I SA/Go 344/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2019 r. wniosku adwokata D.K. o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń 2013 roku postanawia: odrzucić wniosek. Wyrokiem z 15 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę A.O. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2018 r. tut. Sąd ustanowił dla A.O. adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata A. C-K. W dniu 30 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o zasądzenie wynagrodzenia za jej sporządzenie. Zarządzeniem z dnia 5 września 2018 r. powyższa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została uznana za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności, a postanowieniem z dnia 18 września 2018 r. przyznano pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Odpis ww. opinii został doręczony A.O. w dniu 20 września 2018 r. wraz z pouczeniem o terminie, trybie i zasadach wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] września 2018 r. skarżąca wniosła o wyznaczenie innego pełnomocnika. Nie znajdując podstaw do wyznaczenia kolejnego adwokata w sytuacji, gdy dotychczasowy nie spełnił oczekiwać strony, Okręgowa Rada Adwokacka odmówiła skarżącej dokonania zmiany pełnomocnika. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. skarżąca ponownie wniosła o powołanie pełnomocnika(ów). Ww. pismo zostało przekazane do Okręgowej Rady Adwokackiej. W dniu 12 marca 2019 r. do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczeniu dla A.O. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata D.K. W dniu 19 marca 2019 r. ww. pełnomocnik złożyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu na jej rzecz kosztów sporządzenia opinii oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani też w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."), sąd postanowi o przywróceniu terminu w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Zgodnie zaś z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wyjaśnić też przy tym należy, że stosownie do treści art. 177 § 3 P.p.s.a., w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 P.p.s.a. nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia (art. 177 § 4 P.p.s.a.). Przepisu § 4 zdanie trzecie nie stosuje się, jeżeli sąd stwierdzi, że opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności. W takim przypadku sąd zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką, radę okręgowej izby radców prawnych, Krajową Radę Doradców Podatkowych lub Krajową Radę Rzeczników Patentowych, która wyznacza innego pełnomocnika (art. 177 § 5 P.p.s.a.). Powyższy przepis wyraźnie zatem stanowi, w jakiej sytuacji może zostać wyznaczony przez właściwy samorząd kolejny pełnomocnik z urzędu. W ocenie Sądu, wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu po złożeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez dotychczasowego pełnomocnika, którą Sąd uzna za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności i doręczy stronie, stanowi naruszenie art. 177 § 5 P.p.s.a. W przypadku bowiem, gdy pełnomocnik z urzędu, zamiast wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i opinia ta zostanie złożona w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, a ponadto zostanie uznana przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności, to skarżący w terminie trzydziestu dni od doręczenia opinii, może wnieść skargę kasacyjną sporządzoną przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Doręczenie skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej otwiera bowiem na nowo termin do wniesienia skargi kasacyjnej, jednakże tylko i wyłącznie sporządzonej przez pełnomocnika z wyboru. Stanowisko to znajduje potwierdzenie zarówno w piśmiennictwie (Komentarz do art. 177 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi LEX el., wyd. VI, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., red. naukowa Tadeusz Woś, Wolters Kluwer, wyd. 6 Warszawa 2016 r., str. 1079), jak i pośrednio wyrażane jest w orzecznictwie (por. postanowienia NSA: z 11 listopada 2015r., sygn. akt I OZ 1463/15; z 20 stycznia 2017r., sygn. akt I OZ 34/17; z 16 maja 2017r., sygn. akt I OZ 850/17 dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy bowiem podkreślić, że prawidłowe wywiązywanie się pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy z obowiązków procesowych, choć nie zawsze zgodne z oczekiwaniami strony, nie uprawnia strony do domagania się zmiany wyznaczonego pełnomocnika. W świetle powyższego, nawet, jeżeli z jakiś względów właściwy organ samorządu - okręgowa rada adwokacka lub okręgowa izba radców prawnych - wyznaczy innego pełnomocnika w miejsce pełnomocnika, który sporządził w przypisanym do tego terminie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, uznaną przez sąd za sporządzoną z zachowaniem zasad należytej staranności i doręczoną stronie skarżącej w trybie art. 177 § 4 P.p.s.a., to nie może w takiej sytuacji dojść do ponownego otwarcia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzanej przez tego nowego pełnomocnika z urzędu. Cel, dla którego pełnomocnik z urzędu został ustanowiony, został bowiem już w takim przypadku zrealizowany poprzez dokonanie czynności sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej bądź opinii o braku podstaw do jej wniesienia, składany w takiej sytuacji przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, jest niedopuszczalny, albowiem zmierzałby do obejścia przepisu zawartego w art. 177 § 4 P.p.s.a. I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącej adwokat A. C-K. sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w przypisanym do tego terminie i opinia ta została uznana za sporządzoną za zachowaniem zasad należytej staranności. Następnie opinia ta została doręczona skarżącej, która miała możliwość wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Czynności przewidziane w art. 177 § 4 P.p.s.a. zostały zatem skutecznie zrealizowane, co w konsekwencji zamyka obecnie możliwość sporządzenia przez nowo wyznaczonego pełnomocnika z urzędu kolejnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., a także czyni niedopuszczalnym wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Działania pełnomocnika skarżącej, mimo, że niekorzystne w skutkach są dla niej wiążące i nie może ona uwolnić się od wywoływanych tym działaniem konsekwencji. Z drugiej zaś strony, skarżąca w żadnym razie nie została pozbawiona możliwości podejmowania dalszych czynności procesowych w sprawie, miała bowiem możliwość złożenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z wyboru, czego jednak nie uczyniła. Z tych względów, na podstawie art. 88 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.