I SA/Go 49/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2014 r. wniosku D.J. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od towarów i usług za 2005 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi D.J. (skarżącej) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 rok. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł (k. 40 akt WSA), skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że nie ma pieniędzy na uiszczenie wpisu. Stwierdziła, że jest przedsiębiorcą i prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki jawnej "M". Budżet domowy skarżącej obciąża spłata rat zaległości podatkowych na podstawie decyzji o rozłożeniu na raty, przy czym suma miesięcznych wpłat wynosi 9.000 zł. Nadto skarżąca poinformowała, że cały jej majątek nieruchomy jest obciążony zajęciami egzekucyjnymi przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca uszczegółowiła swą sytuację materialną i życiową, oświadczając, że jej miesięczne dochody wynoszą ok. 3.700 zł netto. Skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o pow. 0,2922 ha oraz pawilonu handlowego. Obydwie nieruchomości są obciążone hipoteką. Skarżąca dołączyła do wniosku odpisy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z których wynika, że do maja 2013 roku uiszcza raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 rok w zmiennej wysokości począwszy od 12.500 zł za maj 2013 roku, następnie od czerwca 2013 r. do marca 2014 roku w wysokości od 7.499,99 do 7.500 zł, zaś ostatnia rata - płatna w dniu [...] kwietnia 2014 r. wyniesie 370.928,57 zł (k. 47 in. akt WSA) oraz, że od lutego 2013 roku spłaca raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 3.000 zł miesięcznie, zaś ostatnia rata - płatna [...] kwietnia 2014 r, wyniesie 280.753,09 zł (k. 50 i n. akt WSA). Wobec uznania, że treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej, skarżącą wezwano do złożenia wyciągów z rachunków bankowych, odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, zestawienia wartości przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą i kosztów ich uzyskania jak również deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług za ostatnie trzy miesiące składanych w związku z tą działalnością oraz oświadczenie skarżącej o wysokości miesięcznych kosztach utrzymania oraz poinformowanie czy korzysta z samochodów na podstawie umowy leasingu (k. 54 akt WSA). W odpowiedzi skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bakowego, z którego wynika, że na dzień [...] stycznia 2014 r. saldo było dodatnie i wynosiło 62,75 zł. Przedstawiła również zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 rok, z którego wynikało, że zadeklarowała przypadającą na nią - jako wspólnika spółki jawnej - stratę z działalności gospodarczej wynoszącą 341.943,17 zł oraz dochód ze stosunku pracy w łącznej wysokości 22.698,74 zł brutto. Złożyła też również odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług za trzy miesiące 2012 roku oraz wydruk księgowy zatyt. "bilans z księgi. Okres 2013-10-[...] - 2013-12-[...]", zaświadczający, że spółka jawna, w ramach której skarżąca prowadzi działalność gospodarczą za wspomniany okres odnotowała stratę wynoszącą 11.668,71 zł. Z informacji przedstawionej przez skarżącą wynika, że jej miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wynoszą ok. 2.000 zł. W świetle oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącą, jej wniosek nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje gdy osoba występująca o jego przyznanie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jednak jest ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym, zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Jak wynika z przytoczonego wcześniej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i należycie i uzasadnić podstawę żądania (post. NSA z 16 maja 2013 r. II OZ 364/13). Skarżąca nie wykazała, by nie była w stanie sfinansować wpisu od skargi wynoszącego 2.000 zł ponieważ oświadczenia skarżącej dotyczące jej sytuacji majątkowej zawierały dyskredytujące je sprzeczności. Skarżąca oświadczyła mianowicie, że utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę oraz dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość wynagrodzenia wykazała złożonymi dokumentami. Inaczej rzecz się ma natomiast z dochodami z działalności gospodarczej. We wniosku o przyznanie prawa pomocy określiła je na 1.500 zł miesięcznie. Ze złożonych dokumentów wynika natomiast, że spółka jawna w ramach której skarżąca prowadzi działalność gospodarczą przynosi stratę. Działalność ta była niedochodowa również w 2012 roku, co wynika ze złożonego odpisu rocznego zeznania podatkowego. Z racji rozpoznawania wniosków skarżącej o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach, z urzędu wiadome jest, że również za 2011 rok skarżąca deklarowała stratę z prowadzonej działalności gospodarczej (zob. post. ref. sąd. WSA w Gorzowie Wlkp. z 4 lipca 2012 sygn. akt I SA/Go 317/12). Tym samym oświadczenie o wysokości dochodów nie może być uznane za miarodajne. Wątpliwość co do wiarygodności deklarowanych dochodów nasuwa również treść oświadczenia skarżącej o ponoszeniu comiesięcznie rat zaległości podatkowej (ok. 10.500 zł jak wynika z odpisów decyzji o przyznaniu pomocy de minimis - k. 47-52). Kwota ta nie znajduje pokrycia w podanych we wniosku dochodach i oszczędnościach skarżącej. Skarżąca również nie wyjaśniła źródła finansowania tego wydatku, pomimo, że to ją obciążał ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy, co wiąże się z obowiązkiem wyczerpującego przedstawienia sytuacji majątkowej. Powyższe wątpliwości mogą wręcz uprawniać domniemanie, iż skarżąca we wniosku przemilczała część źródeł finansowania swoich wydatków, ponieważ ponosi je w kwotach znacznie przekraczających zadeklarowane we wniosku dochody i zasoby finansowe. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd (referendarz sądowy) nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane, mimo istniejącego po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciężaru wykazania jego przesłanek (zob. post. NSA z 4 czerwca 2013 r. II GZ 260/13). Uwzględniając powyższe, wobec uznania, że skarżąca nie wykazała przesłanek prawa pomocy, postanowiono o odmowie zwolnienia od wpisu od skargi (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).