I SA/Go 433/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-07-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Wierchowicz, Sędzia WSA Stefan Kowalczyk, Sędzia WSA Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie klasyfikacji taryfowej, prawidłowo zastosował art. 170 P.p.s.a. i pominął późniejszy, wiążący wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, opierając się wyłącznie na wcześniejszym wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02, do którego nie sporządzono uzasadnienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Dyrektor Izby Celnej naruszył art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. poprzez zignorowanie wiążącej wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, który uchylił wcześniejszą decyzję w sprawie odsetek wyrównawczych. Organ celny nie mógł opierać się wyłącznie na wcześniejszym wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r., do którego nie sporządzono uzasadnienia, pomijając późniejsze, wiążące orzeczenie.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczącej klasyfikacji taryfowej preparatów doustnych i nałożenia obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Po wielokrotnych postępowaniach i uchyleniach decyzji, Dyrektor Izby Celnej ostatecznie odmówił stwierdzenia nieważności, opierając się na prawomocnym wyroku WSA w Poznaniu z 2004 r. Skarżąca Spółka kwestionowała to rozstrzygnięcie, wskazując na późniejszy, wiążący wyrok WSA w Poznaniu z 2005 r. oraz inne orzeczenia sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 440,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi F S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie klasyfikacji taryfowej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 440,00 zł (czterysta czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca - F Spółka Akcyjna (zw. dalej Skarżąca Spółka, Strona) wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (zw. dalej Dyrektor IC) z dnia [...] marca 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2002r. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej.
W rozpoznawanej sprawie organ celny wydał orzeczenia uwzględniając następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] grudnia 2000r. Skarżąca Spółka, za pośrednictwem Agencji Celnej, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu preparaty doustne o nazwie handlowej "P", klasyfikując je jako leki do sprzedaży detalicznej do pozycji PCN 3004 90 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%. Zgłoszenie zostało przyjęte przez funkcjonariusza celnego i zarejestrowane pod pozycją nr [...].
W wyniku przeprowadzonego postępowania celnego ustalono, że Skarżąca Spółka zgłaszając w/w towary do odpraw celnych zadeklarowała niewłaściwy kod PCN 3004 90 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%, zamiast kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną konwencyjną w wysokości 25% (minimum 0,22 EUR/kg).
W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe, zaklasyfikował sprowadzone preparaty do kodu PCN 2106 90 98 0 Taryfy celnej, jako środki spożywcze, określił kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej w wysokości 25% (min. 0,22 EUR/kg) oraz nakazał uiścić niedobór cła wraz z należnymi odsetkami wyrównawczymi, liczonymi od dnia powstania długu celnego.
Dyrektor IC, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji.
Na w/w decyzję Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02 skargę oddalił.
Pismem z dnia [...] czerwca 2002r. Skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem
o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Dyrektora IC, w tym decyzji nr
[...], na podstawie art.247 §1 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art.262¹ §2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.) w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego zapłaty odsetek wyrównawczych.
Dyrektor IC, postanowieniem z [...] sierpnia 2002r., na podstawie art.266 Kodeksu celnego, połączył toczące się przed nim sprawy w celu ich łącznego rozpoznania, a następnie decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w żądanym zakresie.
W wyniku rozpoznania wniosku Skarżącej z dnia [...] października 2002r.
o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor IC decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. utrzymał
w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2002r.
Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora IC
z [...] października 2002r.
Wskazał przy tym, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art.210 §1 pkt 6 i §4
w zw. z art.262 Kodeksu celnego, poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne
i prawne obu zaskarżonych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji wymiarowych w zakresie nałożenia na Spółkę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych.
W tym zakresie skład orzekający nie podzielił stanowiska zaprezentowanego
w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2004r., 17 grudnia 2004r. oraz 6 kwietnia 2005r. oddalających skargi Spółki w sprawach dotyczących klasyfikacji taryfowej sprowadzanych leków, uzasadnienia których - ze względu na brak wniosków - nie zostały sporządzone.
Dyrektor IC, orzekając na skutek powyższego wyroku, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności własnych decyzji nr [...].
Uzasadniając swoje stanowisko organ celny podkreślił, że w niniejszej sprawie miał zastosowanie przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego, który określa obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych w przypadku wystąpienia korzyści finansowej powstałej
z przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej
z długu celnego. W jego ocenie, bezspornym w sprawie jest, że Skarżąca podała
w zgłoszeniach celnych nieprawidłowe dane dotyczące pola 33 i 47, zatem niedobór cła, w tym przypadku różnica między zadeklarowaną stawką obniżoną w wysokości 0% a stawka celną konwencyjną w wysokości 25% minimum 0,22 EUR/kg jest niewątpliwie korzyścią finansową, którą Skarżąca dysponowała od dnia powstania długu celnego do dnia określenia przez organ celny kwoty długu celnego w prawidłowej wysokości i którą mogła wprowadzić do obrotu.
Od powyższego rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie do organu II instancji, który decyzją z dnia [...] marca 2007r. nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
Na w/w decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Dyrektor IC nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do szeregu podniesionych przez Spółkę zarzutów, a do części z nich odniósł bardzo lakonicznie, nie wyjaśniając szerzej motywów swojego stanowiska.
Wskazał przy tym, iż organ nie wykonał zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia
25 listopada 2005r., bowiem w zaskarżonej decyzji nie wykazał, czy istniały podstawy do przypisania skarżącej przymiotu firmy działającej w dobrej wierze, która dochowała należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych. W związku z tym, organ celny powinien ponownie rozważyć kwestię zakwalifikowania nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych jako rażącego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych w zakresie odsetek wyrównawczych.
Dyrektor IC nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I GSK 226/08 na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.
W wyniku powyższego, Dyrektor IC decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Następnie mając na względzie fakt, iż wniosek Strony z dnia [...] czerwca 2002r.
o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczył zarówno spraw zakończonych decyzją organu II instancji (61 spraw) oraz zakończonych prawomocnym wyrokiem (7 spraw), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009r. uchylił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] o połączeniu postępowań administracyjnych wszczętych przedmiotowym wnioskiem Strony.
Następnie, organ celny po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącej Spółki
z dnia [...] czerwca 2002r., decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...].
Od w/w decyzji Strona wniosła odwołanie. Organ decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wskazał przy tym, iż w przypadku, gdy ustalony stan faktyczny odpowiada warunkom określonym w art.24 §1 ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) należy stosować zasadę wynikającą z przepisu art.22 §1 tejże ustawy.
W związku z tym, organ nie miał podstaw do odmowy wszczęcia postępowania; powinien więc wniosek rozpoznać merytorycznie, z uwzględnieniem zasady wynikającej
z przepisów art.170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2002r., decyzją
z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Dyrektor IC odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...], która utrzymywała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że decyzje organów celnych obu instancji tj. Dyrektora UC z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] oraz Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa określonym w art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Podkreślił, że zarzut naruszenia przepisów art.222 §4 Kodeksu celnego Strona podnosiła zarówno w postępowaniu odwoławczym od w/w decyzji organu I instancji
(z dnia [...] listopada 2001r.), jak i w skardze do Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując skargę nie dopatrzył się naruszeń prawa i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. 3/I SA/Po 1849/02 skargę oddalił. Ze względu na to, że w terminie określonym przepisami ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na w/w orzeczenie WSA w Poznaniu nie została wniesiona skarga kasacyjna. Wyrok ten stał się prawomocny. Orzeczenie prawomocne, zgodnie z art.170 w/w ustawy, wiąże zaś nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie.
Wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora IC w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] zarzuciła: 1/ rażące naruszenie art.170 ppsa poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie; 2/ rażące naruszenie art.153 ppsa poprzez zignorowanie wiążącej oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03; 3/ rażące naruszenie art.121, 122, 187 §1, 191 oraz 210 §4 Ordynacji podatkowej, poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa, nie wzięcie pod uwagę rozstrzygnięć Dyrektora IC w identycznym stanie faktycznym i prawnym, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sprawie; 4/ rażące naruszenie art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Decyzją z dnia [...] marca 2011r. nr [...] Dyrektor IC utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC nr [...] organ odwoławczy powtórzył, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w art.170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako gwarancja zachowania spójności i logiki działania oraz zapobieżenia funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w systemie sprawowania władzy, nakazuje związanie stron postępowania i sądów rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w wyroku z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02 nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, i skargę oddalił.
W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie, Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w/w decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Przedstawiła zarzuty tożsame do podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu ponownie wskazała, że organ celny odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] powołał się na regułę res iudicata wynikającą z art.170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02. W ocenie skarżącej organ z premedytacją zaś pominął późniejszy wyrok tego samego Sądu tj. wyrok z dnia 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, w którym Sąd ten nie podzielił stanowiska składu orzekającego w powołanym przez Dyrektora IC wyroku stwierdzając, że orzeczenie to jest praktycznie nieprzydatne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie albowiem nie sporządzono do niego uzasadnienia.
Spółka dodatkowo podniosła, że , w tym samym stanie prawnym i faktycznym Dyrektor IC w dniu [...] kwietnia 2010r. wydał decyzję stwierdzającą nieważność szczegółowo wymienionych decyzji Dyrektora IC utrzymujących w mocy decyzję Dyrektora UC
w części dotyczącej nałożenia na stronę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych.
Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując
w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle przepisów art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zadaniem sądu administracyjnego jest więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zw. dalej P.p.s.a.
Dodać również należy, że zgodnie z treścią art. 134 cyt. wyżej ustawy, administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie będąc skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami, przy zaistnieniu którejkolwiek
z przesłanek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, uchyla zaskarżony akt lub czynność.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że rozpoznanie zarzutów przedmiotowej skargi jest implikacją znamiennej sytuacji formalno - procesowej. Orzeczenie w niniejszej sprawie jest bowiem związane z rozstrzygnięciami, które poddane już zostały kontroli sądowej wyrażonej w prawomocnych wyrokach, zarówno przez sąd pierwszej, jak i drugiej instancji. W aspekcie procesowym taki stan rodzi skutki określone nie tylko w art.170 P.p.s.a., a także w art.153 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy odnieść się zatem do zarzutu naruszenia przez organy celne reguły res iudicata wynikającej z art.170 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż zarówno strony postępowania i sąd, który wydał orzeczenie, inne sądy i organy państwowe, a także - w przypadkach w ustawie przewidzianych - inne osoby, są związane wykładnią prawomocnego orzeczenia dokonaną przez ten sąd. Związanie orzeczeniem Sądu wyraża się w tym, że sądy i inne podmioty wskazane w tym przepisie winny brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia Sądu.
Wskazać przy tym należy, że zarówno organy celne obu instancji w wydanych rozstrzygnięciach, jak i Skarżąca w skardze powołują się na regułę powagi rzeczy osądzonej, z tym, że o ile organy celne czynią to w stosunku do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004r., sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02, to Skarżąca Spółka czyni to wobec prawomocnego orzeczenia tego samego Sądu ale wydanego później, bo w dniu 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03.
Jak już zasygnalizowano powyżej, niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli dokonanej przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
w wyroku z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02 oddalił skargę Skarżącej Spółki na decyzję dotyczącą klasyfikacji taryfowej, ale uzasadnienie wyroku,
z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, nie zostało sporządzone.
Z kolei, wyrokiem z dnia 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając w całości decyzję Dyrektora IC z dnia
[...] grudnia 2002r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych podkreślił, że nie została wyjaśniona przez organy celne w dostateczny sposób zasadność nałożenia na Skarżącą Spółkę odsetek wyrównawczych określonych w art.222 §4 Kodeksu celnego mimo, że kwestia ta stanowi główny przedmiot sporu. Wskazał jednocześnie, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r., gdyż z uwagi na brak sporządzenia uzasadnienia niemożliwym jest poznanie bliższych motywów tego rozstrzygnięcia. Godzi się zauważyć, iż wyrok z 25 listopada 2005r. nie zastał zaskarżony przez Dyrektora IC.
Ponadto należy zwrócić uwagę i podkreślić, że ponownie wydana decyzja
w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia
[...] czerwca 2002r., w wyniku zaskarżenia przez Skarżącą Spółkę, została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07 uchylona, zaś złożona przez organ skarga kasacyjna - wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I GSK 226/08 - oddalona.
W odniesieniu do przedstawionego wyżej ciągu zdarzeń Sąd podkreśla, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także i inne sądy (nie tylko ten, który wydał rozstrzygnięcie) i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu, i to zarówno jego sentencji, jak i uzasadnienia. Wynikający z niej stan związania w żadnym razie nie może być bowiem ograniczony
do samego tylko rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, które nie obejmuje jego motywów. Dopiero bowiem bliższe poznanie motywów rozstrzygnięcia, w tym przypadku w zakresie nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, umożliwia poznanie zakresu związania określonego w art.170 P.p.s.a., które odnosi się do wykładni prawa w rozumieniu prawa materialnego i procesowego.
W świetle powyższych uwag, oraz mając na względzie przedmiot sporu, Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia mają granice powagi rzeczy osądzonej, jakie wyznaczył prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia
25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03. – orzekający w przedmiocie decyzji wydanej w ramach prowadzonego przez organy trybu nadzwyczajnego (stwierdzenia nieważności). Do orzeczenia tego, odmiennie niż w przypadku wyroku z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02, sporządzono uzasadnienie. To właśnie dzięki wywodom w nim przedstawionym można poznać ocenę prawną i motywy jakimi kierował się skład orzekający podejmując takie, a nie inne, rozstrzygnięcie.
Na podkreślenie zasługuje fakt, iż w przypadku wyroku z dnia 25 listopada 2005r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 uchylającego zaskarżoną decyzję, co skutkowało ponownym rozpatrzeniem sprawy, organ celny, tj. Dyrektor IC nie złożył skargi kasacyjnej.
Oznacza to, że skoro strona nie skorzystała z przysługującego jej środka odwoławczego (skargi kasacyjnej) doprowadziła tym samym do uprawomocnienia
się tego orzeczenia. Po jego zaś uprawomocnieniu, zawarte w nim stanowisko
i przesądzone w nim kwestie prawne wiązały podmioty wskazane w art.170 p.p.s.a.
Skoro strona postępowania, w tym przypadku Dyrektor IC - co podkreśla zarówno
w zaskarżonej decyzji jak i odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie - nie zgadzała się z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w w/w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, to powinna była orzeczenie to kwestionować wnosząc w przypisanym terminie odpowiedni środek odwoławczy.
Nie można natomiast tego skutecznie czynić w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Wskazać ponadto należy, o czym wydaje się zapominać Dyrektor IC, że skład orzekający obecnie jest związany nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 listopada 2005r.
sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, ale przede wszystkim oceną prawną wyrażoną
w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I GSK 226/08, stosownie do treści art.153 P.p.s.a. w związku z art.170 tejże ustawy
W orzeczeniach tych sądy obu instancji, orzekając w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności m.in. decyzji z dnia [...] czerwca 2002r., odniosły się do tożsamego zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdzając w sposób jednoznaczny, że organ celny nakładając na Skarżącą Spółkę obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy Skarżąca Spółka traktująca importowane towary jako leki sklasyfikowane do kodu PCN 3004 90 99 0 mogła zostać uznana za podmiot działający w dobrej wierze, który dochował należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych, co w konsekwencji skutkowałoby wyłączeniem ich pobrania.
Zawarte w w/w wyrokach wskazania, co do dalszego postępowania wiązały organ w toku postępowań prowadzonych na skutek uchylenia zaskarżonych decyzji
i nadal go wiążą, a niezastosowanie się do nich, bez wątpienia stanowi naruszenie art.153 P.p.s.a. w związku z art.170 tejże ustawy, które Sąd uznaje za mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Dodatkowo, należy zauważyć, że Dyrektor IC, zaskarżając wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07, podniósł w skardze kasacyjnej, że Spółka wnosiła o stwierdzenie nieważności także 7 decyzji, w stosunku do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokami o sygnaturze akt 3/1 SA/Po 1843/03 do 1849/03 skargi oddalił (patrz: wyrok NSA z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I GSK 226/08).
Powyższy argument nie wpłynął jednakże na zmianę podjętego przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia, który skargę kasacyjną oddalił, wprost uznając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim za zasadne.
Nadto, wypada również zwrócić uwagę na jeszcze jeden, nader istotny aspekt zawisłej obecnie przed tut. Sądem sprawy. Mianowicie, Dyrektor IC w identycznym stanie faktycznym i prawnym w dniu [...] kwietnia 2010r. wydał na rzecz Spółki decyzję stwierdzającą nieważność 61 decyzji (z 68 objętych jej wnioskiem z [...] czerwca 2002r.). Zatem, jedynie w przypadku 7 wyłączonych ( w tym stanowiącej przedmiot niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej ), mimo identycznego staniu faktycznego i prawnego organ, nie dopatrzył się istnienia wadliwości decyzji skutkującej jej nieważnością.
Reasumując, trudno jest się zgodzić ze stanowiskiem organu, że w niniejszej sprawie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w dostateczny sposób wykazane zostały okoliczności uzyskania przez Skarżącą Spółkę, w wyniku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej
z długu celnego, korzyści finansowej w rozumieniu art.224 §4 Kodeksu celnego
i w konsekwencji pobrania odsetek wyrównawczych.
Skoro bowiem organ stanął na stanowisku, że zostało to przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/ISA/Po 1849/02, to nie budzi wątpliwości, że nie prowadził postępowania z zastosowaniem wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z 11 października 2007r. sygnatura akt I SA/Go 639/07, co oznacza naruszenie art.153 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art.145 §1 pkt1 lit.a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w związku z art.205 §2 i §3 ustawy oraz przepisów §14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349).
Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
Alina Rzepecka Joanna Wierchowicz Stefan Kowalczyk
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło