I SA/Go 61/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., numer [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z ograniczona odpowiedzialnością za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2007 r. p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych Przedmiotem skargi K.W. (zw. dalej: skarżącym) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległość podatkową spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2007r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 30 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00zł. W dniu 14 lutego 2013r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. W motywach podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i nie stać go w obecnej sytuacji na ponoszenie opłat. Jednocześnie skarżący wskazał, że mieszka wraz żoną i dwunastoletnim synem, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez jego żonę, wynoszące 1.600zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności. Jego małżonka jest natomiast właścicielką mieszkania o powierzchni 37 m2. Wobec stwierdzenia, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, na podstawie zarządzenia z dnia 18 lutego 2013r. wezwano go, by dodatkowo złożył: wyciągi ze wszystkich rachunków bankowych swoich i żony za ostatnie 2 miesiące, odpisy zeznań podatkowych swoich i żony za 2011 i 2012 rok, zaświadczenie o wysokości dochodów żony, dokument potwierdzający status bezrobotnego, oświadczenie o kosztach utrzymania i oświadczenie czy skarżący bądź jego żona są właścicielami samochodów. W odpowiedzi skarżący złożył pismo, w którym poinformował, że jest bezrobotnym "bez prawa do zasiłku", posiada "rozdzielczość majątkową", nie posiada środków trwałych, ani ruchomych, koszty utrzymania wynoszą 400zł oraz, że na wniosek organu egzekucyjnego został przeprowadzony wywiad przez Urząd Skarbowy. Do pisma załączył jednocześnie odpis aktu notarialnego zawierającego umowę o wyłączenie w małżeństwie skarżącego wspólności majątkowej oraz zaświadczenie Prezydenta Miasta potwierdzające, że skarżący jest zarejestrowany jako bezrobotny i nie przysługuje mu prawo do zasiłku. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 4 marca 2013r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując, że nie wykazał istnienia przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Nie przedstawił bowiem dowodów, z których wynikałoby, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych także przy wsparciu żony. Skarżący, w ustawowym terminie wniósł sprzeciw. Powołał się na te same okoliczności faktyczne, co we wcześniejszych pismach. Jednocześnie dołączył do sprzeciwu: - wyciągi z rachunku bankowego swojej żony za okres od dnia [...] grudnia 2012r. do dnia [...] lutego 2013r., - odpis informacji o dochodach swojej żony oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy w roku 2011 (PIT-11), - odpis zeznania żony o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2012 r. (PIT-37 wraz z załącznikami). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.245 §3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art.246 §1 pkt 2 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych, tzn. opłat sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz zwrotu wydatków. Zasadą jest, że prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2004r., GZ 123/04, LEX nr 950728; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2012r., II OZ 72/12, LEX nr 1121302; http://orzeczenia. nsa.gov.pl/cbo/query). Kosztami "koniecznego utrzymania" w rozumieniu przepisu art.246 §1 pkt 2 p.p.s.a. są niezbędne wydatki zmierzające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, głównie mające charakter wydatków okresowych. Do kosztów tych należy więc bezspornie zaliczyć wydatki na żywność, odzież, środki czystości, leczenie, edukację oraz wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Do tych ostatnich należą przede wszystkim koszty stałych opłat z tytułu czynszu, opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2009r., II OZ 127/09, teza 1, LEX nr 565704; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Analiza sytuacji materialnej skarżącego czyni zasadnym stwierdzenie, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art.246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Z informacji przedstawionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z dodatkowych oświadczeń i dokumentów złożonych przez skarżącego, wynika, że jest on bezrobotny bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Mieszka wspólnie z żoną i małoletnim synem. Wydatki własne skarżący wycenił na kwotę 400zł miesięcznie. Małżonka skarżącego uzyskuje stały dochód miesięczny odpowiadający ustalonemu minimalnemu wynagrodzeniu za pracę (około 1170zł netto). Jest także właścicielką mieszkania o powierzchni 37m2. Rodzina skarżącego korzysta także z pomocy finansowej udzielanej przez F.W. w kwocie 400zł miesięcznie. Z informacji o dochodach za 2011r. oraz zeznania podatkowego za 2012r. wynika, że małżonka skarżącego poza świadczeniem za pracę, które kształtuje się na poziomie minimalnego wynagrodzenia, nie ma innych dochodów. W okresie od dnia [...] grudnia 2012r. do dnia [...] lutego 2013r., na jej konto wpłynęły następujące kwoty: -/ 1175,97zł. ([...] stycznia 2013r.) oraz 1167,62zł. ([...] lutego 2013r.) – z tytułu wynagrodzenia za pracę, -/ 200zł ([...] stycznia 2013r.) – tytułem pożyczki od Ł.S., -/ 400zł ([...] stycznia 2013r.) i 400zł ([...] grudnia 2012r.) – tytułem przelewu środków od F.W., -/ 2 069,10zł ([...] stycznia 2013r.) – tytułem zwrotu w sprawie II K 64/12 wraz z odsetkami. Stan środków na koncie na dzień [...] lutego 2013r. wynosił 1 768,86zł. Sąd uwzględniając wniosek skarżącego wziął pod uwagę aktualną sytuację materialną jego i jego rodziny oraz wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie byłby zobowiązany ponieść. Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 500zł. Przy czym, dla oceny wniosku strony znaczenie miał również fakt, że skarżący wniósł łącznie trzy skargi na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej wydane w przedmiocie orzeczenia o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług. Sąd uznał, że posiadane przez rodzinę skarżącego środki pieniężne pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania także przy wsparciu żony. Konieczność poniesienia kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków egzystencji rodziny skarżącego. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji.