I SA/Go 209/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2011 r. wniosku P.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Go 209/11 wydanego w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008 r. postanawia: oddalić wniosek. W dniu 10 sierpnia 2011 r. skarżący – P.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011 r. wraz z wnioskiem o jego sporządzenie. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że ze względu na pogarszający się stan psychiczny, którego efektem było między innymi ustanie zainteresowania otoczeniem i zaniechanie wszelkich form aktywności, w marcu 2011 r. rozpoczął leczenie przy zastosowaniu silnych środków psychotropowych, w konsekwencji których pozbawiony został zdolności realnej oceny sytuacji w jakiej się znajdował. Dopiero po pewnym czasie nastąpiła u Skarżącego poprawa stanu zdrowia na tyle, że np. w dniu 13 lipca 2011 r. wziął udział w rozprawie przed tutejszym Sądem. W wyniku jednak gwałtownego nawrotu złego samopoczucia, w dniu [...] lipca 2011 r. został przyjęty na Oddział Dzienny Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego co ponownie uniemożliwiło mu podjęcie jakichkolwiek działań w celu zabezpieczenia swoich interesów, chociażby wziąć udział w wyznaczonej na dzień 27 lipca 2011 r. rozprawie czy złożyć w terminie wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zapadłego w niniejszej sprawie. Dopiero kolejna poprawa samopoczucia pozwoliła Skarżącemu złożyć przedmiotowe wnioski. Na potwierdzenie tych wyjaśnień przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia [...] kwietnia 2011 r. o leczeniu psychiatrycznym od 23 marca 2011 r. z powodu depresji oraz kartę potwierdzenia przyjęcia dnia [...] lipca 2011 r. na Psychiatryczny Oddział Dzienny Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Poradni Zdrowia Psychicznego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o przedłożenie dokumentów z których wynikałoby, że w okresie od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r. był pozbawiony możliwości złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem, pod rygorem rozpoznania przedmiotowego wniosku na podstawie dotychczas zgromadzonych dokumentów, Skarżący przesłał wyjaśnienia tożsame do tych złożonych w uzasadnieniu przedmiotowego wniosku oraz dołączył zaświadczenie NZOZ Poradni Zdrowia Psychicznego z dnia [...] sierpnia 2011 r., że "pacjent przebywa w Oddziale Psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych o znacznym nasileniu...". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 27 lipca 2011 r. nastąpiło z naruszeniem ustawowego, siedmiodniowego terminu. Jak wynika bowiem z akt sprawy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku liczony od dnia ogłoszenia wyroku upływał z dniem 3 sierpnia 2011 r., zaś przedmiotowy wniosek Skarżący wniósł do Sądu dnia 10 sierpnia 2011 r., czyli po upływie terminu. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej jako P.p.s.a., sąd na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 tej ustawy, w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu, wniesionym w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, do sądu, w którym czynność miała być dokonana (§ 1), należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 powołanej ustawy oraz uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Z istotnego dla sprawy art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ponieważ zasadą jest dokonywanie czynności w terminie, przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. W piśmiennictwie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że o braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym), było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy. Ma to miejsce wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.) czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, niepubl.). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1.VI.2001r., II SA/Po 54/01,), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6.XI.1998r., I SA/ld 153/97, czy choćby nie przebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.). Ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonywać ocen z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy z całym przekonaniem stwierdzić, iż przedstawiona przez P.K. argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem Sąd nie dopatrzył się braku winy strony skarżącej w tym względzie; można mu przypisać co najmniej niedbalstwo wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Wprawdzie strona wskazała w treści złożonego wniosku o przywrócenie terminu swoją chorobę jako przesłankę uniemożliwiającą mu dochowanie ustawowego terminu, jednakże, pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku, Skarżący nie uprawdopodobnił, że właśnie w dniach od 27 lipca 2011 r. do 10 sierpnia 2011 r., ze względu na stan zdrowia był pozbawiony możliwości działania. Podkreślić należy, że twierdzenia skarżącego nie znajdują potwierdzenia w złożonych przez niego pismach, albowiem na złożonym przez niego piśmie z dnia [...] sierpnia 2011r. jest adnotacja lekarza "Pacjent przebywa na oddziale psychiatrycznym z powodu zaburzeń depresyjnych o znacznym nasileniu. Przyjmuje leki psychotropowe. Wymaga leczenia. W aktualnym stanie psychicznym nie jest zdolny do podejmowania czynności prawnych". To stwierdzenie nie potwierdza stanu zdrowia skarżącego w okresie, który jest istotny dla rozpoznania wniosku o przywrócenia terminu, czyli pomiędzy 27 lipca a 10 sierpnia 2011r., gdyż dotyczy jego stanu aktualnego, tj. na dzień złożenia pisma z dnia [...] sierpnia 2011r. Należy także zaznaczyć, że skarżący pomimo swego stanu zdrowia, posiadał zdolność do udzielenia odpowiedzi na pytanie sądu, uzyskania stanowiska lekarza jak również przesłania pisma do sądu. Istotne jest, że twierdzenie lekarza dotyczy stanu psychicznego skarżącego uniemożliwiającego podejmowania przez niego czynności prawnych. Złożenie wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem jest czynnością procesową a nie czynnością prawną, gdyż nie zmierzało do nawiązania, zmiany lub rozwiązania stosunku cywilnoprawnego. Ponadto, w ocenie Sądu, samo nasilenie się objawów chorobowych, zwłaszcza przy chorobie przewlekłej, trwającej od dłuższego czasu, czego Skarżący miał świadomość, nie może stanowić o braku winy. Z utrwalonego bowiem orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że choroba może usprawiedliwiać niedochowanie terminu, jeśli jest nagła, nie dająca się przewidzieć (por. postanowienie NSA z dnia 6.05.2010 r. I OZ 298/10, opubl. baza cbois). Skoro Skarżący, jak sam oświadczył, pozostawał w długotrwałym leczeniu spowodowanym dolegliwościami natury psychicznej, to winien brać pod uwagę również pogorszenie się stanu zdrowia w każdym czasie; tym bardziej w sytuacji, kiedy toczy spór z organami podatkowymi i sam zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne. Z przedłożonych dokumentów nie wynika aby w stosunku do skarżącego wystąpiła nagła choroba, która uniemożliwiła mu wyręczenie się inną osobą w czynności procesowej polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pominięcie tej okoliczności w żadnym razie nie może być traktowane jako działanie podmiotu należycie dbającego o swoje interesy. Podkreślić także należy, że skarżący składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wskazywał na swój stan zdrowia. Powyższe, w ocenie Sądu, wyklucza możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, przez co wniosek, na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a., podlega oddaleniu.