I SA/Go 29/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2019 r. wniosku strony skarżącej z dnia [...]r. o wyłączenie Asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim Zbigniewa Kruszewskiego w sprawie ze skargi S spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2011 postanawia: oddalić wniosek. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Go 924/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu skargi wniesionej przez S spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...]. Jednocześnie zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powyższy wyrok, na skutek skargi kasacyjnej organu, został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2018 r. sygn. akt I GSK 765/18 a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 stycznia 2019r. sprawę przekazano do Wydziału I. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 29/19 a jako sprawozdawcę wyznaczono Asesora WSA Zbigniewa Kruszewskiego. Termin rozprawy wyznaczono na dzień 28 lutego 2019 r. W dniu 27 lutego 2019 r. do tutejszego Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o wyłączenie Sędziego Zbigniewa Kruszewskiego z uwagi na istnienie okoliczności mogących wywołać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności tegoż sędziego w sprawie. W motywach uzasadnienia wniosku strona skarżąca wskazała, że Zbigniew Kruszewski zasiadał w składach orzekających rozpoznających sprawy spółki gdzie przedmiotem rozpoznania były skargi S spółka z o.o. pod sygnaturą I SA/Go 83/18, I SA/Go 84/18 i I SA/Go 85/18 (organy zarzucały wnioskodawcom między innymi naruszenie art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006). W ocenie strony skarżącej Sędzia może mieć już z góry wyrobiony pogląd na temat tego typu spraw oraz pogląd na temat samej skarżącej i podmiotów wymienionych przez organy w decyzjach jako podmioty powiązane. Sytuacja ta wywołuje uzasadnione podejrzenie, że istnieje okoliczność tego rodzaju, że musi wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w niniejszej sprawie. Strona skarżąca stwierdziła, iż w niniejszej sprawie wyłączenie sędziego i zmiana składu sędziowskiego jest wskazana gdyż zachodzą przesłanki z art. 19 P.p.s.a. W dniu 13 marca 2019 r. Asesor WSA Zbigniew Kruszewski złożył oświadczenie, że nie zna żadnych okoliczności, które mogłyby uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego regulują przepisy art. 18 - 24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3). Z kolei przepis art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 20 § 1 P.p.s.a., wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Powyższe oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do treści art. 22 § 2 P.p.s.a., poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Celem powyższych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu danej sprawy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3220/18, wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczena.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest podstaw uzasadniających wyłączenie Asesora WSA Zbigniewa Kruszewskiego w oparciu o przesłanki, o których mowa w art. 18 i 19 P.p.s.a. Z oświadczenia ww. Asesora wynika, iż nie istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Z kolei strona skarżąca nie wykazała żadnych okoliczności przemawiających za wyłączeniem Asesora WSA Zbigniewa Kruszewskiego od orzekania w niniejszej sprawie. We wniosku podniosła jedynie, że Asesor ten zasiadał w składach orzekających rozpoznających sprawy spółki gdzie przedmiotem rozpoznania były skargi S spółka z o.o. pod sygnaturą I SA/Go 83/18, I SA/Go 84/18 i I SA/Go 85/18 (organy zarzucały wnioskodawcom między innymi naruszenie art. 5 ust. 3 rozporządzenia 1975/2006). Ta okoliczność, zdaniem strony skarżącej, powoduje, że Asesor może mieć już z góry wyrobiony pogląd na temat tego typu spraw oraz pogląd na temat samej skarżącej i podmiotów wymienionych przez organy w decyzjach jako podmioty powiązane. Wyjaśnić trzeba, że instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów. Subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego w innej sprawie, nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy, podobnie jak sam fakt, że sędzia, którego wyłączenia domaga się skarżący, był sprawozdawcą w innej sprawie z jego udziałem. Okoliczność, iż sędzia reprezentuje pogląd prawny, w ocenie strony skarżącej, dla niej niekorzystny, oraz że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego. Taka sytuacja nie może być oceniana jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Zarzuty dotyczące wydanego w sprawie orzeczenia bądź opierające się na naruszeniu przepisów procesowych w toku postępowania mogą uzasadniać wniesienie środka odwoławczego, a nie wniosku o wyłączenie sędziego (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 3220/18 oraz powołana w nim literatura i orzecznictwo). W świetle powyższych okoliczności wniosek strony skarżącej o wyłączenie Asesora WSA Zbigniewa Kruszewskiego należało uznać za niezasadny i pozbawiony podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak sentencji postanowienia.