I SA/Go 43/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym dniu 8 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi J.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. J.R. (zwany dalej: stroną, skarżącym) pismem z [...] grudnia 2019 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zwany dalej: organem II instancji, organem odwoławczym, SKO) z [...] listopada 2019 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2019 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. Decyzją z [...] czerwca 2019 r. Wójt Gminy określił stronie wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. W decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o trybie i sposobie wniesienia odwołania. Niniejszą decyzję skarżący odebrał 10 lipca 2019 r. Odwołanie od powyższej decyzji skarżący złożył 29 lipca 2019 r. (data widniejąca na prezentacie organu I instancji). Dnia 12 września 2019 r. SKO wezwało organ I instancji do nadesłania koperty, w której nadano odwołanie lub ewentualnie oświadczenie, iż odwołanie zostało złożone przez stronę bezpośrednio w urzędzie. W odpowiedzi na niniejsze pismo organ I instancji przesłał oświadczenie pracownika urzędu z [...] września 2019 r., z którego wynika, iż zgodnie z ich wiedzą odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie urzędu. Pismem z [...] października 2019 r. organ odwoławczy wezwał skarżącego do złożenia oświadczenia, w jaki sposób złożono odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2019 r. – czy osobiście, czy za pośrednictwem Poczty Polskiej, ewentualnie kiedy nadano odwołanie w placówce pocztowej i udokumentowanie tego – w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że odwołanie zostało złożone osobiście. Strona nie udzieliła odpowiedzi na to pismo. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. SKO, działając w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 ustawy z dnia Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze. zm. dalej: O.p.), stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono stronie skutecznie 10 lipca 2019 r., zatem 24 lipca 2019 r. upływał termin do wniesienia odwołania. Strona odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła 29 lipca 2019 r., a więc po upływie 14 dni, zatem z uchybieniem terminu. W samym odwołaniu zaś skarżący nie zgłosił wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie, pismem z [...] grudnia 2019 r. skarżący wniósł skargę do tut. Sądu. W uzasadnieniu podniósł, że organ I instancji nie wniósł żadnych dowodów uprawdopodabniających datę wniesienia odwołań przez skarżącego i nie przedłożył organowi odwoławczemu odwołań z przybitymi odciskami pieczęci Urzędu Gminy opatrzonymi datami wpływu i podpisem pracownika przyjmującego odwołania skarżącego. Skarżący wskazał, że odwołanie sporządził [...] lipca 2019 r. i nadał je 22 lub 23 lipca 2019 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej przesyłką zwykłą ekonomiczną. Zatem organ I instancji powinien był zachować kopertę, w której nadano odwołanie. Skarżący dodał, że w spornym okresie w Urzędzie Gminy przeprowadzony był remont budowlany, a on sam doręczał wówczas do organu jakieś pisma, które były przyjmowane przez osoby niezwiązane na co dzień z sekretariatem, więc o niedopatrzenie nie było trudno. Nadto podniósł, że oświadczenie pracownika organu po tak długim czasie może być w stosunku co do dni omylne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 O. p., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] czerwca 2019 r. w przedmiocie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. Zgodnie z art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do treści z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Brzmienie tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 O. p. Zgodnie z treścią tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O. p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14 - dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z [...] czerwca 2019 r. została skutecznie doręczona skarżącemu 10 lipca 2019 r. Nie ulega też wątpliwości, że rozstrzygnięcie zawierało właściwe pouczenie o środkach i terminach jego zaskarżenia. W analizowanym przypadku, co również nie jest sporne, ustawowy 14 - dniowy termin do złożenia odwołania upływał 24 lipca 2019 (tj. w dniu roboczym). Nadto organ II instancji stwierdził, a co kwestionuje strona, że wniesienie odwołania od decyzji Wójta Gminy z [...] czerwca 2019 r. nastąpiło dopiero w dniu 29 lipca 2019 r. (data pieczęci nadanej przez organ I instancji). Zatem skarżący nie złożył odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. To z kolei spowodowało naruszenie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O. p. i z racji brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, koniecznym się stało stwierdzenie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Ponieważ termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26.06.2008 r., II FSK 563/07). Poddając kontroli zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jego wydanie było celowe i zasadne. W ocenie Sądu nie można uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, jakoby odwołanie od decyzji organu I instancji zostało nadane w placówce pocztowej w terminie (jak podaje skarżący było to 22 lub 23 lipca 2019 r.). W aktach postępowania administracyjnego nie ma koperty, w której miało być odwołanie przesłane. Skarżący zaś nie odpowiedział na wezwanie SKO, do złożenia oświadczenia, w jaki sposób złożył odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2019 r., czy zrobił to osobiście, czy za pośrednictwem Poczty Polskiej, ewentualnie podanie kiedy nadano odwołanie w placówce pocztowej i udokumentowanie tego faktu w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania iż odwołanie ( jak twierdzi organ) złożone zostało osobiście. W prowadzonym przez SKO postępowaniu nie było żadnych przeszkód aby skarżący, udzielił odpowiedzi na pismo organu odwoławczego. W aktach znajduje się natomiast notatka z [...] września 2019 r. nadesłana przez organ I instancji z oświadczeniem pracownika organu, że odwołanie zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie urzędu. Organ odwoławczy wydając postanowienie, które podlega kontroli sądu, miał oświadczenie organu nie mając natomiast oświadczenia skarżącego, dokonał oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób nie naruszający regulacji z art. 191 O.p. Podkreślić także należy, że z załączonych akt administracyjnych nie wynika aby organ I instancji "zgubił kopertę", ponadto nie ma żadnych okoliczności faktycznych wskazujących na nieprawdziwość złożonego przez pracownika organu I instancji oświadczenia. Ponadto, na co zwrócił organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu, strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wzniesienia odwołania. Zatem organ II instancji, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O. p., zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.