacji w z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków. Co za tym idzie, nie mógł podjąć czynności wyjaśniających o których mowa w art. 274a § 1 i 2 o.p. oraz poszukiwać informacji mogących podważyć rzetelność danych wskazanych przez samego podatnika. Jednak już na wezwanie Sądu, organ wskazał, że budynki zostały wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków w dniu [...] września 2016 r. Tym samym w dacie wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania za 2019 r. (tj. [...] lutego 2019 r.) organ nie tylko miał możliwość zweryfikowania informacji złożonych przez Stronę, ale z uwagi na brzmienie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne był do tego zobowiązany. Ewidencja gruntów i budynków została "uaktualniona" we wrześniu 2016 r., a organ wznowił postępowanie w podatkowe we wrześniu 2022 r. Oznacza to, że organ nie weryfikował danych będących podstawą ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości co najmniej za 2017 r. do co najmniej 2022 r. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jak trafnie wskazał to organ w zaskarżonej decyzji, oznacza to, że wspomniana ewidencja jest dokumentem urzędowym, na podstawie którego organ podatkowy określa powierzchnię i rodzaj przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Ewidencja ma moc dokumentu urzędowego, więc zgodnie z art. 194 § 1 o.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości, nie są zatem uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji i nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku. Art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne - mimo, że został zawarty poza zakresem ustaw podatkowych - ma zastosowanie do wymiaru podatku od nieruchomości, stanowiąc jednocześnie podstawę do wykorzystania w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jednoznaczne wskazanie na potrzebę uwzględnienia danych z tej ewidencji przy wymiarze podatku od nieruchomości powoduje określone konsekwencje w zakresie związania tymi danymi. Organ podatkowy jest zatem nimi związany i nie może w trybie postępowania podatkowego zmieniać tych danych, gdyż ich zmiana powinna nastąpić w trybie właściwego postępowania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że sporne budynki w 2019 r. istniały, a ponadto od września 2016 r. ujawnione zostały w ewidencji gruntów i budynków. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził, że to brak "założonej kartoteki budynków", a po jej założeniu, brak o tym fakcie informacji od Starosty, uniemożliwił weryfikację złożonej w 2014 r. przez Skarżących informacji. W ocenie Sądu stanowisko organów jest w tym względzie nieuzasadnione. Po pierwsze, jak już Sąd wskazał wcześniej, organy w zaskarżonej decyzji nie wskazały od kiedy została zaprowadzona owa "kartoteka budynków". W tym zakresie nie było danych w aktach i z tego względu o tą informację zwrócił się Sąd. Jak wynika z uzyskanej przez Sąd informacji pochodzącej od organu "kartoteka" istniała w 2019 roku. Tym samym nic nie stało na przeszkodzie, aby organ z urzędu, stosując przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie czynności sprawdzających, ocenił na podstawie tej "kartoteki", czy dane wynikające ze złożonej w 2014 r. informacji są nadal aktualne w 2019 r. Okoliczność ta winna być zatem zweryfikowana w postępowaniu zwykłym, a zaniechanie w tym względzie organu, nie uzasadnia sięgnięcia do nadzwyczajnego środka, jakim jest wznowienie postępowania. Nie sposób przyjąć za właściwe zachowania organu, które sprowadza się do bezrefleksyjnego, corocznego powielania decyzji, bez jakiejkolwiek, nawet okresowego, weryfikowania złożonych przez podatników informacji. Zwłaszcza, że jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, to obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem (art. 6 ust.2 u.p.o.l.). Kwestia ta została dostrzeżona przez WSA w Gorzowie Wielkopolskim w cytowanym już wyroku I SA/Go 140/23, który dotyczył tożsamego zagadnienia, tylko innego roku podatkowego. Orzeczenie to zostało przytoczone przez SKO w decyzji z [...].10.2023 r., uchylającej poprzednią decyzję organu I instancji za 2020 r. Kolegium wskazało, że odnosząc się do merytorycznych przyczyn wznowienia postępowania przez organ I instancji, to mając na względzie przyczyny uchylenia decyzji, wyrażone w wyroku I SA/Go 140/23, istotnym dowodem w sprawie jest ewidencja gruntów i budynków, jest dowodem, który organ jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ winien ustalić, czy zasadnym było w tej sytuacji prowadzenie postępowania wznowieniowego tylko w celu uzupełnienia postępowania dowodowego o dowód, który powinien być zebrany i rozpatrzony przez organ w postępowaniu zwykłym. Wskazane okoliczności (rozbieżności pomiędzy zgłoszonymi przez Skarżących do opodatkowania w dniu 27 stycznia 2014 r. powierzchniami budynków, a powierzchniami budynków faktycznie znajdującymi się na posiadanych przez nich działkach) wyszły na jaw w trakcie kontroli, przeprowadzanej przez inspektora Regionalnej Izby Obrachunkowej, a nie w ramach czynności prowadzonych z urzędu przez organ podatkowy. Dane wynikające z ewidencji urzędowych winny być uwzględniane z urzędu przez organ w dacie ich istnienia (dokonania w nich ewentualnych zmian), czyli w rozpoznawanej sprawie w postępowaniu zwykłym. W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntował się już pogląd, zgodnie z którym nieprzeprowadzenie określonych dowodów w toku zwykłego postępowania instancyjnego, jeżeli dowody te mogły być powołane przez stronę, nie może być podstawą wznowienia postępowania w myśl art. 240 § 1 pkt 5 o.p. W ocenie Sądu, podstawą wznowienia nie może być również dowód, który organ zobowiązany był przeprowadzić z urzędu, a za taki dowód w postępowaniu podatkowym dotyczącym ustalenia podatku od nieruchomości należy uznać przeprowadzenie dowodu z ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie wznowieniowe nie może służyć do naprawienia błędów organu podatkowego popełnionych w postępowaniu podatkowym zwykłym. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 6 ust. 1 u.p.o.l., obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem (ust.2). Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (ust. 3). Jednocześnie osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (ust. 6). Co istotne, wskazane przepisy nie łączą powstania obowiązku podatkowego z założeniem (istnieniem) jakiejkolwiek ewidencji lub ujawnieniem w niej budowli albo budynku lub ich części, ponieważ stosownie do art. 6 ust. 2 ustawy jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Stosownie do art. 21 § 1 pkt 2 o.p. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, w stosunku do osób fizycznych, powstaje z dniem dręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Zgodnie natomiast z art. 68 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednocześnie stosownie do art. 68 § 2 o.p., jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ostatni ze wskazanych przepisów jest swoistą "sankcją" wydłużającą termin przedawnienia w sytuacji, m.in. nie ujawnienia wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Stosownie do art. 165 § 5 ust. 1 o.p., przepisów § 2 i § 4 (art. 165) nie stosuje się do postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny, na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie. Przytoczone przepisy nie zwalniają zatem organów podatkowych z obowiązku weryfikacji złożonych przez podatników, będących osobami fizycznymi, informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Weryfikacja ta jest możliwa na podstawie przepisów dotyczących czynności sprawdzających – art. 272 i następne Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie organ podatkowy podjął ryzyko wydając decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe bez dostatecznej weryfikacji podstawy faktycznej rozstrzygnięcia i nie powinien wykorzystywać instytucji wznowienia postępowania, aby stwierdzić wadliwość tak wydanej decyzji i naprawić swój błąd. Jakkolwiek ze względu na wyrażoną w art. 6 ust. 6 w związku z art. 6 ust. 3 u.p.o.l. regułę informowania organu podatkowego przez podatników o okolicznościach uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego lub mających wpływ na wysokość opodatkowania organ podatkowy zwolniony jest z obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego przed każdym wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres (art. 21 § 5 o.p.), niemniej skorzystanie z tego uprawnienia przez organ podatkowy nie może powodować ograniczenia skuteczności zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zwłaszcza nie może pogarszać sytuacji podatników przez pozbawienie ich ochrony wynikającej respektowania zasady trwałości decyzji. W konsekwencji stwierdzić należało, że organy podatkowe w niewłaściwy sposób zastosował w sprawie art. 240 § 1 pkt 5, art. 241, art. 243 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. Jednocześnie uchybiły zasadom postępowania wyrażonym w art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 128, art. 187 oraz art. 191 o.p., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza przepis art. 210 § 4 o.p. Mając na uwadze powyższe niecelowym jest odnoszenie się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 ust. 1 pkt 4b u.p.o.l. Równocześnie chybiony jest zarzut naruszenia art. 282 § 1 p.p.s.a., ponieważ dotyczy on sposobu rozstrzygnięcia sprawy o wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem wydanym przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie zaś wznowiono postępowanie zakończone decyzją ostateczną, a więc taką, o której mowa w art. 128 o.p. W tych okolicznościach Sąd, działając w oparciu o art. 179a p.p.s.a., zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego wyroku. Ponadto na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a oraz art. 135 p.p.s.a., celowym stało się uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2024 r. w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej z [...] lutego 2019 r. nr [...] i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2019 w kwocie [...] zł. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., na które składają się: wpis od skargi w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa adwokata w kwocie 720 zł. Ponadto z uwagi na fakt, że należny wpis od skargi kasacyjnej winien wynieść 100 zł (§ 3 w zw. z § 2 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2021 r. poz. 535), a Skarżący tym tytułem uiścili wpis w wysokości 200 zł, to kwota 100 zł – będąca różnicą między uiszczonym, a należnym wpisem od skargi kasacyjnej – stanowi nadpłatę, którą stosownie do treści art. 225 p.p.s.a. należy zwrócić Skarżącym solidarnie na ich koszt.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło