I SA/Go 42/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym dniu 8 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Skarżący, J.R., wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwane dale SKO lub organem) z [...] listopada 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że Wójt Gminy [...] wydał w stosunku do skarżącego decyzję z [...] czerwca 2019 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. Decyzja zawierała pouczenie o przysługujących skarżącemu środkach zaskarżenia i została doręczona w dniu 10 lipca 2019 r. Skarżący wniósł od wskazanej decyzji odwołanie pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Odwołanie zostało wniesione w dniu 29 lipca 2019 r., co wynikało z daty umieszczonej na prezentacie organu. Pismem z [...] sierpnia 2019 r. Wójt Gminy przesłał organowi drugiej instancji odwołanie skarżącego wraz z aktami postepowania wskazując jednocześnie, że zostało ono wniesione po upływie terminu. Pismem z dnia [...] września 2019 r. SKO wezwało organ pierwszej instancji do przedłożenia koperty, w której nadane zostało odwołanie lub ewentualnie oświadczenia, iż odwołanie zostało złożone bezpośrednio w urzędzie. Pismem z dnia [...] września 2019 r. organ pierwszej instancji przesłał do SKO oświadczenie pracownika urzędu z dnia [...] września 2019 r., z którego wynika, że skarżący złożył odwołanie osobiści w Urzędzie Gminy w dniu 29 lipca 2019 r.. Pismo zostało w dzienniku korespondencji po nr [...]. Pismem z dnia [...] października 2019r. SKO wezwało skarżącego do złożenia oświadczenia w jaki sposób złożono odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2019 r. – osobiście, czy za pośrednictwem Poczty Polskiej, ewentualnie kiedy nadano odwołanie w placówce pocztowej i udokumentowanie tego faktu w terminie 7 dni, pod rygorem uznania, iż odwołanie zostało złożone osobiście. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. SKO wskazując m.in. na treść 223 § 2 pkt 1 oraz art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) stwierdziło, że skarżący uchybił 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie organu decyzja z [...] czerwca 2019 r. została doręczona skarżącemu w dniu 10 lipca 2019 r. Doręczenie było skuteczne a decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie i terminie wniesienia odwołania. W dniu 24 lipca 2019 r. upłynął termin do wniesienia odwołania od decyzji i dnia 25 lipca 2019 r. decyzja stała się ostateczna. W ocenie Kolegium z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący złożył odwołanie osobiści w Urzędzie w dniu 29 lipca 2019 r. Organ wskazał również, że skarżący nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z [...] grudnia 2019 r. skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji nie wniósł żadnych dowodów uprawdopodabniających datę wniesienia odwołań przez skarżącego i nie przedłożył organowi odwoławczemu odwołań z przybitymi odciskami pieczęci Urzędu Gminy opatrzonymi datami wpływu i podpisem pracownika przyjmującego odwołania skarżącego. Skarżący wskazał, że odwołanie sporządził [...] lipca 2019 r. i nadał je 22 lub 23 lipca 2019 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej, przesyłką zwykłą ekonomiczną, ponieważ nie stać go na opłacanie listów poleconych. Organ I instancji powinien był zachować kopertę, w której nadano odwołanie. Skarżący dodał, że w spornym okresie w Urzędzie Gminy przeprowadzony był remont budowlany, a on sam doręczał wówczas do organu jakieś pisma, które były przyjmowane przez osoby niezwiązane na co dzień z sekretariatem, więc o niedopatrzenie nie było trudno. Nadto podniósł, że oświadczenie pracownika organu po tak długim czasie może być w stosunku co do dni omylne. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik, pismem z dnia [...] kwietnia 2020r., uzupełnił skargę wskazując dodatkowo, że z uwagi na to, iż skarżący nadał list przesyłka zwykłą a nie listem poleconym, nie ma potwierdzenia nadania odwołania. Podkreślił, że z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie wynika obowiązek nadania pisma listem poleconym, w związku z czym można je nadać także zwykłym listem. Obowiązkiem organu jest traktowanie koperty z datą stempla pocztowego, w której wniesiono odwołanie, z najwyższą starannością. Jeżeli organ z przyczyn leżących po jego stronie nie jest w stanie przedstawić koperty pozwalającej na ustalenie daty nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, nie można wywodzić z tego skutków prawnych niekorzystnych dla strony. Na organie spoczywa obowiązek właściwego prowadzenia i dbania o kompletność akt postępowania. W razie zagubienia koperty przez organ twierdzenie strony, że nadała pismo pocztą w terminie, powinno spowodować przyjęcie, że termin ten został zachowany. W sytuacji, gdy organ nie jest w stanie przedstawić przekonywujących dowodów pozwalających na ustalenie konkretnej daty złożenia pisma przez stronę, niedopuszczalne jest wywodzenie niekorzystnych dla strony skutków prawnych, np. w postaci ustalenia, że odwołanie wniesiono po terminie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 rok. Zgodnie z art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie zaś do treści z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Podkreślić należy, że uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (zob. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Brzmienie wskazanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z treścią tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2019r. została skutecznie doręczona skarżącemu 10 lipca 2019 r. Nie ulega też wątpliwości, że rozstrzygnięcie zawierało właściwe pouczenie o środkach i terminach jego zaskarżenia. W analizowanym przypadku, co również nie jest sporne, ustawowy 14 - dniowy termin do złożenia odwołania upływał 24 lipca 2019 (tj. w dniu roboczym). Nadto organ II instancji stwierdził, a co kwestionuje strona, że wniesienie odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] czerwca 2019 r. nastąpiło dopiero w dniu 29 lipca 2019 r. (data pieczęci nadanej przez organ I instancji). Zatem skarżący nie złożył odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. To z kolei spowodowało naruszenie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i z racji brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, koniecznym się stało stwierdzenie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ponieważ termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA z 26.06.2008 r., II FSK 563/07). Poddając kontroli zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jego wydanie było celowe i zasadne. W ocenie Sądu nie można uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, jakoby odwołanie od decyzji organu I instancji zostało nadane w placówce pocztowej w terminie (jak podaje skarżący było to 22 lub 23 lipca 2019 r.). W aktach postępowania administracyjnego nie ma koperty, w której miało być odwołanie przesłane. Skarżący zaś nie odpowiedział na wezwanie SKO, do złożenia oświadczenia, w jaki sposób złożył odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2019 r., czy zrobił to osobiście, czy za pośrednictwem Poczty Polskiej, ewentualnie podanie kiedy nadano odwołanie w placówce pocztowej i udokumentowanie tego faktu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania iż odwołanie ( jak twierdzi organ) złożone zostało osobiście. W prowadzonym przez SKO postępowaniu nie było żadnych przeszkód aby skarżący, udzielił odpowiedzi na pismo organu odwoławczego. W aktach znajduje się natomiast notatka z [...] września 2019 r. nadesłana przez organ I instancji z oświadczeniem pracownika organu, że odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie urzędu. Organ odwoławczy wydając postanowienie, które podlega kontroli sądu, posiadał oświadczenie organu nie mając natomiast oświadczenia skarżącego, dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie naruszający regulacji z art. 191 Ordynacji podatkowej. Podkreślić także należy, że z załączonych akt administracyjnych nie wynika aby organ I instancji "zgubił kopertę", ponadto nie ma żadnych okoliczności faktycznych wskazujących na nieprawdziwość złożonego przez pracownika organu I instancji oświadczenia. Ponadto, na co zwrócił organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wzniesienia odwołania. Tym samym organ II instancji, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.