I SA/Go 63/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 marca 2016 r. wniosku V Sp. z o.o. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi V Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień maj 2014 r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi twierdząc że od 2012 roku regularnie, za wyjątkiem 2014 roku, ponosi stratę bilansową z prowadzonej działalności gospodarczej, a z powodu prowadzonych postępowań podatkowych utraciła płynność finansową. Z oświadczenia o majątku i dochodach oraz dodatkowych dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika co następuje. Kapitał zakładowy spółki wynosi 50.000 zł, a bilansowa wartość środków trwałych: 3.747.027,41 zł. Według rachunku zysków i strat za 2015 rok spółka wykazała stratę z działalności gospodarczej w wysokości 48.004 zł (przy przychodach netto z działalności operacyjnej w wysokości 19.763.231,51 zł). W deklaracjach dla podatku od towarów i usług spółka od lipca do grudnia 2015 roku spółka comiesięcznie deklarowała sprzedaż towarów i usług. Za okres ten łącznie zadeklarowała sprzedaż o wartości netto 6.929.261zł (w grudniu 2015 r.: 110.520 zł). Deklarowała również nabycie towarów i usług. Spółka nie złożyła aktualnego wyciągu z rachunku bankowego. Przedstawiła jedynie wydruk za obrazujący saldo na dzień [...] grudnia 2015 r., które w przypadku jednego z rachunków wynosiło 1.521,27 zł a drugiego 550 dolarów amerykańskich. W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dokumentów wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Spółka w uzasadnieniu wniosku argumentowała, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie wpisu od skargi, ponieważ utraciła płynność finansową a jej prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza jest niedochodowa. Treść przedstawionych przez spółkę dokumentów nie daje podstaw do uznania, że spółka znajduje się w sytuacji majątkowej uzasadniającej zwolnienie jej od wpisu od skargi. Ocena zdolności płatniczych spółki musi uwzględniać fakt, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd o konieczności rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w licznych orzeczeniach podkreślał, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r., z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 opubl. LEX).Przyjmuje się też, że samodzielną podstawą do przyznania prawa pomocy nie jest wykazanie przez spółkę straty z prowadzonej działalności gospodarczej (zob. np. post. NSA z 7 stycznia 2014 r. II FZ 1236/13, z 25 września 2014 r. II OZ 975/14, z 15 października 2014 II GZ 655/14 opubl. LEX) W przypadku wniosków składanych przez osoby prawne badaniu podlega całokształt sytuacji majątkowej, a nie tylko posiadane przez spółkę kwoty pieniężne czy też bilansowe wyniki finansowe (post. NSA z 14 lutego 2014 r. II FZ 1609/13 LEX 1450494). Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie obiektywnych możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. Na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą potencjalnie uiszczeniu jest wpis od skargi. Wprawdzie nie został on jeszcze formalnie ustalony przez przewodniczącego wydziału, lecz należy przyjąć, że - z uwagi na przedmiot zaskarżenia - powinien on wynieść 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 1293 ze zm.). Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść takiej opłaty. Ze złożonych przez nią odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą - nabywa oraz sprzedaje towary i usługi (w listopadzie 2015 roku nabyła zadeklarowała nabycie towarów i usług o wartości netto 1.042.304 zł, a w grudniu 2015 roku 6.574 zł). Uprawnia to wniosek, że spółka - pomimo deklarowanej ponoszonej od kilku lat straty z działalności gospodarczej - posiada źródła pozwalające na finansowanie comiesięcznie wydatków w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę wpisu od skargi. Podważa to jednocześnie wiarygodność oświadczenia spółki o niemożności sfinansowania wpisu od skargi w jakiejkolwiek części. Oceny tej nie zmienia fakt, iż skarżąca zaskarżyła łącznie 9 decyzji umarzających postępowanie odwoławcze w sprawie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. Zważywszy na rozmiar działalności gospodarczej, obiektywnie obrazowany wartością sprzedaży i nabycia towarów i usług, należało uznać, że poniesienie wszystkich wpisów w ich hipotetycznej łącznej wysokości (4.500 zł) nie przekracza zdolności płatniczych spółki. Tym samym przedstawione dokumenty nie potwierdzały deklaracji prokurenta spółki o niemożności sfinansowania wpisu od skargi. Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).