I SA/Go 225/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-10-14

Skład orzekający: Barbara Rennert, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy podatnik spłaca kredyty i dzierżawi nieruchomość, uzyskując z tego tytułu czynsz, można uznać, że zachodzi ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i rolnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki ważnego interesu podatnika ani interesu publicznego uzasadniające umorzenie zaległości podatkowych. Podatnik spłaca kredyty i dzierżawi nieruchomość, uzyskując czynsz, co świadczy o posiadaniu środków finansowych. Umorzenie w takiej sytuacji prowadziłoby do nieuprawnionego uprzywilejowania podatnika w stosunku do innych, terminowo regulujących zobowiązania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i rolnym, wskazując na trudną sytuację finansową, problemy z wynajmem nieruchomości i konieczność spłaty kredytów. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że skarżąca posiada środki finansowe z czynszu dzierżawnego i spłaca kredyty, co wyklucza istnienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniającego ulgę. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc argumenty o "korupcyjnym zamknięciu lewoskrętu" i braku odszkodowania za "aferę drogową".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi I.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym oddala skargę. Skarżąca I.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z [...] czerwca 2014 r. o odmowie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości w kwocie 5816,00 zł i podatku rolnego w kwocie 77,00 za 2013 rok. Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego. Pismem z [...] grudnia 2013 r. skarżąca poinformowała organ pierwszej instancji, że na działce położonej w [...] od [...] października 2013 r. nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Podejmowane próby wynajmu są bezowocne. Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła o skorygowanie rozliczenia podatku od nieruchomości. Podkreśliła, że dokonanie ostatnio wpłata nastąpiła z uszczerbkiem dla dochodu rodziny. W toku przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca w zeznaniu majątkowym przesłanym organowi wykazał, iż w skład jej majątku wchodzi: nieruchomość 11.000m2, myjnia samochodów ciężarowych rok produkcji 2003, oszczędności 1100 euro. Skarżąca nie posiada żadnych wierzytelności i dochodów. Zadłużenie na rzecz Gminy wynosi 7.900 oraz z tytułu zaciągniętych kredytów 230 000 euro. Mąż skarżącej w 2013 r. uzyskał dochody w wysokości 26 300 Euro, a syna 500 euro miesięcznie. Dalej organ wskazał, że skarżąca w piśmie z [...] maja 2014 r., będącym odpowiedzią na wezwanie organu, poinformowała, iż spłaca kredyt w miesięcznej wysokości 978,45 EUR w Banku [...]. Do pisma załączona została również umowa dzierżawy, z której wynika, że skarżąca oddaje w dzierżawę dwie hale z automatycznymi myjniami do aut oraz obiekt małej gastronomii znajdujący się w [...] (działka nr [...]). Czynsz dzierżawny określony został w wysokości 3500,00 zł za miesiąc. Organ podkreślił, że stosownie do art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Ustawa nie precyzuje wprawdzie, co należy uznać za "ważny interes podatnika", niemniej o takiej przesłance można mówić w wypadku zajścia zdarzeń losowych powodujących osłabienie zdolności płatniczych podatnika (długotrwała choroba podatnika lub członka rodziny, wypadek powodujący inwalidztwo, pożar czy inne klęski żywiołowe). W ocenie organu ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nie wystąpiły takie okoliczności jak długotrwała choroba, pożar czy inna klęska żywiołowa bądź zdarzenie losowe osłabiające zdolność płatniczą na tyle, by uniemożliwiło to zapłatę należnego na rzecz gminy podatku. Wskazano również, że interpretując znaczenie przesłanki "ważnego interesu podatnika" należy mieć na uwadze to, że o jej istnieniu decydują zobiektyzowane kryteria, przy czym "ważnego interesu podatnika" nie powinno się utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie skorzystania z ulgi. Orzecznictwo sądowe w tej sytuacji wypowiada się jednoznacznie , iż "ważny interes podatnika" to m.in. przypadek, gdy na skutek uiszczenia podatku podatnik miałby pozostać bez środków do życia i korzystać z pomocy opieki społecznej. Przez ważny interes podatnika rozumie się również nadzwyczajne względy, które mogły by zachwiać podstawą egzystencji, bądź zaistnienia zdarzeń losowych powodujących utratę możliwości zarobkowania lub utratę majątku. Zdaniem organu z takimi czynnikami w przypadku skarżącej nie mamy do czynienia. Jej sytuacja nie jest wyjątkowa w sensie istnienia ważnego interesu podatnika, gdyż do dnia [...].10.2013 r. czerpała korzyści z wynajmu obiektów położonych w [...], działka nr [...], jak wynika ze złożonego oświadczenia z dnia [...].03.2014 r. przesłanego wraz z informacjami w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości dnia [...].03.2014 r., a od [...].02.2014 r. podjął działalność inny dzierżawca (umowa dzierżawy z dnia [...].02.2014 r. przesłana wraz z pismem skarżącej z [...].05.2014 r.), rata czynszu dzierżawnego wynosi 3500,00 zł. Ponadto rodzina zamieszkująca wspólnie za granicą uzyskuje dochody, zaciąga kredyty i spłaca je. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego organ podatkowy nie stwierdził aby w sprawie zachodziła przesłanka ważnego interesu podatnika we wskazanym wyżej rozumieniu. W ocenie organu przez interes publiczny rozumieć należy dyrektywę postępowania nakazującego mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy. Burmistrz w ustalonym stanie faktycznym i w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie dopatrzył się występowania przesłanki "interesu publicznego". Stwierdził, że w przypadku skarżącej przyczynami powstania zaległości podatkowych nie były opłaty, które charakteryzowały się nieprzewidywalnością, gdyż skarżąca od kilkunastu lat jest podatnikiem podatku od nieruchomości za dzierżawione obiekty. Korzystanie z ulg postawiłoby podatnika w korzystniejszej sytuacji w porównaniu do podmiotów prawidłowo i terminowo rozliczających się z zobowiązań podatkowych. Podkreślono, że istotą postępowania w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest wskazanie istnienia nadzwyczajnych okoliczności w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, przemawiającym za takim rozstrzygnięciem organu podatkowego. W przedmiotowej sprawie podatnik posiada środki finansowe (czynsz dzierżawny) i osiąga dochody z posiadanych nieruchomości. Ponadto wskazano, że podatek od nieruchomości i podatek rolny mają charakter majątkowy i obowiązek jego płacenia wynika z samego faktu posiadania przedmiotów opodatkowania, bez względu na to, czy przynoszą one dochody czy też nie. Powyższe ustalenia organu znalazły odzwierciedlenie w decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wskazał, że zaciągnięte kredyty na budowę obiektu w [...] są od lat jedynie obciążeniem. Zakład – myjnia samochodów ciężarowych boryka się z nieprzewidywalnymi problemami od wielu lat (wydanie pozwolenia na budowę drugiej myjni w odległości 200 metrów, afera drogowa – zamkniecie lewoskrętu na obiekt skarżącej). Również ciągłe przebudowy drogi związane z budową autostrady spowodowały obniżenie ruch samochodów ciężarowych, co wiązało się ze spadkiem dochodów. Decyzją z [...] lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ przytoczył brzmienie 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wskazując, że z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Charakter decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie budzi wątpliwości - ani w orzecznictwie, ani w doktrynie. Uznanie administracyjne oznacza, że rozstrzygnięcie nie jest ściśle zdeterminowane obowiązującą normą prawną, ale ustawodawca do decyzji organu administracyjnego (podatkowego) pozostawił wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności rozstrzygnięcia, ponieważ organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę ważny interes podatnika lub interes publiczny. Dalej organ odwoławczy wskazał, że przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy. "Ważny interes podatnika", jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby. Musi on być na tyle istotny i wyjątkowy, aby jego pominięcie przyniosło dla tej osoby wyraźnie dostrzegalne negatywne skutki, przy czym nie można przesłanki tej utożsamiać jedynie z koniecznością wystąpienia nadzwyczajnych zdarzeń losowych jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Niewątpliwie ważny interes podatnika to coś więcej niż jego subiektywne przekonanie o konieczności umorzenia zaległości, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny oraz zagrożenie egzystencji. Będzie to też sytuacja, gdy zapłata należności podatkowych spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków ze strony państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Podkreślono również, że ocena okoliczności wskazanych przez stronę musi być dokonana przy uwzględnieniu zasad demokratycznego państwa prawnego wyrażonego w art. 2 Konstytucji RP, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. W związku z tym, ocena, czy przesłanki udzielenia ulgi podatkowej istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 Ordynacji podatkowej). Ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie jest szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne. Uzasadnienie, szczególnie decyzji negatywnych dla podatnika, powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia pomimo wystąpienia szczególnych okoliczności lub zastosował ją, uwzględniając w części wniosek strony. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zgromadził i oceniły materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a w szczególności art. 67a Ordynacji podatkowej. Za trafną uznał również konkluzję zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że umorzenie zaległości podatkowych pozostawałoby w sprzeczności z interesem publicznym, wobec ustalonej w toku postępowania sytuacji materialnej i osobistej skarżącej, w szczególności wobec ustalenia, że posiada środki finansowe (czynsz dzierżawny) i osiąga dochody z posiadanych nieruchomości. Wskazał, że kwotę, którą skarżąca otrzymuje z tytułu wynajmu nie sposób uznać za niską. Dochód osiągnięty z wynajmu w/w urządzeń i nieruchomości za okres dwóch miesięcy pozwoli na pokrycie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, o którego umorzenie skarżąc wnosi. Kolegium uznało, iż nie zasługują na uwzględnienie podnoszone przez skarżącą argumenty w postaci konieczności spłaty kredytów i pożyczek, zaciągniętych na terenie Niemiec albowiem tego rodzaju wydatki związane są ze zwykłym prowadzeniem gospodarstwa domowego i nie mieszczą się w sferze okoliczności nieprzewidzianych. Podkreślono, że aby otrzymać kredyt trzeba posiadać zdolność kredytową (czyli zdolność do spłaty zaciągniętego zadłużenia), skoro skarżąca jest w stanie spłacać kredyty, to jest w stanie również, zdaniem Kolegium, poczynić oszczędności na poczet zapłaty podatku na rzecz Gminy. Trudności finansowe i konieczność spłaty zaciągniętych kredytów nie są tożsame z ważnym interesem strony wskazanym w art. 67 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie podatkowe (zaległość podatkowa) powstało w wyniku świadomej decyzji skarżącej, w związku z czym podatnik powinien w pierwszej kolejności zaspokajać należności wobec Gminy. Wskazano również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż ważnego interesu podatnika, będącego jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej, o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Kolegium podzieliło w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, że nie zachodzi ważny interes podatnika, który powodowałby konieczność umorzenia zaległości podatkowej. Skarżąca nie przedstawia żadnych dokumentów z których wynikałoby, iż nie może podjąć zatrudnienia w celu poprawy sytuacji finansowej rodziny. Wskazując na drugą przesłankę wynikającą z art. 67 a organ wskazał, że uwzględnienie interesu publicznego oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Kolegium uznało, że brak jest wystarczających przesłanek do udzielenia podatnikowi wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za rok 2013. Prezentowany przez skarżącą pakiet argumentacji związanej z procedurą dot. przebudowy drogi pozostaje poza rozpatrywaną sprawą. Zdaniem Kolegium zastosowanie ulgi podatkowej w postaci jego umorzenia postawiłoby podatnika w korzystniejszej sytuacji w porównaniu do podmiotów prawidłowo i terminowo rozliczających się ze zobowiązań podatkowych. Skarżąca nie zgodziła się z decyzją organu odwoławczego i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniosła argumenty wskazane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dodając m. in., że bezpieczeństwo i zaufanie do organów władzy osiągnęło w jej przypadku punkt kulminacyjny w "korupcyjnym zamknięciu lewoskrętu". Uważa, że umorzenie zaległości winno stanowić swoistą rekompensatę za brak odszkodowania za "aferę drogową". Wskazał, że w 2013 r. jej najemca nie wywiązał się z czynszu. Podkreśliła, że dochody rodziny maja charakter "negatywny". "Wiązanie końca z końcem w Niemczech – nie wystarcza na dokładanie do obiektu w Polsce, który jest tylko obciążeniem...". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2014, poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z regulacją art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a)-c) P.p.s.a.) lub też w razie stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z [...] czerwca 2014 r. o odmowie umorzenia zaległego podatku od nieruchomości w kwocie 5816,00 zł i podatku rolnego w kwocie 77,00 za 2013 rok. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił zatem art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego przepisu wynika, że organ podatkowy "może" a nie "musi" umorzyć zaległość podatkową, co oznacza, że zastosowanie ulgi podatkowej jest prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych. Zatem stwierdzenie zaistnienia ważnego interesu podatnika, lub interesu publicznego (lub obu przesłanek łącznie) umożliwia organowi podatkowemu zarówno zastosowanie ulgi jak i odmowę jej zastosowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych opiera się bowiem na tzw. uznaniu administracyjnym. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze podkreśla się, że w świetle przyjętej w Ordynacji podatkowej konstrukcji uznania administracyjnego organ podatkowy jest skrępowany w zakresie przesłanek przyznania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany co do rozstrzygnięcia w razie stwierdzenia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Należy przy tym zaakceptować pogląd, że ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do analizowanego przepisu jest uznanie wyjątkowości przyznawania wszelkich ulg podatkowych jako odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania. Taka konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że nawet w razie wystąpienia wskazanych wyżej przesłanek, do organu podatkowego należy wybór sposobu rozstrzygnięcia wniosku. Nie oznacza to, po ich stronie, dowolności ale zobowiązuje do wnikliwego rozważenia wszelkich okoliczności, zwłaszcza wskazanych przez stronę dla uzasadnienia wniosku. Takie uregulowanie wywiera wpływ na zakres sądowoadministracyjnej kontroli legalności decyzji, wykonywanej według kryteriów określonych w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 P.p.s.a. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Polega więc na zbadaniu czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i dokonując jej sąd stosuje środki przewidziane w P.p.s.a. W przypadku kontroli decyzji wydanej w warunkach uznania administracyjnego, jak w niniejszej sprawie, Sąd nie może natomiast rozstrzygać o słuszności czy celowości umorzenia zaległości (por. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r. sygn.. akt II FSK 228/13 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia NSA gov.pl) Należy także zwrócić uwagę, że w przypadku orzekania przez organy administracji w ramach tzw. uznania administracyjnego, szczególna rola przypada prawidłowemu uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie, ma także spełniać zasadę przekonywania wynikającą z art. 124 Ordynacji podatkowej. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre aspekty sprawy lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy (tak też WSA w Warszawie w wyroku z 06.11.2006 r., sygn. IV SA/Wa 1374/06 Lex nr 337803 oraz w wyroku z 12.04.2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1954/05 program Lex nr 212125). Aby jednak mówić o uznaniu niezbędne jest wcześniejsze wystąpienie sytuacji z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej odpowiadającej użytym pojęciom "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Jeżeli bowiem organ podatkowy nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytym pojęciom, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, Glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r. ,III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481). Podkreślenia wymaga również, że zarówno "ważny interes podatnika", jak i "interes publiczny" są pojęciami niedookreślonymi, które na gruncie indywidualnych spraw mogą przybrać różne znaczenie mimo, iż podjęte próby zdefiniowania ww. pojęć przez orzecznictwo sądowe jest coraz liczniejsze. Zaznaczyć należy, że o istnieniu "ważnego interesu podatnika" decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o zastosowaniu ulgi podatkowej bądź nie. Interesu tego nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie zastosowania ulgi podatkowej. Z kolei przy wykładni "interesu publicznego" należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (B. Dauter, w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat. M. Niezgódka –Medek, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Warszawa 2009, s. 356 - 358). Umorzenie zaległości podatkowych, może nastąpić, gdy w toku postępowania dowodowego zostanie stwierdzone, że w konkretnej sprawie, ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny, nie jest możliwe uregulowanie zobowiązania podatkowego. Zasadą powinno bowiem pozostawiać równe w danej grupie podatkowej płacenie podatków. Umorzenie traktować trzeba jako instytucję szczególną, którą można zastosować w określonych okolicznościach np. znacznego pogorszenia sytuacji ekonomicznej podatnika, na skutek zdarzeń od niego niezależnych i przez niego niezawinionych (przewlekła choroba, klęska żywiołowa). Pamiętać należy, że podstawą umorzenia należności podatkowych nie mogą być okoliczności, które dotyczą dużej części podatników dotkniętych problemami finansowymi. Okoliczności te muszą się cechować swego rodzaju wyjątkowością. Kontroli sądu nie podlega uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to, czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształca się w uznanie dowolne. Sądowy etap kontroli dotyczy badania procesu myślowego organu podatkowego, odzwierciedlony w rzetelnym uzasadnieniu. Sam wybór rozstrzygnięcia dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowo-administracyjną (M. Bochenek, Sądowa kontrola decyzji w sprawach umorzeń zobowiązań podatkowych w Sądowa kontrola administracji w sprawach podatkowych, LEX, Warszawa 2011, str.60-69). Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy postępowania, wobec oceny sytuacji strony pod kątem przesłanki ważnego interesu podatnika, należy uznać je za prawidłowe. Jak wynika z akt sprawy, organy wzięły pod uwagę sytuację majątkową i ekonomiczną strony. Wskazały, że skarżąca w zeznaniu majątkowym wykazał, iż w skład jej majątku wchodzi: nieruchomość 11.000m2, myjnia samochodów ciężarowych rok produkcji 2003, oszczędności 1100 euro. Skarżąca nie posiada żadnych wierzytelności i dochodów. Zadłużenie na rzecz Gminy wynosiło 7.900 oraz z tytułu zaciągniętych kredytów 230 000 euro. Mąż skarżącej w 2013 r. uzyskał dochody w wysokości 26 300 Euro, a syna 500 euro miesięcznie. W piśmie z [...] maja 2014r., będącym odpowiedzią na wezwanie organu, poinformowała, iż spłaca kredyt w miesięcznej wysokości 978,45 EUR w Banku [...]. Do pisma załączył została umowę dzierżawy, z której wynika, że skarżąca oddaje w dzierżawę dwie hale z automatycznymi myjniami do aut oraz obiekt małej gastronomii znajdujący się w [...] (działka nr [...]). Czynsz dzierżawny określony został w wysokości 3500,00 zł za miesiąc. Innych okoliczności wskazujących na inny, niż ustalony przez organy podatkowe stan materialny i finansowy skarżąca nie przedstawiła. Prawidłowo uznały organy, na tle poczynionych ustaleń faktycznych, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Przez ważny interes podatnika, co zostało wyżej wskazane, rozumieć należy jako pewne nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Skarżąca nie wykazała jednak, że w jej wypadku okoliczności takie wystąpiły. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spłaca kredyt uzyskany w Niemczech, wydzierżawia nieruchomość w [...] i uzyskuje z tego tytułu czynsz dzierżawny. Ze skargi wynika, że czynszu nie uzyskiwała w 2013 r. Nie wskazał, czy czynsz był płatny w latach następnych. Prawidłowo jednak stwierdziły organy, że jeżeli skarżąca posiada możliwość spłaty rat kredytu, to winna również ponosić ciężar podatku od nieruchomości. Prawidłowe są również ustalenia organów w zakresie wystąpienia przesłanki interesu publicznego. Prezentowana przez skarżącą argumentacja związana z procedurą dotyczącą przebudowy drogi pozostaje poza rozpatrywaną sprawą. W tym względzie wskazać jedynie należy, że podnoszone przez skarżącą okoliczności, które nie zostały potwierdzone żadnymi dokumentami, mieszczą się w granicach ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej. Umorzenie w tych okolicznościach zaległości podatkowych powodowałby nieuprawnione uprzywilejowanie skarżącej względem innych podatników. Mając na uwadze całokształt wskazanych powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło