I SA/Go 607/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Anna Juszczyk Wiśniewska (spr.) Protokolant Inspektor Paweł Ksenycz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2007r. o numerze [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z [...] grudnia 2006r. nr [...], odmawiającą M. i K.T. umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2004r. M. i K.T. 2 lutego 2006r. zwrócili się do Wójta Gminy z wnioskiem o umorzenie podatku za 2004r. od nieruchomości, nabytej przez skarżących w marcu 2004 roku,. W uzasadnieniu wniosku skarżący powołali się, że na przedmiotowej nieruchomości planowali uruchomienie działalności produkcyjnej. Wiązało się to jednak ze zbyt dużymi nakładami finansowymi w następstwie czego nie udało się uruchomić produkcji. Wykonano jedynie kilka partii próbnych (pokazowych). Przez długi okres skarżący nie osiągali żadnych dochodów, a w utrzymaniu pomagała im rodzina. Konsekwencją powyższego było powstanie dużych zaległości w płaceniu podstawowych rachunków domowych i firmowych. Wójt Gminy decyzją nr [...] z [...] czerwca 2006r. odmówił umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie 13.452,10zł. Od powyższej decyzji skarżący odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją nr [...] z [...] września 2006 r. uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. Kolegium wskazało, że w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, dokonał błędnej oceny zebranego materiału dowodowego, a tym samym przekroczył granice uznania administracyjnego. Nadto nie dokonał oceny sytuacji materialnej i życiowej podatnika w świetle przesłanek umorzenia w chwili podejmowania decyzji. Kolegium wskazało również, że skoro organ I instancji miał wątpliwości, co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie majątkowym podatnika, należało w toku postępowania wezwać podatnika do jego zweryfikowania. Kolegium zarzuciło także, brak szczegółowego rozliczenia środków uzyskanych ze sprzedaży opodatkowanej nieruchomości. Nie została również wyjaśniona sprawa posiadania przez skarżących środków transportowych: ciągnika samochodowego marki [...] i naczepy uniwersalnej [...], co do których skarżący twierdzili, że są one wyrejestrowane. Zgodnie z zaleceniami Kolegium, organ podatkowy I instancji uzyskał oświadczenie skarżących o stanie majątkowym, z którego wynikało, że skarżący mają na utrzymaniu dwoje niepełnoletnich dzieci. K.T. pracował dorywczo jako kierowca i osiągał z tego tytułu dochód w kwocie 1.500 zł, natomiast jego żona posiadała status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Miesięczne wydatki skarżących wynosiły 1.557 zł (w tym: energia 162 zł, gaz 45 zł, wyżywienie 350 zł, odzież 200 zł, woda i ścieki 28 zł, wywóz nieczystości 12 zł, telefon komórkowy 60 zł, internat, opał, leki 700 zł). Skarżącym przysługiwało prawo własności budynku mieszkalnego o powierzchni 96,62 m2 - oraz działki o powierzchni 0,35 ha. Materiał dowodowy został także uzupełniony o kserokopie rat kredytu z Banku w łącznej kwocie 25.000 zł oraz dwa dowody wpłaty dla wierzycieli (J.B. i B.M.) w łącznej kwocie 24.000 zł. W aktach sprawy znalazło się również oświadczenie o sposobie rozliczenia środków ze sprzedaży nieruchomości obejmujące wydatki związane ze spłatą zobowiązań. Na podstawie zebranego materiału w ocenie organu I instancji, skarżący nie spełnili przesłanek przemawiających za umorzeniem podatku tj. przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Organ I instancji uznał, że w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika, który winien sprowadzać się do znacznego obniżenia zdolności płatniczych dłużnika, spowodowanych m.in. długotrwałą chorobą, pożarem, powodzią, kradzieżą lub innym zdarzeniem uznanym za wyjątkowe, trudną sytuacją życiową, której nie można było przewidzieć lub zapobiec. Za umorzeniem zaległości podatkowej, zdaniem organu, powinny przemawiać wypadki niezależne od sposobu postępowania podatnika, bądź spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, o czym nie można było mówić w niniejszej sprawie. Skarżący bowiem świadomie podejmowali działalność gospodarczą, czy też próbowali ją podjąć, a podejmując działalność powinni być przygotowani do płacenia podatków. Brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej nie przesądzał o ważnym interesie podatnika. Odnosząc się natomiast do przesłanki "interesu publicznego" organ podatkowy I instancji stwierdził, że to w interesie całej społeczności samorządowej byłoby zapłacenie podatku przez podatników, ponieważ gmina dzięki temu realizuje zadania służące całej społeczności lokalnej. Argumentacja powyższa została poparta orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyroki z dnia: NSA z 16.01.2003 r. syg. akt SA/Sz 945/01; NSA z 28. 11.2001 r. syg. akt SA/ Sz 1292/00, NSA z 24.04.2001 r. syg. akt I SA/Ka 498/00). Końcowo organ stwierdził, że skoro skarżący zaciągnęli kredyt na spłatę należności w egzekucji i windykacji, to równie dobrze mogą zaciągnąć kredyt na spłatę zaległego podatku. Od decyzji tej M. i K.T. złożyli odwołanie, w którym ograniczyli się do zakwestionowania stwierdzenie Wójta Gminy o możliwości zaciągnięcia pożyczki w celu spłacenia należności podatkowych. Według skarżących wykazany stan majątkowy uniemożliwiłby im spłatę dodatkowego obciążenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu sprawy utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podatkowy II instancji podniósł, że stosownie do przepisu art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29.08.1997r Ordynacja podatkowa ( jedn. tekst: Dz. U. Nr 8 z 2005r póz. 60 ze zm.) - dalej zwana Ordynacja podatkowa - decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej jest decyzja uznaniową. W związku z tym kontroli instancyjnej nie podlegało uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania podatkowego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana właściwie. Stąd organ zaznaczył, że decyzja uznaniowa może być uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można by mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla sprawy materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego ( wyrok NSA 4 maja 1996r III SA 600/95 publik. LEX Nr 53856). W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ podatkowy właściwie ustalił jaka była ówczesna sytuacja podatników, uzupełniając poprzednio prowadzone postępowanie. Ustalenia z prowadzonego postępowania znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. W toku postępowania na podstawie oświadczenia strony ustalono, że miesięczne dochody rodziny skarżących wynoszą 1.500 zł netto, natomiast miesięczne wydatki kształtowały się na poziomie 1.557 zł. Jednakże z całości akt sprawy wynikało, że strona spłacała w 2006r. kredyt banku w kwocie po 2.000 zł miesięcznie, a także spłaciła zaległe zobowiązania wobec dwóch osób fizycznych na łączną kwotę 24.000 zł. Z powyższego wynikało więc, że strona posiadała środki finansowe, które przeznaczała na spłatę innych zobowiązań niż zobowiązania publicznoprawne - zaległy podatek od nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego zadłużenie z tytułu podatków powstało na skutek zaniedbania obowiązków podatkowych, a skarżący mieli dochód, który mogli częściowo przekazać na poczet zaległości podatkowych. Powyższą decyzję zaskarżyli skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa oraz wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący wskazali, że organ powołał się na orzecznictwo sądowe które było nieprzychylne dla podatników. Zdaniem skarżących obecnie wykładnia zwrotu "ważny interes podatnika" idzie w kierunku uznania, że nawet trudności w zwykłej działalności gospodarczej stanowią uzasadnienie dla stwierdzenia, że istnieje ważny interes podatnika. W ocenie skarżących w ogóle nie zbadano okoliczności, że pomimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej – działalność ta nie była prowadzona. W odpowiedzi na przedmiotową skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podnosząc argumentacje zaprezentowaną w decyzji. W dniu 15 października 2007r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżących, w którym uzupełniająco podał, że prawomocnym wyrokiem z 9 czerwca 2006r. pomiędzy skarżącymi została sądownie ustanowiona rozdzielność majątkowa, wobec czego – zdaniem pełnomocnika – od tej daty skarżący działają jako osobne podmioty praw i obowiązków, zatem wszystkie decyzje winny być wydane osobno na każdego z nich. Pomimo, iż skarżący złożyli wspólny wniosek, to każdy z nich był stroną postępowania i każdy ze skarżących winien być adresatem odrębnej decyzji. Zdaniem pełnomocnika, każda z osób ma zupełnie różną sytuację majątkową i osobistą, a ta z kolei daje możliwość jako osobnym stronom do przedstawienia swojej własnej argumentacji. Pełnomocnik wskazał, że skarżąca M.T. nie współdziałała w prowadzeniu działalności gospodarczej i z uwagi na jej sytuację majątkową i osobistą oraz z uwagi na treść art. 111 § 4 Ordynacji podatkowej należy ją traktować jak osobę trzecią. Wskazał również, iż wyżej wymieniona nie osiągnęła z prowadzonej przez jej męża działalności żadnych korzyści. Pełnomocnik zarzucił także, że organ podatkowy dokonał błędnej oceny ich możliwości finansowych związanych ze spłatą zadłużenia po sprzedaży nieruchomości, albowiem skarżący przeznaczyli uzyskaną kwotę na spłatę rat kredytu hipotecznego domu w którym mieszkają, zadłużeń wobec innych wierzycieli oraz w poczet zadłużenia hipotecznego samej nieruchomości, która została sprzedana. Nadto pełnomocnik wskazał, że prowadzenie działalności miało wpływ na powstanie zaległości w podatku od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd oddali skargę w razie jej nieuwzględnienia. Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 67 a § 1 pkt. 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( tekst jednolity DZ. U. 2005 Nr 8 poz. 60 ze zm.)- dalej zwana Ordynacja podatkowa. Oceniając zarzut naruszenia normy prawnej wynikającej z przedmiotowego przepisu należy przede wszystkim przypomnieć, że instytucja umorzenia zaległości podatkowej została uregulowana przy użyciu konstrukcji uznania administracyjnego. Przy podejmowaniu decyzji w sprawie umorzenia, organ podatkowy ma przywilej swobodnego uznania. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, jakimi są użyte w treści przepisu zwroty "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny", a także konstytucyjnymi zasadami systemu prawa i zasadami ogólnymi postępowania podatkowego. Umorzenia dokonuje się przez pryzmat wypadków dotykających konkretnego, indywidualnego podatnika. Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organy podatkowe mogą ale nie muszą umorzyć zaległość podatkową, to jednak decyzje wydane w tym trybie nie mogą być dowolne. Wymagają uzasadnienia odpowiadającego rygorom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia zaległości podatkowych powinno być szczególnie jasno i przekonywująco uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Przy rozpoznaniu wniosku o umorzenie zaległości podatkowej organ podatkowy ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź też o odmowie umorzenia zaległości podatkowej. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W doktrynie przyjmuje się że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Zobowiązania podatkowe mają charakter powszechny. Możliwość natomiast umorzenia zaległości podatkowych jest odstępstwem od tej zasady i powinna mieć charakter wyjątkowy. Ten wyjątkowy charakter powoduje, że podstawy do umorzenia nie mogą stanowić wszelkie okoliczności, będące następstwem określonych decyzji gospodarczych podatnika. Niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować umorzeniem zaległości podatkowej (podobnie wyrok z 1 października 1999r. III SA 7493/98). Niewiedza, brak doświadczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej nie stanowią o ważnym, uzasadnionym interesie podatnika lub interesie publicznym. Każdy obywatel rozpoczynając działalność gospodarczą, powinien podejmować decyzje w sposób przemyślany i zgodny z prawem. Niewystarczającą podstawą do umorzenia zaległości jest trudna sytuacja finansowa podatnika. Uznaje się bowiem, że wiele podmiotów gospodarczych boryka się z wieloma trudnościami, czasami nieusuwalnymi, które mogą nawet doprowadzić do zaniechania działalności gospodarczej. Niepowodzenie podatnika w działalności gospodarczej, a także w życiu osobistym - nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zaległych zobowiązań podatkowych ciążących na podatniku. To podatnik ponosi ryzyko związane z działalnością gospodarczą. Również brak doświadczenia oraz chwilowe niepowodzenia finansowe skutkujące powstaniem strat w prowadzonej działalności, nie mają charakteru przesłanek, których wystąpienie mogłoby stanowić podstawę umorzenia zaległości. Organ podatkowy podejmując decyzję na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 nie jest zwolniony od dokonania prawidłowych ustaleń faktycznych. Aby stwierdzić czy w danym przypadku ważny interes podatnika mógłby uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku, trzeba najpierw w sposób wyczerpujący ustalić, jaka jest faktyczna sytuacja materialna, rodzinna i osobista podatnika. Zauważyć też należy, iż przesłanki umorzenia zaległości podatkowej zostały ustalone poprzez użycie klauzul generalnych, odsyłających do ocen pozaprawnych. Przesłanki te winny być zatem oceniane indywidualnie, w zależności od konkretnej sprawy. Ocena ta oparta jest zatem przede wszystkim na elementach o charakterze słusznościowym. Konsekwencją powyższego, dokonując kontroli takiej decyzji, Sąd bada jedynie poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń wniosków, zaś elementy natury słusznościowej wymykają się spod tej kontroli (por. też B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN 1999, str. 355). W niniejszej sprawie na skutek złożenia przez skarżących wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w zakresie czy zachodziła przesłanka - ważny interes podatnika - uzasadniająca zastosowanie umorzenia. Sąd zgadza się z poglądem , że nawet gdy organ stwierdzi, iż zachodzi rzeczona przesłanka, to w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego, może nie uwzględnić wniosku o umorzenie zaległości. Pogląd ten prezentowany jest zarówno w literaturze jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Decyzja o wyborze tego skutku prawnego nie może jednak być dowolna, winna być bowiem właściwie umotywowana (por. też wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2002 r. III SA 659/2001 ONSA 2003/3 poz. 105, z dnia 27 lutego 2002 r. II SA 2972/2001 i z dnia 22 listopada 2001 r. SA/Sz 1228/2000). Zauważyć również należy, iż skarżący nie wskazali w skardze na naruszenie (w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania) jakiegokolwiek przepisu postępowania, w wyniku którego doszło do zaakceptowania przez organ wadliwych (zdaniem skarżących) ustaleń faktycznych dokonanych przez organy podatkowe. Nie stanowi naruszenia przepisów postępowania dokonana przez organ, - odmienna od skarżących - ocena zebranych dowodów, odnosząca się do istnienia ważnego interesu. Zdaniem Sądu, organ nie dokonał błędnej oceny możliwości finansowych związanych ze spłatą zadłużenia skarżących wobec innych wierzycieli. Organ wskazał, że skarżący z uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości środków, spłacili swoje zobowiązania wobec innych wierzycieli, natomiast przy tych rozliczeniach pominęli należności związane z podatkiem od nieruchomości. Podkreślić należy, że umorzenie jest instytucją nadzwyczajną. Organ nie kwestionował trudnej sytuacji finansowej skarżących. Organ również nie kwestionował, że prowadzenie działalności gospodarczej miało wpływ na powstanie zaległości w podatku od nieruchomości. Ponadto powyższe nie miało wpływu na ocenę sytuacji majątkowej skarżących. Zdaniem Sądu, trudna sytuacja finansowa nie jest wystarczającą podstawą umorzenia zobowiązania podatkowego. Również nie jest wystarczającą podstawą do umorzenia zaległości okoliczność, że podatnik nieumiejętnie prowadził działalność gospodarczą czy też z działalności tej nie potrafił osiągnąć dochodu. Przy ocenie czy w sprawie istnieje ważny interes strony organ wskazał, że nie wystąpiły żadne nadzwyczajne wydarzenia, które miały wpływ na sytuację majątkową czy też osobistą skarżących jak też nie wystąpiły żadne okoliczności, które byłyby niezależne od skarżących, a wpływałyby na ich sytuację. Zdaniem Sądu, trudności finansowe wynikające z czynników na które skarżący nie mogli wpłynąć lub których nie mogli przewidzieć - uzasadniałaby ważny interes strony. Kłopoty finansowe wynikające z braku umiejętności przy podejmowaniu i prowadzeniu działalności gospodarczej – takiego uzasadnienia nie stanowią. Sąd zauważa, że jakkolwiek organ winien badać sytuację majątkową skarżących na chwilę rozstrzygania sprawy, to bezspornie skarżący nie ujawnili organom podatkowym faktu sądownego ustanowienia rozdzielności majątkowej pomiędzy skarżącymi - prawomocnym wyrokiem z 9 czerwca 2006r. Nie ulega wątpliwości, że skarżący, już w chwili składania przed organem I instancji, oświadczenia majątkowego z 30 listopada 2006r., a więc pięć miesięcy po ustanowieniu rozdzielności majątkowej, wiedzę powyższą posiadali. Nie ulega jednak wątpliwości Sądu, iż organ przeprowadzając postępowanie, zbadał sytuację majątkową każdego z małżonków osobno. Przesłankę jaką jest ważny interes podatnika, organ zbadał nie tylko w odniesieniu do sytuacji majątkowej każdego z małżonków ale również w odniesieniu do ich sytuacji osobistej na jaką wskazali w toku postępowania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie ma znaczenia również, to że w aktach administracyjnych znajduje się notatka służbowa z 04 kwietnia 2006r. Wójta Gminy z treści której wynika, iż skarżącym udzielona została informacja, że organ "jest skłonny pomóc dokonując umorzenia zaległości za 2004r. pod warunkiem uregulowania zaległości za 2005r.". Nie ulega wątpliwości, że w zakresie stosowania ulgi w zapłacie podatku - jaką jest jego umorzenie – nie jest dopuszczalne warunkowania przyznania tej ulgi od spełnienia pozaustawowych warunków. Jednakże, w niniejszej sprawie okoliczność, czy zobowiązanie za 2005r. zostało zapłacone czy też nie – przy rozstrzyganiu sprawy nie była brana pod uwagę. Przy rozstrzyganiu sprawy organ odniósł się do aktualnej - w chwili wydania decyzji - sytuacji skarżących i dokonał oceny czy istnieje przesłanka ważnego interesu podatnika. Organ dokonał również oceny pod kątem interesu publicznego. Tym samym badaniu podlegało wyłącznie to, czy istnieją ustawowe przesłanki umorzenia. Zauważyć należy, że posiadanie przez każdego z małżonków przymiotu strony w postępowaniu podatkowym czy też sądowym nie jest uzależnione od istnienia pomiędzy nimi ustawowej wspólności majątkowej. Niezależnie od istnienia ustroju majątkowego pomiędzy małżonkami, każdy z tych małżonków jest stroną postępowania. Z tego też względu zniesienie wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami w toku trwania postępowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowej nie miało żadnego wpływu na określenie strony postępowania. Stronami tego postępowania od początku byli M.T. i K.T.. Wskazać należy, że organ nie odmówił M.T. samodzielnego występowania w odniesieniu do sprawy umorzenia zobowiązania podatkowego. Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek obojga małżonków - dłużników solidarnych - i dotyczyło umorzenia całego zobowiązania, a nie umorzenia zobowiązanie w odniesieniu do jednego z małżonków. Możliwość wydania decyzji w sprawie odmowy umorzenia zobowiązania na oboje małżonków w judykaturze nie jest kwestionowana np. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1711/05 (we wskazanym orzeczeniu sąd uchylił decyzję organu jednakże z innych względów). Jako niezgodne z prawem - naruszające art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej - należałoby uznać działanie organu, gdyby złożony wniosek organ podatkowy potraktował jako dwa odrębne wnioski o umorzenie, albowiem w takim przypadku organ wyszedłby poza żądanie strony i prowadziłby postępowanie z urzędu w innej sprawie bez uzyskania zgody strony w tym zakresie. Do wydania decyzji na imię obojga małżonków w niniejszej sprawie uprawniała treść przepisu art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawach w których prawa i obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ podatkowy można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. W orzecznictwie podkreśla się, że postępowanie administracyjne toczy się w tej samej sprawie gdy istnieje tożsamość podmiotowa, przedmiotu i treści stosunku administracyjnego (wyrok z 29 czerwca 1993r. II SA 332/83). Prowadzenie jednego postępowania i wydanie w efekcie tylko jednej decyzji administracyjnej może pozwolić na pełniejsze i bardziej obiektywne zbadanie stanu faktycznego, jak również ustalenie zasadności przesłanek stanowiących podstawy rozstrzygnięcia. Z tych też względów w orzecznictwie wskazuje się na potrzebę korzystania z możliwości prowadzenia jednego postępowania przy spełnieniu ustawowych przesłanek współuczestnictwa w postępowaniu. Stanowisko to podkreślane jest w wielu orzeczeniach np. wyrok z 4 września 1981r. II SA 52/81; wyrok NSA z 2 lipca 1982r. I SA 438/82. Stanowisko to akceptowane jest też przez doktrynę. Wobec powyższego powoływanie się przez skarżący na fakt wydania wspólnej decyzji w stosunku do małżonków T. jako naruszenia prawa nie zasługuje na aprobatę. Zauważyć należy również, iż w sprawie umorzenia zaległości podatkowej nie podlega badaniu okoliczność z jakiego tytułu podmiot ponosi odpowiedzialność za tę zaległość, nie ma też znaczenia czy z tytułu prowadzonej działalności w związku z którą powstała zaległość, podatnik osiągnął korzyści. Sąd zauważa, że wydanie w niniejszej sprawie decyzji nie zamyka skarżącym drogi do ponownego wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem. Podatnik może wielokrotnie występować o umorzenie zaległości. Odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata i można żądać umorzenia zaległości podatkowej tak długo, jak długo ta zaległość istnieje. Podatnik może złożyć ponowny wniosek o umorzenie zaległości, gdy w jego sprawie wystąpią nowe okoliczności. Wniosek ten może pochodzić od każdego z podatników zobowiązanych solidarnie i dotyczyć umorzenia zobowiązania w stosunku do jednego z nich. Z powyższych względów uznać należało, ze zaskarżona decyzja nie uchybia prawu i podstawie art. 151 p.p.s.a skarga podlegała oddaleniu. |Asesor WSA |Sędzia NSA |Sędzia WSA | | | | | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jan Grzęda |Jacek Niedzielski |