I SA/Go 45/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2014 r. wniosku R.K. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od towarów i usług za 2006 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia ustalonego na 2.000 zł wpisu od skargi (k. 39), R.K. (skarżący) wniósł o zwolnienie od zwolnienie od tej opłaty (k. 44). W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jego budżet domowy obciąża spłata dwóch układów ratalnych z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, przy sumie miesięcznych rat wynoszącej 9.000 zł. Wspomniał także, że obciąża go podatek wynikający z decyzji zaskarżonej do tut. sądu w niniejszej sprawie (174.377 zł). Poinformował nadto, że jako przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki jawnej. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący stwierdził, że jest żonaty i ma dwoje dzieci (w wieku 9 i 4 lat). Jest właścicielem mieszkania, gruntu rolnego oraz dwóch samochodów osobowych (piętnasto- i dwunastoletniego). Nieruchomości są obciążone hipoteką a samochody zajęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżący pracuje i zarabia 2.300 zł brutto miesięcznie oraz uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej, które oszacował na 1.500 zł miesięcznie brutto. Żona skarżącego również pracuje i zarabia 1.600 zł brutto. Do wniosku skarżący dołączył odpisy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, potwierdzające że obciążenia z tytułu rozłożenia na raty zaległości podatkowych wynosi obecnie ok. 10.500 zł miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej skarżący przedstawił: (1) wyciągi z rachunków bankowych zaświadczające, że nie ma na nich istotnych oszczędności, (2) zeznanie podatkowe za 2012 rok potwierdzające deklarowaną we wniosku wysokość dochodów ze stosunku pracy oraz stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, (3) wydruki list płac potwierdzające deklarowaną we wniosku wysokość wynagrodzenia za pracę jego i żony, (4) również odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług za trzy miesiące 2012 roku, (5) wydruk księgowy zatyt. "bilans z księgi. Okres 2013-10-[...] - 2013-12-[...]", zaświadczający, że spółka jawna, w ramach której skarżący prowadzi działalność gospodarczą za wspomniany okres odnotowała stratę wynoszącą 11.668,71 zł. Z informacji przedstawionej przez skarżącego wynika, że miesięczne wydatki jego rodziny związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą 2.600 zł. W świetle oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego, jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wcześniej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i należycie i uzasadnić podstawę żądania (post. NSA z 16 maja 2013 r. II OZ 364/13). Skarżący nie wykazał, by nie był w stanie sfinansować wpisu od skargi wynoszącego 2.000 zł ponieważ oświadczenia skarżącego dotyczące sytuacji majątkowej zawierały dyskredytujące je sprzeczności. Skarżący oświadczył mianowicie, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę oraz dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość wynagrodzenia wykazał złożonymi dokumentami. Inaczej rzecz się ma natomiast z dochodami z działalności gospodarczej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy określił je na 1.500 zł miesięcznie. Ze złożonych dokumentów wynika natomiast, że spółka jawna w ramach której skarżący prowadzi działalność gospodarczą przynosi stratę. Działalność ta była niedochodowa również w 2012 roku, co wynika ze złożonego odpisu rocznego zeznania podatkowego. Z racji rozpoznawania wniosków skarżącego o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach, z urzędu wiadome jest, że również za 2011 rok skarżący deklarował stratę z prowadzonej działalności gospodarczej (zob. post. ref. sąd. WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 lipca 2012 sygn. akt I SA/Go 310/12). Tym samym oświadczenie o wysokości dochodów nie może być uznane za miarodajne. Wątpliwość co do wiarygodności deklarowanych dochodów nasuwa również treść oświadczenia skarżącego o ponoszeniu comiesięcznie rat zaległości podatkowej (ok. 10.500 zł jak wynika z odpisów decyzji o przyznaniu pomocy de minimis - k. 46-51). Kwota ta nie znajduje pokrycia w podanych we wniosku dochodach i oszczędnościach małżonków K.. Skarżący również nie wyjaśnił źródła finansowania tego wydatku, pomimo, że to jego obciążał ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy, co wiąże się z obowiązkiem wyczerpującego przedstawienia sytuacji majątkowej. Powyższe wątpliwości mogą wręcz uprawniać domniemanie, iż skarżący we wniosku przemilczał część źródeł finansowania swoich wydatków, ponieważ ponosi je w kwotach znacznie przekraczających zadeklarowane we wniosku dochody i zasoby finansowe. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciężaru wykazania jego przesłanek (zob. post. NSA z 4 czerwca 2013 r. II GZ 260/13). Uwzględniając powyższe, wobec uznania, że skarżący nie wykazał przesłanek prawa pomocy, postanowiono o odmowie zwolnienia od wpisu od skargi (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).