I SA/Go 473/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-07-14

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie przez podatnika w terminie 14 dni od dnia odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania, mimo spełnienia warunku zameldowania na pobyt stały przez okres co najmniej 12 miesięcy, skutkuje utratą prawa do tego zwolnienia?
Ratio decidendi
Niezłożenie przez podatnika w terminie 14 dni od dnia odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania, zgodnie z art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutkuje utratą prawa do tego zwolnienia, nawet jeśli podatnik spełnił warunek zameldowania na pobyt stały przez okres co najmniej 12 miesięcy. Termin na złożenie oświadczenia jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przywróceniu ani przedłużeniu.
Stan faktyczny
Skarżący sprzedał lokal mieszkalny, w którym był zameldowany na pobyt stały od wielu lat. Nie wykazał jednak dochodu z tej sprzedaży w zeznaniu rocznym, ponieważ uważał, że przysługuje mu zwolnienie z opodatkowania na podstawie tzw. ulgi meldunkowej. Organ podatkowy uznał, że skarżący utracił prawo do zwolnienia, ponieważ nie złożył w wymaganym terminie 14 dni od daty sprzedaży oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia. Skarżący odwołał się, argumentując, że fakt zameldowania jest ważniejszy niż formalne oświadczenie. Organy podatkowe utrzymały w mocy decyzję o opodatkowaniu dochodu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Referent stażysta Anna Pakuła po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego oddala skargę. I SA/Go 473/10 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] grudnia 2009 r. określającą skarżącemu P.R. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 32.291,00 zł wraz z odsetkami. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: W dniu [...] października 2008r. skarżący na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] dokonał sprzedaży lokalu mieszkalnego położonego przy ulicy [...] za kwotę 216.000 zł. Skarżący nabył ten lokal w dniu [...] października 2007r. aktem notarialnym Rep. A nr [...] ustanawiającym odrębną wł. lokalu i przenoszącym własność, Z uwagi na fakt, skarżący nie wykazał podatku z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalni zeznaniu rocznym, ani też nie zapłacił podatku należnego z tego tytułu, organ I instancji [...] września 2009r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących sprzedaży wskazanego lokalu mieszkalnego oraz do przedłożenia dokumentów dotyczących sposobu nabycia lokalu. Pismem z [...] września 2009r. skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem lokalu od [...] lutego 2006r. i był w nim zameldowany od [...] listopada 1979r. Skarżący uważał, że dochód uzyskany ze sprzedaży mieszkania jest zwolniony z opodatkowania na podstaw ulgi meldunkowej obowiązującej w 2008r., której warunki jego zdaniem zostały spełnione po zameldowanie na pobyt stały co najmniej przez 12 miesięcy przed datą sprzedaży. Na potwierdzenie faktu zameldowania skarżący załączył kopię zaświadczenia z dnia [...] października 2008 r. Skarżący zwrócił się o uznanie złożonego w dniu [...] września 2009 r. pisma jako oświadczenia o spełnieniu warunków zwolnienia z opodatkowania dochodu sprzedaży mieszkania. Fakt niezłożenia w terminie oświadczenia pomimo spełnienia tzw. ulgi meldunkowej tłumaczył swoim przeświadczeniem, że sam fakt bycia zameldowanym przez ww. okres uprawnia do ulgi podatkowej. Postanowieniem z [...] października 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowe mające na celu określenie wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży w dniu [...] października 2008r. lokalu mieszkalnego. Pismem z [...] października 2009r. organ I instancji wezwał skarżącego do przedłożenia m. in. dokumentów dotyczących sposobu nabycia lokalu mieszkalnego oraz aktu notarialnego jego sprzedaży. W dniu [...] października 2009 r. w odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożył stosowne dokumenty. Na podstawie tych dokumentów organ podatkowy ustalił, że skarżący nabył na własność przedmiotowy lokal mieszkalny położony przy ulicy [...] w października 2007r. na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...]. Natomiast w roku 2006 skarżący posiadał jedynie spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Następnie [...] października 2009r. organ I instancji skierował do skarżącego wezwanie do przedłożenia dokumentów, które mogłyby stanowić dowód na poniesienie kosztów odpłatnego zbycia, zgodnie z art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz do przedłożenia dokumentów, które mogłyby stanowić koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, na podstawie art. 22 ust. 6c i 6d ustawy. Pomimo prawidłowo doręczonego w dniu 4 listopada 2009r. wezwania, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów. Po zakończeniu postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. określił skarżącemu zobowiązanie podatkowe w wysokości 32.291,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są m. in. przychody uzyskane z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Stosownie natomiast do art. 21 ust. 21 przytoczonej ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r. – zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia. Skarżący nie złożył wskazanego oświadczenia w ustawowym terminie. Organ podatkowy podkreślił, że jest to termin prawa materialnego i organ nie ma możliwości ani przywrócenia, ani przedłużenia tego terminu. Podkreślono, że dla zastosowania ulgi wynikającej z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy niezbędne jest, aby oba warunki zostały spełnione łącznie, to znaczy: zameldowanie w lokalu, który jest przedmiotem sprzedaży na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, przed datą zbycia lokalu oraz złożenie oświadczenia w określonym terminie. Ponieważ skarżący nie złożył oświadczenia we wskazanym terminie nie mógł skorzystać z ulgi określonej w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że zgadza się ze sposobem wyliczenia dochodu z sprzedaży lokalu mieszkalnego. Nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu podatkowego, że niezłożenie oświadczenia o zameldowaniu w zbywanym lokalu w wyznaczonym terminie powoduje utratę możliwości skorzystania z ulgi wynikającej z art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r. Wyjaśnił, że w sprzedanym mieszkaniu był zameldowany blisko 30 lat i gdyby posiadał wiedzę o konieczności złożenia takiego oświadczenia, to by je złożył. Stwierdził, że poprzez złożenie bądź niezłożenie oświadczenia nie można zmienić bądź tworzyć faktów, czy ktoś był zameldowany co najmniej 12 miesięcy, czy też nie. W ocenie skarżącego zawsze pierwszeństwo będą miały fakty tj. posiadanie zameldowania, oświadczenie pełni natomiast rolę tylko dokumentu formalnego. Podniósł ponadto, że oświadczenie miało jedynie powiadomić organ I instancji o zaistniałym fakcie, a nie jak przyjął organ podatkowy stanowić warunek do skorzystania z przysługującej mu ulgi. Organ odwoławczy decyzją [...] marca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, uznając je za bezzasadne i podzielając pogląd organu I instancji. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało zaskarżone przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Decyzji organu II instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 21 ust. 1 pkt 126 oraz art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez bezpodstawne nieuznanie za wolne od podatku przychodów z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego z powodu niezłożenia oświadczenia. Skarżący sformułował zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności skarżący wskazał, że pozbawienie prawa do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania uzyskanego dochodu nie może być oceniane tylko przez pryzmat niezłożenia oświadczenia, w którym potwierdziłby on jedynie zaistniałe okoliczności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1 ). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych ramach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej jest zgodne z prawem. Podkreślić należy, że stan faktyczny sprawy, nie jest, miedzy stronami sporny. Spór dotyczy tego, czy niezłożenie przez skarżącego oświadczenia zgodnie z treścią art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. i w terminie wskazanym w tym przepisie, skutkuje opodatkowanie przychodów uzyskanych przez niego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnienie , o którym mowa w ust. 1 pkt 126 ( m. in. zwolnienie przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego ), ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. Z niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy, jednoznacznie wynika, czego skarżący nie kwestionuje, że nie złożył on oświadczenia w terminie wskazanym w przytoczonym przepisie. Wskazać należy, że zwolnieniem nie jest objęty przychód z odpłatnego zbycia wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy przedmiotów w sytuacji, gdy w zakreślonym terminie podatnik nie złoży stosownego oświadczenia, iż spełnia warunek zameldowania w zbywanym lokalu lub budynku mieszkalnym przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy, a zatem wskazany w art. 21 ust. 21 ustawy termin jest terminem prawa materialnego, niepodlegającym przedłużeniu ani przywróceniu przez organ podatkowy. Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest zwolnieniem z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są: zameldowanie podatnika w sprzedanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia oraz złożenie we właściwym urzędzie skarbowym w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego oświadczenia, że spełni się warunki do zwolnienia. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego (por. wyrok WSA z 7 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Łd 341/09 System Informacji Prawnej Lex-Lex Omega nr 512629 ). Skarżący nie spełnił jednego ze wskazanych warunków, nie złożył bowiem oświadczenia w 14 dniowym terminie wskazanym w art. 21 ust. 21 ustawy i tym samym zasadnie organy podatkowe opodatkowały uzyskany przez niego przychód z odpłatnego zbycia przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka /-/ J. Wierchowicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło