I SA/Go 48/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r . sprawy ze skargi R sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej na rok 2016 oddala skargę. Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) po rozpoznaniu odwołania R Sp. z o.o. (dalej: Skarżąca albo Spółka) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownik BP ARiMR) z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej PROW 2014 – 2020. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 oraz 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 10 ust. 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r. poz. 2137 ze zm.), § 2 ust. 1, pkt 3, § 6 ust.1 pkt 1 i ust. 2. § 7 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 370 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 – 2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562), zwaną dalej ustawą PROW. Z uzasadnienia decyzji Dyrektora OR ARiMR wynikał następujący stan sprawy. Dnia 15 czerwca 2015 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na 2015 rok. Natomiast w dniu 15 czerwca 2016 r. złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016. Organ pierwszej instancji uzasadniając odmowę przyznania płatności stwierdził, że we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej za 2016 r. nie zadeklarowano działek, na które podjęto zobowiązanie ekologiczne w 2015 r. Organ wskazał, że stosownie do § 6 rozporządzenia oraz w związku z art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy PROW, decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. Kierownik BP ARiMR przyznał podmiotowi – R Sp. z o.o. w organizacji, płatność ekologiczną w ramach wariantu 2.1 Uprawy warzyw w okresie konwersji i poinformował o podjęciu od dnia [...] marca 2015 r. 5-letniego zobowiązania na powierzchnię 6,00 ha. Na podstawie teleinformatycznego systemu ewidencji wniosków o przyznanie płatności ustalono, że na działkę, do której podjęto zobowiązanie w 2015 r. nie odnotowano wpływu dokumentów potwierdzających przejęcie zobowiązania, które stanowiłoby podstawę do uznania skutecznego przekazania zobowiązania. Organ pierwszej instancji zaznaczył jednocześnie, że stosownie do § 2 rozporządzenia płatność ekologiczna przysługuje rolnikowi, jeżeli m.in. realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013 w ramach określonego pakietu albo jego wariantu. Dalej wskazano, że we wniosku za 2016 r. nie zadeklarowano działki rolnej, na którą podjęto zobowiązanie ekologiczne w 2015 r. We wniosku za 2016 r. zadeklarowano nowe działki rolne o łącznej powierzchni 37,50 ha (wariant 2.1. uprawy warzyw w okresie konwersji, podejmując nowe zobowiązanie ekologiczne. Stosownie do art. 28 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, lub zobowiązania , o którym mowa w art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 870/2013 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. L 227 z 31.07.2014, str.1), zwanych dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowym", w okresie, w którym rolnik powinien realizować te zobowiązania, nie może podjąć zobowiązania ekologicznego. W odwołaniu od decyzji Kierownika BP ARiMR, Spółka zarzuciła naruszenie: - § 26 ust. 2 rozporządzenia, poprzez nałożenie na Skarżącą sankcji za nie dopełnienie obowiązków ustawowych przez nowego nabywcę gruntów, - § 29 rozporządzenia, poprzez brak ustalenia, czy zobowiązanie ekologiczne jest faktycznie realizowane, - błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że zobowiązanie ekologiczne nie jest kontynuowane tylko na tej podstawie, że nowy nabywca nie złożył do organu oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ drugiej instancji uznał, że zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że skarżąca w dniu 15 czerwca 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności, w którym zadeklarowana została działka nr [...]. Decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Kierownik BP ARiMR przyznał płatność ekologiczną i tym samym Skarżąca podjęła 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia na obszarze 6 ha. Złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności za 2016 r. obejmował inne działki rolne, niż objęte 5-letnim zobowiązaniem. Dlatego też uznał, że Skarżąca nie realizowała w roku 2016 zobowiązania, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, który uzależnia przyznanie płatności w danym roku właśnie od realizacji zobowiązania ekologicznego. Organ wskazując na § 6 ust. 3 rozporządzenia stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził by Skarżąca była w 2016 r. w posiadaniu działki [...]. Organ stwierdził, ze wskazana działka była w 2016r. przedmiotem deklaracji ze strony spółki G sp. z o.o., jednak wniosek nie obejmował płatności RE. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy stwierdził, że z uzasadnienia decyzji nie wynika aby na Skarżącą nałożono jakiekolwiek sankcje. Podkreślono, że wskazany w odwołaniu § 26 ust. 2 rozporządzenia nie dotyczy w żaden sposób strony postępowania, ponieważ odnosi się do ewentualnej płatności dla nowych właścicieli przejmowanych działek, a nie zbywców nieruchomości. Od powyższej decyzji Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając: - nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., gdyż nie zawierała podpisu z imienia i nazwiska osoby upoważnionej do jej wydania, ewentualnie - § 26 ust. 2 rozporządzenia, poprzez nałożenie na Skarżącą sankcji za nie dopełnienie obowiązków ustawowych przez nowego nabywcę gruntów, - § 29 rozporządzenia, poprzez brak ustalenia, czy zobowiązanie ekologiczne jest faktycznie realizowane, - błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że zobowiązanie ekologiczne nie jest kontynuowane tylko na tej podstawie, że nowy nabywca nie złożył do organu oświadczenia o kontynuowaniu zobowiązania ekologicznego. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżąca argumentowała, iż brak podpisu pod decyzją zawierającego imię i nazwisko osoby podpisującej w sposób rażący narusza art. 107 § 1 k.p.a. i przez to skutkuje nieważność decyzji. Brak podpisu uniemożliwia bowiem identyfikację osoby, która decyzję podpisała. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który jednak dotyczy kognicji sądu w sprawach ze skarg na interpretacje podatkowe, a zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona przez Skarżącą decyzja nie naruszała prawa. Zaskarżoną decyzją Dyrektor OR ARiMR, na podstawie przepisów wskazanych w części wstępnej uzasadnienia, utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR, którą odmówiono Skarżącej przyznania płatności ekologicznej na 2016 r. Przedstawienie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji poprzedzić jednak należało odniesieniem się do najdalej idącego zarzutu nieważności decyzji, która - zdaniem skarżącej - wynikała z braku poprawnego podpisu na zaskarżonej decyzji. Skarżąca, jak należy rozumieć z lakonicznych wywodów skargi, podstawy nieważności upatrywała w braku podpisu imiennego ("z imienia i nazwiska") nie natomiast w nieopatrzeniu decyzji w ogóle podpisem. Co do zasady, należy zgodzić się z autorką skargi, że brak podpisu na decyzji (art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a.) stanowi przesłankę nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ takie uchybienie musi być uznane za rażące naruszenie prawa (zob. np. wyr. NSA z 3.03.2015 r. II GSK 2438/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - w skrócie: CBOSA), jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że tego rodzaju mankament cechował decyzję Dyrektora OR ARiMR wydaną w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że w aktach postępowania administracyjnego przedstawionych Sądowi znajduje się egzemplarz decyzji opatrzony podpisem i imienną pieczęcią osoby podpisującej, z której wynika, iż decyzję podpisała, działający z upoważnienia Dyrektora Oddziału Regionalnego, jego zastępca – B.N. – G.. W ocenie Sądu decyzja została podpisana zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., który stanowi, iż decyzja musi zawierać podpis z podaniem imienia, nazwiska oraz stanowiska. Ani ten, ani żaden inny przepis k.p.a. nie formułuje wymogu, by podpis pod decyzją był czytelny. K.p.a. w ogóle nie przesądza o rodzaju popisu. Prawne i praktyczne znaczenie podpisu polega bowiem na tym, że pozwala on na identyfikację osoby biorącej udział w wydaniu decyzji. Identyfikacji osoby podpisującej decyzję służy obok podpisu również wskazanie imienia, nazwiska oraz stanowiska służbowego (por. np. wyr. NSA: z 14.02.2013r., I GSK 395/12, z 06.12.2012r., I GSK 246/12, CBOSA). Pod pojęciem podpisu należy rozumieć znak ręczny określonej osoby, pozwalający dzięki jego indywidualnym cechom na identyfikację tej osoby. Nie musi obejmować pełnego nazwiska (zob. uchwałę SN z 28.12.1973r., III CZP 78/72, OSN 1973, nr 12, poz. 207). Podpis pod decyzją musi być zatem własnoręczny, lecz nie musi być czytelny (wyr. NSA z 04.04.2008 r., II FSK 151/07, CBOSA). Tym samym twierdzenie o nieważności zaskarżonej decyzji nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przechodząc do oceny merytorycznej treść decyzji, tzn. rozstrzygnięcie o odmowie przyznaniu Spółce płatności ekologicznej, należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty okazał się całkowicie nieuzasadnione. Sąd oceniając decyzję w zakresie nieobjętym zastrzeżeniami strony, ograniczy się do stwierdzenia, że nie dostrzegł naruszeń prawa przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej przez organy ARiMR. Organy zastosowały również właściwe przepisy prawa materialnego. Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2016 Skarżąca nie zadeklarowała działki, na którą podjęła w roku 2015 zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Stosownie do wskazanego przepisu płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.) jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu. Wbrew twierdzeniom Skarżącej organy prawidłowo ustaliły, na podstawie systemu ewidencji wniosków o przyznanie płatności, że Skarżąca w roku 2016 zgłosiła do płatności ekologicznej inne działki niż ta, na którą podjęto zobowiązanie w roku 2015. W przypadku działki, na którą Skarżąca w roku 2015 podjęła zobowiązanie ekologiczne nie został w roku 2016 złożony dokument, z którego wynikałoby, że jakikolwiek inny podmiot podjął się kontynuacji podjętego w dniu [...] marca 2015 r. zobowiązania. Zasadnie zatem stwierdziły organy obu instancji, że Skarżąca dokonała nieuprawnionej zmiany zobowiązania, które - zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia (zobowiązała się bowiem do kontynuowania zobowiązania przez okres 5 lat od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej - rok 2015). Podkreślić jednocześnie należy, że stosownie do § 7 ust. 1 rozporządzenia wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 3 rozporządzenia pomimo, że w drugim lub w kolejnym roku realizacji zobowiązania ekologicznego: - nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej lub - rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, lub - rolnik nie złożył, na formularzu udostępnionym przez Agencję, informacji o gruntach oraz o pakiecie lub wariancie realizowanym na tych gruntach, wskazując położenie tych gruntów i ich powierzchnię - uznaje się, że rolnik kontynuuje realizację podjętego zobowiązania ekologicznego, jeżeli grunty objęte tym zobowiązaniem znajdują się w posiadaniu rolnika. Z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżąca nie była w roku 2016 w posiadaniu działki nr [...]. Organ odwoławczy dokonując analizy deklaracji działek w roku 2016 stwierdził, iż wskazana działka w roku 2016 była przedmiotem deklaracji ze strony spółki G sp. z o. o. Jednak wniosek ten nie obejmował płatności ekologicznej. Ustalenia w powyższym zakresie uznać należy za prawidłowe i kompletne. Za prawidłowe uznał również Sąd stanowisko organu, iż nie można w niniejszym przypadku mówić o podjęciu przez Skarżącą nowego zobowiązania ekologicznego, które byłoby realizowane na podstawie wniosku złożonego w dniu 15 czerwca 2016 r. Wskazać należy, że w dniu 30 września 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął Plan Działalności Ekologicznej, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, sporządzony w dniu [...] marca 2016 r. Z dokumentu tego wynikało, że nie jest to nowy plan, lecz aktualizacja dotychczasowego Planu Działalności Ekologicznej (wskazanie na pierwszej stronie załączonego dokumentu). Nadto z akt sprawy nie wynika by Skarżąca na jakimkolwiek etapie trwającego postępowania wskazywała, że jej wniosek dotyczył podjęcia nowego zobowiązania ekologicznego. Jako całkowicie niezasadne uznał Sąd zarzuty naruszenia § 26 ust. 2 i § 29 rozporządzenia, Jak trafnie stwierdził to organ drugiej instancji zaskarżona decyzja nie nakłada na Skarżącą sankcji (kar administracyjnych), o których mowa w rozdziale IV Rozporządzenia nr 640/2014 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L.2014.181.48). Skarżąca błędnie uznaje za sankcję odmowę przyznania płatności ekologicznej. Odmowa przyznania płatności nie była spowodowana faktem zaniedbań ze strony nowego nabywcy gruntów rolnych zlokalizowanych na działce nr [...], lecz faktem zgłoszenia przez Skarżącą do płatności ekologicznej na rok 2016 innych działek, niż działka objęta zobowiązaniem ekologicznym w roku 2015. Zasadnie stwierdził również organ odwoławczy, że wskazany § 26 rozporządzenia (powielony ponownie jako zarzut skargi), nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ odnosi się on do ewentualnych płatności ekologicznych dla nowych właścicieli przejmowanych działek, a nie zbywców nieruchomości. Z tych też powodów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.