I SA/Go 592/13
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-12-16
Skład orzekający: Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący niezgodności przepisu z Konstytucją, wydany w odniesieniu do określonego okresu obowiązywania tego przepisu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, jeśli dotyczyło ono okresu wcześniejszego niż objęty wyrokiem TK?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu, ponieważ nie została spełniona ustawowa przesłanka wznowienia z art. 272 § 1 P.p.s.a. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 updof jedynie w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., a nie w odniesieniu do okresu wcześniejszego (1995 r.), którego dotyczyło zaskarżone orzeczenie. Ponadto, w sprawie upłynął 5-letni termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący Z.B. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2002 r., który oddalił jego skargę na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Podstawą wznowienia miał być wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., który orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Skarżący argumentował, że skutki tego wyroku należy rozciągnąć na lata 1992-1997.Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Go 592/13 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z.B. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 867/01 wydanym w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 867/01 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Z.B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r.
W dniu 29 listopada 2013r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonej ww. prawomocnym wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. W skardze wniósł o:
- zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji;
- dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci wyroku NSA – Ośródek Zamiejscowy w Poznaniu z 15 marca 2002 r., decyzji Izby Skarbowej [...] marca 2001r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2000 r.;
- przedstawienie TK następującego pytania prawnego: czy art. 278 P.p.s.a. rozumiany jako przepis uniemożliwiający po upływie 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sytuacji gdy:
- po tym terminie TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie;
- przepisy działu IV rozdział XVII ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749) nie zawierają przepisu stanowiącego o ograniczeniu w czasie możliwości żądania wznowienia postępowania, jest niezgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 32, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP".
W uzasadnieniu skargi wskazał, że podstawą wznowienie jest wyrok TK z dnia 18 lipca 2013 r. (sygn. akt 18/09) ogłoszony 27 sierpnia 2013 r., z którym to dniem utracił moc obowiązująca przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia
2006 r. W związku z czym, brak jest również – zdaniem skarżącego – w niniejszej sprawie podstaw do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, które dotyczy roku 1995r. Uznanie bowiem przez TK przepisu za niezgodny z Konstytucją oznacza, iż sprzeczność ta istniała od samego początku, czyli od daty wydania aktu normatywnego (wyr. NSA z 23.06.2008 r. sygn. akt I OSK 1007/07). Zatem – w jego ocenie - norma art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. pozostaje w sprzeczności z ustawą zasadniczą od początku jej istnienia tj., od dnia 1992 r., mimo, że TK nie wyraził tego expressis verbis w swym orzeczeniu. Nie można przyjąć, że Trybunał uznał za zgodny z konstytucją ww. przepis w brzmieniu obowiązującym w latach 1992-1997 r. Różnice redakcyjne nie wpływają bowiem na treść regulacji. Potwierdził to jego zdaniem WSA w Wrocławiu w wyroku z 27 września 2013 r. (III SA/WA 1856/13) uznając, że tezy wyroku TK trzeba zastosować do wymiaru podatku za 1997 r.
Ponadto stwierdził, że zachował 3 - miesięczny termin do wniesienia skargi.
Uzasadniając wniosek o zwrócenie się do TK z pytaniem prawnym o konstytucyjność przepisu art. 278 P.p.s.a. wskazał, że stosowanie tego przepisu w drodze wykładni literalnej, w sposób drastyczny po upływie 5 – letniego terminu od uprawomocnienia się orzeczenia odbiera stronie prawo sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Na wstępie należy jedynie zasygnalizować, że zgodnie z art.103
ustawy z 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1.01.2004 r. orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów P.p.s.a.
Zgodnie natomiast z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy jest właściwy wojewódzki Sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zatem mając uwadze powyższe uregulowania, należy stwierdzić, że tut. Sąd jest właściwy do rozpoznania sprawy.
Zgodnie z art. 272 § 1 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania
w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2 cyt. przepisu). Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. art. 278 w/w ustawy).
Z kolei art. 280 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
W niniejszej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu
z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt I SA/Po 867/01, którym oddalono skargę na decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. Przy rozpoznaniu skargi Sąd ustalił numer decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2001 r. na podstawie załączonego do niej wyroku, który odpowiada kopii zamieszczonej w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych.
TK w przywoływanym wyroku orzekł o niezgodności art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r.
W ocenie skarżącego, skutki wyroku TK należy rozciągnąć również na lata 1992-1997r., a tym samym w niniejszej sprawie uchylić decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego za 1995 r.
Sąd nie podziela tego poglądu. Wydany przez TK dotyczył bowiem art. 20 ust. 3 updof tylko w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. Zatem sąd konstytucyjny zakreślił wyraźne ramy czasowe i nie można w ocenie tut. Sądu odnosić tego wyroku do roku 1995r. Zresztą sam TK stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, że podstawową konsekwencją jego podjęcia będzie pozbawienie mocy obowiązującej zakwestionowanych regulacji w tym art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r. z chwilą ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP.
To, że wyrok TK dotyczył precyzyjnie określonego okresu, potwierdza również fakt, że po wydaniu tego wyroku, zostały zadane pytania prawne przez NSA w sprawie o sygn. akt II FSK 1835/13 jak i przez tut. Sąd w sprawie sygn. akt I SA/Go 336/13, odnośnie konstytucyjności w/w przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r., a zatem za okres, który nie został objęty wyrokiem trybunału.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu brak w sprawie ustawowej przesłanki do wznowienia postępowania, gdyż nie został wydany wyrok przez TK, w którym sąd ten by orzekł o niekonstytucyjności art. 20 ust. 3 updof w brzmieniu obowiązującym przed rokiem 1998 r.
Na marginesie można jedynie dodać, że w sprawie upłynął 5 - letni termin
z art. 278 P.p.s.a. do złożenia skargi o wznowienie postępowania, a Sąd nie znajduje podstaw do tego, by uwzględnić wniosek skarżącego o zwrócenie się do TK
z pytaniem prawnym dotyczącym konstytucyjności tego przepisu, albowiem
w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania
z art. 272 § 1 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło