I SA/Go 232/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-05-26
Skład orzekający: WSA Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia pytania prejudycjalnego skierowanego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie dotyczącej statusu jednostek organizacyjnych gminy jako podatników VAT?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sprawy o stwierdzenie nadpłaty w VAT zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który ma rozstrzygnąć, czy jednostka organizacyjna gminy może być uznana za podatnika VAT, gdy nie spełnia warunku samodzielności. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA, a jej wynik wpłynie na możliwość odliczenia podatku naliczonego i prawidłowość rozliczeń podatkowych.Stan faktyczny
Powiat wystąpił o stwierdzenie nadpłaty w VAT za marzec 2009 r., korygując deklaracje w świetle uchwały NSA dotyczącej rozliczania VAT przez jednostki budżetowe. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili stwierdzenia nadpłaty. W skardze do WSA strona zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o zawieszenie postępowania, wskazując na toczące się postępowanie przed WSA w innej sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego za ten sam okres.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zawiesić postępowanie w sprawie.
Pismem z [...] grudnia 2013 r. skarżący Powiat wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług, składając jednocześnie korekty deklaracji VAT – 7 za miesiące do stycznia do grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w świetle uchwały 7 sędziów NSA
z 24 czerwca 2013 r. (sygn. akt I FPS 1/13), obroty ze sprzedaży opodatkowanej VAT powiatowych jednostek budżetowych powinny zostać wykazane w deklaracji VAT Powiatu, w związku z czym koryguje zeznania roczne agregując obroty i wydatki opodatkowane VAT w swoich deklaracjach podatkowych.
Decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącemu Powiatowi stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za marzec 2009 r.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona zarzuciła naruszenie:
a/ art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 i 13 oraz art. 90, art. 99, art. 103 ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji;
b/ art. 120, art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tych przepisach.
W uzasadnieniu skargi Powiat wskazał, że zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej oparł na decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. wydanej w postępowaniu wymiarowym (znak sprawy: [...]), w której to sprawie ze skargi Powiatu toczy się odrębne postępowanie przed Sądem (sygn. akt: l SA/Go 72/15). Przyjmując decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r. za podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu w przedmiocie nadpłaty, Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził swoje stanowisko i tym samym zakwestionował konsolidację rozliczeń strony skarżącej i jej jednostek budżetowych.
W ocenie skarżącego Powiatu kwestionowanie łącznego, skonsolidowanego rozliczania podatku VAT jego i jego jednostek budżetowych (organizacyjnych) wynika de facto z błędnej wykładni art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT i prowadzi do naruszenia zasady neutralności poprzez odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych przez jednostki budżetowe skarżącej oraz na ich rzecz w ramach prowadzonej działalności opodatkowanej. Nadto strona skarżąca zauważyła, że analiza cech powiatowych jednostek budżetowych jednoznacznie przesądza o tym, iż mimo wyodrębnienia organizacyjnego nie prowadzą one działalności gospodarczej w sposób samodzielny bądź też niezależny od powiatu.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto wskazał, że z ostrożności procesowej pod rozwagę Sądu poddaje zawieszenie postępowania, na podstawie art.125 §1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie ma wpływ rozstrzygnięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2009 r. zobowiązania podatkowego w wysokości 12.484 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie ww. przepisu do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie C-276/14. W pytaniu NSA zapytał, czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż w świetle powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 P.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług.
Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że wskazana w skardze uchwała w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art.9 ust.1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.). Przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących podatku VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Nie rozstrzygnięto jednak, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT.
W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), podniesiono także, że z punktu widzenia systemu podatku VAT, dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu, czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności.
Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych). Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo.
W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost, co do relacji między kryterium samodzielności zawartym w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112 a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 dyrektywy 2006/112.
Mając na uwadze, że argumentacja skarżącego oparta została na założeniu, że powiat i jego jednostka budżetowa nie są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji.
Powyższa argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajduje także potwierdzenie w postanowieniach wydanych przez NSA w sprawie: I FSK 926/14, z dnia 18 listopada 2014 r, zawieszającym postępowanie oraz postanowieniu z dnia 26 lutego 2015r., oddalającym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Nadto nadmienić trzeba, że celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, wydanie drugie, Warszawa 2013, s. 530-531).
Wskazać zatem należy, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej, że przed tutejszym Sądem toczy się sprawa ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2014r. określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Go 72/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zawiesił postępowanie w ww. sprawie właśnie ze względu toczące się przed Trybunałem Sprawiedliwości postępowanie w sprawie C-276/14. Niewątpliwie dokonanie oceny, czy istnieje nadpłata w podatku od towarów i usług we wskazanym okresie rozliczeniowym będzie możliwe dopiero po dokonaniu określenia zobowiązania w tymże podatku za ten właśnie okres. Tym samym zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest również zasadne z uwagi na toczące się przed tutejszym sądem postępowanie dotyczące decyzji wymiarowej.
Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło