I SA/Go 2197/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-10-10
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru, stosując metodę "ostatniej szansy" i pomijając metody o wyższym priorytecie, a także czy prawidłowo przeprowadzono postępowanie dowodowe, w tym pobranie próbek towaru i opiniowanie przez biegłego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy celne nie wykazały w sposób uzasadniony, dlaczego zastosowały metodę "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej, pomijając metody o wyższym priorytecie. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nieprawidłowe zawiadomienie o terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz brak należytego uzasadnienia ustaleń dotyczących wartości celnej i jakości towaru. Organy celne nie wykazały również, w jaki sposób ustalono ceny porównawcze i nie odniosły się do rozbieżności w tym zakresie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zgłoszenia celnego tkaniny poliestrowej. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną, stosując metodę "ostatniej szansy" i opierając się na opinii rzeczoznawcy. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej, sposobu pobierania próbek oraz procedury dowodowej. Po decyzji organu I instancji i utrzymującej ją w mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr. sąd. Monika Hładki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 5185 zł (pięć tysięcy sto osiemdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
ISA/Go 2197/05
Uzasadnienie
W dniu 5 kwietnia 2003r. Agencja Celna [...] działając jako przedstawiciel pośredni Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego [...], zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym tkaninę z włókna poliestrowego w ilości 60 187,00 mb w cenie jednostkowej 0,26 USD/mb, 0,17 USD/mb, 029 USD/mb, kraj pochodzenia Indonezja i Chiny, kod PCN 5407 69 90 0 według Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD nr [...], ze stawką celną konwencyjną 9 %.
Do zgłoszenia celnego dołączono m. in.:
1. deklarację wartości celnej
2. fakturę nr [...]/2003 z dnia [...].03.2003 r.
3. certyfikat jakości "Quality Certyficate" do faktury nr [...]/2003
1. świadectwa pochodzenia "Certyficate of origin" Form A nr [...]/CO/III/MD z dnia [...] marca 2003r., wystawione w Indonezji oraz nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. wystawione w Chinach potwierdzające pochodzenie tkanin.
Tego samego dnia pobrano próbki towaru za protokołem nr [...]/2003 i zlecono ich analizę Zespołowi Rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich w Łodzi celem określenia rodzaju, wartości, struktury i masy powierzchniowej oraz ceny jednostkowej towaru, kraju pochodzenia, skali importu.
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003r. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru i kwoty długu celnego. Ustalenia wartości towaru dokonano metodą zastępczą tzw. " ostatniej szansy " z art. 29 Kodeksu celnego przy wykorzystaniu ekspertyzy Rzeczoznawców Stowarzyszenia Włókienników Polskich w Łodzi nr [...]/03 z dnia [...] kwietnia 2003r. w której określono ceny jednostkowe próbek zawierające marżę importera w wysokości 25 % oraz opłaty pobierane przy odprawie celnej.
Na skutek odwołania strony Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] września 2003r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy uznając dowód z opinii rzeczoznawcy z zakresu włókiennictwa za zbyt lakoniczny, zalecił organowi I instancji uzupełnienie postępowania dowodowego w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego. Zarzucił też organowi I instancji nie wystarczające uzasadnienie powodu zastosowania metody "ostatniej szansy" dla ustalenia wartości celnej towaru z pominięciem metod ustalania wartości celnej importowanego towaru mającymi pierwszeństwo przed zastosowaną metodą.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. nr [...] uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości oraz stawiki celnej towaru oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego i podatku od towarów i usług. Ustalenia wartości ponownie dokonano metodą " ostatniej szansy" opierając się na tej samej ekspertyzie nr [...]/03 z dnia [...] kwietnia 2003r. poszerzonej o wyjaśnienia rzeczoznawcy Marka Mrożewskiego (k.125, 128 akt administracyjnych). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego zwrócono się do wszystkich urzędów celnych o nadesłanie materiałów porównawczych dotyczących tkanin poliestrowych wprowadzanych na polski obszar celny w okresie od stycznia 2003 r. do kwietnia 2003 r. i w wyznaczonym terminie 10 dni nie otrzymano żadnej odpowiedzi, co potraktowano jako równoznaczne z brakiem odpowiednich materiałów porównawczych. Nadto wskazał, że w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia importowanego towaru nr [...] okazało się ono fałszywe, zaś na wniosek o stwierdzenie prawdziwości świadectwa pochodzenia nr [...]/CO/III/MD władze Indonezji nie udzieliły odpowiedzi w okresie 10 miesięcy od wystąpienia z zapytaniem. Ponadto zwrócono się do czternastu hurtowni tkanin w położonych na terenie Polski o przekazanie oferty sprzedaży hurtowej tkanin importowanych z krajów azjatyckich oraz poziomu stosowanych marż handlowych przy sprzedaży tkanin. Z informacji jednej z hurtowni wynikało, że ceny tkanin podobnych do wymienionych kształtowały się na poziomie 5-16 zł/mb gdy chodzi o tkaniny poliestrowe i 12-20 zł/mb za tkaniny wiskozowe. Inna hurtownia podała odpowiednio ceny: 10-14 zł/mb gdy chodzi o tkaniny poliestrowe ubraniowe, 8-8,50 za poliestrowe dekoracyjne oraz strukturę cen za tkaniny bawełniane typu kora.
Od powyższej decyzji odwołał się importer wnosząc o jej uchylenie lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzji zarzucił:
naruszenie § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2.08.2001r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towaru, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów ( Dz. U. nr 92, poz.1051 ) przez pobranie próbek w sposób niezgodny z obowiązującymi Polskimi Normami,
naruszenie art.191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ) przez przyjęcie, że opinia nr 392/03 i wyjaśnienie do niej pozwalają na określenie jakości całej partii zgłoszonego do odprawy towaru co stanowi rażącą sprzeczność z wnioskami wyrażonymi wprost w samej opinii,
naruszenie art. 190 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzania dowodu z opinii biegłego, a także uniemożliwienie stronie zadawania pytań biegłemu,
naruszenie art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału
Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] sierpnia 2005r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 85 § 1, art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (t. j. Dz. U. z 2001 r nr 75, poz. 802 ze zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004r, nr 68, poz. 623), art. 6 ust. 7, art. 11 c ust. 4, art. 15 ust. 4, art. 18 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej wskazał, że o zakwestionowaniu wiarygodności wartości celnej wynikającej z faktury dołączonej do zgłoszenia celnego zadecydowała niska cena importowanego towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości celnej. Organ celny pierwszej instancji prawidłowo ustalił wartość celną towaru korzystając z ekspertyzy biegłego rzeczoznawcy Stowarzyszenia Włókienników Polskich w Łodzi, która swoim zakresem objęła identyfikację towaru (ustalenie rodzaju i jakości) , ustalenie ceny jednostkowej dla potrzeb wymiaru cła i poziomu zwyczajowo stosowanej marży handlowej na podstawie dostarczonych przez organ celny prób. Biegły wskazał, że ceny jednostkowe kształtują się:
próba 1 - w przedziale od 2-2,50 PLN/mb
próba 2 - w przedziale od 2-2,50 PLN/mb
próba 3 - w przedziale od 2,10-2,60 PLN/mb
próba 4 - w przedziale od 2,30-2,70 PLN/mb
próba 5- 9 - w przedziale od 3,00-400 PLN/mb
Biegły podał także, iż cenę badanych próbek określił w oparciu o badania marketingowe cen u bezpośrednich importerów tkanin i dzianin, takich jak badane próbki bądź podobnych lub identycznych, sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorczych ilościach i w stanie, w jakim jest ustalana wartość celna oraz w oparciu o poziom marż importera. Poziom zwyczajowo stosowanej marży, zawierającej koszty transportu i ubezpieczenia towaru , zysk importera i inne koszty związane ze sprzedażą towaru ustalił na 25 %.
Do ustalenia wartości celnej importowanych towarów organ I instancji przyjął wartości wskazane w ekspertyzie [...]/03 pomniejszone o marżę w wysokości 25%, cło 9% oraz podatek VAT. Ustalił w ten sposób wartość celną tkanin na :
-poz.1 JDA SAD (próby nr 1-4) - 0,29 USD/mb,
-poz.2 JDA SAD (próby nr 5-9 ) - 0,44USD/mb
Odpierając zarzut naruszenia § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2 sierpnia 2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobierania próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. nr 84, poz. 914 z 2001r.) przez pobranie próbek w sposób niezgodny z obowiązującymi Polskimi Normami, Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż przy pobieraniu próbek był obecny, poza funkcjonariuszami celnymi, reprezentujący stronę agent celny, który w trakcie dokonywania przedmiotowej czynności nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń. Także biegły nie wskazywał, iż na podstawie przekazanych prób nie można określić jakości całej partii towaru.
Na zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, organ odwoławczy stwierdził, że strona została powiadomiona o powołaniu biegłego postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2003 r. Organ celny z przyczyn obiektywnych nie wiedział kiedy (tzn. w jakim dniu) biegły będzie realizował zlecenie a nadto, że opinia biegłych ma formę pisemną i zarówno strona osobiście jak i jej pełnomocnik mogli zapoznać się z jej treścią, ponieważ została ona włączona do akt sprawy, a strona miała możliwość czynnego udziału w postępowaniu oraz zgłaszania ewentualnych uwag.
Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutu naruszenia przez organ celny I instancji art. 191 przez przyjęcie, że opinia nr [...]/03 i wyjaśnienia do niej pozwalają na określenie jakości całej partii towaru.
Stwierdził , że zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ celny nie jest skrępowany kryteriami formalnymi, może swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Nie jest też związany opinią biegłego, która stanowi jedynie pomoc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Organ ocenia swobodnie opinię biegłego, może ją przyjąć bądź odrzucić. Dodał ponadto, iż organ celny prowadzący sprawę ma swobodę w kształtowaniu zakresu i środków postępowania dowodowego i nie jest związany w gromadzeniu materiału dowodowego wnioskami strony, lecz sam określa granice postępowania wyjaśniającego kierując się własnym przekonaniem co do konieczności udowodnienia pewnych faktów. W niniejszej sprawie, zdaniem organu, nie miał on podstaw do uznania opinii biegłego za nierzetelną. Stwierdził też, że to organ powołuje w sprawie biegłego i od niego zależy czy wydana opinia zostanie przyjęta i w oparciu o nią wydane zostanie rozstrzygnięcie czy też organ ją odrzuci i rozstrzygnie sprawę według swej wiedzy i doświadczenia. W niniejszej sprawie opinia biegłych okazała się pomocna, fakt, że organ celny ma w danej kwestii inne stanowisko niż strona nie oznacza, że działania z naruszeniem prawa.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. formułując identyczne zarzuty jak w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji z dnia 13 maja 2004r. i wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W piśmie procesowym z dnia 4 października 2006r. skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie art. 23 § 7, art. 25 § 1 oraz art. 29 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997r. Nr 23, poz. 117 ze zm. ) przez przyjęcie nieprawidłowej metody ustalenia wartości celnej oraz zastosowanie tzw. "metody ostatniej szansy" i pominięcie metody ustalenia wartości celnej towarów na podstawie wartości celnej towarów podobnych lub identycznych.
Naruszenie art. 23§7 kodeksu celnego nastąpiło zdaniem skarżącego przez uznanie, że zawarte w fakturach dane dotyczące ceny towaru nie mogą stanowić podstawy dla ustalenia wartości celnej towaru zgodnie z art. 23 § 1 kodeksu celnego w sytuacji, gdy nie została zakwestionowana dołączona do złoszenia celnego wiarygodność i dokładność informacji i dokumentów służących do określenia tej wartości.
W odpowiedzi na skargę organ celny wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Celnej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Dyrektor Izby Celnej ponowił argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo podniósł, że jeżeli rewizji celnej poddano jedynie część towarów objętych zgłoszeniem celnym to wyniki tej rewizji odnoszą się do całości towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli zgłaszający uważał, że wyniki częściowej rewizji celnej towarów nie są reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, mógł do czasu zwolnienia towarów zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji na podstawie art. 72 § 1 Kodeksu. Zdaniem organu podatnik powinien przyczyniać się do gromadzenia dowodów. Przy pobieraniu próbek był obecny jej agent celny, który miał prawo zgłaszania zastrzeżeń co do sposobu i ilości pobranych próbek jak i co do treści protokołu. W protokole pobrania próbek wskazano, że przyjęto metodę PN/ISP 2859, co było obowiązkiem organu celnego i co, zdaniem organu odwoławczego, pozwala uznać że pobrane próbki były reprezentatywne dla całej partii importowanego towaru a zatem były wystarczające do przeprowadzenia badania i sporządzenia opinii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z dyspozycją art. 23 § 1 Kodeksu celnego "wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny", przy czym ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy.
Jeżeli jednak organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionuje wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które zostały dołączone do zgłoszenia celnego, wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną zgłoszonego do odprawy celnej towaru (art. 23 § 7 Kodeksu celnego).
Z treści cytowanego art. 23 Kodeksu celnego wynika, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej musi być "uzasadnione", a zatem musi opierać się na konkretnych faktach lub okolicznościach. W rozpoznawanej sprawie, organy celne uzasadniły zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru, wynikającej z faktury załączonej do zgłoszenia celnego, rażąco niską ceną sprowadzonej z zagranicy przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe [...] tkaniny i dzianiny, w stosunku do jej rzeczywistej wartości rynkowej przy czym nie wykazano na czym ta rażąca różnica polegała i w porównaniu z jakimi towarami tę rażącą różnicę ustalono w szczególności w sytuacji, gdy nie zakwestionowano dokładności, rzetelności i autentyczności przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Oczywistym jest przecież, że nie może to wynikać wyłącznie z intuicji funkcjonariuszy celnych
W myśl art. 24 kodeksu celnego organ prowadzący postępowanie jest związany kolejnością przewidzianych przez przepisy art. 25-28 Kodeksu celnego metod ustalania wartości celnej importowanych towarów i od kolejności tej może odstąpić tylko na wniosek importera (zgłaszającego). Oznacza to, że w uzasadnieniu decyzji organy celne muszą wykazać brak możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej poprzedzających metodę, według której ostatecznie ustalono wartość celną. Na konieczność rozważenia możliwości wykorzystania wcześniejszych metod ustalania wartości celnej zwrócono uwagę w orzecznictwie (wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 1999 r. sygn. akt I SA/Łd 1549/97, ONSA 2000, z. 2, poz. 75). W przedmiotowej sprawie uzasadnienie pominięcia poszczególnych , wcześniejszych metod jest ogólnikowe i nie nadające się do kontroli w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie wiadomo jakie czynności podjęto, które w ocenie organu, wykluczyły inne metody ustalenia wartości poza metodą "ostatniej szansy". Zważyć przy tym należy, że brak uzasadnienia eliminacji metod stosowanych w pierwszej kolejności wytknął organowi I instancji organ odwoławczy uchylając pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 7 lipca 2003r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji ograniczył się w uzasadnieniu do wspomnianych wyżej ogólników.
Trafny jest zarzut naruszenia art. 190 Ordynacji podatkowej. Przepis ten nakładając na organ celny obowiązek zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych na 7 dni przed terminem i zapewniający stronie prawo udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz zadawania biegłym pytań i składania wyjaśnień jest realizacją zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Tego uprawnienia nie można strony pozbawić, gdyż jest bezwzględnym obowiązkiem organu podatkowego respektowanie go. Wyjaśnienie organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż organ celny z przyczyn obiektywnych nie wiedział kiedy (tzn. w jakim dniu) biegły będzie realizował zlecenie a nadto, że opinia biegłych ma formę pisemną i zarówno strona osobiście jak i jej pełnomocnik mogli zapoznać się z jej treścią, ponieważ została ona włączona do akt sprawy, a także wyjaśnienie organu odwoławczego zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzające, że w postanowieniu dowodowym wskazano skarżącemu adres instytucji, której zlecono badania i mogła się dowiedzieć o terminie ich przeprowadzenia i brać w nich czynny udział, świadczy o niezrozumieniu wagi tej gwarancji dla strony. Konsekwencji tego nie może ponosić strona. To na organie ciąży obowiązek takiego ukształtowania postępowania, w tym terminów przeprowadzania dowodów, by strona była zawiadomiona prawidłowo i mogła ze swoich uprawnień korzystać. Do organu należało ustalenie z ekspertem terminu przeprowadzenia czynności, gdyż to właśnie organ był zleceniodawcą czynności i zobowiązanym do zapłaty za wydaną opinię, kosztami której następnie obciążył stronę.
Oceniając dowód z opinii biegłego organ II instancji nie wyjaśnił na jakiej podstawie ustalono ceny importowanych tkanin, skoro sam biegły stwierdził, że cen ofertowych hurtownie nie udostępniają. Nie odniósł się też do stwierdzenia biegłego w opinii uzupełniającej (wyjaśnieniu) że "marże oparte są na informacjach uzyskanych z wielu hurtowni". Jest to stwierdzenie ogólnikowe i nie dające się w żaden sposób zweryfikować. Dyrektor Izby Celnej nie ustosunkował się również do rozbieżności między cenami wskazanymi przez dwie hurtownie, które odpowiedziały na zapytanie Urzędu Celnego, a cenami wskazanymi w opinii biegłego, jak również nie uzasadnił dlaczego przyjęto te ostatnie.
W odpowiedzi na zarzut strony, iż wielkość pobranych próbek nie mogła stanowić podstawy ustalenia jakości całej partii towaru, gdyż próbka nie odpowiadała polskiej normie, organ odwoławczy powołując się na art. 72 Kodeksu celnego stwierdził, że strona miała prawo zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie dodatkowej rewizji celnej. Art. 72 § 1 stanowi: "Jeżeli rewizji celnej poddano jedynie część towarów objętych zgłoszeniem celnym, wyniki tej rewizji odnoszą się do całości towarów objętych zgłoszeniem. Jeżeli zgłaszający uzna, że wyniki częściowej rewizji celnej towarów nie są reprezentatywne dla pozostałej części zgłaszanych towarów, może do czasu zwolnienia towarów zwrócić się z wnioskiem o przeprowadzenie dodatkowej rewizji. ......." Treść tego przepisu dotyczy tylko czynności rewizji, a nie pobrania próbek, choć w świetle art. 71 § 1 pkt.... rewizja celna może być połączona z możliwością pobrania próbek. Są to dwie różne czynności i inny jest ich cel. Pobranie próbek służy badaniu jakości towaru. Dlatego też zasadny jest zarzut skarżącego, że nie poinformowano go o przyjętym poziomie kontroli ani zastosowanej metodzie, bo za taką informację nie można uznać nagłówków poszczególnych rubryk w protokole pobrania próbek, do których odwołuje się, w odpowiedzi na skargę, organ II instancji. Zasadnie więc skarżący uznał, że obecność jego agenta przy pobraniu próbek, ani prawo zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie dodatkowej rewizji celnej nie zwalnia organu ze stosowania przepisu § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z 2 sierpnia 2001r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towaru, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów, gdyż to na organie celnym, kwestionującym zadeklarowaną przez importera wartość celną towaru, spoczywa ciężar wykazania nieprawdziwości danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz obowiązek ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Ustalenie wartości celnej uzależnione było od uprzedniego zbadania gatunku wwożonych tkanin, to zaś wymagało pobrania prób towaru zgodnie z normami. Fakt, że biegli nie kwestionowali wielkości pobranych próbek nie przesądza o tym, że były one zgodne z normami i stanowiły pełnowartościowy materiał do badań, a w konsekwencji, że opinia biegłego stanowi wiarygodny dowód w sprawie zważywszy na to, że opinia ta stanowiła podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.
Arbitralne twierdzenie organu odwoławczego o wysokich kwalifikacjach biegłych i w pełni zadawalającej organ opinii biegłych nie może zastąpić kompletnego postępowania dowodowego i realizować zasadę prowadzenia postępowania w sposób wzbudzający zaufanie do organów celnych ( art. 121 Ordynacji podatkowej).
Przeczy zasadzie dążenia w postępowaniu do wyjaśnienia prawdy obiektywnej sposób poszukiwania przez organ towarów podobnych, co nastąpiło przez rozesłanie do wszystkich urzędów celnych odpowiedniego zapytania z zaznaczeniem, że po upływie 10 dni brak odpowiedzi, będzie de facto równoznaczny z brakiem wwozu na polski obszar celny towarów podobnych. Jest to niedopuszczalna fikcja, która nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony.
Na koniec należy zauważyć, że utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją, decyzja I instancji obarczona jest tymi samymi wadami z powodu których Izba Celna uchyliła pierwotną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z 7 lipca 2003r., a do których obecnie nie ustosunkowała się w zaskarżonym orzeczeniu.
Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
W związku z uchyleniem zaskarżonej decyzji , należało na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzec, że nie podlega ona wykonaniu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w związku z wnioskiem pełnomocnika o ich zwrot zgłoszonym w piśmie procesowym z 4 października 2006r.
/-/ A. Rzepecka /-/ J. Wierchowicz /-/ K.Skowrońska-Pastuszko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło