I SA/Go 71/15
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-04-01
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy) może być uznana za podatnika VAT, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej, mimo że nie spełnia warunku samodzielności przewidzianego w dyrektywie VAT?Ratio decidendi
Sąd administracyjny zawiesił postępowanie w sprawie podatku od towarów i usług, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Pytanie dotyczyło możliwości uznania jednostki organizacyjnej gminy za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności inne niż w charakterze organu władzy publicznej, a nie spełnia warunku samodzielności przewidzianego w dyrektywie.Stan faktyczny
Powiat zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisów ustawy o VAT oraz naruszenie zasad postępowania podatkowego, podnosząc, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej i mają prawo do odliczenia VAT naliczonego. Organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego dotyczącego statusu podatnika VAT jednostek samorządu terytorialnego.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Powiatu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2009 r. postanawia: na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2012 r. poz. 270) zawiesić postępowanie w sprawie.
Decyzją z [...] grudnia 2014r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2014r. wydana w przedmiocie określenia Powiatowi w podatku od towarów i usług za luty 2009r. zobowiązania podatkowego w kwocie 2.428,00 zł.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art.233 §1 pkt 1, art.21 § 3a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz.749 ze zm.) oraz art.5 ust.1 pkt 1, art.7 ust1, art.8 ust.1, art.15 ust.1, ust.2, art.19 ust.1 i ust.4, art.29 ust.1, art.86 ust.1, ust.2 pkt 1 lit.a, ust. 10 pkt 1 i pkt 3, ust. 11, ust.12, ust.13, art.90, art.99 ust.12, art.87 ust.1, art.106 ust.1, art.109 ust.3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz.535 ze zm.). Organ odwoławczy nie podzielił w niej poglądu strony, że status jednostek budżetowych, wyklucza możliwość uznania je za samodzielnych podatników podatku VAT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim strona zarzuciła:
a/ art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 86 ust. 1 i 13 oraz art. 87, art. 90, art. 99, art. 103 ust.1 ustawy o VAT poprzez błędną ich wykładnię i w konsekwencji bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
b/ art. 120, art. 121 ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego określonych w tych przepisach.
Podniosła, że jednostki budżetowe nie prowadzą samodzielnej działalności gospodarczej, w związku z czym, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z zakupów dokonanych bezpośrednio przez jej jednostki budżetowe oraz wystawionych na nie faktur VAT. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z [...] marca 2015r. organ odwoławczy wniósł
o zawieszenie przez Sąd postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem
z 10 grudnia 2013r. sygn. akt I FSK 311/12, o następującej treści: "czy w świetle art.4 ust.2 w związku z art.5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy?".
W ocenie organu, rozpoznanie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania
przed TSUE.
Strona skarżąca w piśmie procesowym z [...] marca 2015r. podniosła,
że uprawnienie do zawieszenie postępowania przysługuje Sądowi wyłącznie z urzędu, a organ nie jest uprawniony do wniesienia wniosku o zawieszenie na podstawie
art.125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ponadto nie wyraziła zgody na zawieszenie postępowania na podstawie art. 126 P.p.s.a. Na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczas złożone wnioski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12), tj. postępowania toczącego się przed Trybunałem Sprawiedliwości w sprawie C-276/14. Naczelny Sąd Administracyjny zapytał mianowicie czy w świetle art. 4 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana - Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy.
Wyrok Trybunału Sprawiedliwości ma znaczenie dla niniejszej sprawy, gdyż w świetle powołanej w skardze oraz pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 P.p.s.a.) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług.
Na obecnym etapie postępowania orzekający w sprawie Sąd nie kwestionując poglądu wyrażonego w powyższej uchwale, zwraca jednak uwagę, że wskazana w skardze uchwała w istocie rozstrzyga zaistniały problem tylko w części odnoszącej się do regulacji art.9 ust.1 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.),przesądzono w niej, że na gruncie krajowych regulacji dotyczących podatku VAT gminna jednostka budżetowa nie jest podatnikiem VAT z uwagi na brak cechy samodzielności prowadzonej działalności gospodarczej. Pozostaje jednak nadal niejasne, czy na gruncie prawa unijnego cecha taka jest zawsze konieczna w odniesieniu do podmiotów prawa publicznego dokonujących czynności mieszczących się w sferze VAT.
W uzasadnieniu pytania prejudycjalnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt I FSK 311/12),podniesiono także, że z punktu widzenia systemu podatku VAT, dla oceny, czy dokonywane przez podmiot prawa publicznego czynności podlegają opodatkowaniu czy też wyłączeniu z opodatkowania, zasadniczym kryterium staje się charakter tych czynności.
Powyższe oznacza, że w sytuacji gdy podmiot prawa publicznego nie działa jako organ władzy publicznej należałoby uznać (wnioskując a contrario z art. 13 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 w związku z art. 9 ust. 1 tej dyrektywy), że działa on w charakterze podatnika VAT dokonując czynności mieszczących się w sferze VAT (opodatkowanych lub zwolnionych).
Przy takim założeniu kryterium samodzielności określone w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE nie miałoby w pełni zharmonizowanego charakteru, skoro to do państw członkowskich, w ramach przyznanej im autonomii instytucjonalnej, należy określenie odpowiednich podmiotów prawa publicznego. Samodzielność ta niejako "nadawana" byłaby podmiotom prawa publicznego przez dane państwo.
W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie wypowiedział się wprost co do relacji między kryterium samodzielności zawartym
w ogólnej definicji podatnika określonej w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112
a szczególnymi regulacjami określonymi w art. 13 dyrektywy 2006/112.
Mając na uwadze, że argumentacja skarżącego oparta została na założeniu, że powiat i jego jednostka budżetowa nie są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług, Sąd doszedł do wniosku, że zasadne jest zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne na podstawie art. 269 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2013r., sygn. akt I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji.
Powyższa argumentacja dotycząca zaistnienia przesłanki do zawieszenia postępowania do czasu udzielenia odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, znajduje także potwierdzenie w postanowieniach wydanym przez NSA
w sprawie I FSK 926/14, z dnia 18 listopada 2014r, zawieszającym postępowanie oraz postanowieniu z dnia 26 lutego 2015r., oddalającym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania.
Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło