I SA/Go 67/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-07-26
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Joanna Wierchowicz, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od wydatków, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem towarów i usług, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Organy podatkowe mają uprawnienie do oceny prawidłowości zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów w ramach postępowania VAT.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zwrot różnicy podatku VAT oraz ustaliła dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Spór dotyczył prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT od faktury za prace wykończeniowe, które zdaniem organów podatkowych nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: spec. Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2004r. NR [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Urzędu Kontroli Skarbowej z [...] sierpnia 2003r. Nr [...] określającą podatnikowi [...] Sp. z o.o. za miesiąc czerwiec 2000r. - kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług w wysokości 956,00 zł oraz ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 2 ł 42,00 zł.
W uzasadnieniu swojej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że utrzymaną w mocy decyzją, Urząd Kontroli Skarbowej ustalił, że Spółka z o.o. [...] zawyżyła podatek naliczony w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. o kwotę podatku 7 140,00 zł, która wynika z faktury VAT nr 17/2000 z 29 czerwca .2000r. -wartość netto: 102 000,00 zł, wystawionej przez [...] s.c, naliczony od usług, które na podstawie art. 15 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W związku z tym stanowiło to naruszenie art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Utrzymaną w mocy decyzją organ pierwszej instancji stwierdził :
- że Spółka z 0,0. [...] nie miała obowiązku wykonania na własny koszt prac wykończeniowych w lokalach nr: [...] wynikających z aneksu nr 3 z dnia 3 stycznia 2000r. do umowy na budowę budynku mieszkalnego zawartej w dniu 26 października 1998r. z wykonawcą robót Spółką Cywilną [...], za które to prace wykonawca wystawił fakturę nr [...]/2000 dnia [...] czerwca 2000r.,
- że poniesione wydatki nie były elementem ceny sprzedaży mieszkań i lokali użytkowych,
- że żaden z lokatorów nie uregulował należności za wykonane prace dodatkowe objęte aneksem nr 3. a zatem koszty prac wykończeniowych wynikające z aneksu nr 3 w kwocie 102.000,00 z\ nie miały związku z przychodem.
Ponadto w związku z zawyżeniem zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. na podstawie art. 27 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalono podatnikowi dodatkowe zobowiązanie podatkowe za czerwiec 2000r. w wysokości 2142,00 zł, wg wyliczenia 7140,00 zł x 30%.
Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odwołał się podatnik żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji zarzucając:
1. Naruszenie art. 120, art. 121 § l i art. 187 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997, Nr 137, póz. 926 ze zm.) poprzez błędna interpretację przepisów prawa materialnego oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego.
2. Naruszenie art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz
podatku akcyzowym, poprzez niewłaściwe zastosowanie.
Odnośnie zarzutu dotyczącego art. 121 OrdPU pełnomocnik Spółki podniósł, że zgodnie z jego treścią organy podatkowe obowiązane są udzielać z urzędu niezbędnych informacji oraz wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego. Zaniechanie tego obowiązku uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu.
Odnośnie nie uznania wydatku w łącznej wys. 202.000,00 zł za koszt uzyskania przychodu, podniesiono, że Spółka wykonała prace i poniosła koszty związane z wykonaniem schodów oraz podjazdów do budynku i przebudowaniem witryn w lokalach użytkowych (w związku z błędnym posadowieniem budynku ), które to prace nałożone zostały na podatnika przez nadzór budowlany w związku z odmową wydania decyzji o oddaniu budynku do użytkowania. Tym samym był to wydatek związany z uzyskaniem przychodów. Ponadto podkreślono, że w ramach uzgodnionego w aneksie nr 3 wynagrodzenia wykonano również inne prace niż tylko prace wykończeniowe w poszczególnych lokalach, np. elementy ciągów komunikacyjnych, szyby windy, wykonanie zabezpieczenia ppoż. oraz włazu na dach. Strona zarzuciła także, iż organ I instancji odstąpił od przesłuchania pani [...], która zawarła ze Spółką umowę na wykonanie lokalu do stanu tzw. lokatorskiego.
Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy orzeczenie I instancji.
W uzasadnieniu podkreślił, że kwestia sporna w przedmiotowej sprawie sprowadza się do braku prawa obniżenia przez stronę podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury VAT nr [...]/2000 z [...].0ó.2000r. - wartość netto: 100.000,00 zł, VAT: 7 000,00 zł, wystawionej przez [...] s.c., na podstawie art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, póz. 50 ze zm.)
Organ l instancji, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo ustalił, że koszty robót wykończeniowych w kwocie 102.000,00 zł nie były elementem ceny sprzedaży mieszkań i lokali użytkowych, a z tytułu poniesionych dodatkowych kosztów strona nie uzyskała żadnych przychodów. Z zawartych z przyszłymi właścicielami lokali mieszkalnych i użytkowych umów wynikało, że strona zobowiązała się wybudować lokale w stanie surowym, bez wykończenia, a więc nie miała obowiązku wykonania prac wykończeniowych na własny koszt.
Co do twierdzeń podatnika, iż wykonanie robót objętych fakturą było konieczne w związku z decyzją Urzędu Miejskiego odmawiającą pozwolenia na użytkowanie obiektu organ II instancji uznał, że do obowiązków wykonawcy robót należało wykonanie umowy zgodnie z dostarczoną dokumentacją techniczna, obowiązującymi przepisami i sztuką budo wlaną na co firma [...] udzieliła gwarancji i wobec tego była zobowiązana do usunięcia wad na własny koszt. Nie można więc kwalifikować tych kosztów jako poniesionych w celu realizacji umowy - a więc w celu uzyskania przychodu.
Nie uznał za trafne argumenty podatnika o wykonaniu prac wykończeniowych w ramach rekompensaty za oddanie lokali do użytkowania z opóźnieniem, gdyż Spółka nie przedstawiła żadnych umów czy porozumień w tym zakresie.
Odnośnie zarzutu nie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka [...] na okoliczność zawarcia umowy o całkowite wykończenie lokalu, organ II instancji stwierdził że nic podważał samego faktu zawarcia umowy. A na taką okoliczność został ten dowód za wnioskowany W świetle ustalenia, że pani [...] zapłaciła za lokal wykończony cenę ustalona dla lokalu w stanie surowym a więc bez uwzględnienia robót wykończeniowych, które wykonano i których wartość była już znana, gdyż umowę z p. [...] zawarto po zmianie urnowy z wykonawcą dokonanej aneksem nr 3 organ uznał, że przesłuchanie tego świadka nie wniesie nic nowego do sprawy.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że koszty robót wykończeniowych objętych aneksem nr 3 z dnia 3.01.2000r. w wys. 102.000,00 zł nie stanowią w świetle art. 15 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 25 ust. l pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług Spółka nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 7.140,00 zł za czerwiec 2000r. wynikający z faktury VAT nr [...]/2000 z dnia [...] czerwca 2000r.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Spółki. W skardze zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego poprzez naruszenie art. 120, 121§ l i 187§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego, bez wskazania przepisów prawa materialnego, których zarzut rażącego naruszenia prawa dotyczy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że :
- organ odmówił uznania jako dowód w sprawie złożonego przez stronę kosztorysu,
- że umowa z wykonawcą przewidywała rozliczenie ryczałtowe. wobec czego Skarżąca nie musiała dysponować dowodami takimi jak faktury na zakup materiałów koniecznych do wykonania prac dodatkowych,
-organ odmówił przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka [...] na okoliczność umówionego standardu wykończenia jej lokalu ,
- nie informowano podatnika zgodnie z art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej o przepisach pozostających w związku z postępowaniem.
W odpowiedzi na zarzuty zawarte w skardze organ odwoławczy podtrzymał swoją argumentację przytoczoną w uzasadnieniu decyzji i ponownie podkreślił, że koszty robót wykończeniowych w kwocie 102000,00 zł nie były elementem ceny sprzedaży mieszkań i lokali użytkowych i w z tego tytułu Skarżąca nie uzyskała żadnych przychodów. Strona zobowiązała się wybudować lokale w stanie surowym ( z wyjątkiem lokalu [...]), a zatem nie miała obowiązku wykonania prac wykończeniowych na własny koszt. Ponadto budynek został wykonany niezgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Niezgodności te polegały na dobudowaniu schodów zewnętrznych wychodzących poza nieprzekraczalne linię zabudowy, wykonaniu w ścianach zewnętrznych części piwnicznej obiektu okien i drzwi, pozostawieniu znacznej powierzchni piwnicy bez ścianek i okien. Wszystkie te prace zdaniem organu odwoławczego winny być wykonane przez firmę [...] na własny koszt w świetle § 3 ust. 1 pkt l umowy, z którego wynika, że wykonawca zobowiązał się wykonać przedmiot umowy zgodnie z dostarczona dokumentacją techniczna, obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną. Innych robót oprócz wykończeniowych w lokalach nie wykonywano. Organ II instancji podniósł także w odpowiedzi na skargę, że aneks nr 3 przewidując wynagrodzenie ryczałtowe zarazem wskazuje jako przedmiot tej umowy roboty wykończeniowe w ściśle określonych lokalach. Podobnie w umowie zasadniczej wynagrodzenie ustalono w formie ryczałtu ale za szczegółowo opisany zakres robót. W obu tych umowach nie ujęto prac wykończeniowych w poszczególnych lokalach ani nie przewidziano wykonania innych prac w szczególności niezgodnych z warunkami pozwolenia budowlanego. Wobec treści art. 15 ust. l ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowiącego , że kosztami uzyskania przychodów są wydatki poniesione w celu uzyskania przychodów uznał, że wydatek wynikający z faktury VAT nr [...]/2000 z [...] czerwca 2000r. nie stanowił kosztu uzyskania przychodu a w konsekwencji w świetle art. 25 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U.Nr 11, póz. 50 ze zm.) podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego do nabytych usług udokumentowanych fakturą VAT nr [...]/2000. Jednocześnie w myśl art. 27 ust. 6 ustawy ustalił zobowiązanie dodatkowe w wysokości odpowiadającej 30 % kwoty zawyżenia.
Odnosząc się do zarzutu nieinformowania strony o treści przepisów podatkowych organ odwoławczy szczegółowo wskazał wszystkie informacje oraz zawiadomienia o przeprowadzanych czynnościach podkreślając jednocześnie, że strona przez całe postępowanie reprezentowana była przez zawodowego pełnomocnika -radcę prawnego- w związku z czym ten zarzut Skarżącej uznał za bezpodstawny.
W odpowiedzi na skargę wskazano także, że decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2003r. Nr [...] określono Spółce z o.o. [...] zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. w związku z czym rozstrzygnięcie w zakresie podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2000r. stało się możliwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W świetle przepisu 25 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. (Dz. U. z dnia 15 lutego 1993 r.) warunkiem do odliczenia podatku naliczonego jest zaliczenie zakupu towarów lub usług do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym. Niemożność zaliczenia przez podatnika określonego wydatku do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym powoduje - z uwagi na treść cytowanego wyżej art. 25 ust. l pkt 3 ustawy - powoduje niedopuszczalność odliczenia od należnego podatku VAT kwoty tego podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, z którymi taki nie stanowiacy kosztu wydatek jest związany (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2001 r. S A/S z 1581/99, niepubl).
Analiza tego przepisu wskazuje na uprawnienie organów podatkowych do oceny w ramach postępowania w sprawie podatku VAT prawidłowości zaliczenia poniesionych przez podatnika wydatków do kosztów uzyskania przychodów, bez konieczności rozstrzygania o tym w uprzednim postępowaniu w sprawie podatku dochodowego. W niniejszej sprawie trzeba podkreślić, iż kwestia ta była przedmiotem odrębnego rozpoznania w postępowaniu podatkowym dotyczącym określenia wysokości podatku dochodowego od osób prawnych Spółki [...] za 2000r., w którym podobnie jak w tej sprawie, organy podatkowe przyjęły, iż wydatek wynikający z faktury nr [...]/2000 z dnia [...] czerwca 2000r. nie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 26 lipca 2005r. (sygn. akt [ SA/Go 65/05), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. podzielił co do zasady stanowisko organów podatkowych, iż kwestionowany wydatek za roboty budowlane w budynku mieszkał no-usługo wy m - w lokalach nr [...] nie stanowił kosztu uzyskania przychodu z uwagi na brak związku poniesionego wydatku z przychodami spółki w kontrolowanym roku podatkowym.
Oceniając materiał dowodowy będący podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie należy przyjąć za prawidłowe rozstrzygnięcie organu II instancji co przesądza o bezzasadności zarzutów zawartych w skardze. Zarówno umowy z właścicielami lokali jak i załączniki do nich określające zakres wykończenia lokali, aneks nr 3 do umowy z wykonawcą, faktury oraz kolejność zdarzeń dowodzą, iż kwota wynikająca z faktury nr [...]/2000 była zapłatą za roboty wykończeniowe, których strona skarżąca nie miała obowiązku wykonać. Właściciele poszczególnych lokali dokonali wpłat tylko za przedmiot umowy wykonany zgodnie z umową pierwotną tj. za lokale w stanic surowym. Tym samym uzyskali przysporzenie bez podstawy prawnej. Skarżąca mimo. iż poniosła wydatki nie uzyskała świadczenia ekwiwalentnego. Nie wykazała tym samym związku poniesionego wydatku z przychodami Spółki w kontrolowanym roku podatkowym, a w konsekwencji nie mogła odliczyć podatku naliczonego wynikającego z ww. faktury od należnego. Przeprowadzenie dowodu na te okoliczność obciążało stronę skarżącą.
W świetle ustalenia , że wydatek objęty faktura nie stanowił kosztu uzyskania przychodu przez Spółkę należy stwierdzić, iż organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 25 ust. l pkt 3 oraz art. 27 ust. l pkt 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U.Nr 11, po/. 50 ze zm.). Zatem zarzut naruszenia prawa materialnego jest niezasadny.
Zdaniem Sądu zarzut naruszenia przepisów art. 120, art. 121 § l i art. 187 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997, Nr 137, póz. 926 ze zm.) nie znalazł potwierdzenia w toku kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia.
Ocena dowodów oraz twierdzeń skarżącej Spółki dokonana przez organy obu instancji jest zdaniem Sądu wszechstronna i nie zawiera błędów logicznych lub merytorycznych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest kompletne zarówno w warstwie faktycznej jak i prawnej. Organ odwoławczy ustosunkowuje się do wszystkich zarzutów Skarżącej. Postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasad wynikających z przepisów ordynacji podatkowej i wyczerpująco uzasadnione. Strona prawidłowo była zawiadamiana o wszelkich czynnościach podejmowanych w toku postępowania oraz, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, umożliwiono jej wypowiedzenie się we wszystkich istotnych kwestiach. Tym samym zapewniono jej czynny udział w postępowaniu.
Słusznie organ odwoławczy podniósł, że strona reprezentowana była w całym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Działania pełnomocnika są działaniem strony. Nie może zatem profesjonalny pełnomocnik podnosić zarzutu . że nie informowano go o treści przepisów prawnych.
Z tych wszystkich względów należało, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z poźn. zm.), skargę jako niezasadną oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło