I SA/Go 30/16
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-03-23
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług może zostać wydana w toku postępowania kontrolnego, przed wydaniem decyzji wymiarowej, na podstawie posiadanych danych, jeśli zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania?Ratio decidendi
Tak, decyzja o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług może zostać wydana w toku postępowania kontrolnego, przed wydaniem decyzji wymiarowej, na podstawie posiadanych danych, jeśli zachodzi uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania. Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy i nie wymaga ustalenia prawdy materialnej, a jedynie uprawdopodobnienia wysokości zobowiązania na podstawie posiadanych danych. Obawa niewykonania zobowiązania może wynikać z malejących przychodów, zawieszenia działalności gospodarczej oraz braku majątku.Stan faktyczny
Skarżący Z.S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie zabezpieczenia na jego majątku zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad-grudzień 2013 r. w przybliżonej kwocie 68.928,00 zł. Podstawą zabezpieczenia były ustalenia kontroli podatkowej wskazujące na wystawienie przez skarżącego fikcyjnych faktur VAT oraz ujęcie fikcyjnej faktury zakupu, co skutkowało nienależnym obniżeniem podatku należnego. Skarżący zarzucił przedwczesność i bezzasadność zastosowania zabezpieczenia, a także niezałatwienie sprawy w terminie i omyłki w decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. 1. Oddala skargę. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. ustanowionemu z urzędu adwokatowi M.S. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) obejmującą należny podatek od towarów i usług.
Skarżący Z.S. pismem z dnia [...] grudnia 2015r., wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] września 2015r, wydaną
w przedmiocie zabezpieczenia na jego majątku zobowiązania podatkowego
w podatku od towarów i usług za miesiące listopad – grudzień 2013 w przybliżonej wysokości 68.928,00 zł, w tym należność główna w kwocie 59.938,00 zł i odsetki za zwłokę w kwocie 8.990,00 zł.
W rozpoznawanej sprawie wystąpił następujący stan faktyczny.
Podstawę wydania decyzji o zabezpieczeniu stanowiły ustalenia wszczętej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia przez skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "K" podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013. Wskazywane przez organ kontroli podatkowej wstępne ustalenia dotyczą działań skarżącego polegających na wystawieniu przez niego fikcyjnych faktur VAT na rzecz F sp. z o.o. za sprzedaż drewna i kruszywa za miesiące 11-12/2013 z wykazaniem należnego do zapłaty podatku VAT w łącznej kwocie 59.478,00 zł oraz ujęciem fikcyjnej faktury zakupu w ewidencji nabyć za miesiąc 11/2013, na podstawie której dokonał nienależnego obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 460,00 złotych.
Przedłożona przez skarżącego ewidencja dla celów rozliczenia podatku VAT, prowadzona w ramach działalności gospodarczej pod nazwą Przedsiębiorstwo "K", jak zauważył organ pierwszej instancji, poza kwotą 3.500,00 złotych za miesiąc 11/2013, nie wykazała należności z tytułu dostawy towarów i świadczenia usług na rzecz innych podmiotów gospodarczych, w tym na rzecz spółki F za miesiące 11-12/2013.
Przedstawione w treści decyzji stanowisko organu pierwszej instancji stanowiło konsekwencję ustaleń faktycznych przeprowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kontroli podatkowej, w przedmiocie wykazania przez spółkę F w prowadzonej ewidencji podatku VAT faktur wystawionych przez firmę skarżącego. Źródłem powstania zobowiązania skarżącego w podatku od towarów
i usług za miesiące 11-12/2013, jest regulacja art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, uzależniająca zapłatę tego podatku od wystąpienia zdarzenia w postaci wystawienia faktury VAT.
Podstawą, zaś ustalenia o nienależnym obniżeniu przez skarżącego podatku należnego o podatek naliczony jest okoliczność nieprzedłożenia faktury zakupu, wykazanej w ewidencji nabyć za miesiąc 11/2013, w trakcie prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego kontroli podatkowej. W wyniku tej kontroli, ustalono także fakt nieujawnienia przez skarżącego dokumentów źródłowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Organ pierwszej instancji, na podstawie art. 33 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, oraz ustaleń kontroli podatkowej co do wysokości podstawy opodatkowania, określił
w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę należnych od niego odsetek za zwłokę według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący pismem z dnia [...] września 2015r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w którym postawił zarzut przedwczesnego oraz bezzasadnego zastosowania instytucji zabezpieczenia na jego majątku zobowiązania podatkowego w wysokości 68.399,00 zł, w związku z niewyjaśnieniem przez organ pierwszej instancji okoliczności kto i w jakich okolicznościach wprowadził do obrotu gospodarczego wystawione na rzecz spółki F faktury VAT za miesiące 11-12/2013 w łącznej kwocie 59.478,00 zł.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2015r. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.
Organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu zabezpieczającym, organ orzekający nie bada istnienia obowiązku podatkowego. Taki obowiązek ciąży na organie wydającym decyzję wymiarową. W decyzji o zabezpieczeniu, zgodnie z art. 33 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wskazuje jedynie, przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, obliczoną według posiadanych w momencie wydawania decyzji informacji. Decyzja o zabezpieczeniu przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego nie rozstrzyga ostatecznie o jej wysokości, a stanowi jedynie podstawę do zabezpieczenia jego wykonania. W postępowaniu zabezpieczającym, organ nie jest bowiem zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w celu wykazania istnienia obowiązku podatkowego oraz jego wysokości. Ostateczna wartość nieuiszczonego przez, skarżącego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013 zostanie stwierdzona na mocy decyzji wymiarowej.
Na podstawie przedłożonego oświadczenia majątkowego (ORD-HZ) z dnia [...] maja 2015r. ustalono, że skarżący nie wykazał majątku nieruchomego oraz ruchomego, ani praw majątkowych, w tym także zbywalnych mogących stanowić przedmiot hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego.
Ponadto znajdujący się w aktach sprawy wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdza, że zawiesił z dniem [...] maja 2014r. prowadzoną od [...] stycznia 1992r. działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "K".
Odnosząc się do podniesionego zarzutu przedwczesnego i bezzasadnego zastosowania zabezpieczenia na majątku, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał przyczynę, z powodu której zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez skarżącego przewidywanego zobowiązania podatkowego. Materiał zebrany w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług VAT wskazuje, wg wstępnych ustaleń, że transakcje wynikające z faktur VAT wystawionych na rzecz spółki F faktycznie nie miały miejsca. Poza ww. okolicznością,jest jeszcze fakt nieprzedłożenia przez skarżącego dokumentacji źródłowej związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącego, organ pierwszej instancji ustalił, że za lata 2012-2014 złożył zeznania PIT-28, w których wykazał malejące przychody. Istotny jest także fakt, że w 2014 roku zawiesił działalność gospodarczą, prowadzoną pod nazwą Przedsiębiorstwo "K", co oznacza, że aktualnie nie osiąga dochodu z tego źródła, co potwierdza uzasadnioną obawę niewykonania przybliżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013.
Mając na względzie cel instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, organ odwoławczy uznał, iż brak majątku nieruchomego i ruchomego, na którym można ustanowić przedmiot hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego oraz utrata potencjalnego źródła dochodu, w związku z zawieszeniem od [...] maja 2014r. działalności gospodarczej, stanowią okoliczności, które wyczerpują w rozpatrywanej sprawie przesłankę zastosowania instytucji zabezpieczenia w postaci uzasadnionej obawy niewykonania przez skarżącego przewidywanego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013.
We wniesionej skardze zarzucono:
- niezałatwienie w ustawowym terminie sprawy z odwołania;
- niezasadność zastosowania zabezpieczenia na majątku skarżącego,
w związku z zakwestionowaniem okoliczności wystawienia przez niego fikcyjnych faktur VAT na rzecz spółki F za miesiące 11-12/2013;
- wskazania w uzasadnieniu danych innych osób niż skarżący.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi podnosząc, iż w decyzji na stronie 4 i 5 wskazano nie jego dane osobowe. Ponadto zaprzeczył aby wystawiał fikcyjne faktury,gdyż w 2013 roku miał problemy zdrowotne.
Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Z akt administracyjnych wynika, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r sprostowano uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 23 marca 2016r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik, złożył pismo procesowe, w którym podniósł także, brak ustalenia precyzyjnych okoliczności faktycznych dotyczących istnienia przesłanek ustawowych do zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego, powołując się na wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2014r., I FSK 1301/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 33 Ordynacji podatkowej
§ 1. Zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji:
1) ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego;
2) określającej wysokość zobowiązania podatkowego;
3) określającej wysokość zwrotu podatku.
§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
§ 4. W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu:
1) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1;
2) przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania, że instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych, o której mowa w art. 33-46 O.p., ma na celu zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego. Analiza treści art. 33 O.p. prowadzi bowiem do wniosku, że zabezpieczenie dotyczy zobowiązań podatkowych przed terminem płatności a w przypadku wskazanym w § 2 tego przepisu również takich sytuacji, gdy nie została wydana jeszcze decyzja określająca lub ustalająca zobowiązanie podatkowe bądź określająca wysokość zwrotu podatku.
Zabezpieczenie należności podatkowych na majątku podatnika stanowi szczególną formę skutecznego egzekwowania zobowiązań podatkowych. Podstawowym celem tego zabezpieczenia jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do jego wyegzekwowania (wykonania) (por. Z. Leoński, Egzekucja administracyjna..., s. 184; pogląd powoływany też w wyroku NSA w Warszawie z dnia 8 września 2000 r., III SA 1770/99, LEX nr 47986). Innymi słowy, celem zabezpieczenia jest nie tyle przymusowy pobór podatków, ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie tych należności w terminie płatności.
Postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych, jeśli jest prowadzone, zawsze poprzedza postępowanie egzekucyjne i zasadniczo ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego, roszczeń wierzyciela.
Przesłanką ustanowienia zabezpieczenia zobowiązania podatkowego na majątku podatnika przed terminem jego płatności jest uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane. Sformułowanie "uzasadniona obawa" jest klauzulą generalną umożliwiającą organom podatkowym dokonanie stosownej do okoliczności kwalifikacji zdarzenia prawnego. Ordynacja podatkowa nie formułuje zamkniętego katalogu przypadków, kiedy zabezpieczenie winno być dokonane, ogranicza się do wskazania dwóch przykładowych przypadków, na co wskazuje użycie sformułowania "w szczególności". Wskazane przypadki to: (a) trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, (b) zbywanie majątku mające na celu utrudnienie lub udaremnienie egzekucji. Wykazanie przez organ podatkowy istnienia któregokolwiek ze wskazanych przypadków, stanowi jednoczesne wykazanie istnienie przesłanki "uzasadnionej obawy" niewykonania zobowiązania. Jednakże katalog zachowań, które mogą wywołać "uzasadnioną obawę" niewykonania zobowiązania podatkowego jest niewątpliwie szerszy. Odwołując się do znaczenia wyrazów "obawa" i "uzasadniona" w języku etnicznym (potocznym), albowiem nie mają one żadnych szczególnych konotacji w języku prawnym bądź prawniczym, należy stwierdzić, że pierwsze z pojęć oznacza "stan, uczucie niepewności, niepokoju co do skutku, następstw czegoś, strach, lęk", z kolei "uzasadniony"
w użyciu przymiotnikowym "oparty na obiektywnych racjach, słuszny, usprawiedliwiony". Tym samym "uzasadniona obawa" to stan, w którym w oparciu
o obiektywne przesłanki, zachodzi niepewność co do skutku bądź następstwa czegoś. To z kolei w kontekście przyszłej realizacji zobowiązania podatkowego oznacza sytuację, w której organ podatkowy ma obiektywne podstawy do uznania,
że podatnik zobowiązania nie wykona.
Kończąc ten etap rozważań, należy stwierdzić, że dokonanie zabezpieczenia, na podstawie art. 33 § 2 O.p., jest możliwe jeszcze przed wydaniem decyzji, która określi bądź ustali wysokość zabezpieczanego zobowiązania podatkowego. Warunkiem zastosowania tej instytucji jest, zgodnie z art. 33 § 4 O.p., określenie
w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, a w przypadku, gdy zobowiązanie podatkowe ma zostać określone, także określenie kwoty odsetek należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji
o zabezpieczeniu - art. 33 § 4 O.p. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, że w myśl omawianego przepisu, organ podatkowy określa zobowiązanie podatkowe "na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania".
W ocenie Sądu, sformułowanie "na podstawie posiadanych danych" przesądza
o charakterze i zakresie ustaleń dokonywanych przez organ podatkowy podczas podejmowania decyzji o dokonaniu zabezpieczenia. Tak jak zostało to już wskazane, istotą postępowania zabezpieczającego unormowanego w Ordynacji podatkowej jest zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego. Niewątpliwie postępowanie w tym zakresie ma jedynie charakter pomocniczy i służebny względem postępowania podatkowego, a w razie niezaspokojenia dobrowolnie zobowiązania podatkowego, także względem postępowania egzekucyjnego w administracji.
Powyższe oznacza również, że postępowanie zabezpieczające, przy zachowaniu niezbędnych standardów wynikających z Ordynacji podatkowej, powinno być podejmowane szybko i sprawnie. Podkreślić należy, że postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego jest odformalizowane w zakresie niektórych jego aspektów. Nie jest bowiem wymagane jego formalne wszczęcie z urzędu (art. 165 § 5 pkt 4 O.p.), a podatnikowi nie wyznacza się terminu do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonego materiału dowodowego (art. 200 § 2 O.p.). Za uzasadnione należy też uznać, że odformalizowane zostało postępowanie dowodowe w zakresie określenia podstawy opodatkowania. Wskazuje zwłaszcza na to właśnie sformułowanie "na podstawie posiadanych danych" co prowadzi do wniosku, że organ podatkowy dokonując zabezpieczenia, nie ma obowiązku ustalenia prawdy materialnej, o której to mowa w art. 187 § 1 O.p. Nie ma on zatem obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, ale może ograniczyć się do posiadanych przez siebie danych. Zauważyć, też należy, że regulacja instytucji zabezpieczenia znajduje się poza Działem IV Ordynacji podatkowej zatytułowanego "Postępowanie podatkowe". W związku z tym trudno uznać za zasadny twierdzenie, że obowiązek ustalenia prawdy materialnej, wynikający z art. 122 i 187 § 1 O.p. ma zastosowanie do ustaleń dokonywanych na gruncie postępowania zabezpieczającego, tym bardziej, że art. 33 § 4 O.p. wyraźnie zawęża zakres tych ustaleń do posiadanych danych. W istocie organ podatkowy musi jedynie uprawdopodobnić wysokość podstawy opodatkowania. Skoro bowiem ma się opierać wyłącznie na posiadanych danych, to zapis ten a contrario oznacza, że również zakres weryfikacji tych danych jest zawężony.
Wreszcie wskazać należy, że w art. 33 § 4 O.p. mowa jest o przybliżonej kwocie zobowiązania i kwocie odsetek, a więc w istocie w tymczasowej wysokości zobowiązania i odsetek za zwłokę. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, tak jak zostało to wskazane wyżej, nie ma charakteru definitywnego stanowiska organu podatkowego, zaś podatnik zachowuje prawo do czynnego udziału we właściwym postępowaniu podatkowym.
W ocenie Sądu, organy podatkowe dochowały należytej staranności przy ustalaniu sytuacji majątkowej skarżącego.
Przy ocenie jednej lub drugiej przesłanki trzeba mieć zawsze na uwadze generalną zasadę zabezpieczenia, jaką jest uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Jeżeli ta obawa nie ma uzasadnionych podstaw, zabezpieczenie nie powinno być stosowane. W jednym ze swoich orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przesłanką dokonania zabezpieczenia nie musi być obawa, iż jego brak mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję czy też utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji. Wystarczy, że istnieją dostateczne dowody wskazujące, iż osoba nie wykona zobowiązania w terminie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 marca 2001 r., III SA 28/00, POP 2002, z. 2, poz. 36). Konstrukcja komentowanej normy prawnej pozwala przyjąć, że zawarte w niej przesłanki dopuszczalności zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego mają charakter przykładowy, wskazujący jednak na działania podatnika, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości ich wykonania. W pozostałym zakresie zwrot normatywny "uzasadniona obawa" należy rozumieć jako przyczynę mającą swoje konkretne źródło, dla której organ podatkowy uznaje konieczność dokonania zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Ustalenie każdej przesłanki należy do organu podatkowego, który w sposób logiczny i czytelny musi uprawdopodobnić jej istnienie. Dlatego ocena sytuacji podatnika w tym zakresie powinna być dokonywana na podstawie obiektywnych kryteriów, gdyż tylko wtedy decyzja o zabezpieczeniu podlegająca kontroli sądowej będzie sprawdzalna.
Sformułowanie "obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" oznacza, że chodzi tu przede wszystkim o obawę o dobrowolne wykonanie zobowiązania, a nie w wyniku egzekucji. Jest to przesłanka szersza niż przesłanki określone w art. 154 § 1 i art. 155 u.p.e.a., gdzie ustawodawca powiązał je z udaremnianiem egzekucji.
Potrzebę zabezpieczenia zobowiązania podatkowego może uzasadniać znaczna wysokość przewidywanego zobowiązania w sytuacji zaprzestania przez podatnika działalności gospodarczej prowadzonej uprzednio bez angażowania majątku w postaci środków trwałych (wyrok NSA w Katowicach z dnia 9 listopada 1994 r., SA/Ka 759/94, POP 1996, z. 5, poz. 156). Z tezy tej wynika, że powodem wydania decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych nie może być tylko sama wysokość przewidywanego zobowiązania podatkowego, lecz kwota ta musi być odnoszona do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego).
W rozpoznawanej sprawie kontrola podatkowa prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego ustaliła, że wystawienia przez skarżącego faktur VAT na rzecz spółki F z tytułu sprzedaży drewna i kruszywa za miesiące 11-12/2013, z wykazaniem należnego do zapłaty podatku VAT w łącznej kwocie 59.478,00 zł, nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń, ponadto skarżący ujął w ewidencji sprzedaży i zakupu faktury VAT za miesiąc 11/2013, na podstawie której dokonał nienależnego obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w kwocie 460,00 złotych. Powyższe ustalenia znajdują oparcie w przesłanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego informacjach dotyczących wykazania przez spółkę F w ewidencji za miesiące 11-12/2013 faktur VAT wystawionych przez skarżącego. W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ wskazał, że źródłem powstania zobowiązania skarżącego w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013 jest regulacja art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, uzależniająca zapłatę tego podatku od zdarzenia w postaci wystawienia faktury VAT. Podstawę zajęcia stanowiska o nienależnym skorzystaniu przez skarżącego z uprawnienia do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, uregulowanego art. 86 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, stanowiła okoliczność nieprzedłożenia przez niego w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej faktury VAT w oparciu, o którą dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wykazanej w ewidencji sprzedaży i zakupu za miesiąc 11/2013.
Spełniony zatem została przesłanka z art.33§2pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Obawę niewykonania określonej zaskarżoną decyzją przybliżonej wysokości zobowiązania podatkowego prawidłowo wywiedziono zestawiając wysokość przychodów skarżącego z działalności gospodarczej wykazanych w zeznaniach rocznych PIT-28 za lata 2012-2014. Wynikające z niej malejące przychody,
w powiązaniu z okolicznością zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej skutkującą utratą źródła z tego tytułu, oraz dane zawarte w oświadczeniu majątkowym z dnia [...] maja 2015r. o nieruchomościach i prawach majątkowych,
w którym skarżący nie wykazał majątku nieruchomego oraz ruchomego, mogącego stanowić przedmiot hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezasadności przewidywanego zobowiązania nałożonego obowiązku podatkowego postawionego w związku z zakwestionowaniem wystawienia przez skarżącego faktur VAT za miesiące 11-12/2013, organ odwoławczy słusznie stwierdził, że może być on podnoszony wyłącznie w środku zaskarżenia od decyzji wymiarowej, określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013. W tym postępowaniu na co wyżej zwrócono uwagę nie przeprowadza się szczegółowego postępowania dowodowego, gdyż nie taki jest cel instytucji zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego uregulowanego w art. 33 Ordynacji podatkowej.
Za chybiony należy uznać zarzut skarżącego dotyczący nieterminowego załatwienia sprawy odwoławczej.
Zgodnie z art. 139. § 3 Ordynacji podatkowej, załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy - nie później niż w ciągu 3 miesięcy.
Z zestawienia daty wpływu pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2015r., [...] przekazującego odwołanie skarżącego wraz z aktami sprawy (23 września 2015r.) z datą wydania decyzji przez organ odwoławczy ([...] listopada 2015r.) wynika, że organ odwoławczy zachował 2- miesięczny termin, określony w cytowanym art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego zawartych w zaskarżonej decyzji omyłek pisarskich, podkreślić należy, że w tym zakresie zostało wydane postanowienie
z dnia [...] stycznia 2016r. w którym organ dokonał sprostowania decyzji z dnia [...] listopada 2015r.
Ponadto powyższe omyłki nie oznaczają, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Podkreślić należy że decyzji wskazywała w sposób prawidłowo dane skarżącego, zawierała okoliczności faktyczne dotyczące skarżącego a nie innej osoby. Z treści podniesionej skargi wynika również, że skarżący wiedział, iż otrzymana przez niego decyzja jego dotyczy.
Ustosunkowując się do wyroku wskazanego w piśmie przedłożonym przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie należy wskazać, że nie ma on
w rozpoznawanej sprawie zastosowania, albowiem powodem uchylenia decyzji
w sprawie rozpoznawanej pod sygn. I FSK 1301/13, był brak wykazania przez organ okoliczności świadczących o tym, że ewentualne przyszłe wykonanie zobowiązania podatkowego (dobrowolne czy przymusowe) może być utrudnione lub daremne.
W rozpoznawanej sprawie natomiast, organ w sposób precyzyjny, tę przesłankę wyjaśnił.
Mając na uwadze powyższe skargę na podstawie art.151 p.p.s.a należało oddalić, co do punktu drugiego wyroku odnoszącego się do przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu adwokatowi, uzasadnienie został odrębnie sporządzone.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło