I SA/Go 330/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-05-12

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, jeśli faktury te stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, lub zostały wystawione przez podmioty nieistniejące?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, lub zostały wystawione przez podmioty nieistniejące. Faktura jest jedynie dokumentem potwierdzającym dokonanie zakupu, o ile jej treść odpowiada prawdzie. Jeśli transakcja nie miała miejsca, faktura nie może stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Organy podatkowe mają prawo badać stany faktyczne będące podstawą wystawienia faktury i w razie rozbieżności pozbawić podatnika prawa do odliczenia.
Stan faktyczny
Skarżący K.Ł. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2008 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez firmy "D" s.j., K.B. K.B. oraz PPUH "T", ponieważ ustalono, że faktury te albo stwierdzały czynności, które nie zostały dokonane, albo zostały wystawione przez podmioty nieistniejące. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym prawa wspólnotowego, twierdząc, że nie był świadomy nieprawidłowości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Starszy referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi K.Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2008r. oddala skargę. I SA/Go 330/10 Uzasadnienie K.Ł. (zw. dalej skarżącym, stroną) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2009r. nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2008 roku w kwocie 37 571 zł. Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym: W trakcie prowadzonej kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do października 2008 r. ustalono, że K.Ł. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...], od [...] września 1990r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo "E" K.Ł. polegającą głównie na hurtowej sprzedaży metali i rud metali. Działając na podstawie art. 17 § 1 i art. 274 c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismami z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz nr [...] zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przeprowadzenie czynności sprawdzających u kontrahenta strony, tj. w PH "D " s.j.. W odpowiedzi, Naczelnik Urzędu Skarbowego przesłał pismo PH "D" z dnia [...] kwietnia 2009r. informujące, że w bazie kontrahentów w/w firmy nie figuruje K.Ł. oraz że nie były z nim przeprowadzane żadne transakcje. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i październik 2008r. W wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego w zakresie podatku należnego, organ I instancji ustalił, że w październiku 2008r. strona dokonała dostaw opodatkowanych wyłącznie stawką 22% na wartość netto 239 338,00 zł, podatek VAT 52 654,00 zł. Przedmiotem sprzedaży były: rury stalowe o różnej średnicy, wałki stalowe, blachy i grodzice. W wyniku przeprowadzonych czynności, dotyczących wszystkich kontrahentów, wobec których Podatnik dokonał w miesiącu październiku 2008 r. sprzedaży, w przedmiocie rozliczenia należnego podatku od towarów i usług nie stwierdzono nieprawidłowości. Natomiast w zakresie podatku naliczonego organ podatkowy I instancji ustalił, że w październiku 2008r. skarżący rozliczył podatek od towarów i usług z następujących faktur VAT, na których jako wystawca widnieje PH "D" s.j.,: - z dnia [...] października 2008r. nr [...], kwota netto 56460,60 zł, podatek od towarów i usług w wysokości 12 421,33 zł; - z dnia [...] października 2008r. nr [...], kwota netto 13 797 zł, podatek od towarów i usług w wysokości 3035,34 zł; Z zeznań wspólników w/w spółki – D.Z. oraz M.G. wynikało m.in. że nie znali oni ani skarżącego, ani jego firmy (PH-U "E" K.Ł.). Ponadto nigdy nie zawierali transakcji handlowych z taką firmą. Okazane im kserokopie faktur VAT, nie były przez nich wystawiane, ponieważ firma wystawiała faktury VAT przy pomocy programu komputerowego i były one inne: wzór pieczątki na fakturach VAT był inny, a numeracja nie jest tożsama z numeracją faktur sprzedaży w firmie; numer rachunku bankowego podany na okazanych fakturach różnił się od rachunku gospodarczego firmy. Ponadto w/w przesłuchiwani zeznali, że pieczątka firmy nigdy im nie zginęła, podpis osoby odbierającej faktury nie jest im znany, w firmie nie było stanowiska kierownika działu, nie znali i nie zatrudniali M.D.; jedynymi osobami uprawnionymi do podpisywania faktur byli wspólnicy spółki. Ponadto ze złożonych zeznań wynikało, że spółka nie handlowała grodzicami. Organ I instancji ustalił również, że strona w październiku 2008r. odliczyła podatek od towarów i usług w wysokości 3 997,36 zł, z faktury VAT z dnia [...] października 2008r. nr [...], na której jako dostawca widniał K.B. K.B.,. Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że w wyniku podjętych czynności sprawdzających stwierdzono, że w/w podatnik nie figuruje w ewidencji podatników tamtejszego Urzędu Skarbowego. Urząd Wojewódzki Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji w piśmie z [...] sierpnia 2009r. nr [...] poinformował, że K.B. nie figuruje w bazie danych. W trakcie postępowania podatkowego, organ podatkowy ustalił także, że K.Ł. w październiku 2008r. odliczył podatek od towarów i usług, wykazany w fakturach : - z dnia [...] października 2008r. nr [...] kwota netto 31 820,00 zł, podatek od towarów i usług w wysokości 7000,40 zł; - z dnia [...] października 2008r. nr [...] kwota netto 29 747,40 zł, podatek od towarów i usług w wysokości 6 544,43 zł., na których jako sprzedawca widniał PPUH "T" przy ul. [...]. Ustalono, że NIP tej firmy nr [...] nie został wygenerowany w bazie danych Urzędu Skarbowego. Jednocześnie pismem z [...] sierpnia 2009r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego poinformował, że po analizie podmiotów prowadzących działalność gospodarczą pod wskazanym wyżej adresem ustalono, że od [...] stycznia 1999 r. do [...] czerwca 2006 r. była zarejestrowana jednoosobowa firma o innym numerze NIP, a przedmiotem jej działalności była obróbka metali i nakładanie powłok na metale. Ponadto stwierdzono, że pod tym adresem od [...] listopada 2002 r. i nadal, prowadzona jest jednoosobowa firma, o innym numerze NIP zajmująca się sprzedażą hurtową metali i rud metali. W wyniku czynności sprawdzających przeprowadzonych u tego podatnika – J.P., ustalono, że w/w w okresie do dnia [...] czerwca 2006r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą PPUH "T" P.J. (podatnik okazał dokumenty potwierdzające zakończenie działalności na własne nazwisko). W dniu [...] stycznia 2006r. została zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym, firma PPUH "T" s.c. A.P., J.P., W.F. (przekształcona później w spółkę jawną). Wg oświadczenia J.P., "T" s.c. początkowo działała pod adresem [...]. Dnia [...] października 2007r. ten adres został zmieniony na [...], NIP [...]. Powyższe ustalenia dały podstawę organowi I instancji do stwierdzenia, że w/w faktury VAT wystawił podmiot nieistniejący. Ponadto, organ I instancji kilkakrotnie przesłuchał K.Ł. w charakterze strony na okoliczność przebiegu transakcji handlowych dokonywanych z w/w firmami. Zeznał on, że wszystkie transakcje udokumentowane fakturami miały faktycznie miejsce; że nie posiada żadnych adresów kontaktowych, poza adresami widniejącymi na fakturach, z tymi firmami; że to one skontaktowały się z nim w celu nawiązania współpracy oraz że na żądanie dostawców zawsze rozliczał się nimi w formie gotówkowej, otrzymując dowody KP potwierdzające zapłatę, z tym, że wszystkie te dowody zostały zniszczone na koniec roku. Mając na względzie powyższe ustalenia oraz treść art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), organ I instancji stwierdził, że wystawione przez "D" s.j. na rzecz K.Ł. w październiku 2008r. faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, a dostawa towarów nie miała miejsca. W przypadku natomiast faktur VAT wystawionych przez firmy K.B. K.B. oraz PPUH "T", organ I instancji stwierdził, że zostały one wystawione przez podmioty nieistniejące i w myśl art. 88 ust. 3a pkt 1 lit.a ustawy o podatku od towarów i usług skarżącemu nie przysługiwało w miesiącu październiku 2008 r. prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z w/w faktur VAT, wystawionych przez powyżej wymienione podmioty. Poczynione w ramach postępowań ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] października 2009r. Nr [...] określającej prawidłową wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za październik 2008r. podlegającą wpłacie na konto urzędu w wysokości 37 521 zł. Na powyższą decyzję skarżący odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organy podatkowe kwestionując prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę PH "D" oparły się jedynie na wyjaśnieniach jej właścicieli, którzy zeznali, że nie zawierali transakcji handlowych z jego firmą, a nie poczynili żadnych ustaleń czy faktycznie dostawy od tej firmy zostały wykonane. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawy nie ma mowy o wykonaniu przez niego jakichkolwiek czynności pozornych, lecz co najwyżej o wprowadzeniu go w błąd przez dostawców prowadzących działalność gospodarczą bez wymaganych formalności, w efekcie czego to on jest ofiarą nieuczciwych kontrahentów. Wskazał ponadto, iż rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie kwestionujące prawo podatnika do obniżenia podatku należnego, narusza prawo wspólnotowe, nadrzędne wobec prawa krajowego. Fundamentalnym prawem podatnika wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług, jako podatku od wartości dodanej jest prawo obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, które nie może być ograniczane przez przepisy prawa krajowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji, a zarzuty zawarte w odwołaniu uznał za bezzasadne. Zdaniem organu odwoławczego bezsprzecznie ustalono, iż wystawione przez firmy "D" s.j., K.B. K.B. oraz PPUH "T" na rzecz PHU "E" w październiku 2008r. faktury stwierdzają albo czynności, które nie zostały dokonane, a dostawa towarów nie miała miejsca albo zostały one wystawione przez podmioty nieistniejące. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy w niniejszej sprawie został kompleksowo i wszechstronnie zebrany i rozpatrzony. Jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej, organ I instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności, za badany okres tj. za miesiące od sierpnia do października 2008r. dokonał sprawdzenia dostaw towarów udokumentowanych przez podatnika fakturami VAT. W tym celu, w ramach czynności sprawdzających, wezwał podmioty, dla których właściwy był Naczelnik Urzędu Skarbowego do przedłożenia oryginałów faktur VAT oraz rejestrów zakupów VAT za okres, w którym te faktury VAT zostały rozliczone, zaś co do pozostałych, skierował pisma do właściwych organów podatkowych z terenu kraju o przeprowadzenie czynności sprawdzających w przedmiocie rozliczenia transakcji objętych fakturami VAT wystawionymi przez K.Ł.. W toku prowadzonego postępowania, sam skarżący nie przedstawił żadnego wiarygodnego dowodu, który potwierdzałby fakt, że doszło do tych transakcji, składając jedynie gołosłowne i lakoniczne wyjaśnienia dotyczące zawieranych transakcji, a w szczególności sposobu nawiązania współpracy z kontrahentami i kontaktu z nimi, form rozliczeń i ich dowodów, transportu zakupionych towarów itp. Ponadto, skarżącemu zapewniono czynny udział w postępowaniu, poinformowano go o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadków, ale nie wziął w nim udziału, zapoznał się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, nie wnosząc jakichkolwiek uwag. Zdaniem organu odwoławczego brak było też podstaw, by zgodzić się z zarzutem skarżącego, że rozstrzygnięcie podjęte w sprawie, naruszało prawo wspólnotowe, wypracowane zasady prawa i dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W tym zakresie organ odwoławczy odwołał się do tez sformułowanych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazujących, że podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (wyrok z 12 maja 1998 r. w sprawie C-367/96 Kefalas i in., z dnia 23 marca 2000 r. w sprawie C-373/97 Diamantis oraz z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 H. Fini). Ponadto, w wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax plc, Leeds Permanent Development Sendces Ltd, Country Wide Property Inyestments Ltd v. Commissioners of Customs & Excise, Trybunał stwierdził, że VI Dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, iż sprzeciwia się ona prawu podatnika do odliczenia podatku od wartości dodanej, jeżeli transakcje, z których wynika to prawo, stanowią nadużycie. Dla stwierdzenia nadużycia wymagane jest po pierwsze, aby dane transakcje, pomimo iż spełniają formalne przesłanki przewidziane w odpowiednich przepisach VI Dyrektywy i ustawodawstwa krajowego transponującego tę dyrektywę, skutkowały uzyskaniem korzyści podatkowej, której przyznanie byłoby sprzeczne z celem tych przepisów. Po drugie, z ogółu obiektywnych okoliczności powinno również wynikać, iż zasadniczym celem tych transakcji jest uzyskanie korzyści podatkowej. Jeżeli stwierdzono istnienie nadużycia, to przeprowadzone transakcje powinny zostać przedefiniowane w taki sposób, aby odtworzyć sytuację, która istniałaby, gdyby nie dokonano transakcji stanowiących nadużycie. W rzeczywistości bowiem nie można poszerzać zakresu uregulowania wspólnotowego tak, aby objąć nim nadużycia podmiotów gospodarczych, to znaczy transakcje, które nie są przeprowadzane w ramach zwykłych transakcji handlowych, lecz wyłącznie w celu nadużycia korzyści przewidzianych w prawie. Trybunał podkreślił, że zasada zakazu nadużycia znajduje zastosowanie również w dziedzinie podatku VAT, w rzeczywistości bowiem walka z oszustwem, unikaniem opodatkowania i ewentualnymi nadużyciami jest celem uznanym i wspieranym przez VI Dyrektywę (wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawach połączonych C-487/01 i C-7/02 Gemeente Leusden i Holin Groep). W skardze z [...] marca 2010r. wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych. Przedstawiła zarzuty tożsame do podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu strona ponownie zarzuciła popełnienie przez organy podatkowe obu instancji błędów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, które dotyczą uzasadnienia faktycznego oraz prawnego zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego organy podatkowe nie zakwestionowały prawidłowości rozlicznia transakcji sprzedaży i w związku z tym naliczenia podatku należnego. W ocenie skarżącego nie ustalono, czy dostawy od firmy "D" faktycznie zostały wykonane i w jaki sposób w związku z czym naruszono obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej ( art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz zupełności materiału dowodowego ( art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). W odniesieniu do pozostałych dostawców skarżący podkreślił, że nie kwestionował okoliczności, że mogli oni nie być w istocie stroną transakcji, jednakże wskazał, że nie miał o tym wiedzy i na obiektywnych przesłanek nie mógł podejrzewać, że faktury przez nich wystawione wiążą się z nadużyciami. Odnośnie uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżący zrzucił, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, że interpretacja prawa w nim zawarta jest sprzeczna z prawem wspólnotowym a rozstrzygnięcie narusza zasadę neutralności podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na naruszenie przepisów postępowania należy stwierdzić, że postępowanie podatkowe było prowadzone zgodnie z przepisami ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie Sądu, organy podatkowe ustaliły stan faktyczny, opierając się na treści zebranych w toku prowadzonego postępowania dokumentów i przekonująco wyeksponowały istnienie dostatecznych podstaw do określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz prawidłowo zastosowały obowiązującą regulację prawną. Organy obu instancji przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonując jego oceny we wzajemnym powiązaniu poszczególnych dowodów, a wypływająca z tej oceny konkluzja jest logiczna i znajduje oparcie także w zasadach doświadczenia życiowego. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organy podatkowe w zakresie pozwalającym na stwierdzenie, że podjęte zostały wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 Ordynacji podatkowej), w szczególności organ I instancji, wbrew zarzutom skargi, dokonał sprawdzenia dostaw towarów udokumentowanych przez skarżącego fakturami VAT. W tym celu, w ramach czynności sprawdzających wezwał do przedłożenia oryginałów faktur VAT oraz rejestrów zakupów VAT za okres, w którym skarżący je rozliczył oraz wystąpił do organów podatkowych właściwych dla jego kontrahentów o przeprowadzenie czynności sprawdzających w przedmiocie rozliczenia transakcji zawartych z K.Ł.. Sam zaś skarżący nie przedstawił żadnego materialnego i wiarygodnego dowodu, który potwierdzałby fakt, że doszło do tych transakcji, składając jedynie lakoniczne i gołosłowne wyjaśnienia dotyczące zawieranych transakcji, w szczególności co do nawiązania współpracy z kontrahentami, sposobu kontaktu z nimi, form rozliczeń, sposobu transportu zakupionych towarów itp. Podkreślenia przy tym wymaga, iż na każdym etapie prowadzonego postępowania podatkowego, zapewniono stronie możliwość składania wniosków dowodowych i wypowiedzenia się co do wcześniej przeprowadzonych. Podkreślić też trzeba, że organ podatkowy poddał analizie wszystkie dowody i w uzasadnieniu zaskarżonej w sposób spójny i przekonujący wykazał nieprawidłowości w rozliczeniu przez skarżącego podatku naliczonego, zaś dokonana przez Dyrektora Izby Skarbowej ocena nie była oceną dowolną, lecz opartą na całokształcie zgromadzonego materiału dowodowego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów podatkowych w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a) i pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. - zwanej dalej ustawą VAT). Zgodnie z wymienionym przepisem, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących, oraz gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Wynika z niego, że samo posiadanie faktury nie jest wystarczającą podstawą, aby odliczyć podatek w niej naliczony. Wystawiona faktura, która nie dokumentuje rzeczywistej sprzedaży między wskazanymi w niej kontrahentami, jest prawnie bezskuteczna, a w konsekwencji nie może wywoływać żadnych skutków podatkowych zarówno u jej wystawcy, jak i u odbiorcy. Oczywistym jest, że treść faktury powinna odpowiadać rzeczywistości. Faktury są bowiem istotnym elementem w procesie obliczenia podatku VAT, ale trzeba pamiętać, że ich celem jest jedynie dokumentowanie zdarzeń podlegających opodatkowaniu. Innymi słowy, obowiązek podatkowy zasadniczo nie powstaje dlatego, że wystawiona zostaje faktura, ale dlatego, że dokonano czynności, która według ustawodawcy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Analogicznie, prawo do odliczenia podatku naliczonego materialnie nie istnieje dlatego, że dany podmiot posiada fakturę zakupu towaru lub usługi ale dlatego, że rzeczywiście kupił towar lub usługę. Faktura jest jedynie dowodem zaistnienia zdarzenia podlegającego opodatkowaniu, a jej treść umożliwia dokonanie obliczenia podatku. W związku z powyższym istotne jest, aby faktury odzwierciedlały stan rzeczywisty. Dotyczy to m.in. określenia stron transakcji podlegającej podatkowi. Okoliczności przedstawione w stanie faktycznym niniejszej sprawy w pełni potwierdzają tezę, że skarżący wylegitymował się fakturami wystawianymi w październiku 2008r. przez firmy PH "D" s.j., K.B. K.B. oraz PPUH "T", które w rzeczywistości albo nie istniały, albo istniały, ale faktury przez te firmy wystawione nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Z przesłanych przez organy podatkowe w [...] materiałów dowodowych jednoznacznie wynika, że wymienione wyżej firmy (z wyjątkiem PH "D" s.j.) nie figurują w bazie danych rejestracyjnych tamtejszych urzędów. W przypadku PPUH "T" ustalono, że pod wskazanym adresem zarejestrowana była jednoosobowa firma o innym numerze NIP, z tym że jej właściciel zeznał, iż nie zna skarżącego i jego firmy, nie zawierał z nim żadnych transakcji handlowych, a przedłożone faktury z sierpnia 2008 r. nie są fakturami, które on kiedykolwiek wystawiał. Co więcej, działalność o nazwie "T" zakończył w 2006 r. Ponadto, przesłuchani w toku prowadzonego postępowania w charakterze świadków wspólnicy spółki jawnej "D " również zgodnie oświadczyli, że nie jest im znany ani skarżący, ani jego firma, że nie dokonywali żadnych transakcji z nim i jego firmą oraz, że nie wystawiali i nie podpisywali żadnych faktur wystawionych na jej rzecz, a okazane im przez pracowników urzędu faktury (między innymi ze względu na ich numerację, wzór pieczątki, program komputerowy do ich drukowania) ocenili jako niezgodne ze wzorem faktur przez nich wystawianych. W nawiązaniu do powyższego skarżący w żadnym razie nie miał prawa obniżyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z przedmiotowych, spornych faktur za październik 2008 r. i organy podatkowe na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 1 lit a i pkt 4 lit. a ustawy VAT zasadnie pozbawiły go prawa do podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. W świetle przytoczonych okoliczności faktycznych, które dawały podstawę do zakwestionowania zadeklarowanego przez skarżącego obrotu, na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy VAT organy podatkowe (skarbowe) były uprawnione do określenia kwoty zobowiązania podatkowego (zwrotu różnicy podatku, zwrotu podatku naliczonego) w innej wysokości niż zadeklarowana przez podatnika. Prawidłowo również Dyrektor Izby Skarbowej ocenił jako niezasługujące na uwzględnienie twierdzenia skarżącego, że nie był on świadomy, że uczestniczy w oszustwie, że nie zdawał sobie sprawy z rozbieżności pomiędzy określeniem sprzedawcy widniejącym na fakturze a rzeczywistym sprzedawcą, a w konsekwencji, że podmioty z którymi zawierał transakcje w rzeczywistości nie istniały. W ocenie Sądu, już same zasady i charakter dokonywanych transakcji przedstawione w uzasadnieniu decyzji, w szczególności płatność gotówką i to niejednokrotnie znacznych kwot (w sytuacji, gdy płatności z pozostałymi kontrahentami strona regulowała przelewem), brak pokwitowań jej odbioru, jednostronny kontakt i brak telefonów kontaktowych oraz danych adresowych wystawców faktur (z wyjątkiem tych widniejących na fakturach), sposób nawiązania kontaktów ze sprzedawcami, zawieranie ustnych umów, dostarczanie towaru bez uprzedniej przedpłaty i faktyczny przebieg dostaw) bez wątpienia zasadniczo odbiegały od normalnych stosunków handlowych pomiędzy uczestnikami legalnego obrotu gospodarczego. Nadto, jak trafnie organ podkreślił, oświadczenie K.B., że jest na ryczałcie i aby nie przekraczać kwoty ryczałtu, towar będzie puszczany przez inną firmę winno wzbudzić u strony co najmniej podejrzenia co do legalności tych transakcji. W nawiązaniu do powyższego, trudno przyjąć brak świadomości doświadczonego i długoletniego przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą od 1990r., co do uczestnictwa w nielegalnym procederze, czemu zresztą sam dał wyraz w uzasadnieniu odwołania stwierdzając, że "wskazani na fakturach sprzedawcy, mogli nie być w istocie stroną tych transakcji". Jednocześnie Sąd uznał za chybiony zarzut skarżącego, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza prawo wspólnotowe, wypracowane zasady prawa i dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Stanowisko Sądu potwierdzają przywołane przez organ II instancji tezy sformułowane w orzecznictwie ETS wskazujące, że podmioty nie mogą powoływać się na normy prawa wspólnotowego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (wyrok z 12 maja 1998 r. w sprawie C-367/96 Kefalas i in., z dnia 23 marca 2000 r. w sprawie C-373/97 Diamantis oraz z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 H. Fini). W niniejszej sprawie nie ma zaś zastosowania powołany przez pełnomocnika wyrok ETS z 06 lipca 2006 r. w połączonych sprawach Axel Kittel przeciwko państwu belgijskiemu (C-439/04) i Państwo belgijskie przeciwko Recolta Recycling SPRL (C-440/04), gdyż przedmiotowe orzeczenie dotyczy pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku VAT, w sytuacji nieświadomego uczestniczenia w oszustwie dotyczącym podatku VAT. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można natomiast uznać, że skarżący nie był świadomy, że brał udział w czynnościach prowadzących do uzyskania korzyści podatkowej i oszukania aparatu skarbowego. Sąd nie uwzględnił również pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia dyspozycji zawartych w ustawie VAT w związku z przepisami prawa Unii Europejskiej, w szczególności VI Dyrektywy (Dyrektywę tę zastąpiła począwszy od dnia 1 stycznia 2007r. Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej statuującą zasadę neutralności i proporcjonalności( Urz. UE L 347/1), podkreślając jednocześnie, że regulacje krajowe spójne są z prawem wspólnotowym, w tym ze wspomnianą VI Dyrektywą Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków. Zarówno w świetle prawa krajowego, jak i wspólnotowego państwo posiada instrumenty do walki z oszustwem podatkowym, unikaniem opodatkowania i innymi ewentualnymi nadużyciami. Zdaniem Trybunału, jeżeli stwierdzono istnienie nadużycia, to przeprowadzone transakcje powinny zostać przedefiniowane w taki sposób, aby odtworzyć sytuację, która istniałaby, gdyby nie dokonano transakcji stanowiących nadużycie (wyrok z 21.02.2006 r. w sprawie C-255/02 Halix plc, Leeds Permanent Development Sendces Ltd, Country Wide Property Inyestments Ltd v. Commissioners of Customs & Excise). Organy podatkowe państw członkowskich mają prawo do badania stanów faktycznych będących podstawą wystawienia faktury i w razie ich rozbieżności z treścią faktury, pozbawiania podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur stwierdzającej nieprawdę. Faktura jest jedynie dokumentem potwierdzającym dokonanie zakupu (o ile jej treść odpowiada prawdzie). Skoro zatem strona skarżąca nie dokonała transakcji z w/w podmiotami to wystawione przez nie faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z otrzymanych faktur VAT Skoro w świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie znajduje uzasadnienia zarzut dotyczący naruszenia zasad postępowania podatkowego, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że zakwestionowane faktury VAT, na podstawie których Strona skarżąca dokonała odliczenia wykazanego w nich podatku naliczonego, nie odzwierciedlały rzeczywistych dostaw towaru, to prawidłowo zastosowano prawo materialne w sprawie. Zakwestionowane faktury nie dokumentowały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a zatem nie stwierdzały nabycia określonego w fakturze towaru od wskazanego w fakturze sprzedawcy. Kierując się zatem przedstawionymi względami, na podstawie art. 151 P.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało skargę oddalić. /-/ J. Niedzielski /-/ D. Skupień /-/ J. Wierchowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło