I SA/Go 651/08

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-09-11

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Stefan Kowalczyk, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, wydając decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług, naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów, a także czy prawidłowo zastosował art. 200 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 122, 187 § 1, 191, 200 Ordynacji podatkowej) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie mogły zakończyć postępowania podatkowego przed datą, do której odroczyły rozpoznanie odwołania, a odmowa przyjęcia dowodu stanowiła istotne naruszenie przepisów. Sąd podkreślił, że opinie organów statystycznych są dowodem w sprawie, podlegającym ocenie organów podatkowych, które powinny brać pod uwagę także opinie instytutów badawczych i dokonywać wszechstronnej oceny dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, a w skomplikowanych sprawach rozważyć powołanie biegłego. Naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej (brak ponownego wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się) również mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. pierwotnie oddalił skargę spółki, uznając m.in. że organy statystyczne prawidłowo dokonały kwalifikacji wyrobów. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną klasyfikację statystyczną wyrobów, nierzetelność opinii organów statystycznych oraz naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając skargę kasacyjną za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej; określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 175,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi "AP" K. spółki jawnej, J.K., M.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej spółki kwotę 175,00 ( sto siedemdziesiąt pięć) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na skutek przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku wyroku z dnia 17 kwietnia 2008r. ( sygn. akt I FSK 518/07), ponownie rozpoznał sprawę ze skargi "AP" K., Spółki Jawnej, J.K., M.K. (zw. dalej Skarżąca, Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zwanego dalej DIS) z dnia [...] września 2005r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001r. Rozpoznając poprzednio sprawę WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę Skarżącej. W motywach uzasadnienia powołał w szczególności brzmienie art.18 ust.1 i art.51 ust.1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług ora o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr11, poz.50 ze zm.- zw. dalej ustawa o VAT) W przeciwieństwie do stanowiska Skarżącej stwierdził, że wobec aktywnego uczestnictwa strony w procesie uzyskania opinii organów statystycznych nie można przyjąć, że przystępując do wydania opinii organy te nie znały najbardziej charakterystycznych danych dotyczących wyrobów wykonywanych przez "AP". Podkreślił, iż w toku postępowania organy statystyczne wypowiadały się siedem razy, w tym GUS zajmował w sprawie stanowisko pięć razy. GUS konkretnej kwalifikacji wyrobów wykonywanych przez Skarżącą według SWW dokonał w pierwszej swojej opinii z [...] października 2004r., następne zaś były odpowiedziami na pisma podatnika i stanowiły tylko uszczegółowienie wcześniejszej opinii. Sąd za nieuzasadniony uznał zarzut Skarżącej o nierzetelności opinii organu statystycznego. Według niego, opinia GUS uwzględniona została jako dowód w sprawie zgodnie z przepisami proceduralnymi. Organ podatkowy nie był związany opinią organu statystycznego i nie na zasadzie związania posłużyła mu ona do wydania orzeczenia w przedmiocie podatku od towarów i usług. Przed wydaniem decyzji dokonał bowiem oceny opinii GUS i w ramach tej oceny przyjął, że jest ona spójna, pełna i została wydana w oparciu o wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny. Organ zatem nie naruszył art.191 o.p. Nadto Sąd podkreślił, iż z dniem [...] czerwca 1999r., do kiedy to SWW mógł być jeszcze stosowany równolegle z wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. nową klasyfikacją wyrobów i usług - Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU), COBR utracił swój status tzw. jednostki autorskiej, do której uprawnień należała m.in. pomoc w klasyfikowaniu wyrobów do podbranży SWW 0654 Okucia metalowe. Dlatego też, istniały podstawy, by stanowiska COBR METALPLAST nie traktować na równi z dowodem w postaci opinii interpretacyjnej GUS Można zatem było, co uczynił organ, przedstawić stanowisko COBR do ustosunkowania się organowi statystycznemu, uprawnionemu w zakresie interpretacji klasyfikacji statystycznej. W kwestii zarzutu naruszenia art.200 §1 o.p. WSA wskazał, że brak zawiadomienia w trybie tego przepisu, bezpośrednio przed wydaniem