I SA/Go 331/21

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-11-04

Skład orzekający: Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku spółki w upadłości likwidacyjnej, która zalega z podatkiem od nieruchomości, istnieją podstawy do umorzenia tej zaległości wraz z odsetkami, uwzględniając przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz przepisy dotyczące pomocy de minimis?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowej. Stwierdzono brak ważnego interesu podatnika, ponieważ zaległości powstały w wyniku decyzji zarządczych spółki, a posiadany majątek, mimo trudności w zbyciu, stanowi potencjalne źródło pokrycia zobowiązań. Brak również interesu publicznego, gdyż umorzenie nie wpłynie na zaspokojenie potrzeb gminy, a wręcz może być sprzeczne z nim, faworyzując prywatnych wierzycieli kosztem dochodów gminy. Ponadto, wnioskowana kwota przekroczyła dopuszczalny limit pomocy de minimis.
Stan faktyczny
Spółka w upadłości likwidacyjnej wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości za okres od kwietnia 2016 r. do grudnia 2019 r. wraz z odsetkami, powołując się na trudną sytuację finansową, brak możliwości zbycia majątku oraz potencjalne umorzenie postępowania upadłościowego w przypadku braku ulgi. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na przekroczenie limitu pomocy de minimis oraz brak przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących umorzenia, prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie oraz zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi I Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres do 15 kwietnia 2016 r. do 15 grudnia 2019 r. i odsetek za zwłokę oddala skargę w całości. I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej (dalej: "Skarżąca", "Spółka"), reprezentowana przez doradcę podatkowego S.W., wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji", "SKO") z [...] lipca 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z [...] kwietnia 2021 r. w sprawie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] grudnia 2019 r. i odsetek za zwłokę. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy. Wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. Spółka zwróciła się o udzielenie pomocy de minimis w formie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od [...] kwietnia 2016r. do [...] grudnia 2019 r. w łącznej kwocie 1.052.077 zł i odsetek za zwłokę w wysokości 176.153 zł. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi żadnej działalności, która pozwoliłaby na zapłatę podatku od nieruchomości i nie zmienia tego fakt, iż jest w posiadaniu majątku, który generuje wymiar podatku. Posiadany majątek w chwili obecnej nie przedstawia żadnej istotnej wartości gospodarczej, gdyż w przeciwnym wypadku nastąpiłoby bezsprzecznie jej zbycie. Organ podatkowy winien uwzględnić nie tylko sytuację majątkową podatnika, lecz także związek, jaki zachodzi pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty podatku. Stan w jakim znajduje się obecnie Skarżąca jest spowodowany działaniem czynników, na które nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania, a obecnie znajduje się w trakcie postępowania upadłościowego. Jeżeli nie zostanie umorzona zaległość podatkowa to toczące się postępowanie upadłościowe zostanie umorzone, a ostateczny efekt finansowy dla Urzędu będzie taki sam, jak w sytuacji gdy podatek zostałby umorzony. Jedynym majątkiem Strony są nieruchomości, których nie można zbyć. Spółka ma świadomość, iż przed NSA toczy się postępowanie, którego rozstrzygnięcie będzie miało istotne znaczenie w zakresie ustalenia jej zobowiązań podatkowych wobec organu I instancji, jednakże w przypadku niekorzystnego rozstrzygnięcia, nie będzie miała środków na uregulowanie pełnej kwoty żądanej przez Burmistrza i w związku z tym będzie zmuszona do złożenia wniosku o umorzenie postępowania upadłościowego. W uzupełnieniu wniosku Strona oświadczyła, że nie uzyskała żadnej pomocy de minimis i załączyła formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz bilans za 2019 r. oraz na dzień [...] czerwca 2020 r. Decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Burmistrz odmówił umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. W wyniku wniesionego odwołania SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji decyzją z [...] kwietnia 2021 r. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] grudnia 2019 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu wskazał, że w ostatnich trzech latach podatkowych (tj. lata 2019-2021) Spółka nie uzyskała pomocy de minimis. Natomiast wartość ewentualnie udzielonej pomocy de minimis w kwocie 1.052.077 zł, przekroczyłaby równowartość 200.000 €, co na dzień wydania decyzji stanowi 910.920 zł. Zgodnie z art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. WEL 352/1 z dnia 24 grudnia 2013 r.), pomoc nieprzekraczająca pułapu 200.000 €, a 100.000 € w przypadku przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie transportu drogowego, w okresie trzech kolejnych lat nie wpływa na handel między państwami członkowskimi, nie zakłóca i nie grozi zakłóceniem konkurencji, a zatem nie podlega przepisom art. 87 ust. 1 Traktatu. W związku z powyższym przyznanie pomocy de minimis z punktu widzenia przepisów o pomocy publicznej jest niedopuszczalne. Organ stwierdził, że okoliczności jakie skłoniły Stronę do zwrócenia się o udzielenie ulgi nie stanowią ważnego interesu podatnika, gdyż nie można uznać, jak twierdzi Strona, że stan w jakim znajduje się obecnie jest spowodowany działaniem czynników, na które nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jej postępowania. W ocenie organu sytuacja, w której znalazła się Spółka nie wynika z czynników niezależnych od niej, ale powstała wskutek prowadzonej działalności gospodarczej i podejmowanych decyzji przez osoby zarządzające. Również zbycie majątku Spółki, w ocenie organu nie jest niemożliwe. Ponadto z bilansu sporządzonego na dzień [...] czerwca 2020 r. wynika, że Spółka posiada środki trwałe o wartości 2.934.430,76 zł, z czego nieruchomości o wartości 2.308.628,63 zł. Syndyk wskazał również w swoim wniosku, iż w przypadku niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie będzie miał środków na uregulowanie pełnej kwoty żądanej przez Burmistrza. Organ wskazał jednak, że być może uda się syndykowi uregulować chociaż część zaległości w podatku od nieruchomości, co nie jest bez znaczenia dla budżetu gminy. Organ dostrzegł trudną sytuację podatnika, ale nie stwierdził podstaw do umorzenia zaległości podatkowej. Tym bardziej, że jest to niedopuszczalne ze względu na przekroczenie dopuszczalnego limitu pomocy de minimis. Nadto w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono przesłanki "interesu publicznego", gdyż udzielenie ulgi nie wpłynie na zaspokojenie potrzeb zbiorowości lokalnej. Decyzją z [...] lipca 2021 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zaległości Skarżącej są skutkiem nieopłacenia podatków określonych decyzjami ostatecznymi, a więc są skutkiem decyzji podejmowanych przez osoby zarządzające Spółką. Wskazał, że Skarżąca znajduje się w upadłości likwidacyjnej, więc umorzenie zaległości podatkowych, jak słusznie stwierdza organ pierwszej instancji, nie wpłynie na zaspokojenie potrzeb zbiorowości lokalnej, gdyż upadła Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Umorzenie zaległości podatkowych nie będzie zatem skutkowało możliwością dalszego prowadzenia działalności. Faktem jest, że posiadany majątek jest trudny do zbycia, jednak nie jest to niemożliwe i wówczas syndyk mógłby uregulować chociaż część zaległości w podatku od nieruchomości, co nie jest bez znaczenia dla budżetu gminy. Za zasadną SKO uznało argumentację organu I instancji, z której wynika, że Spółka ubiegała się o pomoc publiczną w kwocie 1.052.077 zł, która przekroczyłaby równowartość 200.000 €, co oznacza, że na dzień wydania decyzji przez organ I instancji byłaby to kwota 910.920,00 zł. Przyznanie pomocy de minimis powyżej kwoty 200.000 € jest niedopuszczalne na podstawie art. 3 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Na powyższą decyzję Strona wniosła skargę do tut. Sądu, w której zarzuciła naruszenie: - art. 67a §1 pkt 3 oraz art. 67b §1 pkt 2 Ordynacja podatkowa poprzez niewykazanie, że w niniejszej sprawie nie istnieją podstawy do udzielenia żądanej pomocy, - art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, - art. 187 o.p. polegające na nie zebraniu i nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego istniejącego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu podniosła, że organy nie wzięły pod uwagę znaczącego zmniejszenia obrotu, a właściwie nawet jego brak. Organy nie ustaliły jaką faktycznie działalność prowadzi Skarżąca. Okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia interesu publicznego jako przesłanki umorzenia zaległości podatkowych. Zdaniem Skarżącej w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do uchylenia decyzji organów obu instancji. W ocenie Strony organ I instancji nie przeprowadził postępowania zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego, co stanowiło działanie wbrew zasadom określonym w art. 122 o.p. i art. 187 o.p., nakazującym podjęcie niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie sytuacji ekonomicznej i możliwości finansowych skarżącej w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej. Strona podkreśliła, że jej wniosek o udzielenie ulgi związany był z trwającym stanem pandemii i ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ideą pomocy przedsiębiorcy jest rozpatrywanie możliwości udzielenia ulgi z perspektywy pozwolenia na ustabilizowanie sytuacji firmy, umożliwienia kontynuowania działalności dzięki odzyskaniu szansy na normalne funkcjonowanie, zapewniające dochody skarżącej. Nie tylko nadzwyczajne względy, ale również normalna sytuacja ekonomiczna podatnika, w którą popadł nie z własnej winy mogą przemawiać za umorzeniem zaległości podatkowej. Ponadto organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się do argumentacji podniesionej w odwołaniu w kwestii wpływu stanu pandemii na sytuację ekonomiczną strony. Mając na uwadze powyższe, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Wobec braku sprzeciwu skarżącego, Sąd uwzględnił wniosek SKO rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza z [...] kwietnia 2021 r. w sprawie odmowy umorzenia, w ramach pomocy de minimis, zaległości w podatku od nieruchomości za okres od [...] kwietnia 2016 r. do [...] grudnia 2019 r. w łącznej kwocie 875.924 zł i odsetek za zwłokę w wysokości 176.153 zł. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast w myśl art. 67b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a, które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis. Ulgi, o których mowa w art. 67a § 1 o.p., w przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą mogą być przyznane jedynie wtedy, gdy nie stanowią pomocy publicznej (art. 67b § 1 pkt 1), a jeżeli taką pomoc publiczną stanowią, to mogą być przyznane jedynie wówczas, gdy pomoc taka jest dopuszczalna w świetle prawa unijnego (art. 67b § 1 pkt 2 i 3). Zastrzeżenie, o którym mowa w art. 67a § 1 o.p., odnoszące się do art. 67b tej ustawy ma takie znaczenie, że organy podatkowe powinny w tym przypadku badać, czy wniosek osoby prowadzącej działalność gospodarczą dotyczący określonego rodzaju ulg w spłacie zobowiązania podatkowego i ewentualnie określonego trybu udzielania pomocy publicznej przedsiębiorcom, dotyczy rzeczywiście pomocy publicznej, a jeżeli tak, czy spełnia wymogi określone w przepisach unijnych dla tego typu ulg. Jeżeli wniosek nie dotyczy pomocy publicznej, to wymogi określone w przepisach unijnych dla tego typu ulg nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast jeżeli wniosek dotyczy pomocy publicznej, to ustalenie, że spełnione są wymogi udzielenia pomocy publicznej określone w przepisach unijnych nie wystarcza do rozstrzygnięcia, że spełnione są przesłanki przyznania ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego. Konieczne jest bowiem - w razie pomyślnego dla podatnika testu dopuszczalności pomocy publicznej - także zbadanie, czy za przyznaniem pomocy przemawia interes publiczny lub ważny interes podatnika. Należy bowiem podkreślić, że użyte w art. 67a § 1 o.p. sformułowanie "z zastrzeżeniem art. 67b" nie oznacza wyłączenia w stosunku do osób prowadzących działalność gospodarczą wymogu spełnienia przesłanek udzielenia ulg podatkowych określonych w art. 67a o.p., lecz tworzy swoistą koniunkcję przesłanek udzielenia ulg podatkowych. Użycie przez ustawodawcę w określonym przepisie sformułowania "z zastrzeżeniem" ma skutek taki, że treść normy prawnej odczytuje się przy uwzględnieniu treści innych przepisów, które mogą modyfikować zakres przepisu interpretowanego. Modyfikacja może zawężać albo rozszerzać zakres przepisu podstawowego, albo przepis ten wyłączać. Jaki jest skutek modyfikacji przesądza konkretny przepis modyfikujący przepis podstawowy. W przypadku art. 67a i art. 67b o.p. są one ze sobą powiązane w ten sposób, że przepis art. 67b powinien być stosowany łącznie z art. 67a, a więc przy uwzględnieniu zarówno rodzajów udzielanych ulg podatkowych określonych w trzech punktach § 1 jak i przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ podatkowy nie może zatem udzielić ulgi podatkowej osobie prowadzącej działalność gospodarczą, o ile nie zachodzą łącznie przesłanki udzielenia takiej ulgi określone w art. 67a i art. 67b. Brak przesłanek z któregokolwiek z tych przepisów uniemożliwia udzielenie wnioskowanej ulgi (por. wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II FSK 297/19; wyrok NSA z 10 stycznia 2020 r., II FSK 247/18 – wszystkie cytowane w uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W doktrynie podkreśla się, że w świetle art. 67b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy, rozpoznając wniosek o udzielenie pomocy de minimis, powinien w pierwszej kolejności badać, czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 67a § 1 o.p., a zatem czy wystąpił ważny interes podatnika lub interes publiczny (B. Dauter Ordynacja podatkowa Komentarz, wyd. 10 z 2017 r., str. 510 i nast.). Zgodnie z art. 67b § 1 in principio o.p. podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą wolno udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych określonych w art. 67a tej ustawy. Wśród wskazanych w dalszych przepisach tego artykułu przesłanek udzielania ulg nie wyłączono "ważnego interesu podatnika" oraz interesu publicznego" (B. Brzeziński – red., Ordynacja Podatkowa, Komentarz praktyczny, wyd. z 2015 r., s. 354). Zatem dopiero wystąpienie przesłanek z art. 67a o.p. lub jednej z nich obliguje organ do badania dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej na gruncie art. 67b § 1 pkt 2 (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2014 r., II FSK 532/12). Tezę tego orzeczenia można także odnieść do stosowania art. 67b § 1 pkt 1 i 3 o.p. Oceniając zatem, czy w sprawie zachodzi "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" należy mieć na uwadze, że brak jest definicji legalnej tych pojęć. Niemniej jednak, w orzecznictwie i w piśmiennictwie przyjmuje się, że "ważny interes podatnika" jest przesłanką związaną bezpośrednio z sytuacją określonej osoby, przy czym należy podkreślić, że nie może być on utożsamiany jedynie z koniecznością wystąpienia zdarzeń losowych niezależnych od woli i sposobu działania podatnika, jako bezwzględnym warunkiem udzielenia ulgi w każdym przypadku. Zauważyć też trzeba, że uzyskanie ulgi w spłacie należności w istocie zawsze leży w interesie podatnika prowadząc bądź to do zmniejszenia jego obciążeń podatkowych, bądź to do takiego ich rozłożenia w czasie, aby były możliwe do spełnienia. Jednakże interes ten nie jest równoznaczny z przesłanką "ważnego interesu podatnika", o jakiej mowa w art.67a §1 o.p. Ustawodawca określił go przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego doniosłość. Nie jest przy tym wystarczające samo subiektywne przeświadczenie strony, iż taki właśnie jest jej interes w uzyskaniu ulgi, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne nie potwierdzają tego. Istotnym jest, że wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika nakazuje rozważanie, czy zapłata zaległości podatkowej zagroziłaby jego ważnym interesom, a w szczególności jego egzystencji (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 9 maja 2012 r., sygn. akt I SA/Go 122/12). Natomiast przesłankę "interesu publicznego" należy rozumieć jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. Przy jej ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01 - Mon. Pod. 2003/7/43). Wynika to z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Przenosząc wyżej przytoczone rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Odnosząc się jednak w pierwszej kolejności do kwestii możliwości przyznania Spółce pomocy de minimis wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 zd. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, całkowita kwota pomocy de minimis przyznanej przez państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 200.000 € w okresie trzech lat podatkowych. Spółka co prawda w latach 2019-2021 nie ubiegała się o przyznanie pomocy de minimis. Jednakże kwota zaległości Strony w podatku od nieruchomości wynosząca 1.052.077 zł, o których umorzenie się ubiega, przekracza równowartość 200.000 € (w przeliczeniu na PLN na dzień wydania decyzji przez organ I instancji – 910.920 zł). Tym niemniej przywołanie tej okoliczności jako jednego z argumentów przemawiających za odmową przyznania wnioskowanej pomocy de minimis nie było zasadne. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. jedną z form przyznania pomocy de minimis jest również częściowe umorzenie zaległości podatkowej. Wynika z tego, że nawet jeżeli żądanie wniosku przekraczało limit pomocy, potencjalnie dopuszczalne było częściowe uwzględnienie wniosku Spółki. Toteż żądanie umorzenia zaległości w kwocie przekraczającej limit pomocy de minimis nie stanowił przesłanki ujemnej dla rozpoznania wniosku. Sąd ocenił jednak, że SKO, pomimo powołania się na chybiony argument, wniosek jednak rozpoznał pod kątem istnienia przesłanek wynikających z art. 67a § 1 o.p. Ocenił mianowicie, czy w przypadku skarżącej zachodzi ważny interes podatnika bądź interes publiczny, warunkujące rozważenie przyznania żądanej pomocy de minimis. Istotną okolicznością, która musiała być uwzględniona przy ocenie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych był fakt, iż spółka, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z [...] marca 2016 r. sygn. akt [...], znajdowała się i znajduje w upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika (odpis KRS - k. 17 akt WSA). Fakt ten jest o tyle istotny, że - zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa upadłościowego - "postępowanie uregulowane ustawą należy prowadzić tak, aby roszczenia wierzycieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą - dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostało zachowane". Podkreśla się w szczególności funkcje windykacyjną postępowania upadłościowego, czyli nakierowanie celu postępowania na możliwie pełne zaspokojenie wierzycieli upadłego, a dopiero w dalszej kolejności na interes samego upadłego, czy też pracowników upadłego. Są to jednak cele drugorzędne (zob. A. Witosz [w:] Prawo upadłościowe [red. A. Witosz] . Komentarz, wyd. II, WKP 2021 r. uw. 2 i 8 do art. 8). W tym kontekście ocenić należy twierdzenia strony, którymi uzasadniano żądanie przyznania wnioskowanej pomocy. Mowa tu o argumentach użytych przez syndyka masy upadłości w piśmie z [...] marca 2021 r., (w aktach organu) gdzie wskazywał, że umorzenie zaległości podatkowych jest konieczne zaspokojenia zobowiązań upadłej spółki oraz dla możliwości kontynuowania postępowania upadłościowego poprzez możliwość finansowania m. in. "kosztów biurowych, korespondencyjnych, sądowych, procesowych, prowadzenia ksiąg rachunkowych, zabezpieczenia i przechowywania dokumentów spółki". Przyjąć więc należy, że umorzenie zaległości, w zamyśle syndyka, miało służyć zaspokojeniu wierzycieli spółki, nie zaś interesowi samej upadłej spółki. Trudno więc uznać takie uzasadnienie za wskazanie na "ważny interes podatnika". Sąd uznał, że organy zasadnie przyjęły, że nie zachodzi "ważny interes podatnika" także poprzez należytą ocenę dowodów w zakresie sytuacji finansowej Spółki. Nie kwestionowały obiektywnie trudnego położenia upadłej Spółki, lecz trafnie wskazały, że Skarżąca posiada majątek, który może pozwolić w przyszłości na uregulowanie jej zobowiązań podatkowych. To, że Spółka dysponuje zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa zajmującą się produkcją, która jest specyficzną działalnością gospodarczą, nie oznacza, że nie jest ona w posiadaniu majątku choćby potencjalnie zbywalnego. Ewentualna sprzedaż mienia Spółki, zarówno w całości, czy poszczególnych składników oddzielnie, pozwoliłaby bowiem uregulować zobowiązania publicznoprawne chociażby w części. Również fakt, iż spółka jest współwłaścicielem nieruchomości pokolejowych, których wielkości, ani wartości Strona nie podała, stanowią potencjalne źródło finansowania jej zobowiązań. W toku postępowania syndyk nie wykazał też, wobec jakich podmiotów, z jakich tytułów oraz w jakiej wielkości Strona posiada zobowiązania. Sytuacja Strony przedstawiona przez syndyka w toku postępowania w sposób szczątkowy dała jedynie organom podstawę do ocenienia jej sytuacji majątkowej na podstawie przedłożonych informacji. Ich analiza zaprezentowana przez organy nie dała podstaw do uwzględnienia ważnego interesu podatnika. Warto też podkreślić - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy trafnie wskazując, że przy ocenia istnienia interesu podatnika należy również ocenić przyczynienie się podatnika do powstania zaległości - że zaległości Spółki są skutkiem nieuiszczenia podatków określonych decyzjami ostatecznymi, a więc są skutkiem decyzji podejmowanych przez osoby nią zarządzające. Strona zalega bowiem z podatkiem od nieruchomości od 2016 r. W orzecznictwie podkreśla się, aby konkretne okoliczności, jakie doprowadziły do sytuacji podatnika, były wyjątkowe, niezależne od jego woli i sposobu postępowania, składając się na nadzwyczajność sytuacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 707/09). W rozpatrywanym przypadku zasadnie organ ocenił, iż obecna sytuacja finansowa Skarżącej nie jest następstwem zdarzeń nadzwyczajnych, a powstała z przyczyn zależnych od sposobu jej funkcjonowania i podejmowanych przez nią decyzji. W tym miejscu Sąd akcentuje, że na sytuację finansową Spółki, nie mógł mieć wpływu wprowadzony stan pandemii. Jak wynika z odpisu z KRS upadłość Spółki którą ogłoszono przed ogłoszeniem stanu pandemii z powodu wirusa COVID 2019, co miało miejsce w marcu 2020 r., kiedy to spółka nie prowadziła już działalności. Zasadnie również organy wykazały na brak istnienia interesu publicznego uzasadniającego przyznanie wnioskowanej pomocy. W orzecznictwie wskazuje się, że ustalenie istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Sytuacja, w której spłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez np. zwolnionych pracowników podatnika do środków pomocy państwa (zasiłki dla bezrobotnych, pomoc społeczna) nie jest zgodna z interesem publicznym. Ochrona interesu publicznego to nie tylko dbałość o priorytetowe regulowanie należności publicznoprawnych, lecz również minimalizowanie wydatków z budżetu państwa, pojawiających się w następstwie konieczności uregulowania przez zobowiązanego należności podatkowych (zob. np. wyrok NSA z 30 stycznia 2020 r. II FSK 486/18). Organ, stwierdzając brak interesu publicznego w udzieleniu wnioskowanej pomocy de minimis, zasadnie wskazał, że skoro Spółka znajduje się w upadłości likwidacyjnej, to umorzenie zaległości podatkowych nie wpłynie na zaspokojenie potrzeb zbiorowości lokalnej, gdyż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Umorzenie zaległości podatkowych nie będzie zatem skutkowało możliwością dalszego prowadzenia działalności. Należy wręcz uznać, że udzielenie ulgi będzie sprzeczne z interesem publicznym, ponieważ będzie prowadziło do zaspokojenia interesu wierzycieli prywatnych kosztem interesu publicznego, gdyż podatek od nieruchomości stanowi dochód gminy i z tej przyczyny służy finansowaniu zaspokajania potrzeb społeczności lokalnej w zakresie zadań publicznych wykonywanych przez gminę (zob. np. wyroki: WSA w Białymstoku z 12 kwietnia 2011 r. I SA/Bk 45/11, WSA w Poznaniu z 22 listopada 2018 r. I SA/Po 700/18 i 701/18). Ostatecznie Sąd uznał, że organy nie naruszyły art. 121 w zw. z art. 187 § 1 o.p. ani art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p., których obrazę zarzucano w skardze. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło