I SA/Go 434/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-07-20

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie klasyfikacji taryfowej, prawidłowo zastosował art. 170 PPSA, opierając się na wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r. (sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02), ignorując jednocześnie późniejszy wyrok tego samego sądu z dnia 25 listopada 2005 r. (sygn. akt 3/I SA/Po 141/03), który uchylił poprzedzające decyzje i nie podzielił stanowiska składu orzekającego w wyroku z 2004 r. z uwagi na brak uzasadnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Dyrektor Izby Celnej naruszył art. 153 PPSA w związku z art. 170 PPSA. Organ celny, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji, błędnie oparł się na starszym wyroku WSA w Poznaniu, który nie posiadał uzasadnienia, ignorując jednocześnie późniejszy, wiążący wyrok tego samego sądu, który uchylił poprzedzające decyzje i wskazał na konieczność ponownego rozważenia kwestii nałożenia odsetek wyrównawczych. Organ nie wykonał zaleceń sądów administracyjnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej dotyczących klasyfikacji taryfowej preparatów doustnych i nałożenia odsetek wyrównawczych. Organy celne wielokrotnie odmawiały stwierdzenia nieważności, opierając się na różnych decyzjach i wyrokach sądowych. Spółka kwestionowała prawidłowość zastosowania art. 222 § 4 Kodeksu celnego oraz naruszenie przepisów postępowania. Ostatecznie Dyrektor Izby Celnej decyzją z marca 2011 r. utrzymał w mocy odmowę stwierdzenia nieważności, powołując się na prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 2004 r. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Gorzowie Wielkopolskim, zarzucając m.in. naruszenie art. 170 i 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 440,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Kosicka-Chilczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi F S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie klasyfikacji taryfowej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 440,00 zł (czterysta czterdzieści złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca - F Spółka Akcyjna, zwana skarżąca, Spółka lub strona, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej (dalej Dyrektor IC) z dnia [...] marca 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. W rozpoznawanej sprawie organy celne wydały orzeczenia uwzględniając następujący stan faktyczny i prawny. W dniu [...] kwietnia 2001 r. skarżąca Spółka, za pośrednictwem Agencji Celnej, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu preparaty doustne o nazwie handlowej "P", klasyfikując je - jako leki do sprzedaży detalicznej - do pozycji PCN 3004 90 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%. Zgłoszenie zostało przyjęte przez funkcjonariusza celnego i zarejestrowane pod pozycją nr [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania celnego ustalono, że skarżąca Spółka zgłaszając wyżej wymienione towary do odpraw celnych zadeklarowała niewłaściwy kod PCN 3004 90 99 0 ze stawką celną obniżoną 0%, zamiast kodu PCN 2106 90 98 0 ze stawką celną konwencyjną w wysokości 25% (minimum 0,22 EUR/kg). W związku z powyższym, Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe, zaklasyfikował sprowadzone preparaty do kodu PCN 2106 90 98 0 Taryfy celnej, jako środki spożywcze, określił kwotę długu celnego z zastosowaniem konwencyjnej stawki celnej w wysokości 25% (min. 0,22 EUR/kg) oraz nakazał uiścić niedobór cła wraz z należnymi odsetkami wyrównawczymi, liczonymi od dnia powstania długu celnego. Dyrektor IC, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02 skargę oddalił. Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. skarżąca Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych przez Dyrektora IC, w tym decyzji nr [...], wskazując jako podstawę żądania art.247 §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w zw. z art.262¹ § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Dyrektor IC postanowieniem z [...] sierpnia 2002r., na podstawie art.266 Kodeksu celnego, połączył toczące się przed nim sprawy w celu ich łącznego rozpoznania, a następnie decyzją z [...] października 2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności w żądanym zakresie. W wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] października 2002r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Dyrektor IC decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2002 r. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora IC z [...] października 2002 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ naruszył przepisy postępowania, tj. art.210 §1 pkt 6 i § 4 w zw. z art.262 Kodeksu celnego, przez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji wymiarowych w zakresie nałożenia na Spółkę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Skład orzekający nie podzielił przy tym stanowiska innych składów sędziowskich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które wyrokami z dnia 26 listopada 2004 r., 17 grudnia 2004 r. oraz 6 kwietnia 2005 r. oddaliły skargi Spółki w sprawach dotyczących klasyfikacji taryfowej sprowadzanych preparatów. Wskazał, że Sąd, ze względu na brak wniosków, nie sporządził uzasadnień tych wyroków, zatem uniemożliwia to poznanie bliższych motywów powyższych rozstrzygnięć, w tym także w zakresie nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych. Dyrektor IC, orzekając na skutek wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r., decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności własnych decyzji nr [...] i nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ celny podkreślił, że miał w niniejszej sprawie zastosowanie przepis art. 222 § 4 Kodeksu celnego, który określa obowiązek pobrania odsetek wyrównawczych w przypadku wystąpienia korzyści finansowej powstałej z przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego. W jego ocenie, bezspornym w sprawie jest, że skarżąca podała w zgłoszeniach celnych nieprawidłowe dane dotyczące pola 33 i 47, zatem niedobór cła, w tym przypadku różnica między zadeklarowaną stawką obniżoną w wysokości 0% a stawka celną konwencyjną w wysokości 25% minimum 0,22 EUR/kg jest niewątpliwie korzyścią finansową, którą skarżąca dysponowała od dnia powstania długu celnego do dnia określenia przez organ celny kwoty długu celnego w prawidłowej wysokości i którą mogła wprowadzić do obrotu. Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor IC decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Na powyższą decyzję Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07 uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że Dyrektor IC nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do szeregu podniesionych przez Spółkę zarzutów, a do części z nich odniósł się bardzo lakonicznie, nie wyjaśniając szerzej motywów swojego stanowiska. Wskazał przy tym, że organ nie wykonał zaleceń WSA w Poznaniu zawartych w wyroku z dnia 25 listopada 2005 r., bowiem w zaskarżonej decyzji nie wykazał, czy istniały podstawy do przypisania skarżącej przymiotu firmy działającej w dobrej wierze, która dochowała należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych. W związku z tym organ celny powinien ponownie rozważyć kwestię zakwalifikowania nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych jako rażącego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych w zakresie odsetek wyrównawczych. Dyrektor IC na powyższe rozstrzygnięcie wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I GSK 226/08 uznał orzeczenie Sądu pierwszej instancji za zgodne z prawem i na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. W wyniku powyższego Dyrektor IC decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie mając na względzie, że wniosek strony z dnia [...] czerwca 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczył zarówno spraw zakończonych decyzją organu drugiej instancji (61 spraw) oraz zakończonych prawomocnym wyrokiem (7 spraw), postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o połączeniu postępowań administracyjnych wszczętych przedmiotowym wnioskiem strony. Organ celny, po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej Spółki z dnia [...] czerwca 2002r., decyzją z dnia [...] września 2009r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...]. Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, które zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] Dyrektor IC uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał w uzasadnieniu, że w przypadku, gdy ustalony stan faktyczny odpowiada warunkom określonym w art.24 §1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387) należy stosować zasadę wynikającą z przepisu art.22 §1 tejże ustawy. W związku z tym nie było podstaw do odmowy wszczęcia postępowania, należało więc wniosek rozpoznać merytorycznie, z uwzględnieniem zasady wynikającej z przepisów art.170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2002 r., decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Dyrektor IC odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...], która utrzymywała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej. W uzasadnieniu wskazał, że decyzje organów celnych obu instancji tj. Dyrektora UC z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] oraz Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że zarzut naruszenia przepisów art.222 § 4 Kodeksu celnego strona podnosiła zarówno w postępowaniu odwoławczym od wyżej wymienionej decyzji organu pierwszej instancji (z dnia [...] listopada 2001r.), jak i w skardze do Sądu na decyzję organu drugiej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrując skargę nie dopatrzył się naruszeń prawa i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02 skargę oddalił. Na wymienione orzeczenie WSA w Poznaniu nie została wniesiona skarga kasacyjna, zatem wyrok ten stał się prawomocny. Orzeczenie prawomocne, zgodnie z art.170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wiąże zaś nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie. Wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora IC w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) rażące naruszenie art.170 ppsa przez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie; 2) rażące naruszenie art.153 ppsa przez zignorowanie wiążącej oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03; 3) rażące naruszenie art.121, 122, 187 § 1, art.191 oraz art.210 § 4 Ordynacji podatkowej, przez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów państwa, niewzięcie pod uwagę rozstrzygnięć Dyrektora IC w identycznym stanie faktycznym i prawnym, niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sprawie; 4) rażące naruszenie art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie i odmowę stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Dyrektor IC utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC nr [...] organ odwoławczy powtórzył, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu wyrażona w art.170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako gwarancja zachowania spójności i logiki działania oraz zapobieżenia funkcjonowania w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w systemie sprawowania władzy, nakazuje związanie stron postępowania i sądów rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02 nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art.247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i skargę oddalił. W skardze wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie, Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie wyżej wymienionej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Przedstawiła zarzuty tożsame do podnoszonych na etapie postępowania odwoławczego. W uzasadnieniu ponownie wskazała, że organ celny odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] powołał się na regułę res iudicata wynikającą z art.170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02. Zdaniem strony skarżącej organ zaś z premedytacją pominął późniejszy wyrok tego samego Sądu, tj. z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, w którym Sąd ten nie podzielił stanowiska składu orzekającego w powołanym przez Dyrektora IC wyroku stwierdzając, że orzeczenie to jest praktycznie nieprzydatne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, albowiem nie sporządzono do niego uzasadnienia. Spółka dodatkowo podniosła, że w tym samym stanie prawnym i faktycznym Dyrektor IC w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydał decyzję stwierdzającą nieważność szczegółowo wymienionych decyzji Dyrektora IC utrzymujących w mocy decyzję Dyrektora UC w części dotyczącej nałożenia na stronę obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych. Dyrektor IC w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle przepisów art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - art.145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Dodać również należy, że zgodnie z treścią art. 134 cyt. ustawy, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie będąc skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami, przy zaistnieniu którejkolwiek z przesłanek wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, uchyla zaskarżony akt lub czynność. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że rozpoznanie zarzutów przedmiotowej skargi jest implikacją znamiennej sytuacji formalno - procesowej. Orzeczenie w niniejszej sprawie jest bowiem związane z rozstrzygnięciami organów podatkowych, które poddane już zostały kontroli sądowej wyrażonej w prawomocnych wyrokach, zarówno przez sąd pierwszej, jak i drugiej instancji. W aspekcie procesowym stan niniejszej sprawy rodzi skutki określone nie tylko w art.170 P.p.s.a., lecz także w art.153 P.p.s.a. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przez organy celne reguły res iudicata wynikającej z art.170 P.p.s.a. poprzez uznanie, iż zarówno strony postępowania i sąd, który wydał orzeczenie, inne sądy i organy państwowe, a także - w przypadkach w ustawie przewidzianych - inne osoby, są związane wykładnią prawomocnego orzeczenia dokonaną przez ten sąd. Związanie orzeczeniem Sądu wyraża się w tym, że sądy i inne podmioty wskazane w tym przepisie winny brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia Sądu. Wskazać przy tym należy, że zarówno organy celne obu instancji w wydanych rozstrzygnięciach, jak i skarżąca w skardze powołują się na regułę powagi rzeczy osądzonej, z tym, że o ile organy celne czynią to w stosunku do prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02, to skarżąca Spółka czyni to wobec prawomocnego orzeczenia tego samego Sądu, ale wydanego później, bo w dniu 25 listopada 2005 r. , sygn. akt 3/I SA/Po 141/03. Jak już zasygnalizowano powyżej, niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli dokonanej przez sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1846/02 oddalił skargę Spółki na decyzję dotyczącą klasyfikacji taryfowej, ale uzasadnienie wyroku, z uwagi na brak wniosku strony skarżącej, nie zostało sporządzone. Z kolei wyrokiem z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając w całości decyzję Dyrektora IC z dnia [...] grudnia 2002 r. i poprzedzającą ją decyzję pierwszej instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowych podkreślił, że nie została wyjaśniona przez organy celne w dostateczny sposób zasadność nałożenia na skarżącą Spółkę odsetek wyrównawczych na podstawie art.222 §4 Kodeksu celnego, mimo że kwestia ta stanowi główny przedmiot sporu. Wskazał jednocześnie, że nie podziela stanowiska zaprezentowanego w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004 r., gdyż z uwagi na brak sporządzenia uzasadnienia niemożliwym jest poznanie bliższych motywów tego rozstrzygnięcia. Wyrok ten nie zastał zaskarżony przez Dyrektora IC. Ponownie wydana decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IC z dnia [...] czerwca 2002 r., w wyniku zaskarżenia przez Spółkę, została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Go 639/07, zaś złożona przez organ skarga kasacyjna oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I GSK 226/08. W odniesieniu do przedstawionych wyżej wywodów Sąd podkreśla, że istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się w tym, że także i inne sądy (nie tylko ten, który wydał rozstrzygnięcie) i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie - także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu, i to zarówno jego sentencji, jak i uzasadnienia. Wynikający z niej stan związania w żadnym razie nie może być bowiem ograniczony do samego tylko rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, które nie obejmuje jego motywów. Dopiero bowiem bliższe poznanie motywów rozstrzygnięcia, w tym przypadku w zakresie zasadności nałożenia obowiązku uiszczenia odsetek wyrównawczych, daje podstawę związania określonego w art.170 P.p.s.a., które odnosi się do wykładni prawa w rozumieniu prawa materialnego i procesowego. W świetle powyższych uwag oraz mając na względzie przedmiot sporu, Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że zasadnicze znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia mają granice powagi rzeczy osądzonej, jakie wyznaczył prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 – orzekający w przedmiocie decyzji wydanej w ramach prowadzonego przez organy trybu nadzwyczajnego (stwierdzenia nieważności). Do orzeczenia tego, odmiennie niż w przypadku wyroku z dnia 17 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 1849/02, sporządzono uzasadnienie. To właśnie dzięki wywodom w nim przedstawionym można poznać ocenę prawną i motywy jakimi kierował się skład orzekający podejmując takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż w przypadku wyroku z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03 uchylającego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną organ celny, tj. Dyrektor IC nie złożył skargi kasacyjnej. Strona nie skorzystała z przysługującego jej środka odwoławczego (skargi kasacyjnej), doprowadzając tym samym do uprawomocnienia się tego orzeczenia. Zawarte w nim stanowisko i przesądzone tam kwestie prawne wiążą zatem podmioty wskazane w art.170 P.p.s.a. Skoro strona postępowania, w tym przypadku Dyrektor IC, nie zgadzała się - co podkreśla zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę - z oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 listopada 2005 r., to powinna była orzeczenie to kwestionować wnosząc przysługujący jej środek odwoławczy. Nie może natomiast tego czynić skutecznie w ramach niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazać ponadto należy, o czym wydaje się zapominać Dyrektor IC, że orzekający obecnie Skład jest związany nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 25 listopada 2005 r. sygn. akt 3/I SA/Po 141/03, ale również oceną prawną wyrażoną w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2007 r. sygn. akt I SA/Go 639/07 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009r. sygn. akt I GSK 226/08, stosownie do treści art.153 P.p.s.a. w związku z art.170 tejże ustawy W orzeczeniach tych sądy obu instancji, orzekając w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., odniosły się do tożsamego zarzutu naruszenia prawa materialnego, stwierdzając w sposób jednoznaczny, że organ celny nakładając na skarżącą obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych nie rozstrzygnął jednoznacznie, czy Spółka traktująca importowane towary jako leki sklasyfikowane do kodu PCN 3004 90 99 0 mogła zostać uznana za podmiot działający w dobrej wierze, który dochował należytej staranności przy zgłaszaniu deklaracji celnych, co w konsekwencji skutkowałoby wyłączeniem ich pobrania. Zawarte w wyżej wymienionych wyrokach wskazania co do dalszego postępowania wiązały organ i nadal go wiążą, a niezastosowanie się do nich, bez wątpienia stanowi naruszenie art.153 P.p.s.a. w związku z art.170 tej ustawy, które uznać należy za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo należy zauważyć, co wynika z treści uzasadnienia wyroku NSA z dnia 20 marca 2009 r. sygn. akt I GSK 226/08, że Dyrektor IC, zaskarżając wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 października 2007r. sygn. akt I SA/Go 639/07, podniósł w skardze kasacyjnej, że Spółka wnosiła o stwierdzenie nieważności 7 decyzji, w stosunku do których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokami o sygnaturze akt 3/1 SA/Po 1843/03 do 1849/03 oddalił skargi. Powyższy argument nie wpłynął jednakże na podjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcie, który skargę kasacyjną oddalił, wprost uznając stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim za zasadne. Nadto wypada również zwrócić uwagę na jeszcze jeden, nader istotny aspekt sprawy zawisłej obecnie przed tut. Sądem. Mianowicie Dyrektor IC w identycznym stanie faktycznym i prawnym w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydał na rzecz skarżącej Spółki decyzję stwierdzającą nieważność 61 decyzji (z 68 objętych jej wnioskiem z [...] czerwca 2002r.). Zatem, jedynie w przypadku 7 wyłączonych spraw (w tym stanowiącej przedmiot niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej), mimo identycznego staniu faktycznego i prawnego, organ nie dopatrzył się istnienia wady nieważności decyzji. Reasumując, trudno jest zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w niniejszej sprawie, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, w dostateczny sposób zostały wykazane okoliczności uzyskania przez Skarżącą Spółkę, w wyniku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego, korzyści finansowej w rozumieniu art. 224 § 4 Kodeksu celnego i w konsekwencji pobrania odsetek wyrównawczych. Skoro bowiem organ stanął na stanowisku, że zostało to przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2004r. sygn. akt 3/ISA/Po 1849/02, to nie budzi wątpliwości, że nie prowadził postępowania z zastosowaniem wskazań zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 11 października 2007r. , sygn. akt I SA/Go 639/07, co oznacza naruszenie art.153 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art.145 §1 pkt1 lit.a i lit.c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 w związku z art.205 § 2 i § 3 tej ustawy oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349). Krystyna Skowrońska-Pastuszko Alina Rzepecka Joanna Wierchowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło