I SA/Go 384/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Damian Bronowicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis w kwocie 100 (stu) złotych. I SA/Go 384/08 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożył w dniu 21 lutego 2008r., skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia z dnia [...] lutego 2008 roku w sprawie nr [...]. Skargę podpisał, w imieniu skarżącego Kierownik Inspektoratu. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008r. (nr [...]) w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący, będący organem egzekucyjnym nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie w sprawie. W sytuacji gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem nie zachodzą podstawy prawne do odrębnego wypowiadania się przez ten podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu jako wierzyciela i oddzielnie jako organu egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat. Tytuł wykonawczy wystawiony został na zobowiązanego - Lasy Państwowe Nadleśnictwo. Po wpłynięciu skargi, skarżący zobowiązany do jej uzupełnienia przez wykazanie umocowania osoby, która podpisała skargę w imieniu osoby prawnej, w piśmie z dnia [...] maja 2008r. wskazał na zmiany organizacyjne w strukturze ZUS ,a następnie uzupełnił brak przedkładając skargę podpisaną przez osobę umocowaną do reprezentacji Oddziału ZUS, do którego struktury organizacyjnej należy Inspektorat. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak podmiotowe polegające na określeniu, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi są złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 P.p.s.a., wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej złożenia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich skutkuje niedopuszczalnością skargi. Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku (por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997 Nr 2, poz. 89). W doktrynie prawa administracyjnego podkreśal się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88). Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, iż zaskarżony akt stanowi rozstrzygnięcie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. Interes prawny jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r. (II GSK 317/06) wskazano, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS (ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) wynika, że Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jest jednostka organizacyjna (osoba prawna), która jako całość jest organem administracji publicznej. W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje tylko swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W ramach prowadzonej działalności posługuje się środkami prawnymi właściwymi organom administracji publicznej, a więc przede wszystkim wydaje decyzje administracyjne. Z przepisów ustawy określających podmiotowość publicznoprawną ZUS oraz zakres i sposób wykonywania podstawowych jego zadań wynika konieczność daleko posuniętej, wewnętrznej dekoncentracji kompetencji do działania w charakterze organu administracji publicznej, która znajduje wyraz w statucie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Statut zaś stanowi podstawę prawną do udzielania, pracownikom ZUS upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu jako osoby prawnej. Tym samym dopuszcza się możliwość ograniczenia kompetencji Prezesa jako podstawowego reprezentanta Zakładu na rzecz innych pracowników, w tym upoważnienia Dyrektora oddziału ZUS do dalszego upoważnienia pracowników danego oddziału. Skarżący (rozumiany, w sposób przedstawiony wyżej jako jednolity podmiot) w postępowaniu egzekucyjnym występuje zatem jako wierzyciel oraz organ pierwszej instancji. Właściwość konkretnej jednostki terenowej, w tym zmiany wywoływane reorganizacją oddziałów i podległych jej inspektoratów, nie mają wpływu na tożsamość podmiotową pojęcia wierzyciela i organu, które przysługują ZUS jako osobie prawnej. W takim przypadku podmiot ten nie ma on interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się bowiem zgodnie, że nie jest dopuszczalne wniesienie skargi przez organ administracji publicznej, który w sprawie ma uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje (por. postanowienie NSA z 2 marca 2006r., II GSK 387/05; postanowienie NSA z 24 maja 2006r., II FSK 818/05; wyrok NSA z 15 lutego 2006r., I OSK 460/05; wyrok NSA z 7 grudnia 2005r., I OSK 521/05; wyrok NSA z 16 stycznia 2007r., I OSK 389/06). Tak sytuacja w niniejszej sprawie ma miejsce. Z tych względów sąd nie odniósł się do zarzutów skargi i na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., 16 § 2 P.p.s.a. oraz art. 58 § 3 P.p.s.a skargę odrzucił.