decyzji z dnia [...] września 2005r., nie miało wpływu na wynik sprawy. Wszystkie istotne dowody zostały bowiem zgromadzone wcześniej i były znane skarżącemu. Wprawdzie skarżący podniósł, że [...] września 2005r. złożył nowe dowody, które nie zostały przez organ odwoławczy rozpatrzone, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pominięte, ale należy pamiętać, że zaskarżona decyzja została wydana [...] września 2005r., więc nie mogła w uzasadnieniu odnosić się do okoliczności nieznanych organowi odwoławczemu. Tym samym, nie był również zasadny zarzut naruszenia przez DIS art.211 oraz art.212 o.p. Odnosząc się z kolei do dokumentów przedłożonych przez AP przy piśmie z dnia [...] września 2005r., a będących stanowiskami Polskiego Komitetu Normalizacyjnego w Warszawie oraz COBR METALPLAST Sąd stwierdził, że nie wniosły one do sprawy żadnych nowych elementów. Pismo COBR METALPLAST z dnia [...] września 2005r. było w istocie wyłącznie oświadczeniem potwierdzającym stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] kwietnia 2004r., a wymienione pismo było przecież przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Natomiast treść pisma Polskiego Komitetu Normalizacyjnego obejmowała wskazanie normy, do której należy zaliczyć uchwyty do rynien, więc pozostawała bez znaczenia dla stosowania SWW. W skardze kasacyjnej Spółka zarzuciła naruszenie 1/ art.18 ust.1 i 2 ustawy o VAT poprzez zastosowanie niewłaściwej stawki podatku od towarów i usług w wysokości 22% zamiast 7%, ze względu na przyjęcie przez organy podatkowe błędnej opinii Urzędów Statystycznych oraz nieuwzględnienie jako właściwych opinii COBR Metalplast. Jak również uznanie, że COBR utracił względem stosowania dla potrzeb podatku od towarów i usług status jednostki autorskiej; 2/ art.133 §1 i art.141 §4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr153, poz.1270 ze zm.- dalej; p.p.s.a.) polegającym na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym; 3/ art.151 w zw. z art.145 §1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art.122, art.187 §1 i art.191 oraz art.200 §1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W motywach Skarżąca wywodziła, iż stanowisko Sądu stoi w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Strona uwzględniła kryterium surowca czego wyrazem jest zakwalifikowanie haków do rynien wykonanych z miedzi w grupie wyroby metalowe a ponadto w przeciwieństwie do GUS i organów podatkowych przy kwalifikacji w celu jak najbardziej szczegółowego przyporządkowania swoich wyrobów uwzględniła również pozostałe kryteria uzasadniając to między innymi faktem, że zaczepy z miedzi mają zastosowanie jedynie w budownictwie i służą do mocowania rynien. Również wbrew twierdzeniu Sądu z materiału dowodowego, a szczególnie opinii COBR i Instytutu Metali Nieżelaznych wynika, że technologia produkcji wskazuje na konieczność zakwalifikowania danych wyrobów do grupy 65. Za błędne strona również uznała stanowisko Sądu, że podatnik będący zarówno producentem wyrobów nie uzasadnił zmiany kryterium oceny przy kwalifikacji przez siebie wyrobów do konkretnego ugrupowania. Cechą, która jednoznacznie wskazuje na błędną klasyfikację przyjętą i uznaną za właściwą przez organy podatkowe, jest fakt, że jednostką właściwą dla grupy 56 są tony, natomiast grupa 65 posługuję się jednostkami ilościowymi czyli sztukami. Sprzedaż haków budowlanych "na wagę" czyli wg ton oznaczałaby, że można sprzedać 1/3 haka jako pełnosprawnego wyrobu, gdy np. na 0,1 tony przypadałoby "n" i 1/3 haka. Pozornie dopuszczalna klasyfikacja zastosowana przez organa podatkowe nie może prowadzić do absurdalnych wniosków. Skarżąca stanęła na stanowisku, iż skoro przepisy ustawy przedłużyły stosowanie systematyki SWW dla potrzeb podatku od towarów i usług to nie może być mowy o zaprzestaniu stosowania tej systematyki w oparciu o wskazane przez sąd rozporządzenie, gdy po pierwsze jest to akt prawny niższy rangą od ustawy, a po drugie wyłączenie stosowania SWW nie dotyczyło w 2001 roku podatku od towarów i usług. Skoro w 2001 roku dla potrzeb podatkowych SWW nadal był stosowany to brak jest podstawy do twierdzenia, że jednostki autorskie utraciły swoje uprawnienia w zakresie stosowania SWW dla potrzeb klasyfikacji niezbędnej przy ustalaniu prawidłowej stawki podatku od towarów i usług. Ponadto zarzuciła, iż skoro podatnik dołącza opinie jako dowód w sprawie, to organy winny zadecydować o przyjęciu lub odrzuceniu tych dowodów, a sąd oceniając sprawę winien wykazać istotne naruszenie prawa w tym zakresie jeśli takich postanowień brak. Wynika to z faktu, że o przeprowadzeniu dowodu organ podatkowy rozstrzyga postanowieniem. Postanowieniem rozstrzyga także wówczas, jeżeli oddala wniosek dowodowy zgłoszony przez stronę. W niniejszej sprawie nie wydano postanowienia w powyższej kwestii. Brak rozstrzygnięcia o żądaniu przeprowadzenia dowodu w formie postanowienia i wskazania przyczyn odmowy dopuszczenia dowodu w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie prawa , które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Skarżącej wbrew stanowisku WSA w sprawie mamy do czynienia z kwalifikowanym naruszeniem przepisów skutkującym istotnym wpływem na wynik sprawy, ze względu na fakt, że powodem przedłużenia postępowania było zwrócenie się przez podatnika do COBR-u oraz Instytutu Metali Nieżelaznych. Opinię swoją COBR wydał [...] września 2005r. i w dniu [...] września 2005r. podatnik dostarczył ją do Izby Skarbowej, jednak został poinformowany, że nie będzie już włączona ta opinia do akt sprawy, gdyż decyzja została wydana, natomiast Instytut Metali Nieżelaznych swoją opinię wydał w dniu [...] września 2005r. i zawierała ona wskazanie na prawidłowość stosowanej przez podatnika klasyfikacji także w zakresie uwzględnienia technologii wytwarzania oraz kryterium surowcowego. Gdyby Skarżąca została poinformowana o 7 - dniowym terminie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji mogłaby wpłynąć na wskazane Jednostki w celu wcześniejszego uzyskania opinii mających istotne znaczenie dla sprawy. W ocenie Skarżącej, za kwalifikowane naruszenie prawa należało również uznać nieprzyjęcie przez Izbę Skarbową przedłożonej w dniu w którym postępowanie jeszcze się toczyło opinii COBR. Podatnik ma prawo uczestniczyć w postępowaniu w całym jego okresie i ostatni dzień postępowania nie upoważnia organu podatkowego do uzasadniania odmowy uczestnictwa w postępowaniu faktem, że w tym dniu decyzja została już wydana. Naczelny Sąd Administracyjny uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. stanął na stanowisku, iż skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd II instancji podkreślił, iż wskazane jest rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, gdyż mogą one wpływać na ustalenia stanu faktycznego, a w konsekwencji ważyć na ocenie prawidłowej wykładni lub zastosowania przepisów prawa materialnego. Za istotny w sprawie uznał fakt wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 17 kwietnia 2008r., sygn. akt I FSK 523/07, w sprawie Spółki jawnej "AP", będącego wynikiem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 grudnia 2006r., sygn. akt I SA/Go 2279/05, który dotyczył podatku od towarów i usług w/w. spółki za miesiąc czerwiec 2001r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w pełni podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu powołanego orzeczenia NSA o sygn. akt I FSK 523/07. Za zasadny uznał wiec zarzut dotyczący naruszenia art.151 w zw. z art.145 §1 pkt1 lit c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art.122, art.187 §1 i art.191 oraz art.200 §1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie mogły zakończyć postępowanie podatkowego [...] września 2005 r. skoro odroczyły rozpoznanie odwołania właśnie do tej daty. Wydanie decyzji i odmowa przyjęcia dowodu z dokumentu, który wskazywał na inną klasyfikację statystyczną niż to przyjęły organy podatkowe, stanowiły istotne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przyjęcie inne stanowiska przez Wojewódzki Sąd Administracyjny W Gorzowie Wielkopolskim stanowiło naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podkreślił, iż obowiązkiem organów podatkowych jest stosowanie zasady prawdy obiektywnej - w zgodzie z zasadami wynikającymi z art.122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Rozpatrywana sprawa wiąże się z koniecznością przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statycznej. Takie odesłanie do klasyfikacji statystycznej w podatku od towarów i usług, tj. w podatku, które polega na samoopodatkowaniu, może nastręczać pewne trudności dla podatników, ale również dla organów podatkowych i rodzić od wielu lat spory w tym zakresie. Opinie organów statystycznych z uwagi na brak możliwości poddania ich kontroli sądowoadministracyjnej należy uznać za jeden z dowodów w sprawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 czerwca 2003r., sygn. akt IIISA 2214/01 wskazał na zaprezentowany tam pogląd, iż stanowisko organów statystyki publicznej ma charakter opinii podlegających ocenie organów podatkowych. Dlatego też, organy podatkowe przy ocenie przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej powinny brać pod uwagę nie tylko opinie organów statystycznych, ale także opinie instytutów badawczych i to niezależnie od tego, czy aktualnie mają one formalnie uprawnienia do wpływania na organy statystyczne przy dokonywaniu klasyfikacji. W takiej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera prawidłowa ocena zgromadzonych dowodów i treść art.191 Ordynacji podatkowej formułujący jedną z podstawowych prawideł postępowania dowodowego - zasadę swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z nią organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Sąd podkreślił, iż aby swobodna ocena dowodów, nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny, w zakres których wchodzi: należyte opieranie się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, poddanie tego materiału wszechstronnej ocenie, zaś ocena ta winna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego i dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważenia dokonanych w ten sposób ustaleń. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji używając sformułowań "wydaje się" lub "raczej" nie dokonał prawidłowej oceny stosowania przez organy podatkowe art.191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji stanowiło naruszenie art.145 §1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. Następnie Sąd II instancji zaznaczył, iż sprawa pod względem stanu faktycznego jest bardzo trudna, skomplikowana i wymaga wiadomości specjalnych. Dlatego też aby rozstrzygnąć rzetelnie spór co do klasyfikacji statystycznej spornych wyrobów organy podatkowe powinny rozważyć możliwość zastosowania art.197 §1 Ordynacji podatkowej, tj. powołać biegłego. Uznając z kolei za zasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.200 Ordynacji podatkowej Sąd odwołał się do uchwały z dnia 25 kwietnia 2005r., sygn. akt FPS 6/04, w której Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że naruszenie przez organ odwoławczy art.200 §1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 §1 pkt1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpatrywanej sprawie podatnik wykazał, że brak ponownego wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z uzyskaniem przez podatnika korzystnych dla siebie dokumentów. Za zasadny uznano również zarzut naruszenia art.133 § 1 i art.141 §4 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art.141 §4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji posługiwał się pojęciami nieostrymi, takimi jak np. "raczej", "wydaje się", a to w jego przekonaniu oznacza, że WSA w Gorzowie Wlkp. nie był do końca przekonany do swojego rozstrzygnięcia i przyjętych ustaleń faktycznych. W uzasadnieniu wyroku w którym oddalono skargę strony tego typu sformułowań nie było właściwe. Na zakończenie podkreślił, iż rozpatrywanie merytoryczne zarzutu związanego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.18 ust.1 i ust.2 ustawy o VAT w przypadku, gdy zakwestionowano ustalenia stanu faktycznego co do klasyfikacji statystycznej wyrobów jest przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że orzekanie w sprawie, przekazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, doznaje istotnych ograniczeń i nie może oznaczać prowadzenia sprawy od początku, z wykorzystaniem pełnego zakresu kognicji tego sądu w sprawach skarg na decyzje administracyjne . Stosownie bowiem do brzmienia art.190 P.p.s.a sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Kierując się powyższą normą stwierdzić na wstępie należy, że głównym zarzutem uznanym przez Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.151 w zw. z art.145 §1 pkt1 lit. c) p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art.122, art.187 §1 i art.191 oraz art.200 §1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związany tą oceną skład obecnie orzekający stwierdza, iż organy podatkowe dopuściły się naruszeń w/w przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności organy podatkowe nie mogły zakończyć postępowanie podatkowego [...] września 2005r. skoro odroczyły rozpoznanie odwołania właśnie do tej daty. Wydanie decyzji i odmowa przyjęcia dowodu z dokumentu, który wskazywał na inną klasyfikację statystyczną niż to przyjęły organy podatkowe, stanowiły istotne naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Obowiązkiem organów podatkowych jest stosowanie zasady prawdy obiektywnej. W tej mierze należy wskazać na konieczność stosowania przez nie rygorów wynikających z treści przepisów art.122. i art.187 §1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organy podatkowe są obowiązane zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszej kontroli sądowoadministracyjnej mamy do czynienia z koniecznością przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej. Takie odesłanie do klasyfikacji statystycznej w podatku od towarów i usług, tj. w podatku, które polega na samoopodatkowaniu, może nastręczać pewne trudności dla podatników, ale również dla organów podatkowych i rodzić od wielu lat spory w tym zakresie. Należy powtórzyć za Sądem II instancji, iż opinie organów statystycznych z uwagi na brak możliwości poddania ich kontroli sądowoadministracyjnej należy uznać za jeden z dowodów w sprawie (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2003r., sygn. akt III SA 2214/01). Tym samym organy podatkowe przy ocenie przyjęcia prawidłowej klasyfikacji statystycznej powinny brać pod uwagę nie tylko opinie organów statystycznych, ale także opinie instytutów badawczych i to niezależnie od tego czy aktualnie mają one formalnie uprawnienia do wpływania na organy statystyczne przy dokonywaniu klasyfikacji. Następnie, zebrany materiał dowodowy musi być przez nie jak najdokładniej oceniony -zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art.191 Ordynacji podatkowej, w którym to została sformułowana jedna z podstawowych reguł postępowania dowodowego - zasada swobodnej oceny dowodów. W myśl tej normy, organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ administracji państwowej przy ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Niemniej jednak, aby swobodna ocena dowodów nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny: opierania się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, a ocena ta winna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy. Rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zważywszy na powyższe, jak również na fakt, iż sprawa pod względem stanu faktycznego jest bardzo trudna i skomplikowana oraz wymaga wiadomości specjalnych, organy podatkowe, aby rozstrzygnąć rzetelnie spór co do klasyfikacji statystycznej spornych wyrobów powinny również rozważyć możliwość zastosowania art.197 §1 Ordynacji podatkowej, tj. powołać biegłego. Za uzasadniony należy także uznać zarzut naruszenia art.200 Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie podatnik wykazał, że brak ponownego wyznaczenia terminu do wypowiedzenia się w sprawie mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia w związku z uzyskaniem przez podatnika korzystnych dla siebie dokumentów. Wobec powyższych rozważań i ustaleń, skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego I FSK 518/07, iż rozpatrywanie merytoryczne zarzutu związanego z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.18 ust.1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm) w przypadku, gdy zakwestionowano ustalenia stanu faktycznego co do klasyfikacji statystycznej wyrobów jest przedwczesne. Reasumując, wskazane powyżej uchybienia pozwalają stwierdzić, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszone zostały przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 §1 pkt1 lit.c) p.p.s.a., zatem na tej podstawie Sąd uwzględnił skargę Strony Skarżącej i uchylił zaskarżoną decyzję. W prowadzonym ponownie postępowaniu organ podatkowy powinien w pierwszej kolejności dążyć do wyjaśnienia omawianych powyżej aspektów spraw, zastosować się do wytycznych sądu, które wynikają wprost z uzasadnienia niniejszego orzeczenia. Na podstawie art.152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Natomiast zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, wynikającą z art.200 p.p.s.a., Sąd zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania. (-) Alina Rzepecka (-)Jacek Jaśkiewicz (-)Stefan Kowalczyk |KARTA INFORMACYJNA ORZECZENIA | |1. Sąd: |Skład sądu |Sprawoz- |Autor |Zdanie | |Wojewódzki Sąd Administracyjny |Imię i nazwisko sędziego |dawca |uzasad- |odrębne | |w Gorzowie Wielkopolskim | | |nienia | | |2. Izba i wydział NSA/ Wydział WSA: |Przewodniczący |θ |θ |θ | |Wydział I |Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz | | | | |3. Sygnatura akt: |Sędzia WSA Stefan Kowalczyk |θ |θ |θ | |I SA/Go 651/08 | | | | | |4. Symbol sprawy: |asesor WSA Alina Rzepecka |ξ |ξ |θ | |6110 | | | | | |5. Data orzeczenia: | | |11 września 2008r. | | |6. Forma orzeczenia: | | |wyrok | | |7. Tezy: | | | | | | | | | |8. Hasła tematyczne: | | | | | |9. Powołane w orzeczeniu przepisy prawa krajowego | |art.145 §1 pkt1 lit.c) ustawy z 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) | |art.122, art.187 §1 i art.191 oraz art.200 §1 Ordynacji podatkowej | |10. Powołane w orzeczeniu przepisy prawa europejskiego: | | | | | |11. Poruszone w orzeczeniu problemy konstytucyjne: | | | | | | | |12. θ Zakwalifikowano do publikacji w zbiorze urzędowym. |17. Opinia / ocena co do celowości zakwalifikowania do publikacji i | | |skierowania do glosowania: | |13. θ Zakwalifikowano do glosowania. | | |14. Sędzia dokonujący wstępnej kwalifikacji: | | | | | |15. Sekretarz zespołu kwalifikacyjnego: | | | | | |16. Data kwalifikacji przez zespół sędziów: | | | | | |18. Zatwierdzenie: θ Tak θ Nie |19. Data zarządzenia: | |20. Adnotacje NSA | | | | | | | | | | | | | | | | | |21. Skierowano do publikacji: |θ ONSA i WSA |θ z glosą |θ inne: |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło