I SA/Go 711/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-11-28

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej może być uzasadniony trudną sytuacją materialną podatnika, w tym kosztami leczenia, jeśli podatnik nie spełnił warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej, a jego sytuacja finansowa, choć trudna, nie jest nadzwyczajna?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo oceniły, iż w sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości podatkowej z uwagi na brak ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Trudna sytuacja materialna podatnika, w tym koszty leczenia, sama w sobie nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia, a kwestia niespełnienia warunków do ulgi meldunkowej jest odrębnym zagadnieniem, które nie mogło być rozpatrywane w kontekście wniosku o umorzenie zaległości.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Skarżący argumentował, że jego trudna sytuacja materialna, problemy zdrowotne (depresja, niepełnosprawność) oraz brak informacji od pracownika urzędu skarbowego o obowiązku złożenia oświadczenia w terminie do skorzystania z ulgi meldunkowej uzasadniają umorzenie. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak spełnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, a także na fakt, że skarżący nie złożył w terminie oświadczenia o skorzystaniu z ulgi meldunkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę. I SA/Go 711/12 UZASADNIENIE Skarżący, W.R. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2012 r. wydanej w przedmiocie odmowy skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że: W dniu [...] grudnia 2007 r. skarżący wraz z byłą żoną G.R. nabyli lokal mieszkalny położony w [...]. W dniu [...] listopada 2008 r. dokonali sprzedaży w/w nieruchomości, za cenę 150 000,00 zł. W sprzedanym lokalu skarżący posiadał udział w wysokości 1/4 (75 000,00 zł). Następnie w dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący złożył w Urzędzie Skarbowym oświadczenie dotyczące ulgi meldunkowej. W załączeniu przedłożył poświadczenie wymeldowania z [...] listopada 2008 r. z którego wynika, że skarżący zameldowany był w zbywanym lokalu od [...] listopada 1985 r. do [...] listopada 2008 r. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w oświadczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] września 2009 r. umorzył postępowanie stwierdzając, iż 14- dniowy termin określony w art. 21 ust. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest terminem prawa materialnego i nie podlega przedłużeniu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. w/w organ wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w dniu [...] listopada 2008 r. nieruchomości, a następnie decyzją z dnia [...] października 2011 r. określił zobowiązanie w tymże podatku w kwocie 14. 223,00 zł. Stwierdził w decyzji, iż skarżący nie spełnił jednego z warunków uprawniającego go do skorzystania z ulgi meldunkowej tj. warunku terminowego złożenia oświadczenia. Po rozpatrzeniu złożonego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, w kwocie 14.190,0 złotych. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący wniósł o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w dniu [...] listopada 2008 r. Podniósł, iż , iż zgodnie z otrzymaną informacją od pracownika urzędu skarbowego z tytułu sprzedaży nieruchomości przysługuje mu tzw. ulga meldunkowa. Zarzucił, że nie został poinformowany przez pracownika organu podatkowego o obowiązku złożenia oświadczenia co do spełnienia warunków do skorzystania ze zwolnienia od podatku, w wyniku czego nie złożył tego oświadczenia w terminie. Składając oświadczenie w dniu 19 sierpnia 2009 r. - jak zaznaczył - był przekonany, że sprawa jest załatwiona, a otrzymane ze sprzedaży środki przeznaczył na zakup mieszkania. Podkreślił, iż środki które posiada wystarczają jedynie na bieżące potrzeby. Nie wystarczą natomiast na uregulowanie zaległości podatkowych. Powyższa sytuacja - jak zaznaczył - wywołała u niego stan depresji, skutkiem czego był pobyt w szpitalu. Oświadczył także, iż jest osoba niepełnosprawną, a koszty rehabilitacji i leków są dodatkowym obciążaniem finansowym. Stwierdził, że jego ciężka sytuację potwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego w decyzji o zabezpieczeniu przewidywanego zobowiązania. Decyzją z dnia [...] marca 2012r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Wskazał, że na podstawie zgromadzonego materiału ustalono, iż skarżący jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w T Sp. z o.o. na czas nieokreślony, w wymiarze pełnego etatu, a jego wynagrodzenie za okres od [...].01.2012r. do [...].01.2012r. wyniosło 1.720,50 zł netto i nie jest ono obciążone z tytułu wyroków sądowych lub innych tytułów. Ze zgromadzonego materiału wynika również, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...].06.2008 r. ), a także leczy się w poradni zdrowia psychicznego od 2001 r. (zaświadczenie lekarskie z dnia [...].12.2011 r.). Ponadto w wyniku wypadku przy pracy, który miał miejsce w dniu [...].11.2003 r. stwierdzono u skarżącego 5% uszczerbek na zdrowiu. Ustalono również, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe a wydatki z tego tytułu określił na poziomie 1.773,54 zł. Z oświadczenia o stanie majątkowym skarżącego z dnia [...].02.2012r. wynika z kolei, że jest właścicielem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego o pow. 32 m2 o wartości szacunkowej 85.000,00 zł; samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 1992 o wartości szacunkowej 500,00 zł. Nie posiada oszczędności, a przychód wynikający z zeznania PIT - 37 za 2011 r. wyniósł 30.068,36 zł. W dalszej części organ wskazał, iż umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, pozostawioną uznaniu administracyjnemu. Ocena dyrektyw wskazanych w art. 67 a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej tj. interesu publicznego i ważnego interesu podatnika nie może być wyprowadzona tylko z własnego odczucia podatnika i jego subiektywnym przekonaniu o słuszności wniosku. Podkreślił, że w sprawie okoliczności powstania zaległości podatkowej nie wskazują na działanie czynników, na które skarżący nie miał wpływu. W jego ocenie, skarżący nie spełnił jednego z ustawowych warunków skorzystania z ulgi mieszkaniowej, gdyż nie złożył w ustawowym terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z tegoż zwolnienia. Jego zdaniem skarżący nie mógł powołać się na niewiedzę w tym zakresie, gdyż obowiązek podatkowy określają ustawy, z których treścią każdy należycie dbający o swoje interesy winien się zapoznać. Zauważył także, że skarżący nie zabezpieczył określonej kwoty na zapłatę należnego podatku, a przychód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczył na zakup lokalu mieszkalnego. Dokonując oceny przesłanki interesu publicznego i ważnego interesu podatnika w oparciu o zebrany materiał dowodowy podkreślił, że w sprawie takie przesłanki nie zaistniały. Poddając analizie sytuację skarżącego stwierdził, że - w jego ocenie nie jest nadmiernie trudna. Wskazał, że brak obecnie środków finansowych na zapłatę podatku w całości nie zwalnia z obowiązku uregulowania należności na rzecz skarbu państwa, a tym samym nie stanowi podstawy do umorzenia zaległości podatkowej. Zwrócił uwagę, że z art. 67a Ordynacji podatkowej wynika, że decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może ale nie musi wydać decyzji pozytywnej. Zaznaczył, że umorzenie zaległości podatkowej jest prawem o charakterze wyjątkowym stosowanym, gdy zapłata należności na ogólnie obowiązujących zasadach jest niemożliwa, a trudna sytuacja podatnika nie może być rozwiązana w inny sposób. W złożonym odwołaniu skarżący zarzucił nieprawidłowe i niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz niedostateczne uwzględnienie interesu strony oraz interesu publicznego. W oparciu o podniesione zarzuty wniósł o umorzenie zaległości podatkowej. W uzasadnieniu odwołania stwierdził, że jego stan zdrowia psychicznego zapewne miał wpływ na niezłożenie w terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej, zwracając jednocześnie uwagę, że pracownik Urzędu Skarbowego nie poinformował go o obowiązku złożenia takiego oświadczenia. Podkreślił, że spełniał pozostałe warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej. Zdaniem skarżącego w oparciu o powyższe okoliczności organ podatkowy mógłby uwzględnić jego wniosek o udzielenie ulgi, nie naruszając przy tym interesu publicznego. W jego ocenie zamiarem ustawodawcy było, aby wszystkie osoby spełniające warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej, w rzeczywistości z niej skorzystały. Oznacza to, że ustawodawca przesądził, że interes publiczny przemawia za tym, aby mógł skorzystać z ulgi meldunkowej. Nadto podniósł, że organ pierwszej instancji nie ustalił stanu faktycznego sprawy wystarczająco wnikliwie, gdyż jego sytuacja materialna jest w rzeczywistości bardzo ciężka. Nie stać go również na podjęcie terapii, która umożliwiłaby mu wyjście z depresji. Poinformował, że z uwagi na ciągłą rehabilitację oraz konieczność przyjmowania dużej ilości lekarstw nie jest w stanie spłacić zaległości nawet w ratach. Jak podkreślił, bardzo trudna sytuacja finansowa w której się znajduje, zagraża jego egzystencji i wypełnia znamiona ustawowej przesłanki ważnego interesu podatnika. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Wskazując na określenie ulgi określonej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przywołał poglądy prezentowane w literaturze przedmiotu dotyczące ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Zaznaczył, iż w/w pojęcia są pojęciami nieostrymi, a ich istnienie lub brak w konkretnej sprawie musi być poprzedzone ustaleniem sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Podkreślił, że choć skarżący spełnił pierwszy z warunków skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, gdyż był zameldowany w zbytym lokalu na pobyt stały przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, to jednak nie dopełnił drugiego warunku koniecznego dla udzielenia ulgi tj. nie złożył stosownego oświadczenia w wymaganym terminie. Tym samym, nie miał prawa do skorzystania z tego zwolnienia. Zwrócił uwagę, że uznaniowy charakter decyzji wydawanej w trybie art. 67a Ordynacji podatkowej powoduje, iż nawet stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny, nie obliguje organu podatkowego do wydania decyzji uwzględniającej wniosek podatnika, a jedynie umożliwia wydanie takiej decyzji. Odnosząc się do kwestii ważnego interesu podatnika stwierdził, iż sytuacja finansowa W.R. jest trudna, ale nie uzasadnia przyznania wnioskowanej ulgi. Zdaniem organu odwoławczego fakt, iż skarżący nie korzysta z pomocy społecznej świadczy o tym, że jego sytuacja materialna nie jest aż tak zła. Skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód oraz ma zapewnione warunki mieszkaniowe. Z kolei brak aktualnych możliwości finansowych do uregulowania jednorazowo zaległości podatkowej nie stanowi bezwzględnej przesłanki do jej umorzenia. Ponadto o konieczności uregulowania zobowiązania skarżący był przekonany już od dnia otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2009 r. umarzającej postępowanie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, w związku z czym mógł chociaż częściowo zabezpieczyć środki finansowe na zapłatę podatku. W ocenie organu odwoławczego e sprawie nie zachodzi również interes publiczny przemawiający za udzieleniem wnioskowanej ulgi. Rozpatrując sprawę pod kątem respektowania ogólnych wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej oraz sprawności działania aparatu państwowego uznał, że w analizowanym stanie faktycznym interes publiczny nie uzasadnia przyznania ulgi. Jak podkreślił bowiem, naczelną zasadą systemu prawa podatkowego, znajdującą oparcie w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jest powszechność opodatkowania, natomiast udzielenie przywilejów podatkowych w spłacie podatków, jest wyjątkiem od przywołanej wyżej zasady. W ocenie organu odwoławczego przyczyną powstania zaległości podatkowej w niniejszej sprawie nie były wyjątkowe okoliczności. Za przyznaniem ulgi nie może przemawiać brak uzyskania dostatecznych informacji od pracowników urzędu skarbowego. Każdy zainteresowany treścią adresowanych do niego norm prawnych ma bowiem możliwość zapoznania się z obowiązującymi aktami prawnymi. Ponadto, podatnik dążąc do prawidłowego wypełniania nałożonych na niego przez ustawodawcę obowiązków podatkowych oraz uchylenia się od negatywnych skutków będących efektem nieznajomości przepisów prawa podatkowego, miał możliwość wystąpienia do organu podatkowego o uzyskanie wiążącej interpretacji podatkowej, czego skarżący nie uczynił. Za bezzasadny uznał zarzut nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, gdyż organ pierwszej instancji przy udziale skarżącej strony zgromadził wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo przeanalizował oraz ustalił stan faktyczny sprawy. Wyjaśnił nadto, że w sprawach udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. W przypadku wystąpienia nowych okoliczności, w tym w szczególności zmiany sytuacji finansowej i materialnej, podatnikowi przysługuje prawo ponownego złożenia wniosku do organu podatkowego pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił naruszenie: - art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego; - art. 67a § 1 pkt 3 w/w ustawy poprzez dokonanie wykładni zawężającej tego przepisu i uznanie, iż nie dotyczy on normalnej sytuacji ekonomicznej, w której podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych w skutek ponoszenia wydatków związanych z kosztami leczenia. Za błędne uznał stanowisko organu, z którego wynika, iż jego sytuacja finansowa nie jest zła, gdyż nie korzysta z pomocy społecznej. W jego ocenie, osoby które mają pracę lecz dochody z tej pracy wystarczają w zasadzie tylko na egzystencję mają prawo również skorzystać z prawa do umorzenia zaległości podatkowej (por. wyrok NSA z dnia z dnia 18 maja 2005 r,, sygn. akt FSK 2211/04, LEX nr 154626). Powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 30 marca 2011 roku o sygn. akt l SA/GL 1111/10 zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia okoliczności powstania zaległości podatkowej. W tym kontekście wskazał, iż jego stan zdrowia psychicznego z pewnością miał wpływ na niezłożenie w terminie oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej. Po raz wtóry podniósł, że o takim obowiązku nie poinformował go pracownik urzędu skarbowego. Tymczasem oprócz niezłożenia w/w oświadczenia spełniał on pozostałe przesłanki do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, na co - jak podkreślił - zwrócił uwagę organ I instancji. Dostrzegając, że choć w/w kwestie nie są pierwszorzędne w sprawie dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania uznał, że poprzez ich rozpatrzenie organ podatkowy mógłby uwzględnić wniosek zgodnie z jego interesem nie naruszając interesu publicznego. Jego zdaniem zamiarem ustawodawcy było aby wszystkie osoby spełniające warunki do skorzystania z ulgi meldunkowej w rzeczywistości z niej skorzystały. Wskazał ponadto, że organ podatkowy nie dostatecznie wnikliwie rozpoznał stan faktyczny sprawy, gdyż jego sytuacja materialna jest w rzeczywistości bardzo ciężka. Nie stać go podjęcie terapii, która umożliwiłaby mu wyjście z depresji. Tymczasem stan jego zdrowia psychicznego jest na tyle zły, że wymaga hospitalizacji, na dowód czego przedłożył skierowanie do szpitala psychiatrycznego. W jego ocenie w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego wskazanych na wstępie, gdyż organ nie dokonał analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a więc wszelkich danych, które mogą obrazować jego sytuację życiową. W szczególności nie wziął pod uwagę stanu zdrowia skarżącego oraz faktu, iż całość jego dochodu pochłaniają koszty związane z leczeniem. Podkreślił, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że rozpatrując ważny interes podatnika należy mieć na względzie nie tylko nadzwyczajne sytuacje w wyniku których podatnika nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej, ale również normalną sytuację ekonomiczną w której się znajduje. Tak więc nie zgodził się z stanowiskiem organów podatkowych, zgodnie z którym tylko osoby korzystające z opieki społecznej mogą domagać się umorzenia zaległości podatkowych. W dopowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art.1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ) sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Spór między skarżącym a organem w niniejszej sprawie koncentruje się wokół instytucji umorzenia zaległości podatkowej. Umorzenia zobowiązania jest jednym ze sposobów nieefektywnego wygasania zobowiązania podatkowego, co oznacza, iż wygaśnięcie następuje bez zaspokojenia wierzyciela. Jako jedna z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych została ona uregulowana w art. 67a § 1 pkt. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego wynika, iż organ podatkowy "może" a nie "musi" umorzyć zaległości podatkowe, co oznacza, że zastosowanie ulgi podatkowej jest prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych. Nie oznacza to jednak, iż decyzje w tym zakresie mogą być dowolne. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie musi odnosić się do aktualnej sytuacji wnioskodawcy, tj. sytuacji istniejącej w dniu wydania decyzji (por. wyrok WSA Lublinie z 15 maja 2009 r., I SA/Lu 88/09). Istotnym jest również, że warunkiem zastosowania uznania administracyjnego jest wcześniejsze wystąpienie sytuacji z art. 67a § 1 pkt 3 w/w ustawy odpowiadającej użytym pojęciom "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Jeżeli bowiem organ podatkowy nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytym pojęciom, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, Glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r. ,lli SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481). Wymaga podkreślenia, iż zarówno "ważny interes podatnika", jak i "interes publiczny" są pojęciami niedookreślonymi, które na gruncie indywidualnych spraw mogą przybrać różne znaczenie mimo, iż podjęte próby zdefiniowania w/w pojęć przez orzecznictwo sądowe jest coraz liczniejsze. Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie należy zaznaczyć, że sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego - a taką jest decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej» sprowadza się przede wszystkim do oceny, czy organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub interes publiczny oraz czy przy ocenie zaistnienia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Kontroli Sądu nie podlega zatem uznanie samo w sobie, ale sposób, w jaki nastąpiło zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, uzasadnienie stanowiska organu, a także to czy swobodne uznanie organu podatkowego nie przekształciło się w uznanie dowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2011 r. II FSK 927/10). Skarżący zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Podniósł równocześnie, iż nie zostały wzięte w sprawie pod uwagę okoliczności powstania zaległości podatkowej. Wskazany zarzut jest chybiony. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kwestia dotycząca umorzenia zaległości podatkowej, a zatem niezapłaconego w terminie już naliczonego podatku. Zatem poza sferą badania Sądu jest kwestia tzw. ulgi meldunkowej, na którą powołuje się skarżący. Bo choć niewątpliwie konsekwencją nieskorzystania z w/w ulgi było określenie skarżącemu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, to jednak dotyczące tego okoliczności pozostają poza sferą oceny Sądu w niniejszym postępowaniu, które dotyczy ulgi określonej w art. 67 a § 1 Ordynacji podatkowej, Zatem nie jest trafne upatrywanie przesłanek umorzenia zaległości podatkowej w uchybieniu dotyczącym ulgi meldunkowej . Fakt, iż skarżący nie skorzystał z w/w ulgi, gdyż nie złożył w terminie stosowanego oświadczenia, nie przemawia zdaniem Sądu za umorzeniem zaległości podatkowej w podatku dochodowym. Są to bowiem dwa różne postępowania, a zarzuty dotyczące uchybień w postępowaniu dotyczącym ulgi meldunkowej winny zostać podniesione w postępowaniu jej dotyczącym. Dokonując z kolei oceny przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa procesowego, które skutkowałoby wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Nie została naruszona - wbrew temu co twierdzi skarżący - zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Wyrażona zasada ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W/w zasada została rozwinięta w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w myśl którego organ jest zobowiązany w ramach prowadzonego postępowania zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Zdaniem Sądu organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania celem ustalenia właściwego stanu faktycznego sprawy, a następnie w sposób przekonujący wykazały brak ważnego interesu podatnika oraz interesu społecznego. Przede wszystkim, w prawidłowy sposób została ustalona sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa skarżącego istniejąca w dacie rozstrzygnięcia sprawy. Zarzuty skarżącego zmierzają do wykazania trudnej sytuacji materialnej w której - jak twierdzi - się znajduje. Tymczasem ta nie przesądza o konieczności zastosowania ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Jak bowiem podkreślił WSA w Krakowie w wyroku z 9 kwietnia 2010 r. (sygn. akt i SA/Kr 707/09) trudna sytuacja materialna podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi, a tym bardziej nie można jej utożsamiać z ważnym interesem podatnika. W przeciwnym razie prowadziłoby to do absurdu. Zawsze bowiem przyznanie ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego jest w interesie (faktycznym) podatnika. W rezultacie każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji majątkowej spełniałby przesłankę przyznania ulgi. Odnosząc się do działań organów w tym zakresie należy podkreślić, iż przy ocenie ważnego interesu podatnika wzięły pod uwagę możliwości zarobkowe skarżącego oraz dochody jakie osiąga. Uwzględniono sytuację mieszkaniową, a więc to że skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego płożonego w [...] oraz posiadany majątek np. w postaci samochodu rok 1992 o wartości 500,0 złotych. Z oświadczenia skarżącego o ponoszonych wydatkach o uzyskiwanych dochodach wynika, iż wydatki wynoszą 1773,54 złote i przewyższają dochody uzyskiwane w kwocie 1.720,50 złotych. Przy czym niewątpliwie część kosztów wynika z usług, które z pewnością nie należą do niezbędnych i koniecznych, jak choćby telewizja kablowa czy też Internet. Nie znajduje również potwierdzenia w zgromadzonym materiale stwierdzenie, iż organ nie wziął pod uwagę stanu zdrowia skarżącego oraz faktu, że całość dochodu przeznacza na leczenie. Z przedstawionego zestawienia przedłożonego przez skarżącego wynika bowiem, że miesięczne wydatki na leki wynoszą 52,70 zł. Ponadto, z zaskarżonej decyzji wynika, że organy przy ocenie dyrektywy z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej wzięły pod uwagę fakt, iż skarżący legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności leczy się psychiatrycznie oraz, że w 2003 r. w wyniku wypadku przy pracy doznał 5% trwałego uszczerbku na zdrowiu. Ponadto załączone do skargi skierowanie do szpitala psychiatrycznego -mimo, iż potwierdza kłopoty zdrowotne skarżącego - nie oznacza, że skarżący podjął hospitalizację, co ewentualnie mogłoby wpłynąć choćby na jego możliwości zarobkowe. Samo skierowanie nie przemawia także jeszcze za zaistnieniem ważnego interesu podatnika. Ponadto, jak wynika z akt, zostało ono wydane [...] lipca 2012r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Tak więc nie mogło być wzięte pod uwagę przez organ II instancji w prowadzonym przez niego postępowaniu. Zwrócenia uwagi wymaga także to, że mimo iż leczenie psychiatryczne jest niewątpliwie istotnym zdarzeniem, to jednak nie stanowi ono samoistnie podstawy do umorzenia zaległości podatkowych. Okoliczność ta musi być bowiem oceniana w konkretnym stanie faktycznym, przy uwzględnieniu innych okoliczności danej sprawy, co organ uczynił. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż skarżący nie korzysta z pomocy społecznej w prawidłowy sposób zdaniem Sądu wyprowadzono również wniosek, iż sytuacja skarżącego nie koniecznie jest tak ciężka, jak ją przedstawia. Co nie oznacza -wbrew temu co twierdzi skarżący - że organy uznały, iż tylko podatnicy, którzy korzystają z takiej pomocy, mogą skorzystać z umorzenia zaległości podatkowej. W/w okoliczność była bowiem jedną z wielu, którą organ wziął pod uwagę przy ocenie jego sytuacji materialnej dochodząc do przekonania, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika. Sąd podziela pogląd skarżącego wywiedziony z orzecznictwa, iż w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej winna być brana pod uwagę normalna sytuacja ekonomiczna strony w tym wysokość uzyskiwanych dochodów oraz koniecznych wydatków w tym na leczenie. Nie stoi on jednak w sprzeczności z działaniami organów w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z akt, w/w aspekty zostały przez organy wzięte pod uwagę, co zostało powyżej już zaznaczone. Zatem nie zasługuje w tym kontekście na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 67 a § 1 pkt 3 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie - jak twierdzi skarżący - wykładni zawężającej tego przepisu. Natomiast to, iż w ocenie skarżącego wskazane przez niego okoliczności potwierdzają, że wystąpiła przesłanka uzasadniająca umorzenie zaległości podatkowej, nie oznacza, iż taki stan rzeczy wystąpił. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria nie zaś jego subiektywne przekonanie. Organy - co wymaga również podkreślenia - przeanalizowały okoliczności powstania zaległości podatkowej. Natomiast zarzut dotyczący niepoinformowania skarżącego przez pracownika organu o obowiązku złożenia stosownego oświadczenia celem skorzystania z ulgi meldunkowej jest, zdaniem Sądu, ze względu na jego umiejscowienie w niniejszym postępowaniu nietrafny. Skarżący winien bowiem podnieść ten zarzut w postępowaniu które dotyczyło w/w ulgi. Kolejną przesłanką w świetle której organy prawidłowo zdaniem Sądu rozpatrzyły sytuację skarżącego jest przesłanka interesu publicznego. Podobnie jak wcześniejsza dyrektywa, ma ona charakter nieokreślony, a zatem wymaga każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie mogą kryć się pod tym pojęciem (por. wyrok NSA z 28.01.2000, III SA 181/990. W wyniku dokonanych ustaleń na gruncie niniejszej sprawy prawidłowo w ocenie Sądu wyprowadzono wniosek - mając na uwadze okoliczności powstania zaległości podatkowej, także fakt iż skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, jak również to że w sprawie brak jest innych okoliczności przemawiających za uznaniem istnienia tego interesu - że w sprawie w/w przesłanka nie wystąpiła. Zwrócić również należy, że odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie stwarza stanu res iudicata, a zatem jeżeli sytuacja skarżącego faktycznie ulegnie zmianie, ma on możliwość złożenia ponownego wniosku o umorzenie zaległości, tak długo, jak długo zaległość ta istnieje (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000, III SA 398-399/99). 13 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło