I SA/Go 266/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2013 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące do stycznia do grudnia 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżący R.R. - reprezentowany przez doradcę podatkowego P.S. - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące do stycznia do grudnia 2010 r. W dniu 4 lipca 2013 r. tut. Sąd po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił ww. skargę. W ustawowym terminie nie złożono wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pismem z dnia [...] lipca 2013 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu podał, że powodem nieotrzymania terminu były problemy zdrowotne w dniu 10 lipca 2013 r., w konsekwencji czego został przewieziony do szpitala na odział ratunkowy a następnie przekazany do poradni kardiologicznej, skąd po badaniu i podaniu leków został wypisany z diagnozą zapalenia osierdzia. W załączeniu przedłożył zaświadczenie lekarskie ZUS ZLA wystawione przez lekarza kardiologa. Wynika z niego, iż pełnomocnik skarżącego w dniach 10-14 lipca 2013. był niezdolny do pracy. Ponadto dodał, że w chwili obecnej w kancelarii zatrudnia tylko jednego pracownika w ramach umowy na zastępstwo. Ponieważ kolejny z pracowników jest na zwolnieniu lekarskim, to w efekcie żaden z pracowników nie miał ani dostępu do akt sprawy, ani też niezbędnej wiedzy na jej temat. Wezwaniem z dnia zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia w terminie 7 dni karty leczenia szpitalnego, bądź innego dokumentu potwierdzającego nagły pobyt w dniu 10 lipca 2013 r. w Wielospecjalistycznym Szpitalu SPZOZ, pod rygorem przyjęcia, że korzystał w tym dniu jedynie z usług poradni kardiologicznej. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego oświadczył, że nie posiada żadnego dokumentu prócz dokumentu ZUS ZLA z poradni kardiologicznej. Jeszcze raz podniósł, że w okresie niezdolności do pracy, żaden z pracowników nie mógł go zastąpić, na okoliczność czego przesłał kopie raportów RCA i RSA za lipiec 2013r. Tymczasem przyjęty na umowę zlecenia w dniu [...] lipca 2013r. pracownik nie miał wiedzy na temat prowadzonej sprawy, gdyż zajmował się jedynie przyjmowanie dokumentów i przekazywaniem informacji o chorobie pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 – dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 w/w ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Pojecie winy obejmuje również winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności, w tym pełnomocników strony. W sytuacji zatem kiedy stronę reprezentuje pełnomocnik, w tym doradca podatkowy, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Niewątpliwie pełnomocnika wykonującego wolny zawód doradcy podatkowego powinna wyróżniać szczególna staranności przy dokonaniu czynności. O braku winy można bowiem mówić jedynie wtedy, gdy nie można było usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć ponadto charakter zewnętrzny i obiektywny. Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Pełnomocnik, godząc się zatem na reprezentowanie strony, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Skutki ewentualnego niedochowania terminu przez pełnomocnika, będą obciążały stronę. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, który w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Pełnomocnik wskazał, że głównym powodem niedochowania terminu były problemy zdrowotne w dniu 10 lipca 2013 r. w wyniku których został przewieziony do szpitala, tam zaś przekazany do poradni kardiologicznej. W ocenie Sądu ww. argumentacja nie czyni złożony wniosek zasadnym. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił bowiem przede wszystkim tego, że pogorszenie stanu zdrowia miało charakter nagły i poważny, wykluczający w konsekwencji dokonania w terminie czynności procesowej. Przedłożone zwolnienie lekarskie z poradni kardiologicznej w żadnym razie tego nie potwierdza. Potwierdza ono jedynie – wbrew temu co stwierdzono we wniosku - że pełnomocnik skarżącego korzystał w dniu 10 lipca 2013 r. z usług tej poradni oraz, że w dniach 10-14 lipca 2013r. był niezdolny do pracy. Wskazany dokument nie potwierdza natomiast twierdzenia pełnomocnika o niespodziewanym pobycie na oddziale szpitalnym, wykonanych badaniach, czy też zdiagnozowanej chorobie. W opisanej przez pełnomocnika sytuacji dowodem potwierdzającym ww. okoliczności byłaby chociażby karta leczenia szpitalnego, której jednak – mimo wystosowanego wezwania – pełnomocnik nie przedłożył. W konsekwencji jedynym dowodem mającym potwierdzić twierdzenia pełnomocnika jest dokument ZUS ZLA. Tymczasem ugruntowany jest w orzecznictwie pogląd, że samo zwolnienie od pracy samo w sobie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminowi i nie przemawia za uwzględnieniem prośby o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA z dnia: 19.03.2009r., I OZ 217/09; 8.04.2010r., I OZ 216/10). Nie każde problemy zdrowotne bowiem uprawdopodabniają brak winy, lecz te, które mają charakter nagły i poważny a zarazem uniemożliwiający wyręczenie się inną osobą. Pełnomocnik skarżącego podniósł także, że w czasie jego nieobecności w kancelarii – z uwagi na kłopoty kadrowe - pracowała tylko jedna osoba zatrudniona na umowę zlecenia w dniu [...] lipca 2013r., która z uwagi na małe doświadczenie nie mogła wyręczyć go w dokonaniu czynności procesowej. Taka argumentacja zdaniem Sądu nie pozwala przyjąć, że pełnomocnik dołożył wszelkich starań aby dopełnić w terminie czynności procesowej. Kłopoty kadrowe – jakiekolwiek by nie były – nie mogą przemawiać za brakiem winy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pełnomocnik prowadząc działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu pomocy prawnej powinien dochować należytej staranności przy prowadzeniu spraw swoich klientów. To on jest organizatorem zasad i czasu pracy jako przedsiębiorca, a ewentualne niedoświadczenie zatrudnionych pracowników nie może usprawiedliwiać jego działań lub zaniechań, chociaż sporządzenie pisma zawierającego jedno zdanie, nawet osobie nie posiadającej wykształcenia prawniczego nie powinno nastręczać trudności. Zatem powinien na czas swojej nieobecności dochować należytej staranności podejmując stosowne kroki w celu uchronienia mocodawcy m.in. przed skutkami niedochowania terminu. Tym bardziej, iż termin do złożenia stosownego wniosku upływał w dniu 11 lipca 2013r., a więc dzień po wystawieniu zwolnienia lekarskiego. Należy zatem przyjąć, że pełnomocnik nie mogąc osobiście dopełnić czynności procesowej, mógł skontaktować się w tym celu nie tylko z pracownikiem kancelarii, ale i podjąć stosowne kroki w celu nawiązania kontaktu z mocodawcą informując go o zaistniałej sytuacji. Tym bardziej, że czynność której należało dokonać nie była obarczona koniecznością działania profesjonalnego pełnomocnika i sama strona mogła jej dokonać. W tym kontekście na uwagę zasługuje pogląd wyrażony przez SN w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r.(sygn. akt II CKN 8/98) zgodnie z którym przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Tymczasem z treści wniosku nie wynika , by pełnomocnik podjął takie działania. W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.