I SA/Go 38/26
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-03-12
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, działająca w ramach powiązań rodzinnych i kapitałowych z innymi podmiotami, może zostać uznana za samodzielnego rolnika ubiegającego się o płatności bezpośrednie w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, jeśli jej struktura organizacyjna i sposób funkcjonowania wskazują na sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania wyższych dopłat?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności, ponieważ spółka T. sp. z o.o. wraz z powiązanymi podmiotami tworzyła jeden, centralnie zarządzany organizm gospodarczy. Sztuczne rozdrobnienie gospodarstwa na kilka podmiotów miało na celu obejście mechanizmów modulacji płatności i uzyskanie korzyści sprzecznych z celami Wspólnej Polityki Rolnej. Brak racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego dla takiego modelu działania, przy jednoczesnym istnieniu ścisłych powiązań i koordynacji działań, potwierdza istnienie sztucznych warunków.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. wniosła o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2023. Organy ARiMR odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka wraz z powiązanymi podmiotami (rodziną S.) stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania wyższych dopłat, poprzez podział jednego gospodarstwa na kilka podmiotów. Spółka skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że prowadzi samodzielną działalność rolniczą na własny rachunek i ryzyko, a wszystkie transakcje odbywały się na zasadach rynkowych. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, analizując stan faktyczny i dowody przedstawione przez strony.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Damian Bronowicki Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi T spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2023 rok oddala skargę w całości.
T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (skarżąca, strona, spółka), wniosła skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (Dyrektor, organ) z [...] września 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z siedzibą w [...] (Kierownik, organ I instancji) z [...] sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
W dniu 19 czerwca 2023 r. do Kierownika BP ARiMR wpłynął wniosek spółki T. o przyznanie płatności bezpośrednich w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 na rok 2023. Obszar do jakiego spółka ubiega się o ww. płatności wyniósł 178.55 ha. Zadeklarowała, iż ubiega się o płatności do działek rolnych; "A" - pszenica zwyczajna ozima [23,51 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "B" - burak cukrowy [17,45 ha na działkach ew. nr [...] (obręb [...])], "C" - ugór z uprawą pszenicy zwyczajnej [0,84 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "D" - jęczmień ozimy [32,92 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "E" - trwały użytek zielony (TUZ) [0,34 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "F" - pszenica ozima [12,45 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "G" - ugór o pow. 0,25 ha zlokalizowanej na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "H" - ugór z uprawą owsa [2,00 ha na działkach ew. nr [...] (obręb [...])], "I" - TUZ [1,02 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "J" - TUZ [6,63 ha na działce nr [...] (obręb [...])], "K" - ugór z uprawą pszenicy zwyczajnej [2,14 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "L" - burak cukrowy [28,61 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "M" - TUZ [1,45 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "N" - soja zwyczajna [29,72 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "O" - soja zwyczajna [9,97 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], ,,P" - TUZ [0,08 ha na działce ew. nr [...] (obręb [...])], "Q" - owies [9,25 ha zlokalizowanej na działce ew. nr [...] (obręb [...])].
Działki rolne zadeklarowane zostały w ramach schematów pomocowych, praktyk w ramach ekoschematów: podstawowe wsparcie dochodów PWD - 178,55 ha; płatność redystrybucyjna RED - 30 ha; płatność do powierzchni uprawy buraków cukrowych
- 46,06 ha; płatność uzupełniająca UPP - 117,82 ha; płatność do roślin strączkowych na nasiona ST - 39,69 ha; płatność do bydła - 20 szt.; płatność do krów - 20 szt.; międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe E_MPW - 46,21 ha; uproszczone systemy uprawy - E_USU - 120,51 ha; opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy E_OPN - 165,55 ha; opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia wariant podstawowy z wapnowaniem E_OPN - 9,25 ha; dobrostan krów mamek; dobrostan opasów.
Do wniosku Strona złożyła załączniki graficzne (27 szt.), oświadczenie o obszarach i elementach nieprodukcyjnych, informację o numerach identyfikacyjnych krów oraz bydła, załączniki z numerami identyfikatorów krów mamek oraz opasów, a także umowę do płatności cukrowej. W dniu 19 lipca 2023 r. Spółka dołączyła oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
W odpowiedzi na wezwanie P. S. (prezes zarządu) załączył do akt: wykaz środków trwałych w postaci: agregatu do uprawy pasowej z 2024 r., ciągnika rolniczego z 2021 r., czyszczalni do zbóż z 2023 r., ekstrudera z przenośnikiem z 2022 r. i opryskiwacza z 2021 r.; umowę z dnia [...] stycznia 2024 r. na wspólne użytkowanie agregatu do uprawy pasowej przez Gospodarstwo P. S., Gospodarstwo W. S., T. sp. z o.o., oraz S. sp. z o.o.; umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] maja 2021 r. zawartą pomiędzy T. sp. z o. o., a S. S. (wydzierżawiający) na działki nr [...] w [...] o łącznej powierzchni 13,41 ha na okres 10 lat; umowę dzierżawy z dnia [...] maja 2018 r. zawartą pomiędzy T. sp. z o. o., a S. sp. z o. o. (wydzierżawiający) na część działki nr [...], o łącznej powierzchni zabudowy około 0,80 ha w celu hodowli bydła, umowę dzierżawy z dnia [...] października 2023 r. pomiędzy T. sp. z o. o., a S. S. (wydzierżawiający) na część działki nr [...] w [...] o łącznej powierzchni 840 m2 stanowiącej magazyn zbożowy, oborę - budynek gospodarczy; umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] maja 2021 r. pomiędzy T. sp. z o. o.,
a S. i R. S. (wydzierżawiający) na działki nr: [...] (obrębu nie określono) o łącznej powierzchni 1,44 ha trwałych użytków rolnych, w której nie określono okresu obowiązywania; umowę dzierżawy gruntów rolnych z dnia [...] maja 2017 r. pomiędzy T. sp. z o. o., a S. i R. S. (wydzierżawiający) na działki nr [...] w [...] o łącznej powierzchni 16,70 ha, w której nie określono okresu obowiązywania; dwa aneksy do umowy z dnia [...] maja 2018 r. o świadczeniu usług z [...] maja 2018 r i [...] grudnia 2021 r. dotyczące wynagrodzenia zawarte pomiędzy T. sp. z o. o. a S. sp. z o. o.; umowę z dnia [...] maja 2015 r. o wydaniu działki przed upływem okresu dzierżawy zawartej pomiędzy T. sp. z o. o., a S. S. (poddzierżawiający w uzgodnieniu z właścicielami tj. P. w M. i w N.) na działki nr: [...] (obręb [...]); porozumienie z [...] maja 2017 r. pomiędzy S. sp. z o. o., a T. sp. z o. o. dotyczące działki nr [...] w [...] o powierzchni 17,64 ha, z którego wynika, że spółka T. wydzierżawia z dniem [...] maja 2017 r. od spółki S. powyższą działkę, którą będzie dalej użytkować spółka S. do końca roku 2017; deklarację ZUS DRA za marzec 2024 z [...] marca 2024 r. wystawioną przez T.sp. z o. o., a dotyczącą P. S.; fakturę zakupu z dnia [...] czerwca 2023 r. przez T.sp. z o. o. bydła od spółki S. w ilości 39 szt., potwierdzenie przelewu z [...] stycznia 2024 r. do firmy C. sp. z o. o. za zakup agregatu do uprawy pasowej; potwierdzenie przelewu z [...] marca 2024 r. na rachunek S. S. za czynsz dzierżawny (umowa z dnia [...] maja 2017 r.); potwierdzenie przelewu z [...] marca 2024 r. na rachunek S.S. za czynsz dzierżawny (umowa z dnia [...] maja 2017 r., [...] maja 2021 r., [...] maja 2021 r.); rejestr zakupów i sprzedaży VAT za miesiące styczeń - grudzień 2023 r.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. P. S. wyjaśnił, że spółka zakupiła od S. sp. z o. o. 60 szt. bydła w 2018 oraz jedną krowę w 2022 r. w celu prowadzenia hodowli, powiększając stado o 146 szt. urodzonych cieląt, które były tuczone i żadna sztuka nie została przeniesiona do spółki S.. Gospodarstwo T. jest nowoczesnym, innowacyjnym gospodarstwem. W dniu [...] stycznia 2024 r. zakupiła wspólnie z gospodarstwem P. S., W. S. i spółki S. agregat do uprawy pasowej. T. jest samowystarczalnym w niezbędny sprzęt do uprawy gleby. Brakuje sprzętu do zbioru zboża, rzepaku, buraków cukrowych.
Dodatkowo w dniu 23 kwietnia 2024 r. prezes zarządu dołączył pismo, że stada zlokalizowanego na działce [...] w [...] zarząd Wspólników podjął uchwałę o likwidacji stada i zorganizowaniu nowej lokalizacji niebudzącej wątpliwości ARiMR i sprzedaży bydła do 30 kwietnia 2024 r. W dniu 17 maja 2024 r. P. S. złożył informację, że pomimo złożenia pisma z dnia [...] kwietnia 2024 r., hodowla będzie kontynuowana w tej lokalizacji do czasu zorganizowania hodowli w innym miejscu lub rozstrzygnięcia, czy na tej samej działce ewidencyjnej mogą różne podmioty, w innych jej częściach, prowadzić odrębne stada.
Pismem z [...] maja 2024 r. P. S. wyjaśnił, że spółka powstała w wyniku zakupu w 2015 działek rolnych położonych w T. gm. [...] powiększone o dzierżawy od R. i S. S., a także poddzierżawione grunty parafii w M. i N., w celu stworzenia niezależnego, nowoczesnego gospodarstwa. "Wydzierżawienie działki [...] oraz przekazanie działek [...] w żaden sposób nie zwiększyło płatności pobieranych przez S.S.". W 2018 zakupiono od S. sp. z o.o. 60 szt. bydła do dalszej hodowli, a w 2022 jeszcze jedną krowę, będących bazą do prowadzonej do chwili obecnej hodowli. Wydzierżawienie od spółki S. nieużytkowanego pomieszczenia zaadaptowanego później na oborę i zawarcie umowy na świadczenie usług była korzystne dla obu spółek bowiem spółka T. nie musiała zatrudniać dodatkowych pracowników i inwestować w sprzęt jak: kosiarka, prasa, wóz paszowy, a spółka S. miała dodatkowy co miesięczny przychód. Dodał, że w 2024 roku S. S. przechodzi na emeryturę i będzie dodatkowo wzmacniał obszarowo gospodarstwa synów: P. i W., a udziały w spółce T. mają być przekazane trzem córkom. Do wyjaśnień dołączono: umowę zlecenie z [...] maja 2024 r. na prace agrotechniczne, bilans rozliczeń ze spółką S. za poszczególne lata w przedziale 2019-2023, wraz z dowodami przelewów na konto spółki S., fakturę zakupu krowy od spółki S. z dnia [...] lipca 2022 r., oświadczenie P. S. i W. S. z dnia [...]października 2023 r. o wykonywaniu niezbędnych prac rolnych w spółce T. sprzętem użyczonym z gospodarstw udziałowców tej spółki, o wspólnym podejmowaniu decyzji związanych z prowadzeniem gospodarstwa w zakresie zasiewów, nawożenia itp. oraz o nieodpłatnym wykonywaniu prac na rzecz spółki.
W dniu 27 maja 2024 r. spółka złożyła bilans rozliczenia z PHU R.S. za rok 2023 wraz z bilansem PHU R. S. wobec spółki T. za ten sam okres. Dołączyła fakturę VAT [...] z dnia[...] lipca 2023 r. za usługę transportową z odręczną adnotacją "za koszenie kombajnem" wraz z potwierdzeniem przelewu za inny nr faktury, inny podmiot, inną wartość z okresu przed wystawieniem faktury. Do korespondencji dołączyła również umowy spółki (repertorium [...]) o zawiązaniu Grupy Producentów Rolnych, do których należą: S. S., P. S., W. S., B. F. K., A. Z. i R. S. działająca na rzecz spółki S.i T.. Spółka złożyła zestawienie sald i obrotów za rok 2023, ewidencję zakupu i rejestr zakupów VAT za wrzesień 2023, tabelę amortyzacyjną środków trwałych za 2023 w postaci: ciągnika rolniczego z 2021 r., czyszczalni do zbóż z 2023 r.. ekstrudera z przenośnikiem z 2022 r. i opryskiwacza z 2021 r., bilans wraz z rachunkiem zysków i strat za 2023 r. oraz faktury dotyczące roku 2023 na zakup środków do produkcji (nasion, nawozów, środków ochrony roślin, wapna), usług (koszenia kombajnem, kopania buraków, aplikacji nawozów płynnych, obsługi dostawy buraków, obsługi bydła, księgowe), części zamiennych (pasków napędowych, sit czyszczalni) oraz kolczyków, kolczykownicy wraz z igłami.
Ponadto do pisma z dnia [...] maja 2024 r. P. S. dołączył 19 faktur VAT (k. 6-8 zaskarżonej decyzji).
Następnie w dniu 6 lipca 2024 r. spółka poinformowała, że od sezonu wiosna 2024 pracownik M. D. wykonywał w formie zlecenia zabiegi agrotechniczne, a od 1 czerwca 2024 r. jest zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy. Do pisma dołączono umowę zlecenia z dnia [...]maja 2024 oraz zgłoszenie z dnia [...] czerwca 2024 r. do ubezpieczenia pracownika.
W wyniku kontroli administracyjnej Kierownik BP ARiMR stwierdził brak samodzielności Spółki w gospodarowaniu wraz z zależnością funkcjonalną od podmiotów i osób trzecich powiązanych kapitałowo i personalnie. W ocenie organu stworzono sztuczne warunki celem zwiększenia kwot pozyskiwanych z funduszy UE.
Kierownik ustalił, że udziałowcami Spółki są: S. S. oraz R. S.(małżonkowie), P.S. i W. S.(synowie). S. S., P. S. oraz W.S. wnioskują jednocześnie o płatności jako rolnicy indywidualni. Dodatkowo S. S. i R. S. są jedynymi udziałowcami podmiotu S. sp. z o. o., który również wnioskuje o płatności. Księgowością podmiotów: T. oraz S. zajmuje się podmiot S.sp. z o. o. (spółka nie wnioskująca o płatności, do 23 sierpnia 2023 r. (data dokonania wpisu w KRS) udziałowcami są: T. sp. z o. o., S. S., R. S., .S., W.S.). Ponadto na linii spółki S. – spółki T. i z powrotem transferowane było bydło. Większość działek deklarowanych do płatności przez T. sp. z o. o. jest własnością S. S.oraz R. S.. Wszelkie czynności w gospodarstwie wykonywane są przez rodzinę S. lub pracowników podmiotu S. (obsługa bydła).
W ocenie Kierownika wskazane podmioty łączą te same osoby występujące w organach zarządczych oraz współzależność funkcjonalno - ekonomiczna. Powołanie T.i sp. z o. o. jest wynikiem procesu multiplikowania podmiotów wnioskujących o płatności. Podmiotowi temu na zasadzie dzierżaw przypisano posiadanie gruntów rolnych, a następnie spółka ta zaczęła wnioskować o dopłaty z funduszy UE przy współzależności funkcjonalnej od S. S. i podmiotów z nim powiązanych wcześniej wnioskujących o płatności.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uznał, że powyższe działania wyczerpały przesłanki obiektywne i subiektywne obligujące organ do zastosowania art. 62 Rozporządzenia nr 2021/2116 i w dniu [...] sierpnia 2024 r. wydał na rzecz spółki T.decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich na rok 2023.
W postępowaniu odwoławczym Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uznał, że Spółka nie jest samodzielnym podmiotem, a utworzona została i funkcjonuje w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych w kwotach większych niż faktycznie możliwe do uzyskania przez osoby kreujące sztuczne warunki poprzez utworzenie odrębnych podmiotów w postaci spółek prawa handlowego.
Organ ustalił, że T.sp. z o. o. została zarejestrowana [...] maja 2015 r. (data wpisu w KRS), a od momentu zawiązania spółki całość udziałów w spółce posiada rodzina: małżonkowie S. S. (40% udziałów) oraz R. S. (40% udziałów) oraz ich synowie tj. W. S. (10% udziałów) i P. S. (10% udziałów). Do dnia [...] listopada 2023 r. (data wpisu w KRS) funkcję prezesa zarządu spółki pełnił S. S.. Aktualnie funkcje prezesa P. S. (syn), a wiceprezesem spółki jest R. S., która posiada względem T. sp. z o. o. status beneficjenta rzeczywistego. R. S. jest jednocześnie beneficjentem rzeczywistym w spółkach S. sp. z o. o. oraz S1. sp. z o. o., w których beneficjentem rzeczywistym jest także S. S.. Państwo S. są udziałowcami (po 50%) w podmiocie S1 sp. z o. o. (data zawiązania spółki [...] marca 2007 r.), gdzie w roku 2023 pełnili funkcje prezesa i członka zarządu. Organ zwrócił uwagę na S. sp. z o. o. (nie wnioskuje o płatności w ARiMR, ale prowadzi księgowość pozostałych podmiotów, w tym T. sp. z o. o.), w której udziałowcami są: S. S., P. S., W. S., R. S. oraz spółki: T. R. sp. z o. o. i S1sp. z o. o. R. S. prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod firmą "PHU R. S.’', która wg PKD zajmuje się m.in. działalnością usługową wspomagającą produkcje roślinną.
Organ wskazał, że S.S., spółka S1 i T.sp. z o.o. do płatności ONW oraz płatności bezpośrednich na rok 2023 łącznie zadeklarowali obszar 634,43 ha (tabela k. 24 zaskarżonej decyzji).
T. sp. z o. o. zaczęła aplikować o dopłaty do gruntów od roku 2015. Zawnioskowała po raz pierwszy do płatności zgłaszając działki nr: [...] (obręb [...]) oraz nr [...] (obręb [...]), w których posiadanie weszła na mocy umowy z dnia [...] maja 2015 r. dzierżawy gruntów rolnych zawartej pomiędzy S. S. oraz R. S., a T. sp. z o. o., którą reprezentują wskazane osoby. Umowa obejmuje działkę nr [...] (obręb [...]), której spółka nie zadeklarowała w roku 2015. Właścicielem ww. działek - na dzień sporządzania umowy dzierżawy - byli S.S. oraz R. S., którzy na mocy ww umowy wydzierżawili na 10 lat przedmiotowe grunty spółce, w której są udziałowcami. Ponadto przedmiotem deklaracji w roku 2015 były działki nr: [...] oraz [...] (obręb [...]), które stanowią własność Parafii w [...], a które spółka w roku 2015 użytkowała na zasadzie poddzierżawy (tytuł prawny na mocy odrębnej umowy z parafią posiadał S. S.).
S. S. oraz R. S. nabyli grunty w obrębie [...] w oparciu o udzielony w dniu [...] kwietnia 2015 r. kredyt inwestycyjny. Za środki finansowe z tego kredytu nabyli działki zgłoszone przez T. (nr: [...]), oraz działki nr: [...] (przekazane do użytkowania P. S.) oraz nr: [...] (przekazane do użytkowania W. S.).
W roku 2023 spółka T. zgłosiła do płatności działki: nr: [...] (obręb T.) oraz [...] (obręb [...]) użytkowane na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] (obręb [...]) użytkowana na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawartej pomiędzy T. sp. z o. o. (w jej imieniu S. S.), a Parafią w [...] (w jej imieniu R.K.), nr [...] oraz [...] (obręb [...]) użytkowana na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawartej pomiędzy T. sp. z o. o. (w jej imieniu S. S.), a Parafią w [...] (w jej imieniu J. S.), nr [...] (obręb [...]) użytkowana na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2017 r. zawartej pomiędzy T. sp. z o. o., a S. S., nr [...] (obręb [...]) użytkowana na mocy umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2021 r. zawartej pomiędzy T. sp. z o. o., a S. S., nr [...] (obręb [...]) użytkowana bezumownie droga gminna.
Organ ustalił, że o płatności do działek, które są przedmiotem deklaracji ze strony spółki T. w roku 2023 występowały podmioty: działka nr [...] deklarowana była: w latach 2005-2014 przez S. S., w latach 2015 -2022 przez T. sp. z o. o., działki nr: [...] deklarowane były: w latach 2004-2020 przez S. S., w latach 2021-2023 przez T. sp. z o. o., działka nr [...] deklarowana była: w latach 2013-2017 przez S. sp. z o. o., w latach 2018-2023 przez T. sp. z o. o., działki nr: [...] deklarowane były: w latach 2004-2014 przez S. S., w latach 2015-2023 przez T. sp. z o. o., działka nr [...] deklarowana była: w latach 2005-2021 przez S.S., w latach 2022-2023 T.sp. z o. o., działka nr [...] deklarowana była: od roku 2015 przez T. sp. z o. o., działki nr: [...] deklarowana była: od roku 2015 przez . B. sp. z o. o.
Organ zaznaczył kluczowy pozostaje rok 2015 kiedy to - wnioskujący od 2004 r. o płatności w ARiMR jako rolnik indywidualny – S. S. wraz z R. S. oraz synami W. S. oraz P. S. zawarli umowę spółki T. sp. z o. o. Między rokiem 2014, a 2015 nastąpił spadek (z 393, 73 ha do 267,14 ha) obszaru deklarowanego przez S.S., który przekazał grunty do deklaracji na rzecz spółki, którą współtworzy, a wiąże się to ściśle z zawarciem umów dzierżaw zawieranych w latach 2015 - 2017. S. S. przekazywał działki do spółki, w której pełnił funkcje zarządcze. Istotne jest również, że aspekt swobodnego przekazywania gruntów tyczy się nie tylko działek, które wcześniej deklarował S.S., ale również takich, które R. i S. S. nabyli od osób trzecich. W tym zakresie należy zauważyć, iż dniu [...] kwietnia 2015 r. na mocy aktu notarialnego rep. A nr [...] S. nabyli łącznie 107,30 ha gruntów rolnych zlokalizowanych na działkach nr: [...] (obręb [...]) z zamiarem wniesienia ich do T sp. z o. o. Działki te nigdy nie stały się własnością spółki, a jedynie zostały wydzierżawione przez właścicieli, którzy w spółce pełnią funkcje zarządcze.
Ponadto okoliczności związane z dzierżawą i uprawą działek nr: [...] oraz [...] (obręb [...]). Tytuł prawny do tych działek podmiot T. sp. z o. o. posiada na mocy umów dzierżawy zawartych w dniu [...] kwietnia 2016 r. z Parafią w [...]. Do 2014 r. działki nr [...] były użytkowane przez S. S. (jako rolnika indywidualnego) na mocy wcześniejszej umowy z parafią, a po jej wygaśnięciu od 2015 r. w prawa dzierżawcy i użytkownika weszła ww. spółka, w której dotychczasowy dzierżawca jest osoba decyzyjną. Ten sam tryb zastosowany został w przypadku działki nr [...] z tą zasadniczą różnicą, że pomimo formalnego wydzierżawienia tej działki na rzecz T. sp. z o. o. od roku 2016 do roku 2021 grunty zlokalizowane w granicach tej działki deklarował indywidualnie S. S. czyniąc to nie wiadomo na jakich zasadach (brak jakichkolwiek zapisów w umowach umożliwiających weryfikację tego aspektu). W proceder swobodnego przekazywania gruntów zaangażowana została spółka Państwa S. tj. S. sp. z o. o.. T. sp. z o. o. w dniu [...] maja 2017 r. formalnie wydzierżawił działkę nr [...] (obręb [...]) od Państwa S.. Mimo zawarcia umowy dzierżawy (na linii T. - Państwo S.) w roku 2017 podmiot S1 sp. z o. o. wciąż użytkował - zgłaszał przedmiotową działkę do płatności mimo, iż na podstawie § 5 umowy z dnia [...].05.2017 r. pożytki przysługujące do dzierżawionej działki przysługują dzierżawcy, a więc spółce.
W zakresie wnioskowania przez T. sp. z o. o. o płatności do krów oraz płatności do bydła. Organ wskazał, że Spółka w 2015 r. nie wnioskowała o płatności zwierzęce. Taki stan rzeczy uległ zmianie w roku 2018. W dniu [...] maja 2018 r. została zarejestrowana siedziba stada T. sp. z o. o., która zlokalizowana jest pod adresem: [...], działka ewidencyjna nr [...]. Możliwość prowadzenia w tym miejscu hodowli i chowu bydła spółka T. sp. z o. o. posiada w oparciu o umowę z dnia [...] maja 2018 r. zawartą pomiędzy nią (w jej imieniu R. S.) oraz S. sp. z o. o. (w jej imieniu S. S.). Umiejscowienie przedmiotowej siedziby stada jest tożsame z siedzibą stada podmiotu S1 sp. z o. o. tj. podmiotu powiązanego, z którym T. sp. z o. o. (reprezentowanym przez R. S.) podpisał w dniu 1 maja 2018 r. umowę o świadczenie usług (w jej imieniu S. S.) w zakresie obsługi bydła. J. T. sp. z o. o. w dniu [...] maja 2018 r. nabyła od S1. sp. z o. o. 20 szt. zwierząt gospodarskich, które już w 2018 r. zostały zgłoszone w ramach płatności do bydła. Kolejna transakcja w zakresie kupna - sprzedaży zwierząt pomiędzy przedmiotowymi spółkami następowały: w dniu [...] grudnia 2018 r., kiedy to T. sp. z o. o. nabyła od S1 sp. z o. o. kolejne 30 szt. (21 jałówek oraz 9 byków) zwierząt oraz w dniu 31 grudnia 2018 r. gdy T. sp. z o. o. nabyła od S. sp. z o. o. 10 szt. jałówek.
Organ dokonał analizy przemieszczeń zwierząt prowadzonych przez T. sp. z o. o. od roku 2018. Do stada ([...]) T. sp. z o. o. przybyło łącznie 62 szt. zwierząt, w tym 61 szt. ze stada ([...]) spółki S1. oraz 1 szt. w 2024 r. ze stada ([...]) Przedsiębiorstwa D.S. sp. z o. o., z którego w latach 2019-2022 4 szt. pozyskała spółka S1. Z kolei ze stada T. sp. z o. o. (przy uwzględnieniu wycieleń) od 2018 r. wybyło 243 szt. zwierząt, z czego: 154 szt. z powrotem do stada spółki S1. oraz 80 szt. zwierząt do podmiotu O. P. F. sp. z o. o. Z kolei do stada podmiotu S. sp. z o. o. w opisywanym okresie przybyło 161 szt. zwierząt, z czego 154 szt. od spółki T.(organ zarządczy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. sygnalizuje, iż w 2023 r. T. sp. z o. o. sprzedała do S1 sp. z o. o. 39 szt. zwierząt). Natomiast ze stada S. sp. z o. o. wybyło (uwzględniając wycielenia) 710 szt. zwierząt, z czego: 61 do T. sp. z o. o., a 602 szt. do O. P.F. sp. z o. o.
Opisane transfery na linii S. sp. z o. o. – T. sp. z o. o. doprowadziły do stanu umożliwiającego ubieganie się przez stronę o płatności najpierw (2018 r.) do bydła, a w kolejnych latach od 2019 r.) i do bydła i do krów w maksymalnej wysokości (do 20 szt. zwierząt każdego rodzaju). Jednocześnie należy zauważyć, iż zarówno S1. sp. z o. o., jak i T.sp. z o. o., mające te same osoby zarządzające oraz siedziby stada zlokalizowane w tym samym miejscu, mają (również w roku 2023) jednego tego samego zewnętrznego kontrahenta (O.P.F. sp. z o. o.), który skupuje od spółek zwierzęta.
Zdaniem organu w przypadku zwierząt występuje sytuacja tożsama jak w przypadku działek (wymiana zwierząt pomiędzy sobą). Siedziba stad obu ww. spółek znajduje się w tym samym miejscu, transfery zwierząt uznać należy za fikcję.
W dniu [...] maja 2018 r. T. sp. z o. o. (reprezentowana przez R. S.) zawarła umowę o świadczenie usług (w jej imieniu S. S.) w zakresie obsługi bydła. W pierwotnej umowie brak jest precyzyjnego określenia wysokości wynagrodzenia za świadczone usługi, co w ocenie organu odwoławczego jest niedopuszczalne w kontekście funkcjonowania spółek kapitałowych czy jakichkolwiek stron zawieranych umów. Okoliczność ta została doprecyzowana aneksami z dnia [...] maja 2018 r. (kwota 2000 zł) oraz [...] grudnia 2021 r. (kwota 3000 zł). Z umowy ani z przedłożonych aneksów nie wynika czy są to kwoty netto czy brutto, brak jest również skonkretyzowania terminu w jakim podmiot T. sp. z o. o. ma dokonywać comiesięcznej płatności na rzecz S1sp. z o. o. Z materiału wynika, iż na rzecz spółki S. w roku 2023 przekazywane były comiesięczne przelewy, których wysokość nie koreluje z zapisami wskazanymi w aneksie z dnia [...] grudnia 2021 r. do umowy z dnia [...] maja 2018 r.
Ponadto za całkowicie pozorowany organ uznał rozdział stad spółek skoro zlokalizowane są one w tym samym miejscu. Aspekt ten pozostaje w ocenie organu odwoławczego aktualny mimo tego, że organ zarządczy sygnalizuje, iż w roku 2023 nastąpiła zmiana profilu hodowli prowadzonej przez poszczególne spółki (T. sp. z o. o. prowadzi hodowlę tzw. odsadków, które przekazuje - 39 szt. w roku 2023 - na tucz do S1. sp. o. o. - pismo z dnia [...] kwietnia 2024 r). Bydłem należącym formalnie do T. sp. z o. o. konsekwentnie zajmują się pracownicy zatrudnieni w podmiocie S1 sp. z o. o., którzy jednocześnie zobowiązani są do zajmowania się sztukami zwierząt należącymi formalnie do podmiotu, w którym są zatrudnieni. Opisywana pozorność w rozdziale stad wynika również z tego, iż stado S1 sp. z o. o. i T. sp. z o. o. fizycznie zlokalizowano w tym samym miejscu (wydzielona część działki nr [...] w obrębie [...]) stanowiącym kompleks kilku zabudowań gospodarczych należących do tych samych osób i wspólnie obsługiwanych przez tę samą grupę osób.
Sposób rozmieszczenia siedzib stad (choć formalnie wyodrębniony) i siedzib spółek kapitałowych, sposób sprawowania opieki nad zwierzętami (zbiorczo przez pracowników S1 sp. z o. o.), w połączeniu z opisaną powyżej analizą struktury własnościowej spółek oraz ich strukturą organizacyjną wskazują na istniejące powiązania osobowe, a także powiązania organizacyjne i gospodarcze, z wiodącą (w roku 2023) rolą S. S. oraz R. S. jako osób posiadających określone kompetencje decyzyjne w ramach powiązanych podmiotów.
W zakresie obrotu środkami ochrony roślin od kwestii obrotu płodami rolnymi. Spółka T. sp. z o. o. posiłkuje się współpracą z firmą PHU R. S. (prywatną działalnością gospodarczą R. S. tj. wspólnika i beneficjenta rzeczywistego T. sp. z o. o. np. zakup środków chwastobójczych, zakup środków ochrony roślin. W przypadku zakupu materiału siewnego wykorzystywanego na gruntach T. sp. z o. o. materiał zakupywany Jest od PHU R. S.. W zakresie handlu płodami rolnymi obrót był prowadzony z podmiotami zewnętrznymi np. sprzedaż jęczmienia do PW M. sp. z o. o., sprzedaż buraków cukrowych do P.L. P. S.A.
W ocenie organu odwoławczego postępowanie spółki w tym zakresie ma charakter wybiórczy w odrębnym prowadzonym przez ARiMR postępowaniu (pomoc finansowa dla producentów rolnych, którzy w okresie 1 stycznia – 31 maja 2024 r. dokonali sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia pszenżyta lub mieszkanek zbożowych) organ zarządczy T. sp. z o. o. przedstawił m.in. fakturę VAT [...] z dnia [...] stycznia 2023 r. na sprzedaż kukurydzy do podmiotu S. sp. z o .o. W piśmie z dnia [...] maja 2024 r. P. S. wskazał, że zboża i rośliny motylkowe sprzedawane są do podmiotu S1 sp. z o. o.
Ponadto T. sp. z o. o., nie posiada jakiejkolwiek infrastruktury magazynowej. W tym zakresie posiłkuje się współpracą z S. S., który na mocy umowy z dnia [...] maja 2016 r. nieodpłatnie udostępniał Spółce magazyn w [...] do przechowywania płodów rolnych wyprodukowanych. W czwartym kwartale roku 2023 nastąpiła zmiana w odniesieniu do formy z nieodpłatnej na płatną. Z dokumentu z dnia [...] października 2023 r. wynika, iż umowa użyczenia została zmieniona na umowę dzierżawy.
Prowadzenie księgowości Spółka zleciła S1 sp. z o. o. (umowa z dnia [...] grudnia 2015 r. o usługowe prowadzenie ksiąg zawarta pomiędzy T. sp. z o. o. (w jej imieniu R. S.), a S. sp. z o. o. (w jej imieniu P. S.). W tożsamy sposób postąpiono w przypadku podmiotu S. sp. z o. o. Spółki, którymi zarządzają pośrednio lub bezpośrednio S. S. oraz R. S., zlecają prowadzenie usług księgowych podmiotowi, którym te osoby zarządzają.
Ponadto organ ustalił, że dla wszystkich podmiotów bilanse za rok 2023 czy informacje dodatkowo do sprawozdania finansowego sporządziła ta sama osoba tj. M. T., zatrudniona na podstawie umowy o pracę jako księgowa w S1. sp. z o. o.
Organ zwrócił uwagę na pismo (znak: [...]) przekazane spółce T. sp. z o. o. przez Burmistrza [...]. W treści pisma wymienione zostały działki w obrębie T., które zostały zalane w trakcie powodzi (nr [...]oraz [...]). Część działek nie jest przedmiotem użytkowania i zgłaszania do płatności w ARiMR przez T. sp. z o. o. (działki nr: [...] zgłasza P. S., a działki nr: [...] zgłasza W. S.). Zdaniem organu dla kontaktu z instytucjami zewnętrznymi rodzinie S. jest bez znaczenia użytkownik działek albowiem funkcjonują tworząc jeden, spójny organizm gospodarczy.
W zakresie prac rolnych. Z oświadczenia z dnia [...] października 2023 r. W. S. oraz P. S. wynika, iż to oni osobiście, sprzętem należącym do spółki oraz użyczonym przez udziałowców wykonują prace polowe na gruntach deklarowanych do płatności przez T.sp. z o. o. Spółka w zakresie posiadania środków trwałych wykazała (zob. ewidencja środków trwałych za rok 2023): ciągnik rolniczy, czyszczalnię do zbóż, ekstruder wraz z przenośnikiem oraz opryskiwacz. Spółka nie jest w posiadaniu sprzętu do siewu zbóż, sprzętu do zbioru plonów. Z ww. oświadczenia wynika, że prace polowe wykonywane są m.in. sprzętem udziałowców T. sp. z o. o., czyli S. S., który wśród środków trwałych wykazał m.in. agregaty uprawowe, ciągniki rolnicze, kosiarki bijakowe. ładowarka, opryskiwacz, przyczepy i in.. W ocenie organu odwoławczego w zakresie swobody przepływu potencjału sprzętowego oraz organizacyjnego to rodzina S. prowadzi de facto działalność rolniczą na gruntach deklarowanych do płatności przez T. sp. z o. o.
Organ zwrócił uwagę, że wśród środków trwałych zarówno T. sp. z o. o., jak i S. S. brak jest osprzętu do wykonywania zbiorów zbóż (kombajny). W tym zakresie w wyjaśnieniach z dnia [...] kwietnia 2024 r. P.S. (od listopada 2023 prezes zarządu spółki) precyzuje, iż cyt. "do prac specjalistycznych, sezonowych gdzie okres amortyzacji danej maszyny jest długi korzysta się z usług’'. Na podstawie wniesionych faktur (2 szt.) w zakresie kombajnowania tj. nr [...] oraz [...] wystawionych przez J. B. na rzecz T. sp. z o. o. ustalono, iż koszeniu kombajnem podlegało 82 ha gruntów. Organ nie przyjął jako wiarygodnej faktury nr [...] wystawionej przez A. P. (brak korelacji pomiędzy nazwą usługi, a adnotacją na fakturze). Powierzchnia 82 ha odbiega od tej jaką w zakresie uprawy zbóż i soi spółka zgłosiła do płatności, we wniosku jest to łączny obszar 117 ha. Spółka tej dysproporcji nie wyjaśniła. W zakresie trwałych użytków zielonych (wg deklaracji 8.07 ha) brak jest udokumentowania usług koszenia. Nie wiadomo kto, czym, na jakich zasadach (umowa, finanse) wykonywał usługi na rzecz T. sp. z o. o. (sama spółka nie dysponuje jakimkolwiek sprzętem do prowadzenia niezbędnych prac na trwałych użytkach zielonych). W piśmie z dnia [...] kwietnia 2024 r. P. S. wskazuje m.in., iż w dniu [...] stycznia 2024 r. spółka wraz z Gospodarstwem P.S., Gospodarstwem W. S. oraz S1. sp. z o. o., nabyła agregat do uprawy pasowej firmy C..
Dalej organ podał, że dokumentacja w zakresie zakupu paliwa na tle finansowo księgowym nie budzi wątpliwości. Natomiast T. sp. z o. o. nie dysponuje zbiornikiem na paliwa. Korzysta ze zbiornika o pojemności 5000 litrów należącego do S. S. S. sp. z o. o. korzysta z tych samych zbiorników.
W zakresie siedziby i adresu do korespondencji organ ustalił, że adres [...] jest wskazywany przez podmioty oraz osoby fizyczne składające wnioski o płatności na rok 2023 powiązanych z S. S.. Pod tym adresem zarejestrowana jest indywidualna działalność gospodarcza PHU R. S., podmiotu S1. sp. o. o., oraz umiejscowione są formalne siedziby gospodarstw W. S. oraz P. S.. Z kolei siedziby stada spółek S1 i T.oraz baza techniczna, z której korzystają wszystkie podmioty zlokalizowane są również w jednym miejscu [...].
Ponadto organ w uzasadnieniu decyzji podał szacunkowo jakie zyski można osiągnąć poprzez sztuczny podział znacznego areału gruntów rolnych (około 645 ha) i przypisania rozdzielonych gruntów na utworzone w tym celu podmioty, które następnie - pod pozorem prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego - aplikują o dopłaty. W przypadku płatności bezpośrednich na mocy art. 2 ust. 1 i 2 Planu Strategicznego płatność RDST jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów będących w posiadaniu tego rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha i nie przekracza 300 ha. Płatność RDST przysługuje do powierzchni gruntów nie większej niż 30 ha. Składając jeden wniosek o przyznanie płatności na rok 2022 S. S. nie otrzymałby płatności RDST, ponieważ suma obszaru całego spójnego gospodarstwa przekracza 300 ha. Natomiast składając trzy wnioski, jako trzy odrębne S. S. zwielokrotnił wysokość przyznanych płatności: 3 x (30 x 180,96 zł/ha) = 16 286,40 zł (potencjalny zysk wynikający z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów).
Z kolei w związku z brzmieniem art. 29 ust. 4 i 5 Planu Strategicznego płatności związane do bydła oraz płatności związane do krów są przyznawane maksymalnie do 20 sztuk zwierząt (każdego rodzaju). Gdyby o płatności do krów oraz płatności do bydła wnioskował jedne podmiot otrzymałby on pomoc finansową w następujących wysokościach: (-) płatność do krów; 20 szt. zwierząt x 439,41 zł / szt. = 8 788,20 zł, (-) płatność do bydła: 20 szt. zwierząt 343,46 zł / szt. - 6 869,20 zł. Pozorny w ocenie organu odwoławczego rozdział stada i przypisanie zwierząt na dwie spółki spowodował możliwość zwielokrotnienia zysku: (-) płatność do krów: 2 "gospodarstwa ’' x (20 szt. zwierząt x 439,41 zł / szt.) = 17 576,40 zł, (-) płatność do bydła: 2 "gospodarstwa " x (20 szt. zwierząt 343,46 zł / szt.) =13 738,40 zł. Potencjalny zysk wynikający
z zastosowania mechanizmu multiplikacji podmiotów w przypadku płatności do krów oraz płatności do bydła wyniósł 31 314,80 zł-15 657,40 zł = 15 657,40 zł.
Natomiast zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 - 3 rozporządzenia płatność ONW jest przyznawana w wysokości: 100% stawki podstawowej - za powierzchnię do 25 ha; 50% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 25 ha do 50 ha; 25% stawki podstawowej - za powierzchnie powyżej 50 ha do 75 ha. Wobec powyższego należy zauważyć, iż pełna płatność ONW jest przyznawana do powierzchni wynoszącej 25 ha, powyżej tej wielkości płatność jest przyznawana w wysokości zmniejszonej odpowiednio do 50% do pułapu 50ha oraz do 25% do pułapu 75 ha. Do powierzchni przekraczającej 75 ha płatność ONW nie jest wypłacana. Wobec powyższego dzieląc zasoby gruntowe o powierzchni 645 ha, w celu obejścia ww ograniczeń powierzchniowych oraz degresywności stawek płatności ONW można uzyskać zwielokrotnioną płatność ONW, w porównaniu z sytuacją bez dokonania podziału gruntów. Gdyby jeden podmiot złożył jeden wniosek o przyznanie płatności ONW do powierzchni 634 ha (całość gruntów deklarowanych przez podmioty powiązane z S. S.), to otrzymałby płatność jedynie do 75 ha. Przy czym dla strefy I o najniższej stawce płatności wynoszącej 179 zł/ha płatność ONW wyniosłaby 7 831,25 zł. W przypadku zgłoszenia gruntów do płatności ONW przez dwa odrębne podmioty (T. sp. z o. o. oraz S1 sp. z o. o.) wyniosłaby łącznie 15 662,50 zł, a sam zysk wyniósłby 7 831,25 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że ustalony w okolicznościach niniejszej stan sprawy nakazuje uznać, iż deklarowane grunty rolne należące formalnie do podmiotu prawa handlowego tj. T. sp. z o. o., jak również grunty rolne będące fonnalnie w posiadaniu S1.sp. z o. o. oraz S. S. należy uznać za jedno gospodarstwo, prowadzone przez powiązane rodzinnie i kapitałowo osoby, stanowiące w rzeczywistości jednego rolnika. W konsekwencji spółkę T. sp. z o. o. uznać należy za czynnego uczestnika procederu multiplikowania podmiotów, które zostały sztucznie wykreowane - m.in. na bazie majątku w spółki - w celu uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR, w wysokości wyższej niż możliwe do uzyskania w ramach pojedynczego gospodarstwa. Jednocześnie w kontekście roku 2023 przedmiotowa spółka nie może zostać uznana za niezależny podmiot, prowadzący działalność rolniczą na własny rachunek.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła:
A. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
1) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 z późn. zm.; dalej jako: "Ustawa o Pianie Strategicznym") poprzez wywiedzenie przez Organ II instancji wniosków niewynikających z zebranego materiału dowodowego, w tym wniosków sprzecznych z tym materiałem, a w konsekwencji błędne ustalenie przez Organ stanu faktycznego w sprawie, w szczególności błędne ustalenie, że:
- przekazanie spółce T.sp. z o.o. zgłaszanych przez nią do płatności działek było dowolne i pozorne, podczas gdy Spółka na mocy stosownych umów (dzierżawa) zawartych w warunkach rynkowych i za wynagrodzeniem rzeczywiście objęła grunty w posiadanie oraz prowadzi na nich realną działalność rolniczą oraz hodowlę zwierząt, faktycznie użytkując posiadane grunty. Co więcej, część użytkowanych przez T. sp. z o.o. na mocy umów dzierżawy działek została wydzierżawiona również przez Parafię [...] (działka nr [...]), tj. podmiot w żaden sposób niepowiązany ze Spółką, co oznacza, że podmiot ten musiał wyrazić wolę zawarcia umowy i mieć w tym swój cel gospodarczy. Nie ma mowy zatem o dowolnym i pozornym przekazywaniu działek przez S. S. jak nieprawidłowo wywiódł Organ II instancji;
- przekazanie działek nie miało uzasadnienia ekonomicznego, podczas gdy Spółka szeroko opisała okoliczności objęcia w posiadanie poszczególnych działek m. in. w piśmie z [...]kwietnia 2025 r. (zmniejszenie ryzyka zalania, konieczność pozyskania gruntów, które nie będą zagrożone powodzią, wykorzystanie nieużytkowanego dotychczas przez właścicieli gruntu z pustostanem - dawnym magazynem spirytusu, osiągnięcie przez S. S. wieku emerytalnego i stopniowe wygaszanie jego działalności rolniczej, uzyskanie wynagrodzenia przez wydzierżawiających etc.);
- przemieszczenia zwierząt ze spółki S. sp. z o.o. do podmiotów zewnętrznych miały charakter marginalny, podczas gdy w omawianym okresie w 2023 r. (jak wskazuje zresztą sam Organ II instancji), ze stada S. sp. z o.o. wybyło 710 sztuk zwierząt, z czego 602 sztuki do podmiotu zewnętrznego OSI R. F. sp. z o.o., tj. ok. 85% zwierząt trafiło do podmiotu zewnętrznego, nie jest to zatem marginalna ilość jak błędnie szacuje Organ ARiMR a zdecydowana większość;
- sprzedaż zwierząt pomiędzy S1. sp. z o.o. i T.sp. z o.o. (tu: miała miejsce jedynie w latach 2018 i 2023) była fikcyjna, ponieważ stada zwierząt znajdują się w tym samym miejscu, podczas gdy stada zwierząt ww. spółek są oddzielone, a zwierzęta przebywają w różnych miejscach, miejsca te są odgrodzone od siebie ogrodzeniem oraz pasem drogi, a także budynkami m. in. budynkiem dawnego spichlerza i gorzelni - każda ze spółek ma osobne obiekty do hodowli zwierząt;
- umowa o świadczenie usług w zakresie obsługi bydła zawarta między S1. sp. z o.o. a T. sp. z o.o. dalece odbiega od standardów, jakich należy wymagać od spółek kapitałowych, podczas gdy umowa została zawarta na warunkach rynkowych, za odpowiednim wynagrodzeniem (początkowo 2.000,00 zł miesięcznie, kolejno 3.000,00 zł miesięcznie), w umowie opisano jej przedmiot, wskazano strony oraz zasady współpracy, w aktach sprawy znajdują się również potwierdzenia przelewów tytułem wynagrodzenia wynikającego z zawartego kontraktu. Organ II instancji nie wskazał natomiast, jakich konkretnie standardów rzekomo nie zachowano podczas zawierania umowy;
- rozdział stad zwierząt spółek T. i S. jest fikcyjny, podczas gdy stada zwierząt ww. spółek są oddzielone, a zwierzęta przebywają w różnych miejscach, miejsca te są odgrodzone od siebie ogrodzeniem oraz pasem drogi, a także budynkami m. in. budynkiem dawnego spichlerza i gorzelni, co jest widoczne również na załączonej do skargi dokumentacji fotograficznej;
- między T. sp. z o.o. a S. sp. z o.o. od roku 2018 dokonywano wielokrotnych przemieszczeń zwierząt, podczas gdy od momentu rejestracji siedziby stada T. sp. z o.o. do 31 maja 2023 r. nie doszło do ani jednego przemieszczenia zwierząt pomiędzy spółkami, co potwierdził sam Organ I instancji wydając zaświadczenie w tym zakresie z 16 sierpnia 2024 r. (w aktach sprawy), do przemieszczeń doszło jedynie w roku 2018 oraz w 2023 r. (przez 5 lat spółki nie prowadziły żadnych transakcji w zakresie sprzedaży zwierząt), a sprzedaż zwierząt w latach 2018 i 2023 odbyła się na zasadach rynkowych oraz była ściśle związana z różnym profilem działalności spółek w odniesieniu do hodowli zwierząt. T. sp. z o.o. ze względu na uwarunkowania w zakresie posiadanych przez spółkę gruntów i zaplecza infrastrukturalnego, prowadzi działalność rozrodczą (posiada krowy - mamki) i hoduje młode zwierzęta (cielęta do osiągnięcia przez nie parametrów odsadków tj. wagi ok. 200-300 kg, wiek ok. 6-8 miesięcy). Po ich odchowaniu, część zwierząt sprzedano w 2023 r. do S1. sp. z o.o., która to prowadzi na szeroką skalę głównie hodowlę byków i krów na tucz (dorosłych zwierząt). Nie były to (wbrew twierdzeniom Organu) te same zwierzęta, które w 2018 r. T. sp. z 0.0. nabyła od S1. sp. z o.o.;
- T. sp. z o.o. nie zatrudnia pracowników, podczas gdy Spółka zatrudnia pracownika - w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające ten fakt, w tym deklaracje ZUS DRA, listy płac, raport o zaliczce na podatek dochodowy;
- przeważająca część transakcji odbywa się na linii powiązań rodzinnych, podczas gdy transakcje w stanie faktycznym sprawy tak nie jest – T. sp. z o.o. w piśmie z [...]kwietnia 2025 r. oraz na wcześniejszych etapach postępowania przedłożyła dokumentację potwierdzająca zawieranie stosunków gospodarczych z podmiotami w żaden sposób niepowiązanymi, np. z Przedsiębiorstwem M. sp. z o.o., OSI R. F. sp. z o.o., G. sp. z o.o., C. F. S. SAS s.a.. C E. sp. z o.o., J. B., J[...] sp. z o.o., A. sp. z o.o. sp. k. (obecnie A. sp. z o. o.), Gospodarstwem A. P., "P. L. P." s.a., A. P. sp. zo.o., A1 sp. z o.o. sp.k., A. K. M., C E. sp. z o.o., A. sp. z o.o., J., M. U.R. sp. z o.o., M. T. L., R. R. Przedsięblorstwo, "S." sp. j., Przedsiębiorstwo "A." sp. zo.o. i innymi. Natomiast ewentualne transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi odbywały się na zasadach rynkowych, za wynagrodzeniem i zostały potwierdzone stosownymi dokumentami fiskalnymi;
- T. sp. z o.o. nie posiada jakiejkolwiek infrastruktury magazynowej i posiłkuje się zasobami podmiotów zewnętrznych, podczas gdy T.sp. z o.o. posiada magazyny zbożowe i garaż na sprzęt rolniczy na działce nr [...] obręb [...], co jest widoczne również na dokumentacji fotograficznej załączonej do skargi oraz wynika wprost z treści umowy dzierżawy znajdującej się w aktach sprawy;
- T.nie dysponuje odpowiednim sprzętem do wykonywania wszelkiego rodzaju koniecznych zabiegów agrotechnicznych, podczas gdy w roku 2023 Spółka posiadała: ciągnik rolniczy Claas, czyszczalnię do zbóż, ekstruder uniwersalny wraz z przenośnikiem, opryskiwacz Agrio Mamut (wykaz środków trwałych - w aktach sprawy). Jak również stół paszowy dla zwierząt, natomiast w zakresie kopania oraz koszenia kombajnem Spółka korzystała z usług podmiotów zewnętrznych, niepowiązanych z nią w żaden sposób (faktury VAT w aktach sprawy);
- S1. sp. z o.o. nie posiada własnego zbiornika na paliwo, podczas gdy spółka ta posiada własny zbiornik na paliwo, który służy wyłącznie potrzebom tego podmiotu. Zbiornik ten nie został uwzględniony w wykazie środków trwałych, ponieważ po jego zamortyzowaniu został przez księgową usunięty. Nie oznacza to jednak, że ww. spółka takiego zbiornika nie posiada, co błędnie założył Organ II instancji;
- infrastruktura S1. sp. z o.o. jest wykorzystywana do obsługi stada zwierząt T.sp. z o.o., podczas gdy T. sp. z o.o. posiada i prowadzi własną zagrodę na wydzielonej powierzchni gruntów, przechowując w niej swoje stado, karmiąc je wysłodkiem i kiszonką pochodzącą z własnych zasobów, korzystając z własnego stołu paszowego. Natomiast S1.sp. z o.o. posiada własny wybieg oraz stosowne budynki, wyposażone w trzy stoły paszowe wewnętrzne i jeden zewnętrzny dla swojego stada bydła. Są to dwa różne miejsca oddzielone dawnym budynkiem spichlerza i gorzelni oraz psem drogi;
- S1. sp. z o.o. i T. sp. z o.o. zostały utworzone i funkcjonują w celu pozyskania płatności do gruntów rolnych oraz zwierząt w kwotach większych niż faktycznie możliwe, podczas gdy spółki powstały w zupełnie innych okresach, a organ nie odniósł się w ogóle do genezy ich utworzenia, pomijając również fakt, że w ani w 1979 r. (powstanie Gospodarstwa S. S.) ani w 2007 r. (powstanie S1. sp. z o.o.) nie istniały przepisy prawa, odnoszące się do limitów powierzchniowych czy degresywności oraz fakt, że spółki prowadzą hodowlę zwierząt o zupełnie różnych profilach, a także fakt, że S. S. w ogóle nie wnioskuje o dopłaty ONW oraz do bydła;
- S1 sp. z o.o. i T. sp. z o.o. realizują jednolitą strategię działania, podczas gdy sposób zarządzania bydłem przez ww. spółek jest różny, bydło S. sp. z o.o. jest wypasane na łąkach, a bydło T. sp. z o.o. przez cały rok jest w zagrodzie, a ponadto spółka S1. sp. z o.o. prowadzi hodowlę w szczególności krów i byków, natomiast T. sp. z o.o. krów-mamek i młodych zwierząt-cielaków (do uzyskania statusu odsadka tj. odpowiednich parametrów przez zwierzęta);
- T. sp. z o.o. nie prowadziła działalności rolniczej na własną rzecz, ryzyko i rachunek, podczas gdy materiał zgromadzony w aktach sprawy (dokumentacja składana przez Spółkę w postępowaniu przez Organem I i II instancji) wskazuje na to, że było zupełnie odwrotnie;
- skład zarządów T. sp. z o.o. i S1. sp. z o.o. jest zawsze taki sam i składa się z Pana S. S. i Pani R. S. podczas gdy z informacji stanowiących odpisy pełne z Krajowego Rejestru Spółek wynika, że zarząd zmienia się; Powyższe wadliwości miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziły Organ II instancji do błędnego ustalenia, że ww. podmioty prowadzą jedno gospodarstwo rolne, a w konsekwencji, że doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu pozyskania wyższych płatności, co w rzeczywistości nie miało miejsca;
2) art. 75 § 1 k.pa. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 5 Ustawy o Planie Strategicznym poprzez nieprzeprowadzenie przez Organ II instancji zawnioskowanego przez Skarżącą dowodu o przeprowadzenie kontroli na miejscu w siedzibie stada zwierząt S1 sp. z o.o. oraz T. sp. z o.o. celem wykazania, że podmioty te prowadzą faktycznie dwie różne hodowle pomimo tego, że Organ II zajął stanowisko przeciwstawne do twierdzeń Skarżącej;
3) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Ustawy o Planie Strategicznym poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dowolną jego ocenę i poczynienie ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym, przejawiające się w błędnym uznaniu przez Organ II Instancji, że Skarżącej nie można przypisać statusu odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą, a T. sp. z o.o. stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności, podczas gdy ze zgormadzonego materiału dowodowego wynika, że Skarżąca w sposób rzeczywisty prowadzi odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą, ponieważ:
- posiada własną infrastrukturę techniczno-magazynową służącą jej do prowadzenia działalności rolniczej taką jak np. ciągnik rolniczy Claas, czyszczalnię do zbóż, ekstruder uniwersalny wraz z przenośnikiem, opryskiwacz Agrio Mamut {wykaz środków trwałych - w aktach sprawy), jak również stół paszowy dla zwierząt, magazyny zbożowe oraz garaż na sprzęt rolniczy (umowy dzierżawy), natomiast S1. sp. z o.o. oraz S. S. posiadają własne zaplecze techniczne, dostosowane do profilu swoich działalności;
- samodzielnie i na własny rachunek zatrudnia w swoim gospodarstwie rolnym pracownika, spółka S1 sp. z o.o., jak również S. S. zatrudniają we własnym zakresie swoich pracowników w ramach prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych, co wynika z następujących dokumentów: deklaracji ZUS DRA, listy płac, raporcie o zaliczce na podatek dochodowy;
- prowadzi własne gospodarstwo rolnego, we własnym imieniu i na własny rachunek, ponosząc związane z tym ryzyko gospodarcze, co wynika m. in. z następujących dokumentów: wykazu środków trwałych, deklaracji ZUS DRA, listy płac, raporcie o zaliczce na podatek dochodowy, rejestru sprzedaży VAT, rejestru zakupów VAT za rok 2023, umów zawieranych na zasadach rynkowych, potwierdzeń przelewów etc.;
- samodzielnie i na własny rachunek nabywa towar oraz usługi w cenach rynkowych - podobnie wygląda sytuacja dotycząca S1 sp. z o.o. i S.S. (wynika to np. z treści rejestru sprzedaży VAT, rejestru zakupów VAT za rok 2023, faktur VAT, umów oraz potwierdzeń przelewów, znajdujących się w aktach spraw);
- Spółka samodzielnie ponosi wszelkie koszty prowadzonej działalności, a z dokumentów finansowych Spółki wynika, że w 2023 r. posiadała środki trwałe, przychody ze sprzedaży towarów przez Spółkę wyniosły 1.232.942,31zł, Spółka osiągnęła zysk w kwocie 246.744,59 zł, a na cele inwestycyjne wydatkowano 147.000,00 zł, co oznacza, że Spółka prowadzi działalność na szeroką skalą i nie powstała po to, aby otrzymywać dopłaty z ARiMR, ale prowadzi rzeczywiste i samodzielne gospodarstwo rolne i ponosi z tego tytułu własne ryzyko gospodarcze;
- zarówno Skarżąca, jak i S.sp. z o.o. oraz S. S. zawierają relacje gospodarcze z innymi podmiotami, zupełnie niepowiązanymi - powyższej oraz w piśmie z [...] kwietnia 2025 r. wymieniono szereg takich podmiotów oraz przedstawiono na tę okoliczność stosowne dokumenty takie jak faktury VAT, natomiast relacje gospodarcze pomiędzy Skarżącą, S1 sp. z o.o. i S. S. stanowią jedynie część ich działalności;
- ponosi samodzielnie ciężar podatkowy związany z zapłatą podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości - taka sama sytuacja występuje w przypadku pozostałych podmiotów;
- samodzielnie ponosi ciężar finansowy związany z zapłatą opłat z tytułu ubezpieczenia upraw, jak również S1 sp. z o.o. i S. S. samodzielnie ponoszą własne ciężary finansowe w tym zakresie (Skarżąca przedłożyła m. in. polisę ubezpieczeniową potwierdzającą zawarcie umowy ubezpieczenia oraz potwierdzenia przelewów tytułem składek);
- samodzielnie podejmuje decyzje dotyczące rodzaju i zakresu produkcji, upraw oraz doboru kontrahentów - również S. S. i S1 sp. z o.o. wykonują powyższe czynności jako oddzielne podmioty;
- umowy, które zawierane są przez powyższe podmioty uwzględniają warunki rynkowe, w tym ceny przyjętych w stosunkach danego rodzaju, a uzasadnienie ekonomiczne w zakresie rzeczonych umów zostało zupełnie pominięte przez Organ II instancji;
4) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Ustawy o Planie Strategicznym w zw. z art. 39 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej poprzez uznanie przez Organ II instancji, że Skarżąca nie realizuje celów wspólnej polityki rolnej, w sytuacji, gdy działalność Skarżącej prowadzi do:
- zwiększenia wydajności rolnictwa przez wspieranie postępu technicznego, racjonalny rozwój produkcji rolnej - Skarżąca wprost spełnia ten warunek, uprawiając i utrzymując w dobrej kulturze posiadane grunty, wykonując wszelkie konieczne zabiegi agrotechniczne, utrzymując dobrostan zwierząt na wysokim poziomie, a także dysponując bardzo dobrej jakości sprzętem i odpowiednim zapleczem infrastrukturalnym, jak również poprzez stałą modernizację gospodarstwa rolnego, wprowadzanie nowoczesnych technologii i rozwiązań ekologicznych, a także inwestycji, na co tylko w 2023 r. przeznaczyła kwotę 147.000,00 zł;
- zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza poprzez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie - Skarżąca: 1) korzysta z usług podmiotów trzecich (np. w zakresie kombajnowania i kopania), 2) zatrudnia pracownika, któremu wypłaca stosowne wynagrodzenie, co poprawia poziom życia ludności wiejskiej;
- stabilizacji rynków i zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw - dzięki stałej modernizacji gospodarstwa rolnego oraz wprowadzania nowoczesnych technologii w prowadzeniu działalności rolniczej, w tym rozwiązań proekologicznych, zwiększa się dostępność produktów i zmniejsza ryzyko braku towaru uprawianego przez Spółkę na rynku;
- zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw - z uwagi na wprowadzane w gospodarstwie rolnym nowoczesne rozwiązania, stały rozwój, dążenie do neutralności ekologicznej, działania Skarżącej stabilizują rynek i dają gwarancję bezpieczeństwa dostaw,
- zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów - poprzez zwiększenie produkcji zgodnie z najnowszymi wytycznymi, dążąc do neutralności ekologicznej, które to działania stabilizują rynek, co wpływa na dostępność dostaw oraz zwiększa konkurencyjność rozsądnych cen. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym, za brak realizacji celów wspólnej polityki rolnej były uznawane przede wszystkim takie przypadki, kiedy powiązane podmioty nie zatrudniały żadnych pracowników, nie posiadały zaplecza technicznego niezbędnego do prowadzenia upraw a w prowadzonej działalności korzystały wyłącznie z usług zewnętrznych podmiotów powiązanych (zob. Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 10.09.2020 r., I SA/Go 236/20, LEX nr 3077914). Takie sytuacje nie miały natomiast miejsca w przedmiotowej sprawie;
5) art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie Decyzji, które nie wskazuje faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz narusza zasadę przekonywania, ponieważ nie wyjaśnia dostatecznie przyczyn, z powodu których Organ II instancji uznał, że Skarżąca stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Organ nie wyjaśnił, dlaczego Skarżącej, która jest posiadaczem nieruchomości, dysponuje własną Infrastrukturą, zapleczem technicznym i zatrudnia pracownika, zawiera relacje gospodarcze z podmiotami trzecimi, a także samodzielnie ponosi koszty swojej działalności i prowadzi inwestycje na dużą skalę, nie można przypisać statusu odrębnego gospodarstwa rolnego stanowiącego zorganizowaną całość gospodarczą;
6) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Ustawy o Planie Strategicznym poprzez ograniczenie postępowania wyjaśniającego do przeprowadzenia analizy w zakresie tego czy Spółka w roku 2023 zmieniła sposób funkcjonowania w odniesieniu do roku 2022, co do którego tutejszy Sąd oddalił skargi Spółki na decyzje odmawiające przyznania jej płatności, z pominięciem tego, że wyrażona przez Sąd ocena prawna dotyczy tylko danej sprawy tj. płatności na rok 2022, a nie dotyczy przedmiotowego postępowania (płatności na 2023 rok), a przy tym materiał dowodowy rozpatrywanej sprawy jest inny i bardziej obszerny, wobec czego Organy ARiMR były zobowiązane do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie;
B. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
1) art. 62 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 435, str. 187 z późn. zm.; dalej jako: "Rozporządzenie 2021/2116") oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. z 1995 r. Nr 312, str. 1; dalej jako: "Rozporządzenie nr 2988/95") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i odmowę na ich podstawie przyznania Skarżącej wszystkich płatności, w tym płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023, podczas gdy analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Spółka nie stworzyła sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia, a także spełnia warunki, o których mowa w art. 25 ust. 1 Ustawy o Planie Strategicznym, jak również spełnia cele prawa wspólnotowego;
2) art. 62 Rozporządzenia 2021/2116 w zw. z art. 4 ust. 3 Rozporządzenia 2988/95 poprzez zastosowanie błędnej, rozszerzającej wykładni tych przepisów i uznanie, że Skarżącej należy odmówić przyznania wszystkich płatności, o które ubiegała się we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023, co jest nieuprawnione, bowiem prawidłowa wykładnia tych przepisów potwierdzona w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Gdańsku z 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 96/24) prowadzi do wniosku, że ewentualna odmowa powinna dotyczyć tylko takiej korzyści, w celu uzyskania której, rolnik podjął działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, a nie wszystkich korzyści. Za taką interpretacją przemawia przede wszystkim użycie przez prawodawcę w treści normy zwrotu tej korzyści, co oznacza, że ewentualna odmowa powinna dotyczyć tylko kwot uzyskanych ze stworzenia sztucznych warunków, a nie całej kwoty dofinansowania;
3) art. 2 ust. 2 pkt 1) lit. a ustawy z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (Dz. U. z 2025 r. poz. 644; dalej jako; "Ustawa AML") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i skoncentrowanie całej sprawy wokół tego, że S. S. i R. S. posiadają status beneficjenta rzeczywistego na gruncie Ustawy AML, podczas gdy normy z tej ustawy nie powinny znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ jest to inna gałąź prawna, normy dotyczące pomocy publicznej związanej z działalnością rolniczą są kompleksowo uregulowane i nie przewidują takiej instytucji jak beneficjent rzeczywisty, instytucja beneficjenta rzeczywistego została określona na gruncie Ustawy AML w zupełnie innych celach dotyczących przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy.
Pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uwzględnienie skargi w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jak również o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
Ponadto zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z:
a) fotografii prezentującej dwa stada zwierząt - stado oznaczone nr 1 należące do S1 sp. z o.o. oraz stado oznaczone nr 2 należące do T.R. sp. z o.o., które są od siebie oddzielone pasem drogi oraz ogrodzeniem (murowano-metalowe ogrodzenie odgradzające teren siedziby stada należącego do T. R. sp. z o.o.) i budynkiem spichlerza i starej gorzelni,
b) fotografii prezentującej gospodarstwo rolne spółki S1 sp. z o.o. położone w miejsc. [...], działka nr [...], a także stado zwierząt należące do T. R. sp. z o.o., które jest oddzielone od gospodarstwa S1 sp. z o.o., w tym oddzielone od siedziby stada zwierząt S1 sp. z o.o. pasem drogi oraz ogrodzeniem, a także ww. budynkami- lit. a-b powyżej na fakt funkcjonowania i przebywania stad zwierząt w dwóch różnych miejscach, oddzielonych ogrodzeniem i pasem drogi, a także budynkami starej gorzelni i spichlerza, dokonania przez Organy II instancji nieprawidłowych ustaleń jakoby podział stad miał być fikcyjny, prowadzenia przez T.R. sp. z o.o. i S1 sp. z o.o. dwóch oddzielnych gospodarstw;
c) fotografii prezentującej stół paszowy w oborze należącej do spółki S1 sp. z o.o., położonej w miejsc. [...], na działce nr [...],
d) fotografii prezentującej stół paszowy należący do spółki S1 sp. z o.o. – B.,
e) fotografii prezentującej stół paszowy dla krów mamek, należący do spółki 1 sp. z o.o.,
f) fotografii prezentującej stół paszowy dla jałówek, należący do spółki S1sp. z o.o
g) fotografii prezentującej stół paszowy dla stada zwierząt należącego do T.sp. zo.o. stanowiący część ogrodzenia terenu, na którym znajdują się zwierzęta należące do . B. sp. z o.o. - z pozostałych stron teren jest ogrodzony murem betonowym i metalowym,- lit. c-g powyżej na fakt posiadania przez każdą ze spółek oddzielnej Infrastruktury do hodowli bydła,
h) dwóch fotografii prezentujących podwórze gospodarstwa rolnego spółki S. sp. z o.o., na których znajduje się obora oraz zbiornik paliwa na olej napędowy, należące do spółki S.1sp. z o.o., położone w miejsc. [...], na działce nr [...],
i) fotografii prezentującej gospodarstwo rolne S. S., położone w miejsc. [...] w [...], w tym ukazującej zbiornik na paliwo, należący do S. S.,
j) fotografii prezentującej wjazd na posesję gospodarstwa rolnego S. sp. z o.o., ogrodzonej betonowo-ceglanym murem i bramą- lit. h-j powyżej, na fakt posiadania odrębnych zbiorników na paliwo (olej) przez wskazane wyżej podmioty, dokonania nieprawidłowych ustaleń przez Organy ARiMR (jakoby wszystkie podmioty posiadały wspólnie jeden i korzystały z jednego zbiornika na paliwo);
k) fotografii prezentującej magazyny zbożowe, plac oraz garaż na sprzęt, należące do T. sp. z o.o. na podstawie umowy dzierżawy z [...] października 2023 r. (a wcześniej w oparciu o umowę użyczenia powierzchni jednego magazynu z[...] maja 2016 r. - obecnie wszystkie magazyny zbożowe widoczne na fotografii i garaż wraz z placem są w posiadaniu ww. spółki), odgrodzone od pozostałych gospodarstw pasmem drzew i drogami asfaltowymi, fotografii z lit. b, lit. i oraz lit. j - na fakt prowadzenia przez każdy z powyższych podmiotów odrębnych gospodarstw rolnych, posiadania przez każdy z podmiotów własnego zaplecza infrastrukturalno-technicznego.
W ocenie Skarżącej, przeprowadzenie powyższych dowodów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a jednocześnie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi w całości.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia [...] lutego 2026 r. (k. 53 akt sądowych) wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniających dowodów z: 1. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] sierpnia 2014 r. 2. wezwania kierownika Biura Powiatowego ARiMR z[...] grudnia 2024 r. 3. odpowiedzi P.S. z [...]grudnia 2024 r. na wezwanie kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] (w załączeniu), 4. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] Nr [...] z [...] maja 2025 r. 5. decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] z [...] maja 2025 r. Nr [...], 6. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 2015 r., 7. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] stycznia 2015 r., 8. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] stycznia 2016 r., 9. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] lutego 2016 r., 10. umowy sprzedaży nieruchomości z [...]września 2022 r., 11. umowy sprzedaży nieruchomości z [...]czerwca 2023 r., 12. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 2025 r., 13. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] stycznia 2015 r., 14. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] listopada 2021 r., 15. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] października 2022 r., 16. umowy sprzedaży nieruchomości z [...] marca 2023 r., 17. umowy dzierżawy nieruchomości z [...] września 2024 r. 18. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z [...] sierpnia 2014 r. 19. dokumentacji dotyczącej przyznania pomocy w ramach działania "Inwestycji w środki trwałe", "Wsparcia inwestycji w gospodarstwach rolnych", typ "Modernizacja gospodarstwa rolnych", 20. dokumentacji księgowej dotyczącej R. S..
Na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 z zm., dalej P.p.s.a.), postanowił: 1. Przeprowadzić dowód z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność, że w sprawie nie wystąpiły sztuczne warunki. 2. Oddalić wniosek o przeprowadzenie dowodów załączonych do pisma procesowego z [...] lutego 2026 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron, oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. Tym samym Sąd nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem, i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo - uchyla ją.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd stwierdził, że została ona wydana zgodnie z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora z [...] września 2025 r. utrzymująca decyzję organu I instancji z [...] sierpnia 2025 r. wydaną w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2023.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że postępowanie przed organami ARiMR cechuje odrębność proceduralna, ponieważ niektóre z zasad postępowania określone w przepisach k.p.a., w przypadku postępowań dotyczących przyznania płatności uległy znacznemu ograniczeniu.
W art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 8 luty 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r., poz. 1741 ze zm., dalej: Planem Strategiczny) wskazano, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisów art. 79a oraz art. 81 kpa nie stosuje się.
Ponadto W art. 66 ust. 2 Planu Strategicznego wskazano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Prowadząc postępowanie mające na celu zweryfikowanie wniosku o przyznanie płatności organ uprawniony jest do rozważenia czy w przypadku danego beneficjenta nie wystąpiły okoliczności dotyczące wykreowania tzw. sztucznych warunków pozwalających na uzyskanie płatności w kwotach wyższych niż te, które by stronie przysługiwały gdyby do stworzenia takich warunków nie doszło.
W wypadku, gdy organ zmierza do odmowy przyznania płatności, z uwagi na stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków do jej uzyskania, obowiązek wykazania istnienia tej okoliczności spoczywa na organie. Należy jednak pamiętać, że specyfika postępowania dowodowego w tego typu sprawach powoduje, że większość, a czasami wręcz całość dowodów istotnych dla tego aspektu sprawy jest w posiadaniu wnioskodawcy. Ten ostatni, jak już wspomniano, ma obowiązek przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek.
W tym miejscu należy zaznaczyć, zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a)-c) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L z 2013 r. Nr 347, str. 608 z późn. zm.) – zwanego dalej "Rozporządzeniem 1307/2013", "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, której gospodarstwo rolne jest położone na obszarze objętym zakresem terytorialnym Traktatów, określonym w art. 52 TUE w związku z art. 349 i 355 TFUE, oraz która prowadzi działalność rolniczą, "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki wykorzystywane do działalności rolniczej i zarządzane przez rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego; "działalność rolnicza" oznacza: (i) produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, w tym zbiory, dojenie, hodowlę zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich; (ii) utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy bez konieczności podejmowania działań przygotowawczych wykraczających poza zwykłe metody rolnicze i zwykły sprzęt rolniczy, w oparciu o kryteria określone przez państwa członkowskie na podstawie ram ustanowionych przez Komisję, lub (iii) prowadzenie działań minimalnych, określanych przez państwa członkowskie, na użytkach rolnych utrzymujących się naturalnie w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy.
Powyższe oznacza, że rolnikiem, a zatem podmiotem, który może występować o przyznanie płatności, jest osoba fizyczna lub prawna (ewentualnie grupa takich osób), która: - posiada odpowiednie jednostki wykorzystywane w działalności rolniczej, -zarządza nimi, - aktywnie prowadzi produkcję, hodowlę, uprawę, utrzymuje użytki rolne itd.
W ocenie Sądu podmiot występujący o przyznanie płatności ma obowiązek dysponowania odpowiednimi dowodami wskazującymi, że spełnia wszystkie trzy ww. warunki. W toku kontroli wniosku o przyznanie płatności organ ma bowiem prawo dokonać weryfikacji wszystkich oświadczeń wnioskodawcy.
Powyższe uwagi są istotne, ponieważ zasadniczym elementem argumentacji organu, dotyczącej stworzenia przez stronę "sztucznych warunków", jest twierdzenie, że nie prowadzi ona działalności rolniczej jako wyodrębniony, samodzielny podmiot działający na własny rachunek i ryzyko, lecz stanowi element jednego gospodarstwa współtworzonego przez podmioty powiązane osobowo i kapitałowo, które w istocie funkcjonują jako jeden rolnik, a przyjęta struktura organizacyjna służy sztucznemu mnożeniu podmiotów w celu uzyskania wyższych płatności.
Podsumowując, w niniejszym postępowaniu rolą Sądu jest ocena, czy organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie zasadnie uznały, że strona skarżąca oraz pozostałe podmioty, w sposób sztuczny stworzyły warunki niezbędne do uzyskania płatności w wyższej wysokości.
Organ uznał, że organizacja działalności rolniczej Skarżącej, jak i pozostałych osób wymienionych w decyzji, zmierzała do ominięcia przepisów zmniejszających wysokość poszczególnych płatności dla gospodarstw z większym areałem lub ilością bydła. Organy badały aspekty związane z faktycznym użytkowaniem gruntów, ich zarządzeniem oraz współdziałaniem osób je użytkujących i deklarujących do płatności. Analiza ta wykazała, że gospodarstwa rolne były ściśle powiązane osobowo, organizacyjne i ekonomicznie. Strona skarżąca prowadziła przy pomocy najbliższych de facto jeden organizm gospodarczy, stanowiący jedno gospodarstwo rolne.
Organy przyjęły, że przyznanie wnioskowanych płatności byłyby korzyścią uzyskaną w wyniku stworzenia sztucznych warunków i stałoby w sprzeczności z celami sektorowego prawodawstwa rolnego, co uzasadnia odmowę ich przyznania na podstawie art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116.
Wyjaśnić trzeba, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem nr 2988/95. W myśl art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści (por. wyrok NSA z 3.11.2016 r. akt II GSK 3579/16).
Jednak ani przepisy rozporządzenia nr 1306/2013 ani obowiązującego wcześniej rozporządzenia nr 65/2011, nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tego zagadnienia organom stosującym prawo.
Zwrot "sztuczne warunki" utrwalił się w regulacjach Wspólnej Polityki Rolnej w kolejnych okresach programowania i był formułowany w prawie niezmienionym brzmieniu. Tworzenie sztucznych warunków zostało uznane za naruszenie interesów finansowych UE. W okresach programowych 2014-2020 i 2023-2027 relewantne przepisy zostały ujęte w art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz art. 62 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6 grudnia 2021 r.). Z powyższych przepisów wynika, że nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, iż warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Prawo unijne nie określa jednak kryteriów oceny utworzenia sztucznych warunków. Kryteria te zostały sformułowane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zakaz tworzenia sztucznych warunków stanowi klauzulę generalną, która ma na celu zapobieganie stosowania prawa w sposób schematyczny, prowadzący do skutków mijających się z celem, dla którego to prawo zostało ustanowione. Dotyczy to pozyskiwania korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa unijnego. Z orzecznictwa TSUE wynika, że ustalenie utworzenia sztucznych warunków wymaga zbadania elementu obiektywnego i subiektywnego (Wyrok Trybunału z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrzawen fond Zemedelie Razplasztatelna agencija). Podobne stanowisko zajmował już wcześniej ETS np. w wyroku z 14.12.2000 r., w sprawie C-110/99, Emsland- Starkę GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-11569; wyroku z 21.07.2005 r. w sprawie C-515/03, Eichsfelder Schlachtbetrieb GmbH przeciwko Hauptzollamt Hamburg-Jonas, Zbiór Orzeczeń, s. 1-07355; wyroku z 16.03.2006 r. w sprawie C-94/05, Emsland-Starke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hanover, Zbiór Orzeczeń 2006, nr 3A, s. 1-2619; wyroku z 11.01.2007 r. w sprawie C-279/05 Vonk Dairy Products, Zbiór Orzeczeń s. 1 - 239, w którym podkreślał, że zaistnienie subiektywnego elementu może zostać również wzmocnione poprzez dowód zmowy mogącej przyjąć postać zamierzonej koordynacji pomiędzy różnymi inwestorami ubiegającymi się o pomoc w ramach systemu wsparcia, w szczególności gdy projekty inwestycyjne są identyczne lub gdy istnieje więź geograficzna, ekonomiczna, funkcjonalna, prawna lub personalna pomiędzy projektami. Stanowisko TSUE stało się ostatnio mniej korzystne dla beneficjentów po wyroku TSUE z dnia 7 kwietnia 2022, C-176/20 SC Avio Lucos SRL przeciwko Agentia de Platisi Interventie Pentru Agricultura - Central Judetean Doli i Agentia de Plati si Interventie Pentru Agricultura (APIA) - Aparat Central (www.eur-lex.europa.eu). TSUE potwierdził, że oceny czy doszło do tworzenia sztucznych warunków należy dokonać w oparciu o istnienie elementu obiektywnego i subiektywnego w działaniach wnioskodawcy, ale pominął w tym wyroku, że do uznania zaistnienia sztucznych warunków do uzyskania płatności rolniczych, nakierowanie na pozyskanie tych płatności nie musi być wyłącznym celem wnioskującego o płatności.
W wyroku z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 2607/18, Naczelny Sąd Administracyjny skonstatował, że pojęcie sztucznego tworzenia warunków jest pojęciem nieostrym, jego znaczenie ustalić należy w toku wykładni na tle okoliczności konkretnego przypadku. Sztuczny to przymiotnik określający coś, co zostało wytworzone w sposób nienaturalny, w innym celu, niż nastąpiłoby w ramach normalnego porządku rzeczy. Sztuczny charakter czynności prawnych można przypisać takim czynnościom, których sens sprowadza się do wywołania określonego skutku, który nie wystąpiłby, gdyby obrót gospodarczy toczył się swobodnie i uczciwie. Kreowanie w ten sposób przesłanek uzyskania pomocy publicznej jest w świetle art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 niedopuszczalne. Stwierdzenie tego rodzaju nieprawidłowości prowadzić bowiem musi jak stanowi ten przepis do nieprzyznania lub wycofania już przyznanej korzyści.
Dalej Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że z unormowaniem tym koresponduje art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013. Przepis ten nie odwołuje się do zamiaru kierunkowego wnioskodawcy, a więc nie stanowi o tym, by wyłącznym celem jego działania było uzyskanie nienależnej korzyści. Tak też ten przepis rozumiany jest w najnowszym orzecznictwie TSUE. Wprawdzie wcześniej TSUE zajmował bardziej liberalne dla beneficjentów pomocy stanowisko, bo przyjmował, że o sztucznym tworzeniu warunków w rozumieniu tego przepisu można mówić jedynie wówczas, gdy wyłącznym celem działania wnioskodawcy było uzyskanie nienależnej pomocy (zob. np. wyrok z 12 września 2013 r., nr C-434/12, ZOTSiS 2013/9/I-546 i cytowane tam orzecznictwo), jednak obecnie odstąpiono od tego poglądu. W wyroku z 7 kwietnia 2022 r. nr C-176/20 TSUE wyjaśnił, że ze sztucznymi warunkami w rozumieniu tego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy "z jednej strony z ogółu obiektywnych okoliczności wynika, że pomimo formalnego poszanowania warunków przewidzianych we właściwym uregulowaniu cel realizowany przez to uregulowanie nie został osiągnięty, a z drugiej strony wykazano wolę uzyskania korzyści wynikającej z uregulowania Unii poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych dla jej uzyskania", nie odwołując się już do wyłącznego celu działania wnioskodawcy. Wskazano także w uzasadnieniu tego orzeczenia, że art. 60 rozporządzenia 1306/2013 odpowiada zgodnie z jego brzmieniem co do zasady art. 29 rozporządzenia 1782/2003, dokonującemu kodyfikacji dotychczasowego orzecznictwa Trybunału, zgodnie z którym podmioty prawa nie mogą się w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać na przepisy prawa Unii.
W wyroku z dnia 28 maja 2025 r. sygn. akt. I GSK 1776/22 wskazano, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej uprawnienia do płatności powinno się przydzielać osobie, która posiada uprawnienia decyzyjne, odnosi korzyści i ponosi ryzyko finansowe w odniesieniu do działalności rolniczej na gruntach, co do których wnioskuje o płatności – motyw 16 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia.
Z powołanych orzeczeń TSUE, wynika ponadto wprost, że w ramach badania elementu subiektywnego (zamiaru) organ posiada kompetencję do badania okoliczności związanych z powstaniem grupy producentów, a ponadto takie badanie może podejmować przed dokonaniem płatności oceniając, czy nie stworzono w sposób sztuczny warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Organ może zatem oceniać zamiar stanowiący element towarzyszący czynnościom na etapie zawiązywania grupy oraz składania wniosków o płatność. Wobec tego to, na ten moment należy rozważać intencje poszczególnych członków przyszłej grupy producentów, jak i oceniać okoliczności towarzyszące zawiązaniu danej grupy, które to okoliczności mogą wskazywać na sztuczne stworzenie warunków dla uzyskania wsparcia niezgodnie z celami systemu wsparcia (zob. wyr. NSA z 28.03.2017 r., II GSK 138/17).
Sąd podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. w sprawie I GSK 1772/18, że utworzenie wielu gospodarstw rolnych, powiązanych ze sobą osobowo, kapitałowo, organizacyjnie i technicznie, a następnie złożenie wielu odrębnych wniosków o przyznanie płatności rolnych na poszczególne działki rolne, z pominięciem modulacji, która ogranicza przyznanie pomocy ze względu na powierzchnię gruntów rolnych wskazuje na stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności rolnych. Bez znaczenia pozostaje to, że każdy z tych podmiotów może wykazać się posiadaniem gruntów rolnych uprawianych rolniczo oraz to, że posiada wyodrębnienie organizacyjno-prawne.
Nie wyklucza to bowiem tego, przy zaistnieniu dodatkowych okoliczności, że podmioty te podjęły czynności prawne i faktyczne wprawdzie bezpośrednio nieobjętych zakazem prawnym, ale które w istocie zmierzają do osiągnięcia skutku zakazanego przez prawo. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości takie zachowanie nie może być objęte ochroną prawną i może być odpowiednio sankcjonowane (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości (druga izba) z 16 marca 2006r. w sprawie C-94/05 Emsland-Stärke GmbH przeciwko Landwirtschaftskammer Hannover; pkt 52-53). Ocena gospodarstwa rolnego musi obejmować, w sytuacjach budzących wątpliwości, nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z jego funkcjonowaniem, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku. Ocena ta powinna również uwzględniać charakter zadań jakie mogą być finansowane z budżetu UE na rozwój obszarów wiejskich (na podstawie krajowych planów strategicznych rozwoju obszarów wiejskich) i powinna niewątpliwie łączyć się z oceną dokonywaną w pozostałych płatnościach rolnych i obowiązujących tam modulacji za dany okres.
Zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed dalszą jego degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Zatem przepisy prawa krajowego i unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół czterech osi wsparcia. Można założyć, że gdyby nie było takiego wsparcia finansowego ze strony Państwa czy UE, to działalność byłaby prowadzona w ramach jednego podmiotu (gospodarstwa rolnego) a nie kilku podmiotów gospodarczych. Tak więc, mimo że działania polegające na utworzeniu wielu podmiotów, posiadanie gruntów rolnych, czy też powierzenie wykonania prac rolnych innemu podmiotowi są prawnie dopuszczalne, to jednak muszą one być skonfrontowane z przepisami regulującymi mechanizm przyznawania płatności, które wykluczają przyznawanie płatności podmiotom, które z uwagi na swoją sytuację ekonomiczną i pozycję na rynku rolnym takiej pomocy nie powinny oczekiwać. Podmioty te, ukrywając faktyczny sposób i zakres prowadzonej działalności, de facto nie prowadzą działalności rolniczej opartej na zasadzie swobody i konkurencyjności, a więc nie spełniają zasadniczego kryterium pozwalającego na przyznanie jakiejkolwiek pomocy nie tylko w zakresie rolnictwa.
W ocenie Sądu organ odwoławczy wykazał istnienie przesłanek odmowy przyznania płatności zgodnie z wykładnią sformułowaną w ww. wyrokach TSUE. Ustalił prawidłowo powiązania rodzinne i kapitałowe poszczególnych podmiotów. Trafnie skonkludował, że wskazane podmioty w działalności rolniczej, współtworzyły jeden, centralnie zarządzany organizm gospodarczy. Tym samym, że poprzez ukształtowanie struktury własności gruntów i stad oraz podporządkowanie wspólnemu celowi gospodarczemu, doszło do zamierzonej koordynacji działań ukierunkowanej na uzyskanie korzyści sprzeczne z celami wsparcia polegającej na obejściu mechanizmów modulacji płatności: pułapów powierzchniowych, współczynnika redukcji, współczynnika korygującego oraz - w przypadku innych płatności - szczeblowo degresywnych stawek płatności. Organ zasadnie uznał, że o sztuczności warunków stworzonych do uzyskania płatności świadczył fakt, iż działalność zaangażowanych podmiotów, w tym strony skarżącej, nie miała charakteru odrębnego. Strona nie działała autonomicznie.
Organ prawidłowo ustalił i ocenił szereg okoliczności potwierdzających powyższe twierdzenie. Najważniejszymi z nich są:
1. powiązania właścicielskie i zarządcze w ramach skarżącej spółki T. oraz podmiotów powiązanych, przejawiające się w tym, że od momentu jej zarejestrowania w dniu 14 maja 2015 r. całość udziałów pozostaje w rękach jednej rodziny, tj. małżonków S. S. (40%) i R. S. (40%) oraz ich synów – . S. (10%) i P. S.(10%); do dnia [...] listopada 2023 r. funkcję prezesa zarządu pełnił S. S., natomiast obecnie funkcję tę sprawuje P.S., zaś wiceprezesem jest R. S., będąca jednocześnie beneficjentem rzeczywistym spółki; R. S. oraz S. S. są również beneficjentami rzeczywistymi w spółkach S.sp. z o.o. oraz S1 sp. z o.o., przy czym w tej ostatniej pozostają jedynymi udziałowcami (po 50%) i pełnili w 2023 r. funkcje w zarządzie; dodatkowo S. sp. z o.o., prowadząca obsługę księgową m.in. dla T.sp. z o.o., posiada strukturę udziałową obejmującą te same osoby fizyczne (S., R., P. i W. S.) oraz podmioty powiązane, co potwierdza koncentrację kontroli właścicielskiej i zarządczej w obrębie jednej rodziny;
2. wszystkie grunty zgłoszone przez skarżącą do płatności były użytkowane na podstawie umów dzierżawy zawieranych z S. S. oraz Parafią w [...] - gdzie umowy dzierżawy w imieniu skarżącej zawierał S. S.,
3. działki nr [...] deklarowane przez skarżącą do płatności w roku 2023 były w latach poprzednich zgłaszane do płatności przez S. S. bądź S1 sp. z o. o., co wskazuje na rotacyjny sposób ich przypisywania poszczególnym uczestnikom tej samej struktury,
4. zmniejszenie powierzchni gruntów deklarowanych do płatności przez S.S. w związku z utworzeniem spółki T. sp. z o.o. w 2015 r., przejawiające się w tym, że pomiędzy rokiem 2014 a 2015 nastąpił spadek deklarowanego przez niego areału z 393,73 ha do 267,14 ha, co pozostawało w bezpośrednim związku z przekazywaniem gruntów do spółki, której był współtwórcą i w której pełnił funkcje zarządcze,
5. skarżąca oraz S1 sp. z o.o. posiadają siedziby stad w tym samym miejscu, T. korzysta z infrastruktury S. na podstawie umowy, a umowy pomiędzy tymi podmiotami zawierane są przez te same osoby (R. S. i S. S.); ponadto S. świadczy na rzecz T. usługi w zakresie obsługi bydła, część zwierząt w stadzie T. pochodzi ze S., a pomiędzy spółkami występuje stały przepływ zwierząt w obie strony oraz korzystanie z tego samego odbiorcy zwierząt tj. O. P.F. sp. z o. o.,
6. w zakresie obsługi bydła, jak i wykonywania prac rolnych, czynności były realizowane przez te same osoby, niezależnie od formalnego podziału na poszczególne podmioty, co potwierdzają m.in. umowa z dnia [...]maja 2018 r. dotycząca obsługi bydła, umowa zlecenia z dnia [...] maja 2024 r. na prace agrotechniczne, rozliczenia finansowe pomiędzy spółkami, a także oświadczenia P. i W. S. o wykonywaniu prac przy użyciu sprzętu pochodzącego z gospodarstw udziałowców oraz o wspólnym podejmowaniu decyzji dotyczących prowadzenia działalności rolniczej, przy czym brak precyzyjnego określenia wynagrodzenia i zasad rozliczeń,
7. skarżąca w zakresie nabywania środków ochrony roślin oraz materiału siewnego korzysta przede wszystkim z usług podmiotu PHU R. S., stanowiącego działalność gospodarczą jej wspólnika i beneficjenta rzeczywistego,
8. brak odrębnej infrastruktury technicznej w zakresie magazynowania paliwa, przejawiający się w tym, że skarżąca nie dysponuje własnym zbiornikiem paliwowym (brak w ewidencji środków trwałych) i korzysta w tym zakresie ze zbiorników należących do S. S., z których korzysta również S. sp. z o.o., mimo że każda ze spółek dokonuje odrębnych zakupów paliwa, co wskazuje na wspólne wykorzystywanie zaplecza technicznego,
9. wzajemne użyczenie powierzchni magazynowych oraz parku maszynowego,
10. te same adresy wskazywane są zarówno jako siedziby spółek, jak i adresy do korespondencji, a także pojawiają się w odniesieniu do osób fizycznych ubiegających się o płatności bezpośrednie, co występuje nie tylko w roku 2023, ale również w latach wcześniejszych.
Na tle powyższych ustaleń należy zwrócić uwagę na okoliczności wynikające ze zgromadzonego materiału dowodowego, które dodatkowo potwierdzają trafność oceny przyjętej przez organ. W szczególności sposób zawierania umów dzierżawy z dnia [...]maja 2017 r. i [...]maja 2021 r. zawartej pomiędzy T. sp. z o. o. a S.S. w kontekście art. 210 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, zgodnie z którym "w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników". Niezależnie od wątpliwości co do prawidłowości reprezentacji, okoliczności ich zawarcia oraz sposób funkcjonowania stron wskazują, że miały one jedynie charakter formalny. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że prace na rzecz spółki wykonywane były przez członków rodziny bez wynagrodzenia (oświadczenie z dnia [...] października 2023 r.), co może wskazywać na korzystanie przez spółkę z nieodpłatnych świadczeń, a także brak odniesienia do ich ewentualnego ujęcia w rozliczeniach podatkowych. Dodatkowo dokumenty mające świadczyć o odrębności organizacyjnej, dotyczące zatrudnienia pracownika oraz zgłoszeń do ZUS, odnoszą się dopiero do roku 2024 – jak wynika z informacji spółki z dnia [...]lipca 2024 r., pracownik M. D. wykonywał od wiosny 2024 r. zabiegi agrotechniczne na podstawie umowy zlecenia z dnia [...]maja 2024 r., a od dnia 1 czerwca 2024 r. został zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy i zgłoszony do ubezpieczenia w dniu 4 czerwca 2024 r. – co potwierdza, że w okresie objętym postępowaniem taka odrębność nie występowała.
Ponadto organ trafnie ustalił, że zabieg polegający na zgłoszeniu przez odrębne podmioty, zarządzanych wspólnie gruntów rolnych, prowadzić mógł do uzyskania dodatkowych korzyści finansowych w porównaniu z sytuacją, gdyby o płatności ubiegał się jeden podmiot. Prawidłowo określił hipotetyczną wartość tych korzyści, wskazując, że sztuczny podział gospodarstwa o powierzchni ok. 645 ha na kilka powiązanych podmiotów umożliwia istotne zwiększenie płatności poprzez obejście limitów systemowych. W szczególności w zakresie płatności RDST podział na trzy podmioty pozwala na uzyskanie ok. 16 286,40 zł, podczas gdy przy jednym gospodarstwie płatność ta w ogóle by nie przysługiwała. W odniesieniu do płatności zwierzęcych rozdzielenie stada na dwa podmioty skutkuje zwiększeniem wsparcia z ok. 15 657,40 zł do 31 314,80 zł, a więc o ok. 15 657,40 zł, natomiast w przypadku płatności ONW podział gruntów pomiędzy dwa podmioty prowadzi do wzrostu płatności z ok. 7 831,25 zł do ok. 15 662,50 zł, tj. o ok. 7 831,25 zł, co łącznie potwierdza, że mechanizm multiplikacji podmiotów prowadzi do zwielokrotnienia należnych płatności względem sytuacji, w której działalność byłaby prowadzona w ramach jednego gospodarstwa.
W świetle poczynionych ustaleń Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że działalność podmiotów ubiegających się o płatności była w istocie prowadzona w ramach jednego, centralnie zarządzanego i funkcjonalnie spójnego organizmu gospodarczego, a jej wyodrębnienie na kilka podmiotów nie miało charakteru rzeczywistej autonomii, lecz jedynie formalny. W konsekwencji zgłaszanie gruntów i stad przez powiązane podmioty, które nie prowadziły samodzielnej działalności rolniczej uzasadnionej względami gospodarczymi, należy ocenić jako działanie o charakterze sztucznym w rozumieniu art. 62 rozporządzenia 2021/2116, polegające na wykreowaniu takiego stanu faktycznego, który formalnie odpowiada przesłankom uzyskania wsparcia, lecz w rzeczywistości zmierza do osiągnięcia korzystniejszego efektu niż ten, który wynikałby z normalnego przebiegu działalności gospodarczej. Oceny tej nie zmienia okoliczność formalnego wyodrębnienia poszczególnych podmiotów, skoro, jak trafnie wskazano w orzecznictwie, istotne znaczenie ma rzeczywisty charakter relacji gospodarczych, a nie ich pozór. Dodatkowo należy podkreślić, że skarżąca nie wykazała ani nawet nie uprawdopodobniła istnienia racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego dla przyjętego modelu funkcjonowania, polegającego na rozdrobnieniu jednego gospodarstwa na kilka powiązanych podmiotów, mimo że model ten generuje dodatkowe koszty związane z funkcjonowaniem odrębnych struktur organizacyjnych. W świetle regulacji prawa unijnego, w szczególności art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 oraz art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116, jak również utrwalonego orzecznictwa TSUE i NSA, brak takiego uzasadnienia, przy jednoczesnym istnieniu ścisłych powiązań oraz koordynacji działań, stanowi istotną przesłankę przyjęcia, że doszło do sztucznego stworzenia warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia.
Za trafnością ustaleń organu w zakresie celu stworzenia sztucznych warunków przemawia to, że analiza obejmowała działalność skarżącej w powiązaniu z aktywnością tych samych osób fizycznych uczestniczących w funkcjonowaniu innych podmiotów, co pozwoliło na odtworzenie rzeczywistego mechanizmu działania oraz ocenę korzyści wynikających ze składania wniosków o płatności w ramach powiązanej struktury. Ustalenia te zostały oparte na obiektywnych okolicznościach, co odpowiada standardom wynikającym z orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-434/12 oraz C-176/20), nakazującym weryfikację obiektywnych dowodów wskazujących, że poprzez sztuczne stworzenie warunków zmierzano do uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Prawidłowo również oceniono, że działania skarżącej i podmiotów powiązanych nie realizowały celów Wspólnej Polityki Rolnej określonych w art. 39 ust. 1 TFUE oraz art. 4 rozporządzenia nr 1305/2013, w szczególności nie służyły mechanizmowi wspierania mniejszych gospodarstw poprzez degresję i ograniczenia płatności, ani nie przyczyniały się do poprawy konkurencyjności rolnictwa, rozumianej zarówno w wymiarze indywidualnym, jak i rynkowym. Przeciwnie, przyjęty model działania prowadził do obejścia tych mechanizmów, co w świetle regulacji unijnych i ich celu uzasadniało odmowę przyznania wsparcia.
W rozpoznawanej sprawie ocenie podlegała suma działań składających się na stworzenie takiej struktury gospodarczej (przy wykorzystaniu gruntów, do których prawa posiadały powiązane kapitałowo i osobowo podmioty), która istniała w momencie składania wniosków, jak również tego, czy na gruncie przepisów dotyczących płatności działania te miały na celu maksymalizację globalnie zsumowanych kwot wsparcia. Takie ujęcie stanowi perspektywę oceny istnienia "sztucznych warunków" w rozumieniu art. 62 rozporządzenia nr 2021/2116. Jak wcześniej wskazano, organy ARiMR uwzględniły tę perspektywę w swych ustaleniach faktycznych. O czym już była mowa, w sytuacjach budzących wątpliwości, ocenie podlegają nie tylko okoliczności związane bezpośrednio z funkcjonowaniem rolnika, ale również te, które wskazują na jego pozycję na rynku rolnym, jego relacje (powiązania) gospodarcze, organizacyjne z innymi podmiotami występującymi na tym rynku (wyrok NSA z 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt I GSK 1772/18).
W ocenie Sądu w sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności faktyczne, a zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący i pozwala na przyjęcie, że spełnione zostały zarówno przesłanka obiektywna, jak i przesłanka subiektywna stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności objętej wnioskiem skarżącej, a powyższe rozważania odnoszą się pośrednio lub bezpośrednio do wszystkich zarzutów skargi.
Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło